Κ.Κ. ν. Β.Ε, Αρ. Αιτ.: 436/2023, 9/7/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Δικαιοδοσία Γονικής Μέριμνας Ενώπιον: Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ. Αρ. Αιτ.: 436/2023 (iJ) Μεταξύ: Κ.Κ. εκ Λεμεσού Αιτητή και Β.Ε εκ Λεμεσού Καθ' ης η αίτηση ΑΙΤΗΣΗ ΧΩΡΙΣ ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 28/3/24 Ημερομηνία: 9 Ιουλίου 2024 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον αιτητή/καθ΄ου η αίτηση: κα Άντρη Χατζηχαραλάμπους δια Ανδρέας Μ. Σοφοκλέους & Σία Δ.Ε.Π.Ε Για την καθ' ης η αίτηση/αιτήτρια: κ.κ. Μιχαλάκη, Πιτσιλλίδου & Σία Δ.Ε.Π.Ε Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Στις 17/11/23, ο αιτητής-καθ' ου η αίτηση στην παρούσα (στο εξής ο καθ' ου η αίτηση) καταχώρησε εναρκτήρια αίτηση με την οποία ζητά τροποποίηση του υφιστάμενου διατάγματος Γονικής Μέριμνας ημερομηνίας 5/4/22, το οποίο εκδόθηκε εκ συμφώνου στα πλαίσια της αίτησης γονικής μέριμνας αρ. 370/19, δια της αύξησης της επικοινωνίας του με τον ανήλικο υιό των διαδίκων. Στις 28/3/24, η καθ' ης η αίτηση- αιτήτρια στην παρούσα (στο εξής η αιτήτρια) καταχώρησε υπεράσπιση και ανταπαίτηση με την οποία αιτείται τροποποίηση του υφιστάμενου διατάγματος γονικής μέριμνας ημερομηνίας 5/4/22 κατά τρόπο που να μην έχει πλέον δικαίωμα διανυκτέρευσης ο καθ' ου η αίτηση με τον ανήλικο, και τις ώρες επικοινωνίας του με τον ανήλικο η επικοινωνία να γίνεται με την επίβλεψη της αιτήτριας. Στις 28/3/24 η αιτήτρια, στα πλαίσια της ανταπαίτησης της, καταχώρησε αίτηση χωρίς ειδοποίηση με την οποία ζητά: Α) Προσωρινό διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να αναστέλλεται και/ ή να ακυρώνεται το διάταγμα του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λεμεσού ημερ.5/4/22 που εκδόθηκε στα πλαίσια της αίτησης Γονικής Μέριμνας Αρ.370/19 αναφορικά με το δικαίωμα επικοινωνίας του καθ' ου η αίτηση με τον ανήλικο υιό του, μέχρι νεοτέρας διαταγής του Δικαστηρίου και/ ή μέχρι αποπεράτωσης της κυρίως αίτησης και Β) Προσωρινό διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να τροποποιείται προσωρινά το διάταγμα ημερομηνίας 5/4/22 κατά τρόπο ώστε να επιτρέπεται στον καθ' ου η αίτηση η επικοινωνία με τον ανήλικο υιό του κάθε Τετάρτη από η ώρα 16:30 μέχρι τις 19:00 με επίβλεψη της αιτήτριας. Το Δικαστήριο επιλαμβανόμενο της αίτησης χωρίς ειδοποίηση δεν εξέδωσε οποιοδήποτε διάταγμα μονομερώς και διέταξε την επίδοση της στον καθ' ου η αίτηση ο οποίος στις 19/4/24 καταχώρησε ένσταση. Στους λόγους ένστασης του ο καθ' ου η αίτηση αναφέρει ότι, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του Α.32 του Ν.14/60, ότι η ενόρκως δηλούσα δεν λέει την αλήθεια και αποκρύπτει γεγονότα πολύ σημαντικά η προβολή των οποίων θα επηρεάσει την τύχη της παρούσας αίτησης, το συμφέρον του ανηλίκου συνηγορεί στην μη έκδοση του αιτούμενου διατάγματος, οι προβαλλόμενοι λόγοι για αναστολή και/ ή ακύρωση του τελικού διατάγματος ημερομηνίας 5/4/22 δεν ευσταθούν, η αίτηση και οι ισχυρισμοί της αιτήτριας είναι υπερβολικοί και τυχόν έκδοση οποιουδήποτε διατάγματος θα ήταν ενάντια στο καλώς νοούμενο συμφέρον του ανηλίκου αλλά και του καθ' ου η αίτηση ως πατέρα του ανηλίκου. Ότι η αιτήτρια προέβη στην καταχώρηση της παρούσας εκδικητικά προς τον καθ' ου η αίτηση, ότι τα αιτούμενα διατάγματα δεν δικαιολογούνται υπό τις περιστάσεις και ή δεν είναι εύλογο και/ ή ορθό και/ ή δίκαιο να επιτραπούν, ότι η αίτηση αποτελεί κατάχρηση της διαδικασίας, είναι καταπιεστική ενοχλητική και άδικη προς τον καθ' ου η αίτηση, και τέλος ότι το ισοζύγιο της ευχέρειας κλίνει υπέρ της απόρριψης των αιτούμενων διαταγμάτων και/ ή δεν είναι δίκαιο και/ ή εύλογο να εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα γιατί ο καθ' ου η αίτηση θα αποστερηθεί των εκ του Νόμου δικαιωμάτων του ως πατέρας του ανηλίκου. Τόσο η αίτηση χωρίς ειδοποίηση της αιτήτριας όσο και η ένσταση του καθ' ου η αίτηση υποστηρίζονται από ένορκες δηλώσεις των ιδίων. Καταβλήθηκαν προσπάθειες για διευθέτηση της αίτησης χωρίς αποτέλεσμα και για το λόγο αυτό η αίτηση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθη με την κατάθεση γραπτών αγορεύσεων των συνηγόρων των διαδίκων και η κάθε πλευρά στήριξε τις θέσεις της με αναφορές σε σχετική νομολογία. Δεν υπήρξε εκ μέρους των διαδίκων καταχώρηση συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων ούτε αντεξέταση. Το ανήλικο είναι ηλικίας 5 ετών και 8 μηνών και το Δικαστήριο έχοντας υπόψιν την ισχύουσα νομολογία σε σχέση με την υποχρέωση του να ακούσει τα ανήλικα και κατά το στάδιο της ενδιάμεσης αίτησης, πριν την έκδοση της απόφασης του, Βλ. Έφεση αρ.1/22 (σχ.2/22) μεταξύ Γ.Δ.-Α.Β και Έφεση αρ.2/22 (σχ.1/22) μεταξύ Α.Β-Γ.Δ ημερομηνίας 7/7/22, στις 6/6/24 κάλεσε το ανήλικο στο Δικαστήριο για σκοπούς συνέντευξης στην οποία θα γίνει αναφορά κατωτέρω. Όπως προκύπτει από τις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων αποτελούν παραδεκτά γεγονότα ότι στις 16/9/17 οι διάδικοι τέλεσαν θρησκευτικό γάμο ο οποίος λύθηκε, ότι από το γάμο τους απέκτησαν ένα τέκνο των Α.Κ ο οποίος γεννήθηκε στις 18/10/18 στη Λεμεσό ο οποίος διαμένει με την αιτήτρια στην κατοικία της στη Μέσα Γειτονιά, και ότι στις 5/4/22 εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα στα πλαίσια της αίτησης Γονικής Μέριμνας Αρ.370/19 με το οποίο ανατέθηκε στην αιτήτρια η φύλαξη και φροντίδα του ανηλίκου, καθορίστηκε ως τόπος διαμονής του ανηλίκου ο εκάστοτε τόπος διαμονής της αιτήτριας στη Λεμεσό, και ρυθμίστηκε στο δικαίωμα επικοινωνίας του καθ' ου η αίτηση με το ανήλικο. Σημειώνω ότι σύμφωνα με το εκδοθέν εκ συμφώνου διάταγμα, μέχρι τις 30/9/22 η επικοινωνία του καθ΄ου η αίτηση με το ανήλικο δεν περιελάβανε διανυκτερεύσεις, ενώ ακολούθως από την 1/10/22 και εντεύθεν ο καθ' ου η αίτηση έχει και δικαίωμα διανυκτέρευσης με τον ανήλικο. Το αναφερόμενο εκ συμφώνου διάταγμα κατατέθηκε ως τεκμήριο 1 στην ένορκη δήλωση της αιτήτριας. Στην ένορκο της δήλωση η αιτήτρια αναφέρει ότι, από της έκδοσης του διατάγματος ουδέποτε αρνήθηκε να παραδώσει στον καθ' ου η αίτηση το ανήλικο, εκτός από τις 9/2/24-10/2/24 που ο ανήλικος είχε γρίππη Α και επισυνάπτει ιατρικό πιστοποιητικό ως τεκμήριο
- Παρά το γεγονός ότι ο ανήλικος ήταν πολύ άρρωστος με υψηλούς πυρετούς πράγμα το οποίο γνώριζε ο καθ' ου η αίτηση αφού τον ενημέρωσε η αιτήτρια, ο καθ΄ου η αίτηση κατήγγειλε στην αστυνομία την αιτήτρια. Παρά τις αντιρρήσεις και την επίμονη άρνηση του ανήλικου να ακολουθήσει τον καθ' ου η αίτηση, με την προτροπή της, το διάταγμα τηρείται πιστά κάθε φορά, ενώ πολλές φορές ο ανήλικος πεισματικά και με κλάματα δεν ήθελε να πηγαίνει στον πατέρα του. Στις 2/11/23, ο ανήλικος έφαγε για πρώτη φορά κάσιους, παρουσίασε αλλεργία και αμέσως του χορηγήθηκε από την αιτήτρια αντισταμινικό η οποία στη συνέχεια αποτάθηκε στον παιδίατρο ο οποίος την παρέπεμψε σε αλλεργιολόγο για να υποβληθεί ο ανήλικος σε σχετικό τεστ. Αρχικά το τεστ προγραμματίστηκε για τον Μάρτιο του 2024 με ρητές οδηγίες του ιατρού ο ανήλικος να μην έρθει σε επαφή ξανά με ξηρούς καρπούς ή τροφές που περιέχουν ίχνη ξηρών καρπών καθώς αυτό θα απόβαινε μοιραίο για τον ανήλικο. Ο καθ' ου η αίτηση ενημερώθηκε από την πρώτη μέρα για τις συστάσεις του γιατρού, ενώ ενημερώθηκε και ο ανήλικος ο οποίος είναι αρκετά ώριμος για την ηλικία του και του εξηγήθηκε ότι δεν πρέπει να τρώει καρύδι ή άλλα είδη ξηρών καρπών και ήταν γνώστης και μπορούσε να διακρίνει αν μπορεί να φάει κάτι ή όχι. Στις 25/11/23 ο καθ' ου η αίτηση παρά το γεγονός ότι γνώριζε, χορήγησε στο παιδί καρύδι πράγμα που το εκμυστηρεύτηκε ο ανήλικος αργότερα στην αιτήτρια αλλά για καλή του τύχη το καρύδι ήταν αρκετά μικρό και δεν του προκάλεσε αλλεργικό σοκ. Σε αντίθετη περίπτωση η κατάσταση μπορεί να απόβαινε μοιραία για τον ανήλικο. Στις 14/12/23 ο ανήλικος υποβλήθηκε τελικά σε τεστ αλλεργίας το οποίο κατέδειξε ότι ο ανήλικος ήταν αλλεργικός στο κάσιους, χαλεπιανό καρύδι και τρεμίθι. Επισυνάπτεται βεβαίωση του ιατρού ως τεκμήριο
- Λόγω της αλλεργίας του ο ανήλικος φορά στο λαιμό του περιδέραιο το οποίο αναγράφει τις αλλεργίες του. Η αιτήτρια ενημέρωσε αμέσως τον καθ' ου η αίτηση για τα αποτελέσματα και του εξήγησε ότι πρέπει να είναι πολύ προσεκτικός με αυτές τις τροφές, τις οποίες ο ανήλικος δεν πρέπει να τις καταναλώνει και να έρχεται σε επαφή μαζί τους. Επιπλέον με βάση τις συστάσεις των ιατρών η αιτήτρια ενημέρωσε τον καθ' ου η αίτηση ότι πρέπει να αποφεύγονται οι σοκοφρέτες καθώς περιέχουν ίχνη ξηρών καρπών τα οποία μπορεί να προκαλέσουν αλλεργία όπως η κατανάλωση τούρτων όπως σοκολατίνες αφού και αυτές περιέχουν ίχνη ξηρών καρπών με αποτέλεσμα να είναι επικίνδυνες για τον ανήλικο. Την 31/12/23 ο ανήλικος πέρασε την παραμονή της Πρωτοχρονιάς με τον πατέρα του και όπως την ενημέρωσε αργότερα ο ανήλικος, ο καθ' ου η αίτηση με την οικογένεια του έφτιαξαν βασιλόπιττα με καρύδι στην οποία έβαλαν μέσα δυο φλουριά ένα για τον ανήλικο και ένα για το άλλο ανήλικο που βρισκόταν εκείνο το βράδυ μαζί τους. Ο ανήλικος όπως ενημέρωσε την αιτήτρια αρνήθηκε να φάει αφού όπως τους είπε «η βασιλοπιττα έχει καρύδι και με πειράζει». Η αιτήτρια ζήτησε εξηγήσεις από τον καθ' ου η αίτηση ο οποίος την αγνόησε χωρίς να της δώσει καμία απάντηση και έκανε παρατήρηση στον ανήλικο γιατί ενημέρωσε τη μητέρα του ότι η βασιλόπιττα είχε καρύδι. Στις 4/2/24 και 24/2/24, ο καθ' ου η αίτηση έδωσε στον ανήλικο σοκολατίνα και γκοφρέτες ενώ τον τελευταίο μήνα έπεσε στην αντίληψη της αιτήτριας ότι ο καθ΄ου η αίτηση αγοράζει κρουασανάκια σοκολάτας από το φούρνο στα οποία αναγράφεται ότι μπορεί να περιέχουν ξηρούς καρπούς πράγμα για το οποίο ενημέρωσε επανειλημμένως τον καθ' ου η αίτηση χωρίς ανταπόκριση. Είναι η θέση της αιτήτριας ότι ο καθ' ου η αίτηση ηθελημένα θέτει συνεχώς σε κίνδυνο τη ζωή του ανηλίκου δίδοντας του ξηρούς καρπούς και άλλα προϊόντα που περιέχουν ξηρούς καρπούς στους οποίους ο ανήλικος είναι αλλεργικός. Όλα τα πιο πάνω περιστατικά η αιτήτρια τα πληροφορήθηκε από τον ανήλικο ο οποίος έρχεται σε δύσκολη θέση και της τα λέει με αποτέλεσμα η όλη κατάσταση να του προκαλεί άγχος και ανησυχία. Όπως αναφέρει η αιτήτρια, για όλα τα πιο πάνω περιστατικά ζήτησε συμβουλή από τους προηγούμενους δικηγόρους της ώστε να προστατέψει τον ανήλικος ωστόσο αυτοί της ανέφεραν ότι δεν μπορεί να κάνει κάτι. Επειδή όμως ότι η συμπεριφορά του καθ' ου η αίτηση είναι επαναλαμβανόμενη δεν μπορούσε να αφήσει την κατάσταση ανεξέλεγκτη. Για το λόγο αυτό στις 6/3/24 απευθύνθηκε σε άλλους δικηγόρους οι οποίοι την συμβούλευσαν ότι η συμπεριφορά του καθ' ου η αίτηση είναι εγκληματική αφού θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του ανηλίκου και τον εκθέτει ανεπανόρθωτα χωρίς η ίδια να μπορεί να τον προστατέψει. Σε συνδυασμό με το αίσθημα ευθύνης που τη διακατέχει ως μητέρα κατήγγειλε τα πιο πάνω περιστατικά στο Τμήμα Βίας στην Οικογένεια υπό την έννοια ότι η ζωή του ανηλίκου τίθεται σε κίνδυνο με αποτέλεσμα αυτό να μπορεί να αποβεί και μοιραίο. Σχετική βεβαίωση επισυνάπτεται ως τεκμήριο
- Η αστυνομία έλαβε κατάθεση από την αιτήτρια η οποία ανέφερε ότι επιθυμεί την ποινική δίωξη του καθ' ου η αίτηση λόγω έκθεσης παιδιού σε κίνδυνο αν αυτό αποδειχθεί και στοιχειοθετηθεί, ενώ ταυτόχρονα λήφθηκε οπτικογραφημένη κατάθεση από τον ανήλικο στην παρουσία Λειτουργού του Γραφείου Ευημερίας και η υπόθεση βρίσκεται στο στάδιο της διερεύνησης αφού όντως τα όσα ανέφερε η αιτήτρια αναφέρθηκαν και κατά την κατάθεση του ανηλίκου. Η αιτήτρια αναφέρει περαιτέρω ότι δεν είναι μόνο τα εν λόγω περιστατικά που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία του ανηλίκου αλλά και η όλη στάση του καθ' ου η αίτηση αφού όταν είναι με τον ανήλικο βγαίνει από το σπίτι για καφέ και φαγητό δεν αναφέρει στην παραγγελία ότι ο ανήλικος έχει αλλεργία ώστε να προσέξουν για να μην έρθει σε επαφή ο ανήλικος με ξηρούς καρπούς και να κινδυνεύει (ημερομηνίες περιστατικών 18/2/24 και 3/3/24). Επιπλέον ο καθ' ου η αίτηση δεν παίρνει μαζί του την τσάντα του ανήλικου με τα φάρμακα για την αλλεργία και το στυλό αδρεναλίνης κάθε φορά που βγαίνει από το σπίτι με το ανήλικο. Σε περίπτωση, όπως αναφέρει η αιτήτρια που ο ανήλικος πάθει αλλεργικό σοκ έχεις μόνο 3 λεπτά να δράσει κάνοντας ένεση αδρεναλίνης. Η συμπεριφορά του καθ' ου η αίτηση όπως αναφέρει η αιτήτρια είναι αντίθετη με το συμφέρον του ανηλίκου. Όλα τα πιο πάνω είναι εξαιρετικά σοβαρά και δικαιολογούν την κατ' επείγουσα έκδοση διατάγματος αναστολής της ισχύος του διατάγματος αφού η ζωή του ανηλίκου βρίσκεται σε κίνδυνο με την συμπεριφορά του καθ' ου η αίτηση. Πέραν των ανωτέρω, τις μέρες που ο ανήλικος βρίσκεται με τον καθ' ου η αίτηση δεν του παρέχει την απαραίτητη φροντίδα π.χ του φοράει ζακέτα και τον πηγαίνει στις 9 το πρωί στη θάλασσα ενώ φυσάει και κάνει κρύο ενώ ο ανήλικος του λέει ότι κάνει κρύο και θέλει να φορέσει το σακκάκι του, τον κάνει μπάνιο με την μπαλκονόπορτα ανοικτή, την οποία κλείνει ο ανήλικος και ο καθ΄ου η αίτηση την ανοίγει ξανά εκνευρισμένος με αποτέλεσμα να τον φέρνει σχεδόν πάντα άρρωστο. Πολλές φορές τον έφερε με πυρετό 39.2 χωρίς να το αντιληφθεί. Ο καθ' ου η αίτηση κόλλησε τον ανήλικο γρίπη Α ενώ ήταν άρρωστος και το γνώριζε και η απάντηση του όταν του το ανέφερε η αιτήτρια ήταν «τι και αν τον κόλλησα αφού μπορώ». Πέραν των ανωτέρω, ο ανήλικος ανέφερε στην αιτήτρια ότι ο καθ΄ου η αίτηση τον κλείδωσε δυο φορές στο δωμάτιο μόνο του γιατί έκανε αταξίες και η αιτήτρια αναγκάστηκε να πάρει τηλέφωνο τον καθ΄ου η αίτηση και να τον προειδοποιήσει να μην το επαναλάβει γιατί θα την αναγκάσει να λάβει μέτρα μέσω της νομικής οδού αφού ήταν ανήκουστο να συμπεριφέρεται στον ανήλικο με αυτό τον τρόπο θέτοντας τον σε κίνδυνο. Την 1/3/24 στις 22:10 όταν ο ανήλικος βρισκόταν για διανυκτέρευση στον πατέρα του η αιτήτρια είδε τυχαία έξω από μια τράπεζα τον καθ' ου η αίτηση ενώ θα έπρεπε να βρίσκεται στο σπίτι με τον ανήλικο ενώ στις 15/3/24 έφυγε ξανά από το σπίτι αφού θεάθηκε στις 9:30 μ.μ να κατεβαίνει σε περίπτερο και να μην επιστρέφει στο σπίτι πριν τις 2 το πρωί. Η αιτήτρια γνωρίζει ότι ο ανήλικος ξυπνά κατά τη διάρκεια της νύκτας και μέχρι σήμερα η αιτήτρια δεν γνωρίζει αν ο καθ΄ου η αίτηση εγκατέλειψε τον ανήλικο μόνο του στο σπίτι και έφυγε. Στις 23/12/23 στις 6:55 το πρωί ο ανήλικος πήρε τηλέφωνο την αιτήτρια από το tablet του και της είπε ότι ψάχνει παντού μέσα στο σπίτι τον καθ' ου η αίτηση και δεν τον βρίσκει και ότι εμφανίστηκε ανεβαίνοντας την εσωτερική σκάλα του σπιτιού μετά από λίγο. Ο ανήλικος ανέφερε επίσης στην αιτήτρια ότι ο καθ' ου η αίτηση του κρύβει το tablet που του έχει η αιτήτρια, κίνηση η οποία αποσκοπεί στο να μην μπορεί ο ανήλικο να παίρνει τηλέφωνο την αιτήτρια. Η αιτήτρια αναφέρει περαιτέρω ότι όταν ο καθ' ου η αίτηση φεύγει από το σπίτι αφήνει τον ανήλικο είτε μόνο του είτε με την μητέρα του η οποία δεν είναι άξια εμπιστοσύνης αφού όσο οι διάδικοι ήταν παντρεμένοι η μητέρα του καθ' ου η αίτηση προέβη σε πράξεις που κλόνισαν την εμπιστοσύνη της αιτήτριας και συγκεκριμένα, ενώ ο ανήλικος ήταν άρρωστος με 40 πυρετό προέτρεπε τον καθ' ου η αίτηση να μην τον πάρουν στο γιατρό, έφερε πιπίλα 15 ετών να την δώσουν στον ανήλικο, έλεγε στην αιτήτρια να αφήνει το μωρό να κλαίει και άλλα πολλά. Ο ανήλικος ανέφερε στην αιτήτρια ότι ο καθ' ου η αίτηση αγόρασε καναπέ που γίνεται κρεβάτι για να κοιμάται η γιαγιά πράγμα που κατά την άποψη της αιτήτριας καταδεικνύει ότι όντως το ανήλικο μένει με τη γιαγιά του κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας του με τον καθ΄ου η αίτηση. Η αιτήτρια αναφέρει επίσης ότι τις περισσότερες φορές που ο ανήλικος βρίσκεται για διανυκτέρευση με τον καθ΄ου η αίτηση και τον παίρνει η αιτήτρια βιντεοκλήση για να μιλήσουν αφού το επιθυμεί ο ανήλικος, το μωρό είναι έτοιμο να ξεσπάσει σε κλάματα και ενώ η αιτήτρια προσπαθεί να του στρέψει αλλού την προσοχή του για να αλλάξει η διάθεση του ο καθ΄ου η αίτηση επεμβαίνει κάνοντας της λεκτική επίθεση τρομοκρατώντας το ανήλικο το οποίο ξεσπά σε λυγμούς. Όταν ο καθ' ου η αίτηση παίρνει το ανήλικο σε παιδικές χαρές δεν δίνει την απαραίτητη προσοχή και στις 3/3/24 όταν ο ανήλικος ήταν με τον καθ' ου η αίτηση, κτύπησε με δύναμη στο κεφάλι ένα παιδί που ήταν κρεμασμένο σε ένα σχοινί και κατευθυνόταν προς το μέρους του ανήλικου με αποτέλεσμα να πέσει κάτω και να κτυπήσει ξανά στο κεφάλι. Ο ανήλικος πήγε κοντά ξεσπώντας σε κλάματα καθώς ο καθ' ου η αίτηση «ανίδεος» πίνοντας τον καφέ του με ένα φίλο του μη έχοντας οπτική επαφή με το παιδί δεν αντιλήφθηκε το παραμικρό. Η καταγγελία που έκανε η αιτήτρια εναντίον του καθ΄ου η αίτηση βρίσκεται στο στάδιο της διερεύνησης ενόψει της κατάθεσης του ανηλίκου ο οποίος προβάλλει σθεναρά αντίσταση να πηγαίνει στον πατέρα του καθώς όπως της εξηγεί φοβάται να πηγαίνει εκεί εξαιτίας των τροφών που του δίνει ο πατέρας του. Η συνέχιση της επικοινωνίας του καθ' ου η αίτηση με τον ανήλικο σύμφωνα με το διάταγμα δεν μπορεί να γίνει ενόψει των γεγονότων που ανέφερε η αιτήτρια τουλάχιστον μέχρι να διερευνηθεί η καταγγελία που έκανε εναντίον του καθ' ου η αίτηση. Είναι ορθό όπως αναφέρει η αιτήτρια να εξεταστούν όλοι οι ισχυρισμοί του ανηλίκου εναντίον του πατέρα του πριν αποφασιστεί η συνέχιση της ισχύος του διατάγματος αφού αυτό πιθανόν να είναι επικίνδυνο για τον ανήλικο. Η ψυχική υγεία του ανηλίκου προηγούνται οποιουδήποτε άλλου δικαιώματος του καθ' ου η αίτηση ειδικότερα κάτω από τις περιστάσεις που ανέφερε η αιτήτρια. Αν πράγματι οι ισχυρισμοί του ανήλικου ευσταθούν η συνέχιση τυχόν επικοινωνίας του καθ΄ου η αίτηση άνευ επίβλεψης θα ήταν αδύνατη αφού γνωρίζοντας τις αλλεργίες του ανηλίκου ο ίδιος εξέθεσε αυτόν σε κίνδυνο ηθελημένα και με πρόθεση αδυνατώντας να αντιληφθεί η αιτήτρια το λόγο. Η αιτήτρια όπως αναφέρει αιτείται προσωρινά την αναστολή του διατάγματος ως έχει σήμερα και εναλλακτικά προτείνει την επικοινωνία του καθ' ου η αίτηση με το ανήλικο μια φορά τη βδομάδα με επίβλεψη. Σε διαφορετική περίπτωση ο καθ' ου η αίτηση θα συνεχίσει να βάζει σε κίνδυνο τη ζωή του παιδιού αφού η ίδια προσπάθησε αρκετές φορές να πει στον καθ' ου η αίτηση να μην δίνει στο παιδί ξηρούς καρπούς ωστόσο ο ίδιος την αγνοεί επιδεικτικά μη έχοντας πρόθεση να συμμορφωθεί με την υποχρέωση του για φροντίδα του ανηλίκου κατά τις ώρες επικοινωνίας του. Σε αντίθετη περίπτωση και ενόψει των ανωτέρω θα βρεθεί στη δυσάρεστη θέση να παρακούσει το διάταγμα με μοναδικό στόχο την προστασία του παιδιού της. Πιστεύει ότι το καθήκον της σαν μητέρα υπαγορεύει να αναμένει την αξιολόγηση των ισχυρισμών του ανηλίκου από τους αρμόδιους. Με την παρούσα αίτηση της ισχυρίζεται και όπως διαφαίνεται από τα γεγονότα υπάρχει σοβαρή ένδειξη μη αρμονικής σχέσης πατέρα-παιδιού. Κατά την έκδοση του εκ συμφώνου διατάγματος όπως αναφέρει η αιτήτρια, δεν γνώριζε για τις αλλεργίες του ανήλικου αλλά ούτε πίστευε πως ο καθ' ου η αίτηση θα επιδείκνυε τόσο επικίνδυνη και ανεύθυνη συμπεριφορά η οποία θέτει σε κίνδυνο τη ζωή και τη σωματική ακεραιότητα του ανηλίκου. Από τον Δεκέμβριο του 2023 έχουν προκύψει νέα δεδομένα ήτοι το θέμα υγείας του ανήλικου το οποίο δεν ήταν γνωστό κατά την έκδοση του αρχικού διατάγματος. Δεν μπορούσε να φανταστεί πως ο καθ' ου η αίτηση θα επιδείκνυε τόσο επιπόλαιη και ανεύθυνη συμπεριφορά αφού γνώριζε για το θέμα υγείας του ανηλίκου. Είναι δε η θέση της πως η υγεία του παιδιού δεν μπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη εκδίκησης του καθ΄ου η αίτηση προς την ίδια αφού αυτό που προέχει είναι το συμφέρον του ανηλίκου. Όπως την συμβουλεύουν οι δικηγόροι της αλλά και όπως επιτάσσουν οι σχετικοί νόμοι και κανονισμοί θεωρεί ορθό και δίκαιο στην παρούσα διαδικασία αλλά και σε οποιαδήποτε μελλοντική διαδικασία ληφθεί υπόψη και η γνώμη του ανήλικου ο οποίος όπως πιστεύει η αιτήτρια έχει την απαραίτητη ωριμότητα και κρίση και αντιλαμβάνεται πλήρως τα γεγονότα που συμβαίνουν γύρω του και εν σχέση με το πρόσωπο και την υγεία του. Είναι ορθό, δίκαιο και επείγον και κάτω από τις περιστάσεις ωφέλιμο να εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα, υπάρχει καλή υπόθεση εναντίον του καθ' ου η αίτηση με καλές πιθανότητες να πετύχουν στην τροποποίηση του διατάγματος, οι πιο πάνω ενέργειες του καθ΄ου η αίτηση συνιστούν εξαιρετική περίπτωση και/ ή ειδικό και ικανό λόγο που να δικαιολογούν υπό το σύνολο των περιστάσεων την από μέρους του Δικαστηρίου άμεση έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων ώστε να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι συνέπειες της συμπεριφοράς του καθ΄ου η αίτηση. Αν δεν εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα θα είναι δύσκολο αν όχι αδύνατο να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, σε περίπτωση που ο καθ' ου η αίτηση συνεχίσει να ασκεί την επικοινωνία του στη ίδια βάση αυτό θα είναι επικίνδυνο για τον ανήλικο, ο καθ' ου η αίτηση ουδεμία ζημιά θα υποστεί με την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων αφού πάνω απ' όλα προέχει η ψυχική υγεία του ανήλικου και η διερεύνηση των ισχυρισμών του. Υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση κατά την ακρόαση της πιο πάνω αίτησης και έχει πολύ καλή υπόθεση και δικαιούται τις αιτούμενες θεραπείες. Για όλους τους πιο πάνω λόγους είναι αναγκαίο και επείγον να εκδοθούν τα αναφερόμενα διατάγματα χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του καθ' ου η αίτηση και αν δεν χορηγηθεί αυτό θα είναι αδύνατο και/ ή δύσκολο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Η καθυστέρηση στην υποβολή της παρούσας αίτησης δικαιολογείται αφού προηγουμένως δεν έλαβε ορθή νομική συμβουλή για το πως πρέπει να αντιμετωπίσει τους ισχυρισμούς του ανηλίκου, και αφού έλαβε γνώση προχώρησε με σχετική καταγγελία στην αστυνομία. Η συμπεριφορά του καθ' ου η αίτηση είναι επαναλαμβανόμενη, μέχρι και σήμερα χωρίς να έχει διακόψει ή εκλείψει το κατ' επείγον αφού από τα όσα της αναφέρει ο ανήλικος ο καθ' ου η αίτηση συνεχίζει να του παρέχει τροφές τις οποίες ο ανήλικος δεν μπορεί να φάει. Αν το Δικαστήριο δεν παράσχει την αιτούμενη θεραπεία υπάρχει κίνδυνος ο ανήλικος να υποστεί αλλεργικό σοκ και ενόψει του ότι ο καθ' ου η αίτηση δεν έχει μαζί του την τσάντα με τα φάρμακα και το στυλό αδρεναλίνης αυτό να αποβεί μοιραίο για τον ανήλικο. Ο ανήλικος από την άλλη είναι συνεχώς αναστατωμένος και φοβάται με αποτέλεσμα η αιτήτρια να μην μπορεί να κατευνάσει τις ανησυχίες του. Στην ένορκη δήλωση του η οποία υποστηρίζει την ένσταση του ο καθ' ου η αίτηση αναφέρει μεταξύ άλλων ότι η αιτήτρια από τον Οκτώβριο του 2022 που ο ίδιος άρχισε να έχει και διανυκτερεύσεις με τον ανήλικο σύμφωνα με το διάταγμα, κατά καιρούς έβρισκε δικαιολογίες να μην ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας του με τον ανήλικο και μάλιστα όταν της πρότεινε κάποιες φορές να γίνει αλλαγή αφού δεν κατέστη δυνατή η επικοινωνία του με τον ανήλικο κατά την ημέρα που ήταν κανονικά προγραμματισμένη, η αιτήτρια αρνείτο κατηγορηματικά να του επιτρέψει την επικοινωνία με τον ανήλικο. Συγκεκριμένα η αιτήτρια δεν του επέτρεψε να ασκήσει το δικαίωμα επικοινωνίας του με τον ανήλικο από τις 5-7 Ιανουαρίου που είχε δικαίωμα διανυκτέρευσης με τον ανήλικο, 16 μέχρι 18 Φεβρουαρίου, στις 6/3/24, 29-31 Μαρτίου
- Την τελευταία ημερομηνία μάλιστα η αιτήτρια του ανέφερε ότι έδωσε στον ανήλικο παγωμένο γάλα και ότι τον αρρώστησε αλλά σε επικοινωνία που είχε ο καθ' ου η αίτηση με τον παιδίατρο ο ιατρός του ανέφερε ότι το μωρό αρρωσταίνει από το σχολείο και δεν έχει σχέση το γάλα που του έδωσε και να κάνουν υπομονή γιατί έτσι είναι τα μωρά και όταν ο ανήλικος πάει Δημοτικό θα αλλάξουν τα πράγματα. Η αιτήτρια, όπως αναφέρει ο καθ' ου η αίτηση, στην προσπάθεια της να τον εκδικηθεί επειδή προχώρησε με την καταχώρηση αίτησης για τροποποίηση του διατάγματος ημερομηνίας 5/4/22 που εκδόθηκε στα πλαίσια της αίτησης 370/19, με σκοπό να έχει περισσότερες ημέρες επικοινωνίας με τον ανήλικο, προφασίστηκε διάφορες κατηγορίες εναντίον του με σκοπό να τον πιέσει για να μην εξασκήσει τα δικαιώματα του και ουσιαστικά επιδιώκει να τον αποξενώσει από τον ανήλικο. Η αιτήτρια πράγματι τον ενημέρωσε για την αλλεργία του ανηλίκου και ουδέποτε ο ίδιος του έδωσε οτιδήποτε το οποίο θα του έκανε κακό και ουδέποτε σίγουρα θα ήθελε το κακό του υιού του τον οποίο υπεραγαπά και ζήτησε απλώς να περνά περισσότερο χρόνο μαζί του πράγμα που όπως φαίνεται δεν άρεσε στην αιτήτρια. Η αιτήτρια από της γέννησης του ανηλίκου ήταν πάντα υπερπροστατευτική και γι' αυτό βρίσκει πάντα αφορμές και αιτίες για να δώσει στον καθ΄ου η αίτηση το στίγμα του κακού πατέρα. Ο καθ' ου η αίτηση αναφέρει ότι ο ανήλικος αναφέρεται σε υποβολές που δέχεται από την αιτήτρια αλλά και από το οικείο της περιβάλλον εναντίον του τα οποία αυθόρμητα τα αναφέρει στον καθ΄ου η αίτηση αλλά ο καθ΄ου η αίτηση προς αποφυγή προστριβών με την αιτήτρια δεν τα σχολιάζει. Πολλές ήταν οι φορές που ο ανήλικος είπε στον καθ΄ου η αίτηση ότι η αιτήτρια του έλεγε «η μητέρα του θα ανοίξει την πόρτα του αυτοκινήτου και θα τον ρίξει κάτω να τον τσιλλίσουν τα αυτοκίνητα» ή ότι «η μάμα μου λέει ότι είναι πιο δυνατή από εσένα και θα σε νικήσει». Αναφορικά με το θέμα της βασιλόπιττας ο καθ΄ου η αίτηση αναφέρει ότι δεν είχε καρύδι αλλά αμύγδαλο, ότι επειδή είχε γνώση για την αλλεργία του ανήλικου του είπε ότι δεν πρέπει να φάει βασιλόπιττα αλλά να πάρει ένα κομμάτι για να βρει το φλουρί θέλοντας έτσι να τον κάνει να χαρεί όπως κάνουν όλοι οι γονείς με τα παιδιά τους τη δεδομένη μέρα κατά την κοπή της βασιλόπιττας. Το γεγονός ότι η παρούσα αίτηση της αιτήτριας γίνεται καταπιεστικά και προς εκδίκηση της δικής του αίτησης διαπιστώνεται και από το γεγονός ότι τα όσα ισχυρίζεται η αιτήτρια εναντίον του λαμβάνουν χώρα από τον Νοέμβριο του 2023 αλλά συμπωματικά τώρα καταχώρησε την αίτηση της. Ο ανήλικος όταν είναι μαζί του είναι ευτυχισμένος αναφέρει ο καθ΄ου η αίτηση, ουδέποτε του προκάλεσε οποιοδήποτε πρόβλημα ούτε τον εξέθεσε σε κίνδυνο όπως ισχυρίζεται η αιτήτρια. Οι όποιες υποβολές και προτροπές από τους δικηγόρους αποτελούν ανεπίτρεπτες συμπεριφορές ειδικότερα όταν έχουν να κάνουν με ανήλικα παιδιά. Απλά για να μπορέσει η αιτήτρια να στοιχειοθετήσει την παρούσα αίτηση θα έπρεπε να προφασιστεί κάποιο αδίκημα εναντίον του και για το λόγο αυτό προέβη σε αυθαίρετη καταγγελία εναντίον του στην Αστυνομία για την οποία δεν έχει ακόμη κατηγορηθεί από την Αστυνομία. Αναφέρει ότι τα όσα ισχυρίζεται στις παραγράφους 23 και 24 της ενόρκου δηλώσεως της η αιτήτρια είναι ψέματα και δεν μπορεί να αντιληφθεί πως η αιτήτρια γνωρίζει αυτά τα πράγματα αφού κατά την ώρα της επικοινωνίας του με τον ανήλικο η ίδια δεν είναι παρούσα και δεν μπορεί να γνωρίζει αυτά τα οποία αναφέρει στην ένορκο της δήλωση. Τα όσα αναφέρει η αιτήτρια στην ένορκο της δήλωση ουδόλως αποτελούν περιστάσεις που ο ίδιος θα κριθεί ανίκανος πατέρας και να μην μπορεί να έχει μόνος του τον ανήλικο κατά τις μέρες και ώρες επικοινωνίας του με τον ανήλικο. Ο ανήλικος μπορεί να ασθενεί συχνά αλλά όπως αναφέρει στην παράγραφο 27 της ενόρκου δηλώσεως της η αιτήτρια, λόγω του χαμηλού ανοσοποιητικού του και όχι από τις ενέργειες του καθ΄ου η αίτηση όπως θέλει να παρουσιάσει με την ένορκο της δήλωση. Το γεγονός ότι η αιτήτρια τον παρακολουθεί και εξάγει τα δικά της συμπεράσματα αποτελεί αδικαιολόγητη συμπεριφορά και μάλλον η συμπεριφορά και η υπερπροστασία της ίδιας είναι αυτά που εκθέτουν τον ανήλικο σε κίνδυνο και όχι ο καθ΄ου η αίτηση. Η αιτήτρια και στο παρελθόν αλλά μέχρι και σήμερα, δια μέσω του tablet του ανηλίκου του υποβάλλει συμπεριφορές μη αρμόζουσες για την ηλικία του ανηλίκου εναντίον του πατέρα του. Εδώ και πολύ καιρό η αιτήτρια δίνει την εντύπωση ότι θέλει να απομονώσει τον καθ΄ου η αίτηση από τον ανήλικο και αν τα καταφέρει, ακόμη να μην έχει επικοινωνία με τον ανήλικο. Από την αρχή του χωρισμού τους η αιτήτρια δεν ήταν ποτέ συνεργάσιμη για τίποτα και δεν του έδινε καμία αναφορά για το ανήλικο. Συγκεκριμένα έκλειναν ραντεβού στο γιατρό και πήγαινε πιο νωρίς και έμπαινε μόνη της χωρίς να τον περιμένει, αρρώσταινε το μωρό και του το ανακοίνωνε 30 λεπτά πριν την έναρξη του δικαιώματος επικοινωνίας του με τον ανήλικο, δεν τον ενημερώνει γενικά για οτιδήποτε συμβαίνει στον ανήλικο και θεωρεί ότι δεν πρέπει να λαμβάνει γνώση ο καθ ου η αίτηση για οποιοδήποτε θέμα αφορά στον ανήλικο. Για το μόνο θέμα που τον ενημέρωσε άμεσα και τον κρατούσε ενήμερο ήταν για το θέμα της αλλεργίας του ανηλίκου. Η αιτήτρια έχει την απαίτηση να μην παίρνει ο καθ΄ου η αίτηση τον ανήλικο σε κλειστούς χώρους ή ακόμη και σε ανοιχτούς παιχνιδότοπους και πάρκα και μάλιστα να μην έχει κόσμο εκεί που θα πάνε για να μην αρρωστήσει ο ανήλικος. Από τότε που η αιτήτρια έμαθε ότι ο καθ΄ου η αίτηση ζητά να έχει περισσότερη επικοινωνία με τον ανήλικο, ο καθ΄ου η αίτηση διαπίστωσε και αλλαγή στη συμπεριφορά του ανηλίκου. Προφανώς όπως αναφέρει ο καθ' ου η αίτηση είναι αυτά που του λένε και αυτά που κάθονται και συζητούν οικογενειακώς και όχι επειδή ο ανήλικος δεν θέλει να πηγαίνει μαζί του τις μέρες και ώρες επικοινωνίας του καθ΄ου η αίτηση. Ο ανήλικος τον τελευταίο καιρό έγινε πολύ επιθετικός απέναντι τους, χτυπά δεν ακούει τι του λέει ο καθ΄ου η αίτηση και συνέχεια αναφέρει στον καθ΄ου η αίτηση ότι «θα το πω στη μάμα να σε δείρει». Ο καθ' ου η αίτηση πάντα με τον καλύτερο του τρόπο και με ψυχραιμία προσπαθεί να τον καθησυχάσει. Όταν ο ανήλικος βρίσκεται με τον καθ' ου η αίτηση η αιτήτρια τον παίρνει 2 με 3 φορές την ημέρα τηλέφωνο και ξεκινά ένα απίστευτο ερωτηματολόγιο π.χ τράβα τη μύξα σου για να ακούσω ή βήξε να ακούσω και άλλα διάφορα. Όλη αυτή την υπερβολική συμπεριφορά της την βίωνε και την βιώνει καθημερινά ο καθ΄ου η αίτηση σε αρρωστημένο θεωρεί σημείο. Ο καθ΄ου η αίτηση θεωρεί ότι είναι καλός πατέρας, εκμεταλλεύεται το κάθε λεπτό με τον ανήλικο με διάφορες δραστηριότητες είτε μόνοι είτε στο σπίτι ή και εκτός με φίλους που έχουν και αυτοί παιδάκια. Τα όσα ισχυρίζεται η αιτήτρια στις παραγράφους 32-41 της ενόρκου δηλώσεως της είναι παράλογοι ισχυρισμοί οι οποίοι δεν μπορούν να στοιχειοθετηθούν. Η αιτήτρια δεν απέδειξε με την αίτηση της ότι υπάρχει σοβαρό θέμα προς εκδίκαση και δεν έχει παραθέσει τέτοια γεγονότα που να δικαιολογούν την έκδοση των διαταγμάτων ως αιτείται, δεν έχει καταδείξει πιθανότητα επιτυχίας ή ότι δικαιούται οποιανδήποτε θεραπεία στη βάση της αιτήσης της. Όπως είναι η ίδια μητέρα του ανηλίκου και ο καθ' ου η αίτηση είναι πατέρας του ανηλίκου και έχουν τα ίδια δικαιώματα στο παιδί τους. Δεν έχει καταδείξει ότι θα είναι δύσκολη ή αδύνατη η πλήρης απονομής της δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο εάν δεν εκδοθούν τα εν λόγω διατάγματα. Αντιθέτως αν το Δικαστήριο εκδώσει οποιοδήποτε από τα αιτούμενα διατάγματα τότε η ζημιά που θα υποστεί ο καθ' ου η αίτηση θα είναι μεγάλη γιατί θα υπάρξει αποξένωση του με τον ανήλικο πράγμα το οποίο θα συνεπάγεται σοβαρές επιπτώσεις τόσο στον καθ΄ου η αίτηση όσο και στον ανήλικο. Το ισοζύγιο της ευχέρειας κλίνει υπέρ της απόρριψης της αίτησης και ή δεν είναι δίκαιο και ή εύλογο να εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα γιατί θα αποστερηθεί των εκ του Νόμου του δικαιωμάτων ως πατέρας του ανηλίκου. Η αίτηση αποτελεί κατάχρηση της διαδικασίας, είναι καταπιεστική ενοχλητική και άδικης προς το πρόσωπο του. Τέλος ο καθ΄ου η αίτηση εισηγείται ότι η παρούσα πρέπει να απορριφθεί γιατί τυχόν έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων θα επιφέρει ανεπανόρθωτη ζημιά στα δικαιώματα του αλλά θα είναι και ενάντια στο καλώς νοούμενο συμφέρον του ανηλίκου και ζητά απόρριψη της αίτησης με έξοδα σε βάρος της. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧH-ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΙΤΗΣΗΣ Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος στη βάση του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60, ως έχει τροποποιηθεί, θα πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α. Ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, β. Ορατή πιθανότητα επιτυχίας του Ενάγοντος στην αγωγή, και γ. ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο αν δεν εκδοθεί το διάταγμα. Οι πιο πάνω προϋποθέσεις έχουν αναλυθεί σε έκταση στη νομολογία [βλ. Οδυσσέως v. Pieris Estates
(1982)1 Α.Α.Δ.557, Κυτάλα κ.ά. v. Χρυσάνθου κ.α.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ.253, Κ.Ο.Τ. v. Θεωρή
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ.255, M. Ch. Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. v. Timberland
(1997)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791, Parico Aluminium Designs Ltd. v. Muskita Aluminium Co. Ltd. κ.ά.
(2002)1 (Γ) Α.Α.Δ.2015, Γεν. Εισαγγελέας v .Cyfield, Πολ.Εφ.Αρ. Ε52/21,10/2/22, ECLI:CY:AD:2022:A79 κ.α. Η πρώτη προϋπόθεση δεν εξυπακούει τίποτα περισσότερο από την αποκάλυψη συζητήσιμης υπόθεσης με βάση τις έγγραφες προτάσεις. Όσον αφορά τη δεύτερη, είναι αρκετό για το Δικαστήριο να ικανοποιηθεί ότι υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Αυτή έχει ερμηνευθεί να σημαίνει κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα, αλλά και πολύ λιγότερο από το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Η τρίτη προϋπόθεση, όπως αναλύεται στην υπόθεση Οδυσσέως (ανωτέρω), σχετίζεται με το θέμα επάρκειας της θεραπείας υπό το φως των γεγονότων της κάθε υπόθεσης. Αν η επιδίκαση αποζημιώσεων στο τελικό στάδιο είναι αρκετή για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων του Αιτητή, τότε η έκδοση του παρεμπίπτοντος διατάγματος δεν είναι απαραίτητη. Όπως έχει νομολογηθεί, η τρίτη προϋπόθεση δεν πρέπει να συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς στις υποθέσεις των πολιτικών Δικαστηρίων, πόσο μάλλον στις υποθέσεις των οικογενειακών διαφορών όπως η παρούσα. Στην απόφαση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδης
(1997)Α.Α.Δ. 415,τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 427): «Ο εφεσείων δεν αμφισβήτησε ούτε την τρίτη προϋπόθεση από τις προϋποθέσεις της επιφύλαξης στο άρθρο 32
(1). Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε στο σύγγραμμα του David Bean, Injunctions, 5η έκδοση σελ. 149 ως προς τη δυνατότητα του Δικαστηρίου για άμεση παρέμβαση με παρεμπίπτον διάταγμα στις περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών που απολήγουν σε πράξεις βίας ή που επηρεάζουν την ευημερία ανηλίκων για να καταλήξει πως «οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα». Το θέμα δεν τελειώνει εδώ. Όπως υποδεικνύεται στην Οδυσσέως (ανωτέρω) το Δικαστήριο, στο τελικό στάδιο, θα πρέπει να σταθμίσει κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα [βλ. Ιπποδρομιακή Αρχή v. Χ" Βασίλη
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 152]. Πρόσθετα, στο στάδιο αυτό, το Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιον του μαρτυρία με μόνο σκοπό να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο ή όχι να εκδοθεί το διάταγμα και δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα επί των οποίων θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Jonitexo Ltd. v. Adidas
(1984)1 Α.Α.Δ. 263). Οι προϋποθέσεις που απαιτεί το άρθρο 32 του Ν.14/60 και οι οποίες αναφέρθηκαν ανωτέρω, κρίνονται με βάση τα γεγονότα που τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά και με βάση τις διατάξεις του Νόμου που διέπει το υπό κρίση θέμα, οι οποίες στην εξεταζόμενη περίπτωση είναι τα Άρθρα 5, 6, 7 και 17 του του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου 216/90. Σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)(α) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 216/90), η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι το ασκούν από κοινού. Σύμφωνα με το άρθρο 6 του Ν.216/90: «
(1)Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου.
(2)(α) Στο συμφέρον του τέκνου πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του Δικαστηρίου όταν, κατά τις διατάξεις του νόμου, το Δικαστήριο αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο της άσκησης της. (Στυλιανού ν. Στυλιανού
(1993)1 ΑΑΔ 130, Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ντούμα κ.ά.
(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 1911). (β) Η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις με βάση το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πεποιθήσεις, την ιθαγένεια, την εθνική ή κοινωνική προέλευση ή την περιουσία.
(3)Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσο η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του.» Στο σύγγραμμα Οικογενειακό Δίκαιο Τόμος ΙΙ, Τρίτη έκδοση, έκδοσης 2003 της Καθηγήτριας Έφης Κουνουγιέρη Μανωλεδάκη στη σελ. 268 αναφέρεται: «Ως συμφέρον του παιδιού εννοείται το σωματικό, το υλικό, το πνευματικό, το ψυχικό, το ηθικό και γενικότερα το κάθε είδος συμφέρον. Πρόκειται όπως είναι φανερό για αόριστη νομική έννοια, με αξιολογικό περιεχόμενο, που εξειδικεύεται από το Δικαστή, άρα η κρίση του τελευταίου, ως προς το αν ενόψει των συγκεκριμένων περιστάσεων (η ύπαρξη των οποίων κρίνεται ανέλεγκτα από το δικαστήριο ουσίας) εξυπηρετείται in abstracto το συμφέρον του παιδιού υπόκειται στον έλεγχο του Α.Π. Το συμφέρον του ανηλίκου αποτελεί μια έννοια γενική και είναι καθήκον του εκάστοτε δικαστή να το εξειδικεύσει και να το προστατεύσει». Σύμφωνα με τον περί Προστασίας των δικαιωμάτων του παιδιού Νόμο του 2007 (Ν. 74(1/2007) δικαιώματα του παιδιού «σημαίνει τα δικαιώματα του παιδιού, τα οποία κατοχυρώνονται από το Σύνταγμα και τους νόμους, από τη Σύμβαση του Ο.Η.Ε., την Ευρωπαϊκή Σύμβαση και οποιαδήποτε άλλη σχετική διεθνή σύμβαση που ήθελε κυρωθεί από τη Δημοκρατία». Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν. 216/90, αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς. Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση Κκουφού ν. Κκουφού
(1997)1 (Γ) ΑΑΔ 1588, 1593: «Η διαμόρφωση κρίσης πάνω σε θέματα γονικής μέριμνας είναι έργο λεπτό και σύνθετο. Δεν είναι εγχείρημα που στοχεύει στην απόδοση ευθυνών ή στην επιβολή κύρωσης για μεμπτή συμπεριφορά. Γνώμονας είναι το συμφέρον του ανηλίκου και κατά την εκτίμησή του, προσλαμβάνει σημασία το σύνολο των στοιχείων». Για το ίδιο θέμα στην υπόθεση Ιωαννίδης κ.ά. ν. Ιωαννίδη κ.ά.
(2002)1 (Γ) ΑΑΔ Σελ. 1446, 1452 λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Στη διαδικασία αιτήσεων γονικής μέριμνας δεν υπάρχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Πρόκειται για διαδικασία εξεταστικού χαρακτήρα της οποίας, ο τελικός σκοπός είναι η καλύτερη εξυπηρέτηση της ευημερίας και του συμφέροντος του ανηλίκου. Στα άρθρα 6 και 14 του νόμου, αναφέρεται ότι το κύριο κριτήριο για τη γονική μέριμνα είναι το συμφέρον του τέκνου. Πρόκειται για αρχή η οποία επαναλαμβάνεται συχνά στη νομολογία (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού (ανωτέρω) και Ιακωβίδης ν. Ιακωβίδη,
(2000)1 ΑΑΔ 1108 από την οποία και η πιο κάτω επιγραμματική διατύπωση της αρχής: «Η ύψιστη αρχή που το Δικαστήριο θα πρέπει πάντα να έχει υπόψιν σε τέτοιες υποθέσεις είναι η ευημερία του ανηλίκου»». Στο Α.17 του Ν.216/90 αναφέρονται τα ακόλουθα: «17.-
(1)Ο γονέας με τον οποίο δε διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας με αυτό.
(2)Σε περίπτωση διαφωνίας όσο αφορά την άσκηση του δικαιώματος, προσωπικής επικοινωνίας, αποφασίζει το Δικαστήριο.
(3)Στην απόφαση του το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και εφαρμόζει κατ' αναλογία τις πρόνοιες του άρθρου 6». Έχει τονιστεί πολλές φορές στην νομολογία αλλά και σε νομικά συγγράμματα η σημασία της επικοινωνίας των γονέων με τα τέκνα τους και τον σημαντικό ρόλο που αυτή διαδραματίζει στην ομαλή συναισθηματική και ψυχική ανάπτυξη των παιδιών. Ενδεικτικά παραπέμπω στο πιο κάτω απόσπασμα από το σύγγραμμα της ΄Εφης Κουνουγέρη Μανωλεδάκη, Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙ, Έκδοση Δ΄, σελ. 327-328, το οποίο παραθέτω αυτούσιο: «Ο κύριος σκοπός του δικαιώματος επικοινωνίας είναι η ικανοποίηση του αισθήματος της αγάπης μεταξύ του γονέα και του παιδιού και η αποφυγή της αποξένωσής τους· κατά δεύτερο λόγο όμως με το δικαίωμα επικοινωνίας πετυχαίνεται στην πράξη και κάποιος έλεγχος του γονέα με τον οποίο μένει ο ανήλικος από μέρους του άλλου γονέα. Ο άλλος αυτός γονέας είναι ο δικαιούχος του άρθρου 1520, ενώ ο γονέας που διαμένει με το παιδί είναι ο υπόχρεος......Ο γονέας (ή ο τρίτος) που είναι υπόχρεος του άρθρου 1520, οφείλει να μην παρεμποδίζει την επικοινωνία του δικαιούχου με το ανήλικο· ο δικαιούχος γονέας, από την άλλη πλευρά, έχει την υποχρέωση, τις ώρες που βλέπει το παιδί, να μη διαταράζει τη σχέση του με τον υπόχρεο γονέα είτε προσπαθώντας να του εμπνεύσει αντιπάθεια γι' αυτόν είτε επεμβαίνοντας στον τρόπο άσκησης της επιμέλειας (π.χ. στη θρησκευτική διαπαιδαγώγηση), την οποία συνήθως θα έχει ο υπόχρεος.» Το νέο Άρθρο 1520 του Αστικού Κώδικα της Ελλάδας, όπως εισάχθηκε με το ν.4800/2021, προνοεί ότι: «Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση της, κατά το δυνατό, ευρύτερης επικοινωνίας με αυτό, στην οποία περιλαμβάνονται τόσο η φυσική παρουσία και επαφή του με το τέκνο, όσο και η διαμονή του τέκνου στην οικία του. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία του τέκνου με τον άλλο γονέα σε τακτή χρονική βάση. Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου, εκτός αν ο γονέας αυτός ζητά μικρότερο χρόνο επικοινωνίας, ή επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος επικοινωνίας για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου, εφόσον, σε κάθε περίπτωση, δεν διαταράσσεται η καθημερινότητα του τέκνου. Αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γονέας με τον οποίον δεν διαμένει το τέκνο, κριθεί ακατάλληλος να ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας. Για τη διαπίστωση της ακαταλληλότητας του γονέα το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέσο, ιδίως την εκπόνηση εμπεριστατωμένης έκθεσης κοινωνικών λειτουργών ή ψυχιάτρων ή ψυχολόγων». Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου, στην υπόθεση Αθηνά Ξενίδου και Ευαγόρα Οικονομίδη, Έφεση αρ. 28/14, 7/4/2015, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα αναφορικά με το δικαίωμα επικοινωνίας των γονέων με τα τέκνα τους: «Στην Στυλιανού v. Στυλιανού
(1993)1 ΑΑΔ 131, λέχθηκαν τ΄ ακόλουθα σχετικά με τα ζητήματα που εξετάζονται στην παρούσα αίτηση: 'Όπως αναγνωρίστηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην R. v. U.K
(1987)Times, 9thJuly (Series A Judgments and Decisions Vol. 121), η πρόσβαση του γονέα στο τέκνο αποτελεί πτυχή του δικαιώματος του ανθρώπου για οικογενειακή ζωή που κατοχυρώνεται από το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. (Βλ. επίσης Ν. 39/62). Στην Κύπρο το δικαίωμα αυτό επίσης διασφαλίζεται από τις πρόνοιες του Άρθρου 15 του Συντάγματος. Όπως εξηγείται όμως στην υπόθεση REKD (Aminor)
(1988)1 All E.R. 577 (H.L) το δικαίωμα μπορεί να περιοριστεί εφόσον δεν ασκείται προς όφελος του σκοπού για τον οποίο παρέχεται, που δεν είναι άλλος από την συμβολή στην ευημερία του τέκνου». Για τον σκοπό που επιτελεί το δικαίωμα επικοινωνίας, παραπέμπω και στο πιο κάτω απόσπασμα από το βιβλίο του Βαθρακοκοίλη «Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο» Γ΄ ΄Εκδοση, 1994, σελίδα 612: «Σκοπός επικοινωνίας: Σκοπός του δικαιώματος αυτού είναι η διατήρηση του ψυχικού δεσμού μεταξύ γονέα και τέκνου και η δυνατότητα του άλλου γονέα άμεσης γνώσης για την ανάπτυξη της προσωπικότητας, της πνευματικής ανάπτυξης και γενικά της παρακολούθησης της όλης κατάστασης του τέκνου. ................... Η επικοινωνία γονέα-τέκνου στοχεύει στη διατήρηση των δεσμών ανάμεσα στα δύο μέρη, στη ψυχοσωματική ανάταση του τέκνου, στην απάμβλυνση των συνεπειών της ανώμαλης εξέλιξης της έγγαμης συμβίωσης, είναι τρόπος έκφρασης αισθημάτων συμπάθειας, αγάπης, ενδιαφέροντος, στοργής στο τέκνο και το συμφέρον του τέκνου, είναι η απόλαυση όλων των ηθικών πλεονεκτημάτων και αξιών απ΄ αυτήν την επικοινωνία.» Ένα στοιχείο που πρέπει επιτακτικά να αναζητείται, σύμφωνα με τη νομοθεσία, στις υποθέσεις γονικής μέριμνας, είναι η γνώμη του παιδιού. Η βούληση του ανηλίκου αναλόγως της ωριμότητάς του πρέπει να αναζητείται και να συνεκτιμάται. Η συνεκτίμηση της γνώμης του παιδιού, όπως ορίζεται και στον Ελληνικό Αστικό Κώδικα, αποτελεί ένδειξη σεβασμού της προσωπικότητας του παιδιού από τον νομοθέτη. Αποτελεί τη σημαντικότερη ίσως απόδειξη εξειδίκευσης του συμφέροντος του τέκνου, που είναι η έκφραση της προσωπικής του γνώμης. Η αναζήτηση της γνώμης του παιδιού είναι υποχρεωτική για το Δικαστήριο, και στο στάδιο της ενδιάμεσης αίτησης, εφόσον το παιδί είναι ώριμο για την έκφραση της γνώμης του για συγκεκριμένο θέμα. Ώριμο παιδί μπορεί να χαρακτηριστεί ένα παιδί όταν λόγω βιολογικών (βαθμός ευφυίας) ή κοινωνικών παραγόντων (βιώματα και εμπειρίες) είναι σε θέση να έχει μια λογική και ολοκληρωμένη άποψη σε ένα συγκεκριμένο θέμα. Βέβαια, η βούληση του παιδιού λαμβάνεται υπόψη αν, ασφαλώς, είναι γνήσια και όχι υποβολιμαία ή στηρίζεται στη μονομερή επίδραση του ενός των γονέων και ιδιαίτερα, στις περιπτώσεις που το παιδί ζει με τον ένα γονέα. Είναι δε σύνηθες φαινόμενο ο γονέας με τον οποίο διαμένει το παιδί να καλλιεργεί στο παιδί αδιαφορία και αποξένωση από τον άλλο γονέα με πλύση εγκεφάλου. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, το Δικαστήριο κάλεσε το ανήλικο για σκοπούς συνέντευξης στις 6/6/
- Ο ανήλικος Α παρά του πολύ νεαρού της ηλικίας του, εισήλθε στο γραφείο μου με άνεση και χωρίς δισταγμό ενώ κάποια στιγμή σηκώθηκε από την καρέκλα του για να μου δείξει κάποιες χορευτικές φιγούρες που θα έκανε στην τελική γιορτή του σχολείου του. Πρόκειται για ένα χαριτωμένο και έξυπνο παιδάκι, παρά το γεγονός ότι σε κάποιες από τις ερωτήσεις μου οι απαντήσεις που μου έδιδε δεν ήταν ολοκληρωμένες και απόλυτα κατανοητές και συγκεκριμένα: «E. Τι τάξη πηγαίνεις; A. Mιτσική
- Ε. Τι τάξη; Α. Mιτσική
- Ε. Πας στην προδημοτική: Α. Nαι αλλά εν θυμούμαι. Ε. Θα πας τωρά στην προδημοτική το Σεπτέμβρη; Α. Έχει λίες μέρες που.. η Τζούλη θα πάει δημοτικό. Ε. Εσύ; Α. Eγώ ακόμα να γίνω σαν την Τζούλη. Ε. Θα κάμεις ακόμα ένα χρόνο στην προδημοτική. Α. Ναι» «Ε. Πού είναι το σπίτι σας; Α. Tζιαμέ, τζίνο που πουλούν κρέας. Ε. Σε ποια περιοχή ξέρεις το όνομα της περιοχής; Α. Όι. Εν έμαθα καλά τους δρόμους». Παραθέτω κατωτέρω αυτούσιες τις ερωτήσεις που του υπέβαλα σε σχέση με τον πατέρα του και τις απαντήσεις που μου έδωσε. «E. Βλέπεις το παπά; A. Nαι. E. Κάθε πόσο τον βλέπεις; A. Κάποιες φορές 2 ωρούες, κάποιες φορές και το καλοκαίρι κοιμούμαι πάρα πολλές. E. Περνάς καλά στον παπά; A. Όι. E. Γιατί; A. Διά μου ξηρούς καρπούς. E. Έμαθα ότι είσαι αλλεργικός στους ξηρούς καρπούς. A. Όι. E. Δεν πρέπει να τρως ξηρούς καρπούς. A. Ναι. E. Μπράβο σου που το ξέρεις για να προσέχεις. Τι κάνεις με τον παπά σου όταν πας, κάνεις ωραία πράγματα; Α. Nαι αλλά που με παίρνει βόλτες αρρωστά με. Ε. Πού σε παίρνει βόλτες; Α. Παιχνιδότοπους, πάρκα, mall, jumbo. Ε. Πας πολλούς τόπους δηλαδή με τον παπά. Α. Ναι. Η μάμα πηγαίνει με βόλτα δεν με αρρωστά. Την άλλη φορά που παίζαμε που παίζουμε με μπαλόνια επήαν τα νερά δαμέ που πίσω. Ε. Και αρρωστάς; Α. Μπορεί να αρρωστήσω ναι αλλά τούτο αρρωστά με. Ε. Άρα εν πρέπει να το κάνεις. Α. Όι. Ε. Γιατί δεν λες του παπά ότι δεν θέλεις να κάνεις τούτα τα πράγματα γιατί αρρωστάς; Α. Είπα του. Είπε του η μάμα ότι πειράζουν με οι ξηροί καρποί και διά μου αλλά έδωσε μου πολλές.. Ε. Έδωσε σου πότε; Α. Πολλές μέρες ή 2 ώρες ή 2 νύκτες. Ε. Και διά σου κάθε φορά ξηρούς καρπούς; Α. Nαι. Ε. Άρα λοιπόν εν τούτο το παράπονο σου ότι διά σου ο παπάς σου πράγματα να τρώς που δεν πρέπει; Α. Nαι. Ε. Και ότι κάποιες φορές αρρωστάς; Α. Ναι. Ε. Με την μάμα δεν έτυχε να αρρωστήσεις κάποιες φορές; Α. Όι. Ε. Ξέρεις ότι ο παπάς και η μάμα αγαπούν σε ένεν; Α. Ναι. Ε. Ότι είσαι ο πιο σημαντικός άνθρωπος για τη μάμα και τον παπά. Α. Ναι. Όποτε με πιάσει ο παπάς αρρωστά με. Ε. Ας πουμε αν είχες τη μάμα και τον παπά δαμέ τωρά θα ήθελες να τους πεις κάτι; Α. Όι. Ε. Αγαπάς τη μάμα και τον παπά; A. Aγαπώ τους. Ε. Θέλεις να περνάς χρόνο μαζί τους; A. Nαι εγώ δεν θέλω να περνώ χρόνο με τον παπά δύο νύχτες. Ε. Κάθε πόσο θέλεις να πηγαίνεις με τον παπά; A. 2 ωρούες. Ε. 2 ώρες; Α. Ναι. E. Tη μέρα; Α. Όι για να τζιμούμαι δύο νύχτες. Δύο ωρούες να παίξω και να ξαναπάω στη μάμα. Ε. Θέλεις 2 ωρούες κάθε μέρα; A. Nαι. Ε. Θέλεις να τον βλέπεις κάθε μέρα τον παπά σου δηλαδή. Α. Όι, εννοώ να μεν τζιμούμαι ούτε τις μέρες ούτε τις νύχτες. Μόνο 2 ωρούες. Ε. Κάθε πόσο; A. Δύο ωρούες και μετά να μην πηγαίνω να τζιμούμαι στο παπά. Ε. Πόσες φορές; Α. Κάθε μέρα, όι κάθε μέρα, κάποιες φορές μηνίσκω με τον παπά. Ε. Πόσες μέρες τη βδομάδα θέλεις να τον βλέπεις; A. Δύο ωρούες να μεν τζιμούμαι. Ε. Κάθε μέρα της εβδομάδας θέλεις να βλέπεις το παπά για 2 ωρούες; A. Nαι. Ε. Και να κάνεις τούτα τα πράγματα που μου είπες ότι κάνετε; Α. Ναι αλλά είπα σου ότι αρρωστά με. Ε. Αν δηλαδή ο παπάς δεν σου δίνει ξηρούς καρπούς ούτε σε αρρωστά πόσο χρόνο θα ήθελες να περνάς μαζί του; A. Eντάξει αλλά τούτο αν το έκανε τούτο ο παπάς, έβαλε με και τιμωρία. Ε. Ο παπάς; A. Eπειδή έκαμα αταξίες. Ε. Δεν νομίζεις ότι άμα κάνουμε μια αταξιά πρέπει να έχουμε και συνέπειες για τούτο; Α. Ναι αλλά εκλείδωσε με. Ε. Πού σε κλείδωσε; Α. Στο δωμάτιο. Ε. Τι έκανες θέλεις να μου πεις; A. Eν θυμούμαι. Ε. Η μάμα άμα κάνεις κάτι που δεν πρέπει τι κάνει; A. Δεν με κλειδώνει. Ε. Τι σου λέει; A. Nα μην κάνω. O παπάς μου βάζει με τιμωρία. Ε. Όταν έρχεται ο παπάς να σε πιάσει πώς νιώθεις; Α. Που κοιμούμαι δύο νύχτες ή πολλές μέρες μπορεί να κλαίω θέλω τη μάμα μου. Δύο ωρούες είναι εντάξει και να πηγαίνω στη μάμα. Δύο ωρούες και να πηγαίνω στη μάμα. Ε. Είσαι εντάξει δεν κλαίεις άμα είναι δύο ωρούες. Άρα λοιπόν τούτο που κατάλαβα εγώ και πες μου αν κατάλαβα λάθος, κάνεις πολλά πράγματα με τον παπά... Α. Ναι σου είπα ότι αρρωστά με και διά μου ξηρούς καρπούς. Ε. Και είπες μου ότι θέλεις να πηγαίνεις να τον βλέπεις κάθε μέρα 2 ωρούες και θα είσαι ικανοποιημένος. Α. Ναι. Δύο ωρούες και να πηγαίνω στη μάμα. Εν τζια κοιμούμαι 2 ωρούες ούτε πολλές μέρες. Ε. Έτσι θα είσαι χαρούμενος; A. Nαι. Ε. Λοιπόν, θέλεις κάτι να μου πεις άλλο; Α. Όι. Ε. Τίποτε; Α. (Κάνει νόημα με το κεφάλι του προς τα πάνω) Ε. Εγώ πάντως χάρηκα πολύ που σε γνώρισα, είσαι ευγενικός, αρέσουν μου πολλά τα μαλλάκια σου και θέλω να σου ευχηθώ καλή επιτυχία στην τελική σου γιορτή». Στην υπό κρίση αίτηση, η αιτήτρια είναι η μητέρα του ανηλίκου και ένας εκ των φορέων της άσκησης της γονικής μέριμνας αυτού. Η αιτήτρια, στη βάση του τελικού διατάγματος ημερ.5/4/22, ανέλαβε τη φύλαξη του ανήλικου ενώ καθορίστηκε ως τόπος διαμονής του ανηλίκου ο τόπος διαμονής της. Προβάλλει κάποια γεγονότα τα οποία προέκυψαν μετά την έκδοση του τελικού διατάγματος ημερομηνίας 5/4/22 τα οποία σύμφωνα με τη θέση της δικαιολογούν την διαφοροποίηση του δικαιώματος επικοινωνίας του καθ' ου η αίτηση, το οποίο επίσης ρυθμίστηκε με το ίδιο τελικό διάταγμα ημερ.5/4/22, κατά τρόπο που να μην έχει πλέον δικαίωμα διανυκτέρευσης ο καθ' ου η αίτηση με τον ανήλικο, και τις ώρες επικοινωνίας του με τον ανήλικο η επικοινωνία να γίνεται με την επίβλεψη της αιτήτριας. Δεδομένων των όσων ανέφερα κρίνω ότι συντρέχουν οι δυο προϋποθέσεις του Α.
- Σε σχέση με την τρίτη προϋπόθεση ότι δηλαδή θα είναι δύσκολο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, όπως θα εξηγήσω κατωτέρω, κρίνω ότι αυτή δεν συντρέχει. Η Νομολογία μας θέλει την τρίτη προϋπόθεση να συνδέεται με το θέμα της επάρκειας της θεραπείας των αποζημιώσεων. Θα ήταν άκρως επικίνδυνο να εξεταστεί η προϋπόθεση αυτή σε συνάρτηση με οικονομικά συμφέροντα. Κατά τη ρύθμιση ζητημάτων που άπτονται της γονικής μέριμνας, ως η παρούσα, η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου (βλ. Άρθρο
(2)(α) του Νόμου 216/90). Όπως αναφέρεται στη υπόθεση Στυλιανού ν. Στυλιανού
(1993)1 Α.Α.Δ. 130, στη σελίδα 136 «η δικαιοδοσία για γονική μέριμνα δεν έχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Αντίθετα έχει άξονα το κοινό καθήκον των γονέων για τη φροντίδα των παιδιών τους και συνισταμένη την ευημερία των τέκνων». Η αιτήτρια στην ένορκη δήλωση της αναφέρεται σε εγκληματική συμπεριφορά του καθ' ου η αίτηση ο οποίος παρά το γεγονός ότι γνωρίζει για τις αλλεργίες του ανηλίκου, του χορηγεί ξηρούς καρπούς και άλλα σκευάσματα τα οποία ενδέχεται να περιέχουν ξηρούς καρπούς, γεγονός το οποίο μπορεί να αποβεί μοιραίο για τη ζωή του ανηλίκου. Παρατηρώ ότι ενώ η αιτήτρια αναφέρεται σε συγκεκριμένες ημερομηνίες που κατ' ισχυρισμό της ο καθ' ου η αίτηση χορήγησε στον ανήλικο τέτοια σκευάσματα, ισχυρισμοί τους οποίους εν πάση περιπτώσει αρνείται ο καθ' ου η αίτηση, δεν αναφέρει ότι σε κάποια από τις περιπτώσεις αυτές ο ανήλικος υπέστη αλλεργικό σοκ και ο καθ' ου η αίτηση δεν ενήργησε με τον ενδεδειγμένο τρόπο με αποτέλεσμα να τεθεί η ζωή του ανηλίκου σε κίνδυνο. Η αιτήτρια στην ένορκο της δήλωση αναφέρει επίσης ότι σε περίπτωση που ο ανήλικος υποστεί αλλεργικό σοκ έχει μόνο 3 λεπτά να αντιδράσεις κάνοντας ένεση αδρεναλίνης. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να καταστεί εμπειρογνώμονας και δεν έχει τεθεί, στα στάδιο αυτό τουλάχιστον, ενώπιον του Δικαστηρίου ιατρική μαρτυρία η οποία να επιβεβαιώνει τα όσα αναφέρει η αιτήτρια. Στο ιατρικό σημείωμα που επισυνάπτει ως τεκμήριο η αιτήτρια, αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι για την αντιμετώπιση ήπιων αλλεργικών αντιδράσεων συστήνεται η άμεση χορήγηση από στόματος αντισταμινικού και κορτικοστεροειδούς ενώ επί επιμονής των συμπτωμάτων ή προοδευτικής επιδείνωσης της κλινικής εικόνας με εμφάνιση συμπτωμάτων ή προοδευτικής επιδείνωσης της κλινικής εικόνας με εμφάνιση καρδιοαναπνευστικών εκδηλώσεων συστήνεται η χορήγηση αδρεναλίνης ενδομυϊκά και άμεση μεταφορά του ασθενή σε κέντρο επειγόντων περιστατικών. Η αιτήτρια στην παράγραφο 23 της ενόρκου δηλώσεως της αναφέρει ότι όταν ο καθ΄ου η αίτηση όταν βγαίνει από το σπίτι για καφέ ή φαγητό δεν αναφέρει στην παραγγελία ότι ο ανήλικος έχει αλλεργία ώστε να προσέξουν στην παραγγελία του να μην έρθει ο ανήλικος σε επαφή με ξηρούς καρπούς ενώ στην παράγραφο 24 της ενόρκου δηλώσεως της αναφέρει ότι ο καθ΄ου η αίτηση δεν παίρνει μαζί του τη τσάντα με τα φάρμακα του ανηλίκου και το στυλό αδρεναλίνης ενώ η ίδια του επανέλαβε αρκετές φορές ότι τα φάρμακα αυτά θα πρέπει να βρίσκονται συνεχώς μαζί του. Ο καθ΄ου η αίτηση αναφέρει ότι είναι ψέματα τα όσα ισχυρίζεται η αιτήτρια στις εν λόγω παραγράφους αφού δεν είναι παρούσα την ώρα της επικοινωνίας και δεν μπορεί να τα γνωρίζει αυτά. Χωρίς να καταλήγω σε ευρήματα, η αιτήτρια αναφέρεται σε κάποια γεγονότα στις εν λόγω παραγράφους, τα οποία δεν μπορεί να γνωρίζει προσωπικά αφού όντως δεν είναι παρούσα κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας του ανηλίκου με τον καθ' ου η αίτηση ενώ δεν αποκαλύπτει την πηγή της γνώσης της. Σε άλλες παραγράφους της ενόρκου δηλώσεως της η αιτήτρια αναφέρει μεταξύ άλλων ότι ο καθ΄ου η είναι ανεύθυνος, όταν είναι μαζί του ο ανήλικος «αρρωστά», ότι τον κλείδωσε στο δωμάτιο για αταξίες που έκανε, ότι κτύπησε ο ανήλικος σε ένα παιδότοπο γιατί δεν τον επέβλεπε ο καθ' ου η αίτηση, ότι όταν ο ανήλικος ήταν μαζί του για σκοπούς διανυκτέρευσης τον είδε τυχαία έξω από μια τράπεζα, ότι σε άλλη περίπτωση θεάθηκε στις 9:30 μ.μ να κατεβαίνει σε περίπτερο και να μην επιστρέφει στο σπίτι πριν της 2 το πρωί. Χωρίς να καταλήγω σε ευρήματα, θεωρώ ότι ενδεχομένως να υπάρχει μια δόση υπερβολής στα όσα αναφέρει η αιτήτρια, και μια τάση, να επιρρίπτει ευθύνες στον καθ' ου η αίτηση για όλες τις φορές που ο ανήλικος ασθένησε, παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι σε τέτοιες ηλικίες είναι πολύ σύνηθες τα παιδιά να ασθενούν συχνά από το σχολείο, γεγονός το οποίο επιβεβαίωσε στον καθ' ου η αίτηση ο παιδίατρος ο οποίος παρακολουθεί τον ανήλικο, όπως αναφέρει στην παράγραφο 5 της ενόρκου δηλώσεως του ο καθ' ου η αίτηση. Η αιτητρια αναφέρει επίσης ότι επιθυμεί την ποινική δίωξη του καθ΄ου η αίτηση και έχει προβεί σε καταγγελία εναντίον του για την έκθεση του παιδιού σε κίνδυνο, ότι λήφθηκε οπτικογραφημένη από τον ανήλικο, και θεωρεί ότι μέχρι να διερευνηθεί η καταγγελία της ενόψει και της κατάθεσης του ανηλίκου ο οποίος προβάλει σθεναρά αντίσταση να πηγαίνει στο σπίτι του πατέρα του γιατί φοβάται λόγω των τροφών που του δίνει θα πρέπει να ανασταλεί το δικαίωμα επικοινωνίας του καθ' ου η αίτηση με το ανήλικο ή εναλλακτικά να γίνεται μια φορά τη βδομάδα υπό την επίβλεψη της. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης που είχα με τον ανήλικο, στην οποία αναφέρθηκα ανωτέρω, δεν αντιλήφθηκα να προβάλλει σθεναρή αντίσταση να επικοινωνεί με τον πατέρα του ή ότι φοβάται να μένει μόνος του μαζί του. Αντίθετα μου ανέφερε ότι θέλει να βλέπει τον πατέρα του κάθε μέρα για δυο ώρες αλλά να μην διανυκτερεύει. Ο ανήλικος μου επαναλάμβανε συνεχώς ότι ο πατέρας του του δίνει ξηρούς καρπούς και ότι «τον αρρωστά» όταν πηγαίνουν βόλτες. Κατά την άποψη μου, η επιμονή του ανήλικου να αναφέρεται στα δυο αυτά ζητήματα, και μάλιστα χωρίς να του θέτω σχετική ερώτηση, ενδεχομένως να είναι αποτέλεσμα επηρεασμού του από την μητέρα του με την οποία διαμένει. Φαίνεται να έχει δημιουργηθεί αχρείαστο άγχος στον ανήλικο τόσο για το θέμα των ξηρών καρπών όσο και για το θέμα ότι ασθενεί συχνά, επιρρίπτοντας ευθύνες στον πατέρα του ότι αυτός «τον αρρωστά» στις βόλτες τους. Στα δυο αυτά ζητήματα είναι που στηρίζει κυρίως την υπό κρίση αίτηση της η αιτήτρια, για τα οποία, αν κρίνω από τις επαναλήψεις του ανηλίκου κατά τη συνομιλία μας, αντιλαμβάνομαι ότι ενδεχομένως να γίνονται συζητήσεις στην παρουσία του ανηλίκου ο οποίος εμπέδωσε ότι φέρει ευθύνη για αυτά ο πατέρα του. Εν πάση όμως περιπτώση ο ανήλικος σε κανένα σημείο μου ανέφερε ότι δεν επιθυμεί να βλέπει τον πατέρα του ή ότι θέλει να τον βλέπει στην παρουσία της μητέρας του γιατί φοβάται μόνος του μαζί του. Για όλους τους πιο πάνω λόγους κρίνω ότι δεν συντρέχει η τρίτη προϋπόθεση. Κρίνω επίσης ότι το ισοζύγιο της ευχέρειας κλίνει υπέρ της μη έκδοσης των αιτούμενων διαταγμάτων. Αναφέρθηκα ανωτέρω αναλυτικά στο νομικά κατοχυρωμένο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο. Η ακύρωση ή αναστολή του δικαιώματος επικοινωνίας του πατέρα με τον ανήλικο, ή ακόμη και η επιβλεπόμενη επικοινωνία του πατέρα με τον ανήλικο, αποτελεί κατά την άποψη μου ιδιαίτερα δραστικό μέτρο, το οποίο το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει και αξιολογήσει κατά το στάδιο της εκδίκασης της εναρκτήριας αίτησης όταν πλέον θα έχει ενώπιον του την ολοκληρωμένη μαρτυρία των διαδίκων και την έκθεση του γραφείου ευημερίας, για να μπορεί να εξάγει ασφαλή συμπεράσματα. Σε αρκετές από τις υποθέσεις παρόμοιας φύσης που χειρίζονται τα Οικογενειακά Δικαστήρια, παρατηρείται, δυστυχώς, μια προσπάθεια των γονέων με τους οποίους διαμένουν τα ανήλικα, για περιορισμό του δικαιώματος επικοινωνίας των γονέων με τους οποίους δεν διαμένουν τα ανήλικα, η οποία σταδιακά, οδηγεί αναπόφευκτα σε αποξένωση, με όλες τις καταστροφικές συνέπειες που μπορεί να έχει αυτό στην ψυχολογία κυρίως τον ανηλίκων. Τα ανήλικα επιβάλλεται να περνούν χρόνο και μάλιστα ποιοτικό χρόνο και με τους δυο γονείς τους για να αναπτυχθούν ομαλά και ισορροπημένα. Υπάρχουν βέβαια περιπτώσεις που επιβάλλεται όχι μόνο ο περιορισμός του δικαιώματος επικοινωνίας αλλά και ο αποκλεισμός του. Κατά την άποψη μου, η περίπτωση που εξετάζω, στο στάδιο αυτό τουλάχιστον, και με την μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου δεν είναι τέτοια. Κρίνω ότι σε περίπτωση έγκρισης της αίτησης θα υποστούν ζημία τόσο ο ανήλικος όσο και ο καθ' ου η αίτηση αφού θα αποτελέσει το έναυσμα για την δημιουργία μιας απόστασης μεταξύ πατέρα και παιδιού η οποία με την πάροδο του χρόνου και μέχρι την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης ενδεχομένως να έχει μη αναστρέψιμα αποτελέσματα. Τυχόν έγκριση της αίτησης στη βάση των όσων ανέφερα, κατά την άποψη μου, θα αντίκεται στο συμφέρον του ανηλίκου το οποίο βρίσκεται σε πολύ τρυφερή ηλικία και έχει ανάγκη την πατρική φιγούρα στη ζωή του. Επιπλέον, σε σχέση με το αίτημα της αιτήτριας για επιβλεπόμενη επικοινωνία του καθ' ου η αίτηση με τον ανήλικο, δεν έχει τεθεί ενώπιον μου μαρτυρία τέτοια, αλλά ούτε και ο ανήλικος μου ανέφερε ότι τις ώρες που επικοινωνεί με τον πατέρα του επιθυμεί η επικοινωνία να γίνεται υπό την επίβλεψη της μητέρας του γιατί φοβάται όπως αναφέρει η αιτήτρια στην ένορκο της δήλωση, με αποτέλεσμα να μην δικαιολογείται η έγκριση του αιτήματος, στο στάδιο αυτό τουλάχιστον. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για όλους τους λόγους που ανέφερα ανωτέρω κρίνω ότι η αίτησης της αιτήτριας δεν μπορεί να πετύχει. Συνακόλουθα η αίτηση απορρίπτεται. Ενόψει της πιο πάνω κατάληξης μου, τα έξοδα όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ του καθ' ου η αίτηση και εναντίον της αιτήτριας και θα είναι πληρωτέα στο τέλος της εναρκτήριας αίτησης. (Υπ.) .......... Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο