A. Π. ν. Γ. Α. Γ., Αρ.Αιτ. 197/2021, 10/12/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Δικαιοδοσία Διατροφής Τέκνων ΕΝΩΠΙΟΝ: K. X" Αθανασίου-Σιαμτάνη,Π. Αρ.Αιτ. 197/2021 Μεταξύ: A. Π., εκ Λεμεσού Αιτήτριας - και - Γ. Α. Γ., εκ Λεμεσού Καθ' ου η Αίτηση Ημερομηνία: 10 Δεκεμβρίου 2024 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια : κα Τζ. Βασιλείου Για τον Καθ' ου η Αίτηση : κος Ν. Καλλής ΑΠΟΦΑΣΗ Η συνεισφορά του Καθ' ου η Αίτηση στη διατροφή της ανήλικης θυγατέρας τους A. που γεννήθηκε στις 16/12/2007 αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας διαφοράς. Η Αιτήτρια ζητά με την αίτηση της όπως το ποσό της συνεισφοράς του καθοριστεί στο ύψος των €650 μηνιαίως και/ή σε οποιονδήποτε άλλο ποσό θεωρήσει δίκαιο και εύλογο το Δικαστήριο. Επιπλέον ζητείται με την αίτηση της όπως ο Καθ' ου η Αίτηση καταβάλλει για την ανήλικη θυγατέρα του 13η διατροφή σε ποσό που θα ορίσει το Δικαστήριο. Αφού συμπληρώθηκαν τα δικόγραφα, η υπόθεση εκδικάστηκε με βάση τη διαταγή 30 των περί πολιτικής δικονομίας διαδικαστικών κανονισμών. Έγιναν εκατέρωθεν αποκαλύψεις των σχετικών με τα επίδικα θέματα εγγράφων που βρίσκονταν στην κατοχή των διαδίκων και ακολούθησε η υποβολή της γραπτής τους μαρτυρίας. Η μαρτυρία της Αιτήτριας συνοδεύεται από σχετικά τεκμήρια, προς υποστήριξη των θέσεων της. Με τη μαρτυρία του ο Καθ' ου η Αίτηση δεν παρουσίασε οποιοδήποτε τεκμήριο. Ακολούθησαν γραπτές αγορεύσεις από τους ευπαίδευτους συνηγόρους των διαδίκων στις οποίες ανέλυσαν τη μαρτυρία και παρέθεσαν την επιχειρηματολογία τους, προς υποστήριξη των αντίστοιχων θέσεων τους. Δεν ζητήθηκε αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων. Ας σημειωθεί ότι ζητήθηκε επανειλημμένα χρόνος από τους διαδίκους για επίτευξη συμβιβασμού και έγιναν προσπάθειες για διευθέτηση οι οποίες όμως δεν καρποφόρησαν. Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να λεχθεί ότι στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας στις 7/9/2021 εκδόθηκε προσωρινό διάταγμα, για το ποσό των €450 το οποίο κατέστη απόλυτο εκ συμφώνου μετά στις 8/10/2021. Αποτελούν καταρχήν παραδεκτά γεγονότα ότι η ανήλικη από τη διάσταση που των διαδίκων διαμένει με τη μητέρα της. H Μαρτυρία Η Αιτήτρια στη γραπτή της μαρτυρία που καταχώρησε στις 16/2/2024 ουσιαστικά επανέλαβε τα όσα με τα δικόγραφα της προώθησε, αναφέροντας ότι η ίδια έχει τη φύλαξη της ανήλικης και επιβαρύνεται με τα έξοδα της. Όπως αναφέρει στη μαρτυρία της παντρεύτηκε με τον Καθ' ου η Αίτηση κατά το 1997. Από το 2011 άρχισαν τα προβλήματα στη σχέση τους εξαίτιας, όπως ισχυρίζεται, της ζηλοτυπίας του Καθ' ου η Αίτηση. Κατά τις 11/12/2020 σε μια δύσκολη νύχτα για την ίδια και σε τσακωμό που είχε εξαιτίας της συμπεριφοράς του τον κατήγγειλε στην Αστυνομία και επισκέφθηκε το Νοσοκομείο τραυματισμένη από τον ίδιο. Μετά από αυτό το επεισόδιο φοβούμενη για τη ζωή της εγκατέλειψε το σπίτι και μετέβη στους γονείς της όπου και διαμένει. Ο γάμος τους λύθηκε το 2023. Η ίδια είναι κάτοχος διδακτορικού πτυχίου και δασκάλα της Δημοτική εκπαίδευση. Κατά την καταχώρηση της αίτησης δίδασκε στο πανεπιστήμιο Λεμεσού ΤΕΠΑΚ καθώς και σε διάφορα σχολεία, με σύμβαση. Σήμερα διδάσκει σε δημοτικό σχολείο μόνο. Δεν έχει άλλα εισοδήματα και δεν μπορεί να καλύπτει τις ανάγκες της ανήλικης μόνη της. Εκτός από την υποχρέωση για κάλυψη των αναγκών της θυγατέρας της έχει να καλύψει και τις ανάγκες του ενήλικου υιού τους που είναι φοιτητής. Έτσι αναγκάζεται να δανείζεται λεφτά για να μπορέσει να ανταπεξέλθει. Για τον ενήλικα υιό της όπως αναφέρει κατέβαλε την 1η δόση σε Πανεπιστήμιο στη Λευκωσία, μέρος της 2ης δόσης από τις οικονομίες της και κάθε μήνα εμβάζει σ' αυτόν το ποσό των €500 για τα έξοδα του. Ο Καθ' ου η Αίτηση όπως αναφέρει η Αιτήτρια είναι εργολάβος οικοδομών και από όσο γνωρίζει, ενόσω ζούσαν μαζί, κέρδιζε από την εργασία του πέραν των €2500 μηνιαίως. Εργαζόταν ως εργολάβος οικοδομών αδειούχος 4ης τάξης και αναλάμβανε προσφορές για ιδιωτικά και κυβερνητικά έργα. Όπως αναφέρει στη συνέχεια ήταν κοινή τους απόφαση η ανήλικη θυγατέρα τους να φοιτήσει στο μουσικό σχολείο του Λανιτείου και θα έπρεπε να αγοράσουν μουσικό όργανο- βιόλα για να μπορεί να το χρησιμοποιήσει η θυγατέρα τους στην έναρξη της σχολικής χρονιάς 2021-2022. Το κόστος της βιόλας στοίχιζε €600, ο δε Καθ' ου η Αίτηση υποσχέθηκε στην ανήλικη ότι θα κατέβαλε το ποσό των €300 ως συνεισφορά του για την αγορά της, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει συνεισφέρει οποιοδήποτε ποσό. Η ίδια επίσης έχει προβεί στην αγορά μπάσου στις 23/10/2021 για τις ανάγκες φοίτησης της θυγατέρας τους καταβάλλοντας το ποσό των €455. Καταθέτει σχετική απόδειξη πληρωμής. Για τη διατροφή και συντήρηση της θυγατέρας τους, όπως αναφέρει η Αιτήτρια απαιτούνται €1340 μηνιαίως. Λεπτομέρειες των εξόδων παραθέτει στον πιο κάτω πίνακα: (α) Σίτιση €300 β) Ένδυση- υπόδυση €150 γ) Σχολικά και γραφική ύλη €40 δ) Σχολικά ρούχα €20 ε) Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και φάρμακα €80 στ) Φροντιστήρια Αγγλικής γλώσσας συμπεριλαμβανομένων εξόδων εξετάσεων €150 η) Μαθήματα Computer συμπεριλαμβανομένων εξόδων εξετάσεων €70 θ) μαθήματα μπάσου €100 ι) καθημερινά έξοδα σχολείου €35 κ) κομμωτήριο €20 λ) γενέθλια/ Ψυχαγωγία €50 μ) έξοδα διακοπών €80
- v)αναλογία τηλεφώνου / cytavision/ internet €65 ξ) αναλογία νερού €20 ο) είδης υγεινής €40 π) μεταφορικά €60 ...... Σύνολο €1340 Όπως αναφέρει περαιτέρω η ανήλικη έχει απόλυτη ανάγκη για καθημερινή διατροφή και συντήρηση την οποία ο Καθ' ου η Αίτηση της παρείχε διαθέτοντας πέριξ των €650 μηνιαίως συμπεριλαμβανομένων των εξόδων φροντιστηρίων Αγγλικών, Μαθηματικών και computer. Σήμερα η ανήλικη παρακολουθεί ιδιαίτερα λογιστικής, Μαθηματικών χορού, Ελληνικών και Φωνητικής και καταβάλλει γι' αυτά το ποσό των €410 μηνιαίως. Ας σημειωθεί σε αυτό το σημείο ότι τα παραπάνω μαθήματα εκτός από τα μαθηματικά δεν έχουν δικογραφηθεί ούτε και έχει γίνει οποιαδήποτε αίτηση τροποποίησης ώστε να εισαχθούν τα πιο πάνω κονδύλια. Τέλος αναφέρει ότι για την κάλυψη των παραπάνω αναγκών και εξόδων της ανήλικης αποδέχεται όπως ο Καθ' ου η Αίτηση καταβάλλει το ποσό το οποίο εκδόθηκε με το προσωρινό διάταγμα, δηλαδή €450 μηνιαίως, το οποίο με τις αυξήσεις του 10% ανήλθε στα €495 και δεν επιμένει στην αρχική απαίτηση της για καταβολή εκ μέρους του ποσού των €650. Επίσης ζητά όπως ο Καθ' ου η Αίτηση καταβάλλει 13η διατροφή. Ο Καθ' ου η Αίτηση στη δική του μαρτυρία αρνείται καταρχήν τις κατηγορίες που του καταλογίζει η Αιτήτρια υποστηρίζοντας ότι είναι ανυπόστατες. Είναι η θέση του ότι ουδέποτε υπήρξε βίαιος απέναντι της. Παραδέχεται την καταχώρηση ποινικής υπόθεσης εναντίον του αναφέροντας όμως ότι δεν έχει παραδεχθεί την κατηγορία. Αναφέρει ακόμα ότι για κάποιες από τις κατηγορίες έχει δοθεί αναστολή από το Γενικό Εισαγγελέα αφού η Αιτήτρια δήλωσε ότι δεν έχει παράπονο εναντίον του. Σημαντικό μέρος της μαρτυρίας του Καθ' ου η Αίτηση 3 από τις 5 σελίδες αναλώνεται στην ποινική υπόθεση που έχει καταχωρηθεί εναντίον του και τη θέση του για τις κατηγορίες για βία που του αποδίδει η Αιτήτρια και 2 μόνο σελίδες στα όσα αφορούν τη διατροφή της θυγατέρας του. Εκείνο όμως που εξετάζει το Δικαστήριο είναι η αξίωση της Αιτήτριας για συνεισφορά του Καθ' ου η Αίτηση στη διατροφή της ανήλικης θυγατέρας του, οπότε τα παραπάνω θέματα που οι διάδικοι παρέθεσαν στα δικόγραφα τους είναι άσχετα και αφορούν άλλες διαδικασίες μεταξύ τους. Ούτε ασφαλώς επηρεάζουν την υποχρέωση του Καθ' ου η Αίτηση να καλύπτει ως πατέρας τις ανάγκες της θυγατέρας του. Όσον αφορά τη θέση της Αιτήτριας ότι έχει αναλάβει αποκλειστικά η ίδια την ανατροφή της θυγατέρας τους είναι η θέση του ότι είναι η Αιτήτρια που δεν του αφήνει περιθώριο να έρχεται σε επαφή με την ανήλικη και το κάνει σκόπιμα για την στρέψει εναντίον του. Όμως γι' αυτό το θέμα, αν βεβαίως ευσταθεί, θα μπορούσε να λυθεί με άλλες διαδικασίες ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου και όχι δια της παρούσας υπόθεσης. Ούτε ασφαλώς η απουσία επικοινωνίας με τη θυγατέρα του τον απαλλάσσει από τις υποχρέωσεις του απέναντι της. Ο Καθ' ου η Αίτηση απορρίπτει στη συνέχεια τη θέση της Αιτήτριας ως προς το ύψος των εισοδημάτων του. Δεν λαμβάνει όπως ισχυρίζεται €2500 η Αιτήτρια μηνιαίως, αλλά €1600 μηνιαίως. Από αυτά τα €1600 έχει να καταβάλει €600 για τον ενήλικα υιό του Γ., €450 για τη θυγατέρα του και €500 για τα προσωπικά του έξοδα για καύσιμα, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, διατροφή και είδη ένδυσης και υπόδησης. Όσον αφορά τα εισοδήματα της Αιτήτριας είναι η θέση του ότι ξεπερνούν τις €4000 μηνιαίως και ότι αυτό παραλείπει να το αναφέρει η Αιτήτρια. Επίσης υποδεικνύει ότι η Αιτήτρια έχει διδακτορικό και συνεργάζεται κατά καιρούς ερευνητικά με το ΤΕΠΑΚ Λεμεσού. Αρνείται περαιτέρω την παράγραφο 19 της ένορκης μαρτυρίας της Αιτήτριας η οποία αναφέρει ότι ήταν κοινή απόφαση τους να φοιτήσει η ανήλικη στο Μουσικό σχολείο. Παραδέχεται μόνο ότι έχει υποσχεθεί όπως πληρώσει ποσό €300 για την αγορά βιόλας, όμως δεν έχει την δυνατότητα να το κάνει. Θεωρεί ακόμα ότι ποσό των €650 που ζητά η Αιτήτρια από τον ίδιο, δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της ανήλικης. Είναι δε η δική του θέση ότι τα ποσά που ζητά η Αιτήτρια στην Αίτηση της είναι υπερβολικά και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Ότι οι αναφορές της Αιτήτριας για τα έξοδα της ανήλικης είναι γενικές και αόριστες και ότι παρέλειψε να παραθέσει λεπτομερώς τα έξοδα της ανήλικης. Τέλος ισχυρίζεται ότι ο ίδιος δεν είναι σε θέση να πληρώνει το υπερβολικό ποσό των €450 ευρώ μηνιαίως και ότι ένα ποσό €200 ως δική του συνεισφορά στις ανάγκες της θυγατέρας τους είναι αρκούντος ικανοποιητικό. Τέλος παρά το γεγονός ότι προσφέρει το ποσό των €200 ζητά την απόρριψη της αίτησης. Ας σημειωθεί ότι στις 8/2/2024 και πριν οι διάδικοι καταχωρήσουν τη γραπτή τους μαρτυρία η Αιτήτρια αποδέχθηκε άνευ βλάβης του δικαιώματος της να προωθήσει την αίτηση της σε περίπτωση που δεν γίνει αποδεκτή το ποσό των €450 ως ποσό για συναινετική λύση. Ο δε Καθ' ου η Αίτηση πρότεινε άνευ βλάβης των όσων αναφέρει στην υπεράσπιση του το ποσό των €400. Ας σημειωθεί περαιτέρω ότι οι διάδικοι για μεγάλο χρονικό διάστημα ως φαίνεται στο φάκελο του Δικαστηρίου, πριν τις 8/2/2024 ζητούσαν χρόνο για επίτευξη συμβιβασμού, δηλώνοντας στο Δικαστήριο ότι ήταν πολύ κοντά σε διευθέτηση. Δεν κατέληξαν όμως σε συμφωνία αφού και οι δύο επέμεναν στις θέσεις τους, γι' αυτό και δόθηκαν οδηγίες από το Δικαστήριο για υποβολή της γραπτής τους μαρτυρίας. Μετά την καταχώρηση της γραπτής τους μαρτυρίας η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση. Κατά τη διαδικασία ακρόασης οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων παρέδωσαν στο Δικαστήριο γραπτές αγορεύσει,ς υποστηρίζοντας τις αντίστοιχες θέσεις τους. Θα αναφέρω σε αυτό το σημείο ότι θα λάβω υπόψη μου τις θέσεις των διαδίκων οι οποίες βασίζονται στους δικογραφημένους ισχυρισμούς τους και να αγνοήσω οτιδήποτε δεν έχει δικογραφηθεί, καθώς οι αγορεύσεις των δικηγόρων δεν αποτελούν μέσο για προσαγωγή νέας μαρτυρίας. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Θα παραθέσω καταρχάς τις αρχές που εφαρμόζονται για το υπολογισμό της συνεισφοράς των γονέων στη διατροφή των ανήλικων τέκνων τους, καθώς και τι ακριβώς περιλαμβάνει η έννοια της διατροφής. Η διατροφή ανηλίκου τέκνου ρυθμίζεται νομοθετικά από το Νόμο που ρυθμίζει τις σχέσεις Γονέων και Τέκνων και θέματα Διατροφής Νόμο, Ν.216/90. Τα άρθρα 33
(1), 37
(1)και
(2)είναι σχετικά. Συγκεκριμένα το άρθρο 33
(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου προνοεί ότι: "Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του". Το άρθρο 37
(1)και
(2)του ιδίου Νόμου προνοεί τα ακόλουθα: "
- Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.
- Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του". Τα πιο πάνω άρθρα έχουν ως πρότυπο τα άρθρα 1489 και 1493 του Ελληνικού Αστικού Κώδικα. Σχετικά η καθηγήτρια Ε. Κουνουγιέρη Μανωλεδάκη στο βιβλίο της "Οικογενειακό Δίκαιο" ΙΙ, Β΄ Έκδοση 1998, στη σελίδα 138 αναφέρει τα πιο κάτω: "H διατροφή αποσκοπεί στην ικανοποίηση των άμεσων βιοτικών αναγκών του προσώπου, το περιεχόμενο επομένως της διατροφής αναφέρεται ακριβώς στον κύκλο των αναγκών που καλύπτονται μ' αυτήν, ενώ ως μέτρο ή έκταση της διατροφής εννοούμε το βαθμό ή το επίπεδο στο οποίο ικανοποιούνται αυτές οι ανάγκες". Ειδικότερα ως προς το θέμα της ανατροφής και εκπαίδευσης του δικαιούχου διατροφής ο Εφέτης Βαθρακοκοίλης στο βιβλίο του "Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο" Αθήνα 1994, στη σελίδα 513 αναφέρει: "Έξοδα ανατροφής και εκπαίδευσης: είναι οι δαπάνες πνευματικής, κοινωνικής, θρησκευτικής αγωγής, η δαπάνη βάπτισης, εκπαίδευση στοιχειώδους, μέσης, ανώτερης, ανώτατης, εκμάθησης ξένης γλώσσας, μουσικών οργάνων, φροντιστηριακών μαθημάτων, φοίτηση σε ιδιωτικό σχολείο ...". Όσον αφορά το ζήτημα του υπολογισμού της αναλογίας των οικονομικών δυνάμεων των υπόχρεων διατροφής, ώστε με βάση τον λόγο τους να οριστούν τα ποσά που θα υποχρεωθεί να καταβάλει κάθε υπόχρεος, δίνει ιδιαίτερη έμφαση η θεωρία. Ο Εφέτης Βαθρακοκοίλης στο σύγγραμμα του («Νέο Οικογενειακό Δίκαιο», άρθρ. 1489, σελ. 759 επ.) αναφέρει σχετικά: «... Επιμεριστικός καθορισμός για το τέκνο: Κατά τον επιμεριστικό υπολογισμό της διατροφής του τέκνου, για έναν ορθολογιστικό υπολογισμό που ανταποκρίνεται στην αρχή της συμμετοχής στη διατροφή με βάση τις οικονομικές δυνάμεις των γονέων, αλλά και στην εξεύρεση του όλου φάσματος των αναγκών του τέκνου και συνακόλουθα του δικαιούμενου γενικώς ποσού διατροφής, πρέπει να υπολογίζεται η ανάγκη των προσωπικών αναγκών του γονέα για το τέκνο, η έκταση αυτών και η σε χρήμα αποτίμησή της ως μέρος της διατροφής, η οποία και αποτελεί την αντίστοιχη δύναμη του γονέα σε σχέση με αυτές. Έτσι με βάση τις δυνάμεις των συζύγων - γονέων και κατά τον λόγο αυτών θα γίνει η επιβάρυνση του καθενός για τη διατροφή του τέκνου ...» Η έμφαση είναι δική μου. Η νομολογία του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου σε υποθέσεις διατροφής, έχει επίσης καθορίσει ότι το μέτρο διατροφής δεν μπορεί να αποτιμάται με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη των κονδυλίων με περισσή αυστηρότητα, ενώ η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες των συγκεκριμένων ενώπιον του Δικαστηρίου ατόμων. Έτσι το Δικαστήριο με βάση την ενώπιον του μαρτυρία, αφού ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων και με βάση την κοινή λογική και την πείρα της ζωής δικαιούται να καθορίζει τα αναγκαία έξοδα για τη συντήρηση του ανηλίκου (βλ. Παναγιώτου ν. Σφικτού
(2001)1 Α.Α.Δ. 625, Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους
(2010)1 Α.Α.Δ.951, Παπαντωνίου ν. Παπαντωνίου
(2011)1 Α.Α.Δ.1875). Τα παραπάνω επαναλείφθηκαν στην Έφεση 20/21 Ι.Σ. v. Ε.Κ ημ. 29/1/2024 στην οποία λέχθηκαν τα ακολουθα: «Το όλο πνεύμα, και η γενική καθοδήγηση, στον προσδιορισμό του εύλογου ποσού διατροφής φρονούμε πως δίδεται μέσα από σχετικό απόσπασμα, στην υπόθεση Ρουσουνίδης v.Ρουσουνίδου ECLI:DOD:2021:30, Έφεση αρ. 25/2019, ημερομηνίας 15.12.2021, το οποίο έχει ως ακολούθως: «Το μέτρο με το οποίο θα καθοριστεί η διατροφή, δεν μπορεί να αποτιμάται με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη των κονδυλίων με περισσή αυστηρότητα, χωρίς να είναι επιτρεπτό να υιοθετούνται μέσες λύσεις κατά τρόπο αυθαίρετο (Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους
(2010)1(Β) Α.Α.Δ. 951, 957). Η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες οι οποίοι διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών συγκεκριμένων ατόμων. Κονδύλια που κατ' ισχυρισμό απαιτούνται για συγκεκριμένες ανάγκες μπορεί να μην γίνουν αποδεκτά από το δικαστήριο, είτε στη βάση ότι δεν υπήρξε ικανοποιητική τεκμηρίωση, είτε γιατί διαπιστώθηκε υπερβολή, οπόταν και μπορεί να μειωθούν. Άλλα μπορεί να κριθεί ότι δεν αφορούν βασικές ανάγκες και να μην γίνουν καθόλου αποδεκτά (Παναγιώτου v. Σφικτού
(2001)1(Α) Α.Α.Δ. 625, 630). Εάν για συγκεκριμένο κονδύλι δεν υπάρχει περί του αντιθέτου μαρτυρία, αυτό δεν οδηγεί απαρέγκλιτα στην αποδοχή του. Το Δικαστήριο θα πρέπει να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων και δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων (Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδη κ.ά.
(1998)1(Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1391).» Όπως υποδεικνύεται περαιτέρω στη νομολογία τα έξοδα της διατροφής δεν είναι σταθερά και η κύρια παράμετρος της διαδικασίας λειτουργεί υπέρ των παιδιών. Στο Σύγγραμμα "Οικογενειακό Δίκαιο" του Απόστολου Γεωργιάδη, στην σελ.652 αναγράφεται ότι «Στο περιεχόμενο της διατροφής περιλαμβάνονται ειδικότερα βιοτικές ανάγκες του δικαιούχου που είτε υφίστανται πραγματικά κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής είτε μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν μελλοντικά». Σίγουρα δε οι ανάγκες των παιδιών δεν είναι στατικές και το Δικαστήριο οφείλει να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων, εφόσον το σχετικό κονδύλι δικογραφείται. (βλ. Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους ( ανωτέρω). Δύο συνεπώς είναι οι παράμετροι εξέτασης αξίωσης για συνεισφορά στη διατροφή των ανηλίκων. Οι οικονομικές δυνάμεις των γονέων και οι ανάγκες των παιδιών. ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ Προχωρώ να εξετάσω τις δύο πιο πάνω παραμέτρους με βάση την προσκομισθείσα μαρτυρία και έχοντας υπόψη μου την επιχειρηματολογία των ευπαιδεύτων συνηγόρων των διαδίκων. Θα πως ευθύς εξαρχής ότι θεωρώ απαραίτητη τη ρύθμιση της συνεισφοράς του Καθ' ου η Αίτηση, για τη διαβίωση και συντήρηση της ανήλικης θυγατέρας του, καθώς ο Καθ' ου η Αίτηση δεν φαίνεται πουθενά να αναφέρει ότι συνεισέφερε χωρίς την έκδοση διατάγματος σε σταθερή βάση στις ανάγκες της ανήλικης. Όπως αναφέρει βέβαια στη γραπτή του μαρτυρία είναι πρόθυμος να συνεισφέρει στο μέτρο των δυνατοτήτων του με ένα ποσό των €200 το οποίο στις 8/2/2024 αποδέχθηκε όπως αυξήσει στα €400 μηνιαίως. Συνεπώς είναι προφανές ότι και ο ίδιος αναγνωρίζει την υποχρέωση του για συνεισφορά απέναντι στη θυγατέρα του. Έχοντας μελετήσει την ενώπιον μου μαρτυρία και αφού έλαβα υπόψη μου τη σχετική νομοθεσία και νομολογία που αφορά το υπό κρίση θέμα, θα προχωρήσω κατωτέρω να εξετάσω, στη βάση των πιο πάνω νομολογιακών αρχών, εξασκώντας περαιτέρω τη κοινή λογική και πείρα της ζωής για τον προσδιορισμό των αναγκών της ανήλικης [Βλ. Ορφέας Παναγιώτου v. Χρυστάλλα Σφικτού (ανωτέρω) ποιό είναι το εύλογο για την κάλυψη των αναγκών της ανήλικης ποσό. Θεωρώ απαραίτητο να διευκρινίσω ότι ο καθορισμός του ευλόγου ποσού για την ανήλικη γίνεται σύμφωνα με τις πραγματικές και λογικές ανάγκες της και σύμφωνα με το επίπεδο ζωής που είχε, με βάση τις καθιερωμένες από την νομολογία αρχές. Αξιολογώντας τη μαρτυρία που προσφέρθηκε για τις ανάγκες της ανήλικης και ακολούθως για τις οικονομικές δυνάμεις των διαδίκων, είναι χωρίς δισταγμό που θα πω ότι η μαρτυρία της Αιτήτριας ήταν πιο πειστική και τεκμηριωμένη. Η μαρτυρία του Καθ' ου η Αίτηση όσο αφορά το ποσό που απαιτείται για τις ανάγκες της θυγατέρας του είναι γενική και αόριστη. Προβαίνει σε μια γενική άρνηση των ισχυρισμών της Αιτήτριας, χωρίς να υποδεικνύει ποιο είναι το εύλογο για την κάλυψη των αναγκών της ανήλικης ποσό. Πιο κάτω προβαίνω σε μια ανάλυση των αναγκών της ανήλικης στην οποία φαίνεται τι αποδέχεται το Δικαστήριο. Ανάγκες ανήλικης Θεωρώ ότι για διατροφή/σίτιση της ανήλικης το ποσό των €300 με βάση την κοινή λογική και πείρα της ζωής ότι είναι απόλυτα λογικό. Για ένδυση και υπόδηση επίσης ένα ποσό €80 μηνιαίως κρίνω ότι είναι ικανοποιητικό. Για σχολικά ρούχα το ποσό το οποίο αναφέρει η Αιτήτρια των €20 είναι απόλυτα λογικό. Επίσης το ποσό των €30 μηνιαίως θεωρώ ότι είναι ικανοποιητικό για την αγορά βιβλίων και γραφικής ύλης. Για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη θεωρώ ότι ένα ποσό €50 μηνιαίως είναι ικανοποιητικό καθώς σήμερα υπάρχει το ΓΕΣΥ και η ανήλικη μπορεί να τύχει των υπηρεσιών του. Προκύπτει όμως από τα τεκμήρια που επισυνάφθηκαν ότι κατά καιρούς για την ανήλικη υπήρξαν κάποια έκτακτα έξοδα τα οποία δεν έχουν καλυφθεί από το ΓΕΣΥ. Ως φαίνεται δε από σχετικές αποδείξεις που παρουσίασε η Αιτήτρια η ανήλικη ήταν ασθενής στην Πολυκλινική Υγεία πληρώθηκε το ποσό των €90, επίσης έλαβε θεραπεία από δερματολόγο με κόστος επίσκεψης €
- Για δε τη φαρμακευτική αγωγή χρειάστηκε να δαπανηθεί το ποσό των €119 ευρώ, (ως φαίνεται σε 2 αποδείξεις ). Αποδέχομαι το κονδύλι για φροντιστήρια Αγγλικών συμπεριλαμβανομένων των εξόδων των εξετάσεων το οποίο ανέρχεται σε €150 το οποίο τεκμηριώνεται απόλυτα από τον αριθμό αποδείξεων που παρουσιάστηκαν από την Αιτήτρια (Τεκ. 4 στ) στα οποία φαίνονται οι πληρωμές που έγιναν για τα δίδακτρα, εξετάσεις και αναγκαία βιβλία. Επίσης οι αποδείξεις από το Ιδιωτικό φροντιστήριο ΜΕΘΕΞΗ ως το Τεκ 4κ στη γραπτή μαρτυρία της Αιτήτριας αποδεικνύουν την πληρωμή για την παρακολούθηση θετικών επιστημών. Αποδέχομαι επίσης το κονδύλι των €60 μηνιαίως για μαθήματα Μαθηματικών και €70 μηνιαίως για τα Computers συμπεριλαμβανομένων των εξετάσεων ως απόλυτα λογικό και τεκμηριωμένο. Για ψυχαγωγία και γενέθλια θεωρώ περαιτέρω το ποσό των €50 είναι απόλυτα λογικό. Ακόμα το ποσό των €20 για κομμωτήριο μηνιαίως είναι εύλογο. Ως καθημερινά έξοδα σχολείου το ποσό των €35 που αναφέρει η Αιτήτρια είναι επίσης απόλυτα λογικό. Για τα έξοδα των διακοπών θεωρώ ότι ένα ποσό €50 μηνιαίως είναι ικανοποιητικό. Από τους λογαριασμούς των τηλεφώνων τους οποίους επισυνάπτει η Αιτήτρια που κυμαίνονται από €131 και €137 θεωρώ ότι ένα ποσό της τάξεως των €45 ως αναλογία της ανήλικης δεδομένου ότι η Αιτήτρια διαμένει με τους γονείς της είναι εύλογο. Για είδη υγιεινής ένα ποσό €30 είναι αρκούντος ικανοποιητικό. Για μεταφορικά έξοδα επίσης το ποσό των €40 που αναφέρει η Αιτήτρια είναι εύλογο. Όσον αφορά τα μαθήματα για το μπάσο των €100 το κονδύλι, το εν λόγω κονδύλι υπολογίστηκε από το Δικαστήριο κατά την έκδοση του προσωρινού διατάγματος όπου αναφερόταν ρητά στη μονομερή αίτηση. Επίσης στην εναρκτήρια αίτηση εκτός από κάποια μαθήματα περιγράφονται και άλλες δραστηριότητες που παρακολουθεί η ανήλικη. Το εν λόγω κονδύλι εμπίπτει επίσης στο υπολογιζόμενο από την Αιτήτρια ποσό για την κάλυψη των αναγκών της ανήλικης που το καθορίζει στα €1340 μηνιαίως. Συνεπώς με βάση το μαρτυρικό υλικό και τις αποδείξεις που επισυνάπτονται στα Τεκμήρια αποδέχομαι ότι για τα μαθήματα μπάσου πληρώνεται ένα ποσό €100 μηνιαίως. Δεν ισχύει το ίδιο όμως για το ποσό των €410 που καταβάλλει η Αιτήτρια σήμερα και αφορά μαθήματα Φωνητικής, χορού, λογιστικής καθώς στην Αίτηση, της Αιτήτριας δεν διατυπώνεται οποιοσδήποτε ισχυρισμός ή γεγονότα που αφορούν στα επίμαχα κονδύλια. Με δεδομένο ότι αυτό το ποσό και τα μαθήματα δεν δικογραφήθηκαν, δεν μπορώ να τα λάβω υπόψη μου στη βάση των νομολογιακών αρχών ως εξετέθηκαν πιο πάνω. Το γεγονός ότι παρουσιάστηκε μαρτυρία που δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα δεν λειτουργεί ως στοιχείο που την καθιστά δικογραφημένη. Επομένως οι ανάγκες συντήρησης της ανήλικης κυμαίνονται στα €
- μηνιαίως. Χωρίς να υπολογίζω τα μαθήματα τα οποία δεν έχουν δικογραφηθεί. Βέβαια τα έξοδα των ανηλίκων δεν είναι στατικά και στην παρούσα υπόθεση με την παρόδο του χρόνου είναι λογικό κάποιες ανάγκες της ανήλικης να έχουν διαφοροποιηθεί. Όμως θα έπρεπε να δικογραφηθούν. Δυνάμεις των διαδίκων Προχωρώ συνεπώς στο επόμενο βήμα που είναι να εξετάσω την εισοδηματική ικανότητα των διαδίκων. Είναι πάγια νομολογημένο ότι η εισοδηματική ικανότητα είναι ένα θέμα το οποίο βρίσκεται εντός του πεδίου της γνώσης του ίδιου του διαδίκου και αποτελεί δική του υποχρέωση να αποκαλύψει τα πραγματικά του εισοδήματα. Βλ Δημητρίου.v.Περδίου
(2005)1Α.Α.Δ. 1418. Όπως προελέχθη ανωτέρω, η συνεισφορά των γονέων στην διατροφή του παιδιού τους καθορίζεται στην βάση των δύο παραμέτρων που θέτει ο Νόμος, αυτή των εξόδων διατροφής του ανηλίκου, και αυτή που αφορά τις δυνάμεις των γονέων. Σύμφωνα με την απόφαση Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη κ.ά.
(1998)1 Α.Α.Δ.1386, στη διαδικασία αίτησης για διατροφή είναι ευθύνη του υπόχρεου να προβεί σε πλήρη αποκάλυψη των οικονομικών του πόρων και δυνατοτήτων. Στην απόφαση Δημητρίου ν. Περδίου
(2005)(ανωτέρω), όπου τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 1421-1422): «Έχουν και οι δύο υποχρέωση όπως προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και όχι μόνο των εξόδων τους. Στην υπόθεση Ette v.Ette
(1965)1 All E.R. 341, 346 έχει λεχθεί ότι όταν ο Καθ' ου η αίτηση δεν προβαίνει ο ίδιος σε ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη σχετικά με την οικονομική του κατάσταση, τότε το Δικαστήριο μπορεί, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του επαγγέλματος του και το τι κερδίζουν άλλοι στο ίδιο επάγγελμα, να υπολογίσει ότι ο Καθ' ου η αίτηση έχει ψηλότερα, απ' ότι ισχυρίζεται, εισοδήματα. Η αρχή αυτή συνάδει και με τον κανόνα ότι εκεί που κάποιος έχει την αποκλειστική γνώση γεγονότων, οφείλει να το αποδείξει. (βλ. Tarapoulouzi v.District Officer
(1962)C.L.R 91 και Μαρκουλλίδης ν. Μαρκουλλίδη κ.ά.
(1998)1 (Γ) Α.Α.Δ.1386, 390). Επομένως σε υποθέσεις διατροφής των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας, η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που θα πρέπει να αποδεικνύεται από τον Αιτητή ή την Αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντιστοίχων εισοδημάτων τους. Το δε Δικαστήριο, προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων». Η Αιτήτρια με τη γραπτή της μαρτυρία κατέθεσε καταστάσεις μισθοδοσίας για τον 4ο μήνα του 2021 όπου εργαζόταν στο ΤΕΠΑΚ όπου φαίνεται ως βασικός ετήσιος μισθός της το ποσό των €13.671.
- Για τον 4ο του 2021 τα μεικτά εισοδήματα της ανέρχονταν σε €1122,
- Τεκ 2(α). Κατέθεσε επίσης το Τεκ. 2(β) καταστάσεις μισθοδοσίας για τον 7/2021 όπου φαίνονται τα μεικτά της εισοδήματα ότι ανέρχονταν στα €3.584,88 και είχε καθαρά εισοδήματα €2589,
- Το Τεκ 2(γ) για το 2/2022 δεικνύει ότι τα μεικτά της εισοδήματα ανέρχονταν στα €3,770,62 και τα καθαρά εισοδήματα της ανήλθαν σε €2744,
- Επίσης στα Τεκ 2(δ), Τεκ 2(ε), Τεκ 2 (στ) που αποτελούν καταστάσεις αποδοχών για τους μήνες Φεβρουάριο, Μάρτιο, Ιούνιο και Αύγουστο του 2022 από το Γενικό Λογιστήριο της Κυπριακής Δημοκρατίας φαίνονται ως μεικτά εισοδήματα της Αιτήτριας το ποσό των €3770 και καθαρά εισοδήματα €2744,36, €2821,70, €2665,26, €2665,05 αντίστοιχα, ως δασκάλας στη Δημοτική Εκπαίδευση, στην κλίμακα Α
- Ο Καθ' ου η Αίτηση δεν παρουσίασε κανένα αποδεικτικό για τα εισοδήματα του. Αρκέστηκε σε μια απλή αναφορά ότι μισθός των €2500 στον οποίο αναφέρεται η Αιτήτρια διαφέρει πολύ από το σημερινό μισθό που παίρνει μηνιαίως. Και ότι οι απολαβές του μηνιαίως ανέρχονται το ποσό των €
- Δεν παρουσίασε οποιοδήποτε πιστοποιητικό αποδοχών από την εργασία του, ούτε κατάσταση ασφαλιστικών αποδοχών από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, ούτε οποιαδήποτε φορολογική δήλωση την οποία υπέβαλε, για τα πραγματικά του εισοδήματα. Δεν αποκάλυψε συνεπώς ως είχε καθήκον την πραγματική του εισοδηματική ικανότητα. Με τα όσα όμως ο ίδιος δηλώνει «ότι ο μισθός των €2500 στον οποίο αναφέρεται η Αιτήτρια διαφέρει πολύ από το σημερινό μισθό που παίρνω μηνιαίως» προκύπτει αβίαστα ότι ο Καθ΄ου η Αίτηση εισοδηματική ικανότητα τουλάχιστον €2500 μηνιαίως. Τίποτα δεν παρουσίασε στο Δικαστήριο για να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό του για εισοδηματική ικανότητα €1600 μηνιαίως. Ακόμα δεν ανέφερε αν αυτά τα εισοδήματα που ισχυρίζεται ότι έχει είναι καθαρά ή μεικτά. Δεν αποδέχομαι συνεπώς τη μαρτυρία του για τη σημερινή εισοδηματική ικανότητα του. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της Αιτήτριας ως πιο τεκμηριωμένη και πειστική. Η Αιτήτρια έχει μεικτά εισοδήματα τουλάχιστον €3770 μηνιαίως και καθαρά εισοδήματα μετά τις αποκοπές σε τακτική βάση σύμφωνα με τις καταστάσεις αποδοχών περί τις €2.665.
- Λαμβάνοντας συνεπώς υπόψη μου από τη μια τα εισοδήματα του Καθ' ου η Αίτηση που ανέρχονται στα €2500 μηνιαίως, ότι ο Καθ' ου η Αίτηση τα μόνα έξοδα που έχει είναι το ποσό που καταβάλλει στον ενήλικα υιό του των €600 για τις σπουδές του, καθώς και ότι και η Αιτήτρια συνεισφέρει με ένα ποσό €500 για τις σπουδές του γιου τους και κανένας δεν αντέκρουσε τη θέση του άλλου, επίσης ότι ο Καθ΄ου η Αίτηση χρειάζεται ένα ποσό για τη δική του διαβίωση, περαιτέρω λαμβάνοντας υπόψη μου ότι ο Καθ' ου η Αίτηση παρέμεινε στη συζυγική στέγη ενώ από την άλλη η Αιτήτρια διαμένει στους γονείς της, θα προχωρήσω στον υπολογισμό της δικής του συνεισφοράς στη διατροφή της ανήλικης θυγατέρας του. Καταλήγοντας ότι τα έξοδα της ανήλικης για διατροφή, συντήρηση και εκπαίδευση ανέρχονται στα €1130, ότι οι δυνάμεις της Αιτήτριας είναι τουλάχιστον €3770 (στρογγυλός αριθμός) και του Καθ' ου η Αίτηση είναι €2500 μηνιαίως, θα προχωρήσω στο μαθηματικό τύπο που εφαρμόζεται για την ανεύρεση του ποσού της συνεισφοράς του Καθ' ου η Αίτηση, λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψη μου ότι ο Καθ' ου η Αίτηση τίποτε δεν ανέφερε στο Δικαστήριο για το αν επιβαρύνεται με πρόσθετα έξοδα για την ανήλικη θυγατέρα του. Έχει ως ακολούθως: €2500 (εισόδημα Καθ' ου η Αίτηση) επί €1130 (ανάγκες ανήλικης)/ €6270 (κοινό εισόδημα διαδίκων, €2500 + €3770) = €450,558214 Συνακόλουθα εκδίδεται τελικό διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ' ου η Αίτηση όπως καταβάλλει στην Αιτήτρια από τη 7/9/2021 ημέρα καταχώρησης της αίτησης και κάθε 7η ημέρα κάθε επόμενου μηνός με 7 μέρες χάρη το ποσό των €450 (στρογγυλός αριθμός) ως συνεισφορά του στη διατροφή της ανήλικης θυγατέρας του A.. Νοείται ότι στο εν λόγω ποσό θα καταβληθούν οι εκ του νόμου προβλεπόμενες προσαύξησεις με την πάροδο της διετίας του 10%, με την υποχρέωση του να ανέρχεται σήμερα στα €495 μηνιαίως. Το πιο πάνω ποσό θεωρώ εύλογο υπό τις περιστάσεις και εντός των οικονομικών του δυνατοτήτων του Καθ' ου η Αίτηση, αλλά και της ηλικίας σήμερα της ανήλικης που είναι 17 ετών με αυξημένες ανάγκες στην εκπαίδευση, συντήρηση και διατροφή. Ως προς το αίτημα για επιδίκαση 13ης διατροφής δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία ότι ο Καθ' ου η Αίτηση λαμβάνει 13ο μισθό. Συνεπώς δεν μπορεί το Δικαστήριο να αποδώσει την αξίωση αυτή. Ενόψει της επιτυχίας της αίτησης, τα έξοδα ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο