Σ.Σ. ν. Π.Ι., Αρ. Αίτησης 92/2022, 5/4/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Πογιατζή Δ. Οικ. Δ. Αρ. Αίτησης։ 92/2022 i-Justice Μεταξύ: Σ.Σ. Αιτητή -και- Π.Ι. Καθ' ης η αίτηση Ενδιάμεση αίτηση ημερ. 02/05/2022 Ημερομηνία: 5 Απριλίου, 2024 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Αιτητή: κος Ε. Λαζαρίδης Για την Καθ' ης η αίτηση: κα Λ. Μουσκή για Αργεντούλα Ιωάννου Δ.Ε.Π.Ε. Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Η επίδικη διαφορά επικεντρώνεται στις έντονες αντιπαραθέσεις των διαδίκων σε σχέση με την άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας του πατέρα με τα δύο ανήλικα τέκνα του αλλά και στην ευρύτερη άσκηση του γονικού του ρόλου. Από την σχέση των διάδικων, αποκτήθηκαν τα δύο τέκνα των διαδίκων ο Ι.Σ. που γεννήθηκε στις 01/07/2020 και η Κ.Σ. που γεννήθηκε στις 26/10/2021 και τα οποία ο Αιτητής αναγνώρισε εκουσίως. Μετά την διάσταση των διαδίκων τα ανήλικα τέκνα διαμένουν με την Αιτήτρια μητέρα τους και ο Αιτητής στην κατοικία των γονέων του. Στις 02/05/2022 ο Αιτητής καταχώρησε εναρκτήρια αίτηση με την οποία αιτείται από το Δικαστήριο την έκδοση σειράς διαταγμάτων ζητώντας μεταξύ άλλων την ρύθμιση του δικαιώματος επικοινωνίας του με τα δύο ανήλικα τέκνα του. Στα πλαίσια της πιο πάνω Αίτησης, ο Αιτητής καταχώρησε μονομερή αίτηση ημερομηνίας 02/05/2022 με την οποία αιτείται την έκδοση των ακόλουθων διαταγμάτων։ Α. Προσωρινό διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να ρυθμίζεται το δικαίωμα επικοινωνίας του Αιτητή με τα ανήλικα τέκνα του Ι.Σ. και Κ.Σ. ως ακολούθως։
- Κάθε Τρίτη και Πέμπτη από η ώρα 16.00 μέχρι η ώρα 20.00
- Κάθε δεύτερο Σαββατοκυρίακο με διανυκτέρευση από Σάββατο πρωί η ώρα 10.00 μέχρι η ώρα 20.00 το βράδυ της Κυριακής.
- Κατά την διάρκεια των διακοπών των Χριστουγέννων την πρώτη περίοδο από τις 23 Δεκεμβρίου η ώρα 10.00 μέχρι τις 26 Δεκεμβρίου η ώρα 18.00 και την δεύτερη περίοδο από τις 30 Δεκεμβρίου η ώρα 10.00 μέχρι τις 2 Ιανουαρίου η ώρα 18.
- Το δικαίωμα του Αιτητή θα ασκείται εναλλάξ κάθε χρόνο για κάθε περίοδο.
- Κατά την διάρκεια των διακοπών του Πάσχα την πρώτη περίοδο από την Μεγάλη Δευτέρα η ώρα 10.00 μέχρι την Κυριακή του Πάσχα η ώρα 18.00 και την δεύτερη περίοδο από την Δευτέρα της Διακαινησίμου η ώρα 10.00 μέχρι την Κυριακή του Θωμά η ώρα 18.
- Το δικαίωμα του Αιτητή θα ασκείται εναλλάξ κάθε χρόνο για κάθε περίοδο.
- Κατά τις θερινές διακοπές για 15 συνεχείς ημέρες με διανυκτέρευση κατά τον μήνα Ιούλιο και 15 συνεχείς ημέρες κατά τον μήνα Αύγουστο. Β. Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο απαγορεύεται η έξοδος από την Κύπρο των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, Ι.Σ. και Κ.Σ. χωρίς την γραπτή συγκατάθεση αμφότερων των διαδίκων ή χωρίς την άδεια του Δικαστηρίου. Γ. Διάταγμα με το οποίο να τίθεται το όνομα των ανήλικων Ι.Σ. και Κ.Σ. τέκνων των διαδίκων στον κατάλογο προσώπων των οποίων απαγορεύεται η έξοδος από την Κύπρο (stop list). Δ. Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο η επικοινωνία του Αιτητή με τα ανήλικα τέκνα του να ασκείται είτε από τον Αιτητή είτε σε περίπτωση απουσίας του και/ή εύλογης αδυναμίας του να ασκείται από τους γονείς του Αιτητή και παππούδες των ανήλικων κ. Κ.Σ. και κα Μ.Σ. Το Δικαστήριο αφού εξέτασε την πιο πάνω μονομερή αίτηση, προχώρησε στις 03/05/2022 στην έκδοση προσωρινού διατάγματος ως τα αιτητικά Β και Γ της υπό εκδίκαση Αίτησης και διέταξε την επίδοση των αιτούμενων θεραπειών υπό Α και Δ στην Καθ' ης η Αίτηση. Ακολούθως, μετά από διαβουλεύσεις των διαδίκων εκδόθηκε εκ συμφώνου περαιτέρω προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 05/07/2022 με το οποίο ρυθμιζόταν η επικοινωνία του Αιτητή με τα δύο ανήλικα τέκνα του κάθε Τρίτη και Πέμπτη από η ώρα 16.00 μέχρι η ώρα 20.00 και την 1η εβδομάδα έκδοσης του διατάγματος το Σάββατο από η ώρα 10.00 π.μ. μέχρι η ώρα 19.00 και την 2η εβδομάδα έκδοσης του διατάγματος την Κυριακή από η ώρα 10.00 π.μ. μέχρι η ώρα 19.00 και ούτω καθεξής και εναλλάξ από εβδομάδα σε εβδομάδα. ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΙΤΗΤΗ։ Η Αίτηση του Αιτητή υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση του ημερομηνίας 02/05/2022 στην οποία παρατίθενται οι θέσεις και ισχυρισμοί του αναφορικά με τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης. Αρχικά, ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι διαμένει μόνιμα στην Λεμεσό, ενώ η Καθ' ης η Αίτηση διαμένει προσωρινά μαζί με τα ανήλικα του τελευταίους δύο μήνες στην Λάρνακα. Απέκτησε τα δύο τέκνα του με την Καθ' ης μετά από σχέση που είχαν και προέβη σε εκούσια αναγνώριση τους. Αναφέρει ότι μετά την διάσταση των διαδίκων διαμένει με τους γονείς του στην οικία τους και έκτοτε δεν έχει συχνή επικοινωνία με τα ανήλικά τέκνα του αφού η Καθ' ης η Αίτηση εκδικητικά και χωρίς ιδιαίτερο λόγο του το απαγορεύει μέχρι και σήμερα με διάφορες αφορμές και δικαιολογίες. Περαιτέρω, αξιώνει όπως η επικοινωνία με τα ανήλικα τέκνα να ασκείται είτε από τον ίδιο είτε σε περίπτωση απουσίας του στο εξωτερικό ή εύλογης αδυναμίας του να ασκείται από την μητέρα και τον πατέρα του. Είναι η θέση του, ότι αποτελεί ένα συγκροτημένο και σοβαρό άτομο που λατρεύει τα παιδιά του, ενδιαφέρεται για αυτά και επιθυμεί να ασκεί τακτικά το δικαίωμα επικοινωνίας. Πιστεύει ότι η έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων θα αποβεί προς όφελος των δύο ανήλικων τέκνων του. Σε περίπτωση που δεν εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα και τα παιδιά του δεν έχουν επικοινωνία μαζί του, θα δημιουργηθούν ψυχολογικά προβλήματα σε αυτά και θα υπάρξουν δυσμενείς συνέπειες στην ομαλή ψυχοσυναισθηματική τους ύπαρξη. ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΘ' ΗΣ Η ΑΙΤΗΣΗ։ Η Καθ' ης η Αίτηση στην παρούσα καταχώρησε την ένσταση της στις 19/10/2022 προβάλλοντας τους ακόλουθους 16 λόγους։ 1) Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60 και του άρθρου 9 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6, διότι ο Αιτητής απέτυχε να αποδείξει ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση, ότι υπάρχει ορατή πιθανότητα να εκδοθεί απόφαση υπέρ του Αιτητή στην Αίτηση, ότι αν δεν εκδοθεί το διάταγμα τα ανήλικα τέκνα θα υφίσταντο σοβαρή βλάβη, ότι λόγοι επιείκειας επιβάλλουν την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος, ότι είναι επείγον να εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα. 2) Οι λόγοι τους οποίους επικαλείται ο Αιτητής δεν δικαιολογούν την διατήρηση των εκδοθέντων διαταγμάτων αλλά ούτε και την έκδοση των υπόλοιπων θεραπειών της υπό κρίση αίτησης. 3) Δεν υφίσταται κίνδυνος μεταφοράς των ανήλικων τέκνων των διαδίκων εκτός της δικαιοδοσίας των κυπριακών Δικαστηρίων και/ή το εκδοθέν διάταγμα ημερομηνίας 02/05/2022 είναι εκ του περισσού. 4) Υπάρχει από μέρους του Αιτητή απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων και/ή παραθέτει ψευδή γεγονότα και/ή προσπαθεί να παραπλανήσει το Δικαστήριο. 5) Οι Αιτούμενες θεραπείες αντίκεινται προς το συμφέρον των ανήλικων τέκνων των διαδίκων. 6) Ο Αιτητής είναι επικίνδυνος για την άσκηση οποιουδήποτε δικαιώματος επικοινωνίας του με τα ανήλικα τέκνα του και/ή η παραμικρή επικοινωνία με τα ανήλικα τέκνα του προμηνύει κινδύνους τόσο για την σωματική όσο και την ψυχική υγεία τους. 7) Τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων εκτίθενται σε κινδύνους στα πλαίσια άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας του Αιτητή με βάση το προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 05/07/
- 8) Ο Αιτητής δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις στοιχειώδεις ανάγκες φροντίδας και περιποίησης των ανήλικων τέκνων των διαδίκων και/ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις γονικές του υποχρεώσεις και το εκδοθέν διάταγμα ημερομηνίας 05/07/2022 αντίκειται προς τα συμφέροντα τους. 9) Άνευ βλάβης των πιο πάνω λόγων ένστασης, τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων είναι πολύ μικρά σε ηλικία και η απομάκρυνση τους από την μητέρα τους δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα τους. 10) Η επιδιωκόμενη επικοινωνία είναι υπερβολική. 11) Το ενδιαφέρον για επικοινωνία του Αιτητή είναι όψιμο αφού για αρκετό καιρό δεν επιδίωξε την παραμικρή επικοινωνία με τα ανήλικα τέκνα του, ενώ από την έκδοση του διατάγματος ημερομηνίας 05/07/2022 αυτοί που ουσιαστικά ασκούν την επικοινωνία με τα ανήλικα είναι οι γονείς του Αιτητή. 12) Ο Αιτητής καταχώρησε την παρούσα Αίτηση για λόγους εκδικητικούς προς την Καθ' ης η Αίτηση και όχι με γνώμονα το συμφέρον των ανήλικων τέκνων των διαδίκων. 13) Το συμφέρον των ανήλικων τέκνων των διαδίκων επιβάλλει την απόρριψη της παρούσας αίτησης και την ακύρωση των πιο πάνω διαταγμάτων. 14) Υπάρχει υπέρμετρη καθυστέρηση στην καταχώρηση της Αίτησης. 15) Δεν έχουν υποδειχθεί ότι συντρέχουν λόγοι που να ικανοποιούν την προϋπόθεση ότι ο Αιτητής θα υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά από την μη έκδοση του αιτούμενου διατάγματος και/ή από την μη διατήρηση των εκδοθέντων διαταγμάτων. 16) Δικαιοσύνη μπορεί να απονεμηθεί σε μεταγενέστερο στάδιο και ο Αιτητής δεν έχει υποδείξει ότι θα είναι αδύνατο ή δύσκολο να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Η ένσταση της Καθ' ης η Αίτηση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση της ημερομηνίας 19/10/2022 και από την οποία προβαίνω σε ειδική αναφορά των κυριότερων σημείων της. Αρχικά, η Αιτήτρια αρνείται ότι διαμένει με τα ανήλικα τέκνα της στην Λάρνακα και αναφέρει ότι πάντοτε διέμεναν στην Λεμεσό, απλά φιλοξενήθηκαν από την αδελφή της στην Λάρνακα για περίοδο δύο εβδομάδων λόγω απειλών που δέχθηκε κατά της ζωής της από τον Αιτητή. Ισχυρίζεται ότι κατά την διάρκεια της συμβίωσης της με τον Αιτητή καθημερινώς ασκούσε εναντίον της σωματική και ψυχολογική βία στην παρουσία του ανήλικου τέκνου τους και παρουσίαζε ξεσπάσματα θυμού προκαλώντας υλικές ζημιές. Ήταν απόρροια και της χρήσης ναρκωτικών ουσιών στην οποία προέβαινε και μάλιστα εκκρεμεί και ποινική υπόθεση εναντίον του. Περαιτέρω, η Αιτήτρια αναφέρει ότι δεχόταν απειλές κατά της ζωής της και της οικογένειας της αν αποφάσιζε να τον εγκαταλείψει και φοβόταν να προβεί σε καταγγελία στην αστυνομία λόγω των εξαρτήσεων του και της βίαιης συμπεριφοράς του. Η κατ' επανάληψη βιαιότητα του Αιτητή εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση δημιούργησε αισθήματα φόβου στο ανήλικο τέκνο των διαδίκων, το οποίο άρχισε να παρουσιάζει ανήσυχη και πιο ζωηρή συμπεριφορά. Δεδομένης της συμπεριφοράς του ήταν αδύνατο για αυτήν να διακόψει την σχέση τους και να απαλλαγεί από την καθημερινή κακοποίηση. Ακολούθως, ο Αιτητής την διαβεβαίωσε ότι θα σταματούσε την χρήση ουσιών και θα εντασσόταν σε πρόγραμμα απεξάρτησης πράγμα που έπραξε. Εν τούτοις, ο Αιτητής συνέχισε την επιθετική και βίαιη συμπεριφορά του συνεχίζοντας την χρήση ουσιών και έτσι τον Απρίλιο του 2021 απομακρύνθηκε από την συζυγική οικία ενώ κυοφορούσε την ανήλικη θυγατέρα τους και εγκαταστάθηκε στην οικία των γονέων της. Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι η οικία των γονέων του Αιτητή στην οποία αυτός διαμένει δεν αποτελεί κατάλληλη οικία και ούτε διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό για την διαμονή των ανήλικων τέκνων τους. Αναφέρει ακόμα ότι από την κατάρρευση της σχέσης τους ο Αιτητής δεν έδειξε το παραμικρό ενδιαφέρον για τα ανήλικα τέκνα και ούτε επιδίωξε την επικοινωνία με αυτά, ενώ ουδέποτε συνεισέφερε στην διατροφή τους. Μάλιστα ισχυρίζεται ότι δεν παρευρέθηκε καν στην βάπτιση της ανήλικης θυγατέρας του. Επιπρόσθετα, αναφέρει ότι από την γέννηση των τέκνων της είναι αποκλειστικά υπεύθυνη για κάθε ανάγκη τους σε αντίθεση με τον Αιτητή που δεν είχε καμία απολύτως συμβολή στο μεγάλωμα τους και ούτε έχει την ικανότητα να ανταποκριθεί στα γονικά του καθήκοντα. Ισχυρίζεται ότι ουδέποτε ενδιαφέρθηκε πραγματικά για τα ανήλικα τέκνα του και το ενδιαφέρον του δεν είναι γνήσιο αφού ο λόγος καταχώρησης της παρούσας είναι η επικοινωνία που επιθυμούν να έχουν οι γονείς του Αιτητή με τα ανήλικα τέκνα και όχι ο ίδιος ο Αιτητής. Αποκορύφωμα της όλης συμπεριφοράς του Αιτητή ήταν ένα περιστατικό εκφοβισμού και βίας που έλαβε χώρα στις 12/05/2022 στην οικία που διαμένει η Καθ' ης όπου άσκησε σωματική και λεκτική βία εναντίον της ίδιας και της μητέρας της. Προέβη σε γραπτή καταγγελία στην αστυνομία και αναμένει να ασκηθούν ποινικές διώξεις εναντίον του. Στην συνέχεια, αναφέρει ότι αποδέχθηκε αρχικά στις 05/07/2022 την έκδοση εκ συμφώνου διατάγματος για επικοινωνία με τα ανήλικα τέκνα του με δικαίωμα παραλαβής και παράδοσης τους από τους γονείς του Αιτητή διότι θεωρούσε ότι θα ήταν μία δοκιμαστική περίοδος επικοινωνίας με ισχύ μέχρι τις 20/09/2022 αλλά και για να μην αποκόψει τα παιδιά της από τους γονείς του Αιτητή. Ακολούθως, όταν διόρισε δικηγόρο της ανέφερε ότι δεν επιθυμεί την συνέχιση του εν λόγω διατάγματος και ότι θέλει να καταχωρήσει την γραπτή ένσταση της. Θεωρεί ότι η επικοινωνία με βάση το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 05/07/2022 ασκείται επί της ουσίας από τους γονείς του Αιτητή και σπάνια ασκείται από τον ίδιο, ενώ τα ανήλικα τέκνα τους επιστρέφουν σε αυτήν αναστατωμένα και ατημέλητα. Είναι επείγον όπως ακυρωθεί άμεσα το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 05/07/2022 καθώς η διατήρηση του προμηνύει κινδύνους για την σωματική και ψυχική υγεία των τέκνων της, ενώ οι γονείς του Αιτητή λόγω της προχωρημένης ηλικίας τους, δεν μπορούν να προστατεύσουν τα παιδιά τους από τις τυχόν εκρήξεις θυμού του Αιτητή και ούτε μπορούν να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες φύλαξης, φροντίδας και περιποίησης των παιδιών. Θεωρεί ότι ο Αιτητής είναι επικίνδυνος και ανεύθυνος για την οποιαδήποτε επαφή με τα ανήλικα τέκνα του και πιστεύει ότι σε περίπτωση που το Δικαστήριο αποφασίσει την έκδοση διατάγματος επικοινωνίας, αυτή θα πρέπει να ασκείται στην παρουσία κοινωνικής λειτουργού του γραφείου ευημερίας. Επιπρόσθετα, αναφέρει ότι κάθε φορά που παραδίδει τα ανήλικα τέκνα της στους γονείς του Αιτητή αυτά πλαντάζουν στο κλάμα και εκφράζουν με την στάση και συμπεριφορά τους την έντονη άρνηση τους για οποιαδήποτε επαφή με τον Αιτητή και τους γονείς του. Αναφορικά με το ζήτημα του stop-list δεν μπορεί να αντιληφθεί τους λόγους έκδοσης του εφόσον είναι Κύπρια πολίτης η οποία ζει και εργάζεται στην Δημοκρατία στην οποία διαμένει όλη η οικογένεια της και σε κάθε περίπτωση ο Αιτητής στην ένορκη δήλωση του δεν επικαλείται λόγους έκδοσης του προαναφερθέντος διατάγματος και ούτε έχει θέσει τον παραμικρό κίνδυνο μεταφοράς των ανήλικων εκτός της δικαιοδοσίας των Κυπριακών Δικαστηρίων. Κατά την ακρόαση της παρούσας Αίτησης κανένας από τους ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκε επί του περιεχομένου της ενόρκου δηλώσεως του. Οι συνήγοροι των διαδίκων αρκέστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις και η κάθε πλευρά υπεραμύνθηκε των θέσεων της με αναφορά σε νομολογία. Να επισημάνω ότι, στις γραπτές αγορεύσεις των συνηγόρων των διαδίκων σε ορισμένα σημεία γίνεται μία εκτενέστερη ανάλυση των επιχειρημάτων τους και μάλιστα παράθεση μαρτυρίας και αντεπιχειρημάτων, εν τούτοις αναφορικά με τα γεγονότα και τις εκδοχές που προβάλλονται, αυτά δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη στα πλαίσια της δικαστικής αξιολόγησης από την στιγμή που δεν προήλθαν από την μαρτυρία των ίδιων των διαδίκων, διότι οι αγορεύσεις των συνηγόρων των διαδίκων, όπως έχει νομολογηθεί, δεν αποτελούν μέσο προσαγωγής μαρτυρίας ή διεύρυνσης των επίδικων θεμάτων (βλ. Μισιρλής ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1995)3 ΑΑΔ 379). ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ։ Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν. 14/60 πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, (β) η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγοντας σε θεραπεία στην αγωγή, και (γ) ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε κατοπινό στάδιο, εκτός εάν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. (Βλ. μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates and Others
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Τσιολάκκη και άλλη ν. Στυλιανίδη
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 782, Πουργουρίδη κ.ά. ν. Μέζου κ.ά.,
(1994)1 Α.Α.Δ. 201, Κυτάλα κ.ά. ν. Χρυσάνθου κ.ά.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co.
(1997)(Γ) 1 Α.Α.Δ. 1791). Επιπρόσθετα, το Δικαστήριο οφείλει να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου ν. Χ''Βασίλη
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 152). Περαιτέρω, το Δικαστήριο δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas,
(1984)1 Α.Α.Δ. 263). Σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)(α) του Ν. 216/90, η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι το ασκούν από κοινού. Με βάση το άρθρο 5
(1)(β) του Νόμου, η γονική μέριμνα περιλαμβάνει τον προσδιορισμό του ονόματος, την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν.216/90, αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ.
(2)εδ. (α) του Ν. 216/90, η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να αποβλέπει προς το συμφέρον του τέκνου, (Ευγ. Στυλιανού ν. Βασ. Στυλιανού
(1993)1 ΑΑΔ 130, Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ντούμα κ.ά.
(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 1911). Στην καθοδηγητική απόφαση Κκουφού ν. Κκουφού
(1997)1 ΑΑΔ 1588, 1593 επισημάνθηκαν τα ακόλουθα: «Η διαμόρφωση κρίσης πάνω σε θέματα γονικής μέριμνας είναι έργο λεπτό και σύνθετο. Δεν είναι εγχείρημα που στοχεύει στην απόδοση ευθυνών ή στην επιβολή κύρωσης για μεμπτή συμπεριφορά. Γνώμονας είναι το συμφέρον του ανηλίκου και κατά την εκτίμησή του προσλαμβάνει σημασία το σύνολο των κριτηρίων». Στην υπόθεση Ιωαννίδης κ.ά. ν. Ιωαννίδη κ.ά.
(2002)1 (Γ) ΑΑΔ Σελ. 1446, 1452 λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Στη διαδικασία αιτήσεων γονικής μέριμνας δεν υπάρχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Πρόκειται για διαδικασία εξεταστικού χαρακτήρα της οποίας, ο τελικός σκοπός είναι η καλύτερη εξυπηρέτηση της ευημερίας και του συμφέροντος του ανηλίκου. Στα άρθρα 6 και 14 του νόμου, αναφέρεται ότι το κύριο κριτήριο για τη γονική μέριμνα είναι το συμφέρον του τέκνου. Πρόκειται για αρχή η οποία επαναλαμβάνεται συχνά στη νομολογία». Το δικαίωμα επικοινωνίας με το τέκνο θεμελιώνεται μέσα από τις πρόνοιες του άρθρου 17 του Ν.216/90 το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «17
(1)։ Ο γονέας με τον οποίο δε διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας με αυτό.
(2)Σε περίπτωση διαφωνίας όσο αφορά την άσκηση του δικαιώματος, προσωπικής επικοινωνίας, αποφασίζει το Δικαστήριο.
(3)Στην απόφαση του το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και εφαρμόζει κατ' αναλογία τις πρόνοιες του άρθρου 6». Στο σύγγραμμα των Απ. Γεωργιάδη και Μιχ. Σταθόπουλου «ΑΣΤΙΚΟΣ ΚΩΔΙΞ», Τόμος VII, αναφέρονται τα πιο κάτω (σελ. 228-229): «Συνήθως, πριν και μετά το διαζύγιο, οπότε κυρίως ασκείται το δικαίωμα επικοινωνίας, επικρατούν ταραγμένες σχέσεις μεταξύ των συζύγων. Ενόψει αυτού του δεδομένου, η πραγματοποίηση της επικοινωνίας θα πρέπει να γίνεται με τρόπο που εξασφαλίζει κατά το δυνατόν καλύτερα το συμφέρον του παιδιού. Οι γονείς θα πρέπει να φροντίζουν, ώστε το παιδί να μένει εκτός του προσωπικού πεδίου εντάσεως αλλά και να μη θίγονται με τη συμπεριφορά καθενός από αυτούς τα δικαιώματα του άλλου. Τα παραπάνω προϋποθέτουν αμοιβαίο σεβασμό και συνεργασία μεταξύ των γονέων. Στο δικαίωμα επικοινωνίας του ενός γονέα αντιστοιχεί υποχρέωση του άλλου να απέχει από κάθε ενέργεια, η οποία άμεσα ή έμμεσα μπορεί να οδηγήσει στην παρεμπόδιση της, είτε επιδρώντας στη θέληση του παιδιού να δεχθεί την επικοινωνία, είτε με τη δημιουργία άλλων εμποδίων. Πολύ περισσότερο, ο γονέας με τον οποίο διαμένει το παιδί, θα πρέπει να ευνοεί και να διευκολύνει, χάριν του συμφέροντος του παιδιού, την επικοινωνία με τον άλλο γονέα, παραμερίζοντας τυχόν αντίθετες δικές του επιθυμίες». Περαιτέρω, αναφορικά με το ζήτημα της επικοινωνίας, παραθέτω χαρακτηριστικό απόσπασμα από το σύγγραμμα 'Οικογενειακό Δίκαιο-Τόμος ΙΙ' Όγδοη έκδοση
(2021)της Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη, όπου στην σελ. 338 αναφέρονται τα ακόλουθα։ «Η διευκόλυνση και η προώθηση του δικαιώματος επικοινωνίας μπορεί να εκδηλώνεται με πολλούς τρόπους, όπως η εμφύσηση στο παιδί καλών αισθημάτων για τον άλλο γονέα και η καλή συνεργασία με αυτόν προκειμένου να καθοριστούν οι λεπτομέρειες της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας. Στο πλαίσιο αυτής της διευκόλυνσης ο υπόχρεος οφείλει να διαπαιδαγωγήσει το παιδί, έτσι ώστε αυτό να αποδέχεται την επικοινωνία, όχι όμως βέβαια και κάμπτοντας την τυχόν αντίσταση του παιδιού με την βία. Εννοείται άλλωστε, ότι ο υπόχρεος οφείλει κατά μείζονα λόγο να μην παρεμποδίζει την επικοινωνία, «κρύβοντας» λ.χ. το παιδί και γενικότερα παραβιάζοντας την συμφωνία ή την δικαστική απόφαση που ρυθμίζει την επικοινωνία χωρίς να υπάρχουν για αυτό σοβαροί λόγοι που υπαγορεύονται από το συμφέρον του ανήλικου και που σχετίζονται με την σωματική ή ψυχική υγεία του. Μορφή παρεμπόδισης συνιστά επίσης ο επηρεασμός του παιδιού ώστε αυτό να αρνείται την επικοινωνία και η άρνηση να οφείλεται αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο σε αυτόν τον επηρεασμό (κάτι που είναι πιθανότερο να συμβεί όταν το παιδί είναι μικρό σε ηλικία ή πνευματικά ανώριμο). Εξάλλου, υποχρεώσεις έχει και ο δικαιούχος της επικοινωνίας ο οποίος τις ώρες που βλέπει το παιδί, οφείλει να μην διαταράζει την σχέση του με τον υπόχρεο της επικοινωνίας είτε προσπαθώντας να εμπνεύσει στο παιδί αντιπάθεια για τον υπόχρεο είτε επεμβαίνοντας στον τρόπο άσκησης της επιμέλειας, την οποία συνήθως θα έχει ο υπόχρεος». Αναφορικά με το ζήτημα της απαγόρευσης εξόδου των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων από το έδαφος της Δημοκρατίας, θα πρέπει να καταδειχθεί ο κίνδυνος ο ένας γονέας που συνήθως είναι αλλοδαπός να εγκαταλείψει την Κύπρο μεταφέροντας μαζί του τα παιδιά των διαδίκων, με αποτέλεσμα να παραβλαφθούν τα δικαιώματα του άλλου γονέα, όπως η άσκηση της επικοινωνίας με τα παιδιά του, αλλά και πτυχών της γονικής μέριμνας. Μάλιστα, με βάση τις πρόνοιες του Ποινικού Κώδικα (βλ. άρθρο 245 Α) οποιοδήποτε πρόσωπο ενώ ασκεί κηδεμονία ανηλίκου με άλλο ή άλλα πρόσωπα μεταφέρει το ανήλικο πρόσωπο εκτός των ορίων της Δημοκρατίας, χωρίς την συναίνεση του άλλου ή των άλλων νόμιμων κηδεμόνων του, θεωρείται ότι αρπάζει το ανήλικο πρόσωπο από τον νόμιμο κηδεμόνα του. Αναφορικά με την εξουσία των Δικαστηρίων να εκδίδουν τέτοιας φύσης διατάγματα, παραθέτω σχετικό απόσπασμα από το σύγγραμμα «Διατάγματα-Injuctions» έκδοση 2016 των Ερωτοκρίτου-Αρτέμη όπου στην σελ. 286 αναφέρονται τα ακόλουθα։ « (ε) Διατάγματα εξόδου από τη Δημοκρατία։ Το δικαστήριο έχει εξουσία να εκδίδει διηνεκή ή παρεμπίπτοντα διατάγματα τα οποία να απαγορεύουν την έξοδο ανηλίκου από τη Δημοκρατία, χωρίς την συγκατάθεση του άλλου γονέα. Σε ορισμένες περιπτώσεις όπου υπάρχει υποψία ότι ενδεχομένως να επιχειρηθεί η μεταφορά του ανηλίκου στο εξωτερικό μπορεί να ζητηθεί από το δικαστήριο να συμπεριλάβει στο διάταγμα και διαταγή για τοποθέτηση του ανήλικου στον κατάλογο απαγορευμένων προσώπων για έξοδο από τη Δημοκρατία, γνωστό ως "stop list"». Μία άλλη σημαντική παράμετρος που έχω προαναφέρει πιο πάνω είναι η λήψη της γνώμης του παιδιού. Με βάση το άρθρο 6 παρ. 3 του Ν.216/90, προκύπτει ο θεμελιώδης κανόνας ότι ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του. Στην καθοδηγητική απόφαση στην υπόθεση Γ.Δ. κ.α. -ν- Α.Β. κ.α. Έφεση Αρ. 1/2022, ημερομηνίας 07/07/2022, το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο έκρινε αναγκαία την λήψη προσωπικής συνέντευξης με τον ανήλικο, ακόμα και στα πλαίσια ενδιάμεσης αίτησης. Το πότε ένα παιδί κρίνεται ώριμο να εκφράσει την γνώμη του σε θέματα που το αφορούν, δεν έχει θεσμοθετηθεί ρητά στην κυπριακή έννομη τάξη και τούτο επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Αντλούμε συνήθως καθοδήγηση από την σχετική νομολογία. Στο σύγγραμμα Οικογενειακό Δίκαιο, Β. Βαθρακοκοίλη
(2004)στην σελ. 907, εκφράζεται η άποψη ότι για να είναι δυνατή η διακρίβωση της γνώμης του τέκνου πρέπει να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον το 6ο έτος της ηλικίας του. Στην Νικολάου ν. Υπ. Δικ. Και Δημ. Τάξεως, Εφ. Αρ. 22/2008, ημ. 30/12/2008 το Δ.Ο.Δ. επικύρωσε την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου που έκρινε ότι το ανήλικο τέκνο στην ηλικία των 8 ετών δεν διέθετε την απαιτούμενη ωριμότητα για να εκφράζει ανεπηρέαστα τις επιθυμίες του και ήταν εύκολο να καθοδηγηθεί ή να αφεθεί να νομίζει ότι έχει επιθυμίες που πραγματικά δεν το εκφράζουν. Στην υπό εκδίκαση ενδιάμεση Αίτηση, λόγω του πολύ νεαρού της ηλικίας των τέκνων των διαδίκων, ήτοι της τρυφερής ηλικίας των 3,5 ετών του Ι.Σ. και των 2,5 περίπου ετών της Κ.Σ. έκρινα ότι δεν θα ήταν ορθό και εύλογο να τους καλέσω σε προσωπική συνέντευξη με σκοπό να λάβω την γνώμη τους, αφού αντικειμενικά δεν διαθέτουν την απαιτούμενη πνευματική και συναισθηματική ωριμότητα και ηλικία, ώστε να ληφθούν σοβαρά υπόψη οι όποιες απόψεις και επιθυμίες τους. ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ։ Στην υπό εκδίκαση υπόθεση, θεωρώ ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και ορατή πιθανότητα επιτυχίας, εφόσον ο Αιτητής είναι ο πατέρας των δύο ανήλικων τέκνων, δηλαδή ένας εκ των δύο φορέων της γονικής μέριμνας και τα παιδιά δεν διαμένουν μαζί του αλλά με την Καθ' ης η Αίτηση μητέρα τους. Τονίζω σε αυτό το σημείο ότι το Δικαστήριο, στο προκαταρκτικό αυτό στάδιο, δεν θα καταλήξει σε ευρήματα σε σχέση με τα διαφιλονικούμενα θέματα τα οποία αποτελούν την ουσία της κυρίως αίτησης. Μέσα από την ένορκη δήλωση του Αιτητή η οποία συνοδεύει την Αίτηση του, διαφαίνεται ότι αυτός λατρεύει τα παιδιά του, ενδιαφέρεται για αυτά και ασκεί τακτικά το δικαίωμα επικοινωνίας με αυτά. Από την ημερομηνία έκδοσης του προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 03/05/2022, κατά την άποψη μου δεν έχει διαφανεί μέσα από την μαρτυρία που παρέθεσαν τα μέρη, να προέκυψαν ιδιαίτερα και/ή ανυπέρβλητα προβλήματα σε σχέση με την άσκηση της επικοινωνίας του Αιτητή με τα δύο τέκνα του, η οποία ουσιαστικά ασκείται κανονικά εδώ και σχεδόν δύο έτη, παρά την θέση της Καθ' ης η Αίτηση για άρνηση των τέκνων να βλέπουν τον πατέρα τους και ότι η επικοινωνία αυτή δεν ασκείται με τον ορθό τρόπο λόγω ακαταλληλότητας του Αιτητή και των γονέων του να την ασκούν. Προκύπτει επίσης από την ένορκη δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 19/10/2022 και η οποία συνοδεύει την ένσταση της, ότι αναγνωρίζει το δικαίωμα του Αιτητή για επικοινωνία, δεν επιθυμεί να αποξενώσει το παιδί από τον πατέρα του και τους γονείς του και για αυτό μάλιστα είχε αποδεχθεί αρχικά στις 05/07/2022 την εκ συμφώνου έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο ρυθμιζόταν με συγκεκριμένο τρόπο η επικοινωνία του Αιτητή με τα ανήλικα τέκνα του, έστω και για περιορισμένο χρόνο, όπως στην συνέχεια υποστήριξε. Περαιτέρω, η ίδια εισηγείται μέσα από την ένορκη δήλωση της την άσκηση της επικοινωνίας με τα δύο ανήλικα τέκνα του, χωρίς δηλαδή να την αποκλείει εντελώς, στην παρουσία όμως της ίδιας ή της λειτουργού του Γραφείου Ευημερίας. Λαμβάνω σοβαρά υπόψη τις ιδιαίτερες ανησυχίες της Καθ' ης η Αίτηση και τους κινδύνους που ισχυρίζεται για την σωματική και ψυχική υγεία των τέκνων της, αλλά και την φερόμενη αδυναμία του Αιτητή και των γονέων του να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες φύλαξης, φροντίδας και περιποίησης των παιδιών τους. Ταυτόχρονα λαμβάνω υπόψη και τα περιστατικά βίας και επιθετικότητας του Αιτητή εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση τα οποία αυτή επικαλείται, τα οποία όμως στην συντριπτική τους πλειοψηφία αφορούν την χρονική περίοδο που συμβίωναν με τον Αιτητή ήτοι πριν 2-3 έτη, δηλαδή πριν ή κατά την έκδοση του εκ συμφώνου προσωρινού διατάγματος και τα οποία επικεντρώνονται στις μεταξύ τους έντονες συγκρούσεις και όχι στις επιπτώσεις επί των ανήλικων τέκνων. Να επισημάνω ότι κανένας από τους διαδίκους δεν προέβη σε καταχώρηση οποιασδήποτε συμπληρωματικής-απαντητικής ένορκης δήλωσης ή σε αντεξέταση της άλλης πλευράς επί των ενόρκων δηλώσεων τους, ώστε να αμφισβητηθούν οι προβληθέντες ισχυρισμοί και να υποβληθούν οι θέσεις τους προς το άλλο μέρος. Είναι η θέση μου, ότι τα περιστατικά που αναφέρει η Καθ' ης η Αίτηση είναι μεν ανησυχητικά, όμως δεν είναι ικανά να εμποδίσουν σε μεγάλο βαθμό το δικαίωμα άσκησης επικοινωνίας του Αιτητή με τα δύο ανήλικα τέκνα του, αλλά και την έκταση του. Εξάλλου, στα πλαίσια εξέτασης της παρούσης ενδιάμεσης αίτησης δεν δικαιούμαι να προβώ σε τελικά ευρήματα αξιολόγησης της μαρτυρίας ή σε οποιαδήποτε τελικά συμπεράσματα για την καταλληλότητα του Αιτητή σε σχέση με τα γονικά του καθήκοντα, χωρίς να έχω ενώπιον μου το σύνολο της μαρτυρίας που θα δοθεί κατά την εκδίκαση της κυρίως αίτησης αλλά και των ευρημάτων της έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας. Ως προς την τρίτη προϋπόθεση ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το ενδιάμεσο διάταγμα, παραπέμπω στην απόφαση M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co (ανωτέρω), όπου επισημάνθηκαν τα πιο κάτω (σελ. 1799): «Όπως επισημαίνεται στην Papastratis v. Petrides
(1979)1 CLR 231, 240, την οποία το πρωτόδικο Δικαστήριο επικαλείται στην απόφασή του, το κριτήριο για την έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος είναι η αδυναμία απονομής πλήρους δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο. Η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημίας αλλά, με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου σε θεραπεία». Η τρίτη προϋπόθεση, όπως πιο πάνω αναφέρεται, δεν πρέπει να συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς στις υποθέσεις των πολιτικών Δικαστηρίων, πόσο μάλλον στις υποθέσεις των οικογενειακών διαφορών, όπως η παρούσα. Στην απόφαση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδη
(1997)1 Α.Α.Δ. 415, τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 427): «Ο εφεσείων δεν αμφισβήτησε ούτε την τρίτη προϋπόθεση από τις προϋποθέσεις της επιφύλαξης στο άρθρο 32
(1). Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε στο σύγγραμμα του David Bean, Injunctions, 5η έκδοση σελ. 149 ως προς τη δυνατότητα του Δικαστηρίου για άμεση παρέμβαση με παρεμπίπτον διάταγμα στις περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών που απολήγουν σε πράξεις βίας ή που επηρεάζουν την ευημερία ανηλίκων για να καταλήξει πως «οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα.» Εν προκειμένω, ο προσδιορισμός του δικαιώματος επικοινωνίας ενός πατέρα με το παιδί του δεν μπορεί να αναμένει την εκδίκαση της ουσίας της υπόθεσης, ούτε δύναται να αποζημιωθεί σε μεταγενέστερο στάδιο, διότι η καταστρατήγηση και/ή η μη έγκαιρη άσκηση αυτού του δικαιώματος ενδέχεται να πλήξει ανεπανόρθωτα το γνήσιο συμφέρον των ανήλικων τέκνων και να οδηγήσει στην αποξένωση τους από τον πατέρα τους. Συνεπώς, καταλήγω ότι πληρείται και η τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν.14/60 αλλά και κατ' επέκταση το κατ' επείγον του ζητήματος σύμφωνα με την σχετική νομολογία. Εν προκειμένω, στην πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου Χρίστος Ανδρέου ν. Olympic Insurance Company Ltd, στην Πολιτική Έφεση αρ. Ε396/2016 ημερομηνίας 12/10/2023, η κα Εφραίμ Δ. επισήμανε στην σελ. 5 επ. τα ακόλουθα σε σχέση με το ζήτημα του κατ' επείγοντος։ «Το ζήτημα του επείγοντος ηγέρθη ως λόγος ένστασης. Από τη στιγμή που το ζήτημα είχε εγερθεί και ήταν αντικείμενο της αίτησης, τότε ανεξαρτήτως της έκδοσης μονομερώς του διατάγματος, το πρωτόδικο Δικαστήριο όφειλε να εξετάσει εκ νέου κατά πόσο πράγματι συνέτρεχε το στοιχείο του κατεπείγοντος που να δικαιολογούσε την μονομερή του έκδοση. Σε περίπτωση που διαπίστωνε ότι δεν ικανοποιείτο το επείγον, τότε έπρεπε να προχωρήσει δίχως άλλο σε ακύρωση του.» Έχοντας καταλήξει ότι πληρούνται και οι τρείς προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν.14/60, προχωρώ να εξετάσω το ζήτημα του ισοζυγίου της ευχέρειας. Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο του μαρτυρικού υλικού που τέθηκε ενώπιον μου και αξιολογώντας σφαιρικά τα δεδομένα της παρούσης υπόθεσης, δεν θεωρώ και ούτε έχω πειστεί ότι η παρούσα περίπτωση είναι από αυτές που ο Αιτητής θα πρέπει να αποστερηθεί του δικαιώματος για ουσιαστική επικοινωνία με τα δύο ανήλικα τέκνα του, γεγονός που πράττει τα τελευταία δύο έτη. Και τούτο, διότι δεν έχουν καταδειχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου εκείνοι οι ειδικοί και εξαιρετικοί λόγοι που να δικαιολογούν μία τέτοια απόκλιση από τις νομοθετικές και νομολογιακές επιταγές. Ούτε έχουν καταδειχθεί εκείνες οι εξαιρετικές περιστάσεις που θα συνηγορούσαν στην άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας στην παρουσία της Καθ' ης η Αίτηση ή λειτουργού του Γραφείου Ευημερίας. Ισοζυγίζοντας τα δεδομένα της υπόθεσης, κρίνω ότι υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος αδικίας αν απορριφθούν οι αξιώσεις του Αιτητή, παρά από το να εγκριθούν, συνεπώς το ισοζύγιο της ευχέρειας κλίνει υπέρ της οριστικοποίησης των αιτούμενων διαταγμάτων. Φρονώ ότι το συμφέρον των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων τα οποία βρίσκονται σε μία ευαίσθητη νεαρή ηλικία, επιβάλλει τουλάχιστον στο παρόν στάδιο να μην διαταραχθεί η υφιστάμενη κατάσταση των πραγμάτων, όπως έχει διαμορφωθεί τα τελευταία δύο έτη. Κρίνω ότι το Δικαστήριο έχει καθήκον να διατηρήσει την υπάρχουσα κατάσταση πραγμάτων (status quo ante) μέχρι την αποπεράτωση της εναρκτήριας αίτησης και να μην επιτρέψει την διαιώνιση της ανασφάλειας και της αβεβαιότητας στο οικογενειακό περιβάλλον των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων σε περίπτωση τυχόν ξαφνικής διακοπής της επικοινωνίας με τον πατέρα τους, που γενικά έχουν πολλά να κερδίσουν από την συνέχιση της επικοινωνίας με αυτόν, έστω και με την ύπαρξη διάφορων προβλημάτων, όπως η Καθ' ης ισχυρίζεται. Στην καθοδηγητική απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην υπόθεση Γ.Δ. κ.α. ν. Α.Β. κ.α., Έφεση Αρ. 1/2022, 2/2022, ημερομηνίας 07/07/2022 επισημάνθηκαν τα ακόλουθα։ «Η αίτηση για επικοινωνία από τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το παιδί έχει ως νομικό υπόβαθρο το δικαίωμα του γονέα αυτού για επικοινωνία με το παιδί του. Ωστόσο, κυρίαρχη παράμετρος στην απόφαση για το ζήτημα δεν είναι η ικανοποίηση του δικαιώματος του γονέα, αλλά το συμφέρον του παιδιού, εφόσον εκεί πρέπει να αποβλέπει η απόφαση του Δικαστηρίου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο ιεράρχησε το συμφέρον των παιδιών ως την προτεραιότητα του, αποδίδοντας του καθοριστική σημασία. Και αποφάσισε το αυτονόητο. Ότι στην απουσία εξαιρετικών και ακραίων περιστάσεων που υπαγορεύουν άλλη κατάληξη, τα παιδιά πρέπει να έχουν επικοινωνία με το γονέα τους με τον οποίο δεν διαμένουν, γιατί αυτό είναι το επιστημονικά αποδεδειγμένο και κατά γενική ομολογία συμφέρον τους, να διατηρούν δηλαδή επαφή μαζί του. Το ζήτημα δεν είναι η πρόσκαιρη προτίμηση του παιδιού, αλλά το συμφέρον του. Δεν είναι ζήτημα κατά πόσο το παιδί δεν αρέσκεται στην επικοινωνία γιατί διαταράσσεται το πρόγραμμα ή οι συνήθειες του, ή γιατί ο γονιός αυτός δεν μπορεί να προσφέρει ανάλογες ανέσεις ή αναψυχή ή δεν είναι διασκεδαστικός ή είναι αυστηρός ή επικριτικός μαζί του. Το συμφέρον του κάθε παιδιού για επικοινωνία με τον γονέα του είναι πολύ ουσιαστικό. Το παιδί έχει πολλά να κερδίσει από την επικοινωνία μαζί του και στην απουσία της πολλά να χάσει. Τόσα έτσι ώστε μόνο πολύ ιδιαίτερες, ακραίες θα λέγαμε, περιστάσεις θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τον αποκλεισμό τέτοιας επικοινωνίας, η οποία πρέπει να αποκαθίσταται χωρίς χρονοτριβή, ώστε να μην δημιουργούνται συνθήκες αποξένωσης ή να επιτείνεται υφιστάμενη αποξένωση του παιδιού από τον γονέα του». Δεν θεωρώ ακόμα ότι θα πρέπει στο παρόν στάδιο εν όψει των αντικρουόμενων θέσεων των διαδίκων να εξεταστεί και να εκδοθεί ένα πιθανό διευρυμένο πρόγραμμα επικοινωνίας με τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων το οποίο να περιλαμβάνει διανυκτερεύσεις κατά τα Σαββατοκυρίακα ή κατά την διάρκεια των εορτών των Χριστουγέννων και του Πάσχα ή των θερινών διακοπών, όπως δηλαδή αιτείται ο Αιτητής, αφού αυτό θα εξεταστεί από το Δικαστήριο όταν θα έχει ενώπιον του την ολοκληρωμένη μαρτυρία των διαδίκων και κυρίως την διαφωτιστική έκθεση του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας. Σε κάθε περίπτωση, ο ίδιος ο Αιτητής δεν φαίνεται να παρέχει στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση του οποιεσδήποτε πληροφορίες σε σχέση με την καταλληλότητα του χώρου που διαμένει με τους γονείς του, αν υπάρχει ξεχωριστό διαθέσιμο δωμάτιο για τα τέκνα του ή αν διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό και έπιπλα για αυτά, για σκοπούς διαμονής και διανυκτέρευσης. Είναι ακόμα καθιερωμένη αρχή, ότι ο Αιτητής ο οποίος επιδιώκει μονομερώς ένα προσωρινό διάταγμα, πρέπει να προσέρχεται στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια. Πρέπει να προβαίνει σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη όλων των ουσιωδών γεγονότων. Η σημασία της αποκάλυψης έχει αναλυθεί σε σειρά αποφάσεων. Το επιστέγασμα της απουσίας αποκάλυψης είναι η κατάργηση του διατάγματος. Το Δικαστήριο αν θεωρήσει ότι η μη αποκάλυψη ήταν ουσιώδης μπορεί να ακυρώσει το προσωρινό διάταγμα που το ίδιο εξέδωσε αρνούμενο ν' ακούσει περαιτέρω τον Αιτητή. Για να ακυρώσει, όμως, το διάταγμα θα πρέπει τα γεγονότα που δεν αποκαλύφθηκαν να ήταν ουσιώδη. Επίσης, θα πρέπει να βρίσκονταν εντός της γνώσης του Αιτητή. [Βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού
(1992)1 Α.Α.Δ. 583, Γρηγορίου κ.α. ν, Χριστοφόρου
(1995)1 Α.Α.Δ. 248, Σεβαστού ν. Σεβαστού
(2002)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1980]. Είναι η θέση μου, ότι στην υπό εκδίκαση Αίτηση, ο Αιτητής δεν φαίνεται να έχει προβεί σε απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων που σχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με πρόσφατα πραγματικά περιστατικά που αφορούν τα ίδια τα ανήλικα τέκνα και τις σχέσεις τους με τον ίδιο και τα οποία εάν γνώριζε το Δικαστήριο σε καμία περίπτωση δεν θα εξέδιδε το προσωρινό διάταγμα. Οι αναφορές σε διάφορα γεγονότα από την Καθ' ης η Αίτηση αφορούν επί το πλείστο περιστατικά που έλαβαν χώρα πριν από περίπου τρία έτη και τα οποία διαδραματίστηκαν κατά την διάρκεια της συμβίωσης των διαδίκων. Οι γενικές αναφορές της Καθ' ης η Αίτηση περί ύπαρξης κινδύνων για την σωματική και ψυχική ακεραιότητα των ανήλικων τέκνων, προκαταρτικά δεν έχουν αναλυθεί και επεξηγηθεί επακριβώς και εν προκειμένω δεν αναιρούν το γεγονός ότι αρχικά η ίδια συναίνεσε στην άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας με τον πατέρα τους, χωρίς να επεξηγεί τι έχει αλλάξει από τότε μέχρι και σήμερα. Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορώ να αξιολογήσω στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας την επάρκεια και αξιοπιστία των εν λόγω ισχυρισμών της Καθ' ης η Αίτηση. Τονίζω ότι τα οποιαδήποτε ευρήματα στα οποία έχει προβεί το Δικαστήριο στα πλαίσια της παρούσας, έγιναν στα πλαίσια της εξέτασης για την έκδοση ή μη των αιτούμενων προσωρινών διαταγμάτων και μόνο, αφού όλα τα ζητήματα που ηγέρθηκαν στην εναρκτήρια αίτηση θα εξεταστούν και θα αποφασισθούν, όταν θα εκδικαστεί η ουσία της υπόθεσης (βλ. Δημοκρατία της Σλοβενίας ν. Beograska Banka D.D.
(1999)1 (A) Α.Α.Δ. 225,236). Καταληκτικά, είναι η θέση μου, ότι η επικοινωνία με τον άλλο γονέα δεν μπορεί να θεωρείται προαιρετική και ούτε πρέπει να παρουσιάζεται ως τέτοια στα παιδιά. Βεβαίως οι γονείς αλλά και τα ίδια τα τέκνα θα προβάλουν κάποιους ενδοιασμούς και αντιδράσεις ως προς τον χρόνο, τον τρόπο, το είδος και την ποιότητα της επικοινωνίας. Εν τούτοις, η επικοινωνία με τον άλλο γονέα θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη και μη διαπραγματεύσιμη για αυτά. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ο γονέας που έχει την φύλαξη των τέκνων να δείχνει ότι εγκρίνει την επικοινωνία με τον άλλο γονέα, παραμερίζοντας οποιουσδήποτε ενδοιασμούς, προκαταλήψεις αλλά και αποδοκιμασίες που πηγάζουν από τις προσωπικές τους διαφορές και θέσεις. Μόνο με αυτό τον τρόπο θα επιτευχθεί μία ορθή, ισορροπημένη και ολοκληρωμένη ψυχοσωματική ανάπτυξη και ανατροφή των παιδιών τους, ενώ ταυτόχρονα θα εξυπηρετηθεί το γνήσιο συμφέρον τους. Όσον αφορά τα αιτήματα του Αιτητή για να τεθούν τα ονόματα των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων στον κατάλογο των προσώπων των οποίων απαγορεύεται η έξοδος από την Κύπρο (stop list) αλλά και για την απαγόρευση εξόδου τους από το έδαφος της Δημοκρατίας χωρίς την συγκατάθεση αμφότερων των διαδίκων, έχω διαπιστώσει ότι δεν έχει παρουσιαστεί από πλευράς Αιτητή οποιαδήποτε μαρτυρία ή έστω στοιχειώδης αναφορά σε οποιονδήποτε υπαρκτό κίνδυνο μεταφοράς των παιδιών από την μητέρα τους, εκτός της κυπριακής επικράτειας. Συνεπώς, θεωρώ ότι ο Αιτητής που φέρει και το βάρος απόδειξης εν προκειμένω, έχει εγκαταλείψει ουσιαστικά την εν λόγω αιτούμενη θεραπεία η οποία εν τέλει δεν προωθήθηκε μέσω οποιασδήποτε μαρτυρίας. Σε κάθε περίπτωση, αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι η Καθ' ης η Αίτηση διαμένει μόνιμα και εργάζεται εντός της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου εδώ και αρκετά έτη και δεν φαίνεται να προκύπτει οποιοσδήποτε ορατός κίνδυνος μεταφοράς των τέκνων των διαδίκων στο εξωτερικό. ΚΑΤΑΛΗΞΗ։ Συνακόλουθα, το Δικαστήριο έχοντας υπόψη του τα πιο πάνω θα προχωρήσει στην οριστικοποίηση του προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 05/07/2022 στην ολότητα του και το οποίο θα ισχύει μέχρι την εκδίκαση της κυρίως Αίτησης ή νεότερου διατάγματος του Δικαστηρίου. Οι αιτούμενες θεραπείες υπό (Β), (Γ) και (Δ) της ενδιάμεσης Αίτησης ημερομηνίας 02/05/2022 απορρίπτονται. Δίδονται οδηγίες στον Πρωτοκολλητή όπως αποστείλει αντίγραφο της παρούσας ενδιάμεσης απόφασης στο Επαρχιακό Γραφείο του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας Λεμεσού προς ενημέρωση της αρμόδιας Λειτουργού. Ασκώντας τη διακριτική μου εξουσία και ενόψει της πιο πάνω κατάληξης, κρίνω ότι λόγω της μερικής επιτυχίας της Αίτησης, η Καθ' ης η Αίτηση να διαταχθεί να καταβάλει στον Αιτητή το ήμισυ των εξόδων, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στο τέλος της διαδικασίας της κυρίως αίτησης, οπότε και αυτά θα είναι πληρωτέα. (Υπ.) ............................................................ Χ. Πογιατζής Δ. Οικ. Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο