Κ. άλλως Κ. Ο. άλλως Χ. ν. Μ. Ο., άλλως Μ. Κ., Αρ. Αίτησης: 14/2023, 26/4/2024

(6). Η εναρκτήρια αίτηση καταχωρήθηκε στις 22/11/2023. Στην πλούσια μέχρι σήμερα νομολογία αναλύθηκαν οι αρχές που εφαρμόζονται στις αιτήσεις επί του θέματος. Παρόλο ότι νομολογία δημιουργήθηκε με βάση τους παλαιούς θεσμούς, εντούτοις θεωρώ ότι το σκεπτικό των νομικών αρχών που αφορούν το εγειρόμενο ζήτημα εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις που διέπονται από τους νέους θεσμούς. Ούτε και θεωρώ ότι οι νέοι θεσμοί αναιρούν και ακυρώνουν τα όσα νομολογιακά καθιερώθηκαν επί σειρά ετών. Όπως είναι γνωστό, με βάση τη νομολογία, η παροχή άδειας για καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης, η οποία εδώ έχει την έννοια και σημασία της συμπληρωματικής γραπτής μαρτυρίας, δεν απαγορεύεται όταν πρόκειται για αντίκρουση ισχυρισμών που τέθηκαν για πρώτη φορά από τον Καθ' ου η αίτηση και με αυτή επιχειρείται η παρουσίαση ολοκληρωμένης εικόνας των γεγονότων. Από την άλλη το Δικαστήριο δεν δίδει τέτοια άδεια όταν πρόκειται για επανάληψη αρχικών ισχυρισμών. Σύμφωνα με τη Διαταγή 48 Θ. 4

(2)των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, ως αυτός έχει τροποποιηθεί το 1999 που εφαρμόζεται σε υποθέσεις που καταχωρήθηκαν πριν την 1/9/2023: "Το Δικαστήριο μετά από αίτηση ή προφορικό αίτημα, μπορεί για καλό λόγο να επιτρέψει την καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης." Στον ίδιο κανονισμό διευκρινίζεται ότι η ακρόαση της αίτησης διεξάγεται στη βάση των γεγονότων, ως αναφέρονται στις ένορκες δηλώσεις, τηρουμένης της δυνατότητας αντεξέτασης που προνοείται στη Διαταγή 39. Πριν την τροποποίηση, ως ερμηνεύθηκε ο σχετικός κανονισμός από την τότε νομολογία [βλ. Louis Vuiton v. Δέρμοσακ Λτδ κ.α. 1992 1 Α.Α.Δ.1453, Krashias Shoes Factory Limited v. Adidas

(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 750], ο Αιτητής, ο οποίος έφερε το βάρος απόδειξης των γεγονότων που πρόβαλλε εφόσον αυτά αμφισβητούντο, θα έπρεπε να προσκομίσει προφορική μαρτυρία αποδεκτή βάσει του δικαίου απόδειξης. Ακόμα, δεν περιορίζονταν οι μάρτυρες οι οποίοι θα μπορούσαν να κλητευθούν για να αποδείξουν τα γεγονότα στους ενόρκως δηλούντες. Αυτό δεν συνέβαινε με τον νέο Κανονισμό. Δεν προσφερόταν οποιαδήποτε πρόσθετη μαρτυρία και αυτό για τη γρηγορότερη διεκπεραίωση των ενδιάμεσων αιτήσεων. Δινόταν με το νέο Κανονισμό η δυνατότητα αντεξέτασης των ενόρκων δηλούντων. Μπορούσαν ακόμα να καταχωρηθούν περισσότερες της μιας ένορκες δηλώσεις. Στην υπόθεση Φιλόκυπρου v. Ματθαίου

(2008)1 (Α) Α.Α.Δ. 510, αποφασίστηκε ότι: «το κατά πόσο θα πρέπει να επιτραπεί σε διάδικο να καταχωρήσει συμπληρωματική ένορκη δήλωση ενδιάμεσης φύσεως εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου το οποίο πρέπει να ικανοποιηθεί και αποφανθεί ότι υπάρχει καλός λόγος ώστε να δοθεί άδεια για καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης προς υποστήριξη της αίτησης ή της ένστασης ανάλογα με την περίπτωση.» Περαιτέρω, όπως εξηγήθηκε στην υπόθεση Τράπεζα Κύπρου Λτδ (Αρ.4)

(1997)1 Α.Α.Δ. 979, για να δοθεί από το Δικαστήριο άδεια για καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης θα πρέπει να αναφέρεται και/ή να σχετίζεται σε νέα γεγονότα που προκύπτουν από το περιεχόμενο των ενόρκων δηλώσεων των διαδίκων. Επίσης στην υπόθεση Messios & Sons v. Λεωνίδα

(2010)1 Α.Α.Δ. 195 τονίστηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου, σε περίπτωση αίτησης για καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης: «Μελετήσαμε με προσοχή τα ενώπιον μας στοιχεία υπό το φως των εισηγήσεων των δύο πλευρών. Θεωρούμε ότι η διακριτική ευχέρεια που παρέχεται στο δικαστήριο από τις σχετικές δικονομικές πρόνοιες, είναι ορθό και δίκαιο να ασκηθεί, στην προκείμενη περίπτωση υπέρ των εφεσειόντων-αιτητών. Κατά την εκτίμησή μας τα στοιχεία που επιθυμούν να θέσουν ενώπιον του δικαστηρίου, οι εφεσείοντες- αιτητές, με τις δύο ένορκες δηλώσεις για τις οποίες ζητούν την άδεια του δικαστηρίου να καταχωρήσουν, είναι στοιχεία που σχετίζονται με τους ισχυρισμούς και τις θέσεις που πρόβαλε ο εφεσίβλητος-καθ' ου η αίτηση στην αρχική του ένορκη δήλωση προς υποστήριξη της ένστασης στην αίτηση επαναφοράς της έφεσης. Δεν πρόκειται, κατά την κρίση μας, για ανεπίτρεπτη μαρτυρία ούτε για επανάληψη των αρχικών ισχυρισμών των εφεσειόντων, αλλά για διευκρινίσεις και ισχυρισμούς που είναι επιθυμητό να επιτραπεί στους εφεσείοντες-αιτητές να προβάλουν, ώστε το δικαστήριο να έχει ενώπιον του ολοκληρωμένη και σφαιρική εικόνα των γεγονότων. Στην υπόθεση Μαρίας Κόκκινου ν. Κυριάκου Κόκκινου Πολ. Έφεση 29/2014, ημερ. 3.11.2016 η οποία αφορούσε έφεση κατά απόφασης Οικογενειακού Δικαστηρίου με την οποία επέτρεψε την καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης, αποφασίστηκε από το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδέχθηκε την αίτηση και ανέτρεψε την πρωτόδικη απόφαση απορρίπτοντας την αίτηση. Σημειώθηκαν τα ακόλουθα αναφορικά με την έννοια «καλός λόγος» σε συνάρτηση με τη δυνατότητα καταχώρησης συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης στο πλαίσιο αίτησης για έκδοση προσωρινών διαταγμάτων. "Το ζήτημα της παραχώρησης ή μη άδειας για την καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης, ανάγεται, ασφαλώς, στη διακριτική ευχέρεια του εκδικάσαντος Δικαστηρίου η οποία ασκείται σε συνάρτηση με τη φύση της ενδιάμεσης διαδικασίας και τα θέματα που αναδύονται ενώπιον του ως επίδικα. Η δυνατότητα άσκησης της εξουσίας αυτής υπέρ του αιτήματος, όπου ο επιδιωκόμενος σκοπός της συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης είναι η αντίκρουση ισχυρισμών που προβάλλονται για ακύρωση διατάγματος που εκδόθηκε μονομερώς, απασχόλησε το Ανώτατο Δικαστήριο πρόσφατα στην υπόθεση Χαράλαμπου Ανδρέα Κουππά ν. Πουλλας Τσαδιώτης Λιμιτεδ κ.ά, Π.Ε. 312/2010, ημερομηνίας 17.7.2014 στην οποία λέχθηκαν τα εξής: «Σ΄ ότι δε αφορά τη δυνατότατα που παρέχεται από τη Δ.48 θ.4

(2)για συμπληρωτική ένορκη δήλωση, δεν πρέπει να λησμονείται ότι η δυνατότητα αυτή παρέχεται υπό την προϋπόθεση τεκμηρίωσης «καλού λόγου» και δεν βλέπουμε πώς η αντίκρουση ισχυρισμών που προβάλλονται για ακύρωση διατάγματος που χορηγήθηκε μονομερώς θα μπορούσε να τεκμηριώσει «καλό λόγο».» Δεν υπάρχει, βέβαια, άκαμπτος κανόνας. Σε διαδικασίες, όμως, για προσωρινά διατάγματα, σπάνια είναι που θα προκύψει ανάγκη η οποία να εκφράζεται σε καλό λόγο για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου υπέρ του αιτήματος. Και αυτό γιατί στις διαδικασίες αυτές το έργο του Δικαστηρίου περιορίζεται ουσιαστικά σε εξέταση της συνδρομής των νομοθετικών προϋποθέσεων για την έκδοση του διατάγματος, χωρίς να υπεισέρχεται στην ουσία της υπόθεσης και σε εξέταση των αμφισβητούμενων γεγονότων. Στην προκειμένη περίπτωση, το πρωτόδικο Δικαστήριο ορθά υπογράμμισε ότι η αίτηση του εφεσίβλητου για προσωρινό διάταγμα θα κρινόταν επί των γεγονότων που αναφέρονται στην αρχική ένορκη δήλωση του, εγκρίνοντας όμως το αίτημα για καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης λησμόνησε αυτά που υπογράμμισε και, ουσιαστικά, κατέστησε την απάντηση των ισχυρισμών της εφεσείουσας αυτοσκοπό. Παρόλο δε που ο ευπαίδευτος συνήγορος του εφεσίβλητου, στα πλαίσια της συζήτησης της επίδικης αίτησης πρωτόδικα, αναφέρθηκε - όπως μνημονεύεται στην πρωτόδικη απόφαση - «στους ισχυρισμούς και στις ενότητες των ισχυρισμών από τις ένορκες δηλώσεις της καθ' ης η αίτηση, οι οποίοι, κατά την άποψη του, χρήζουν απάντησης», το Δικαστήριο δεν συνάρτησε την κρίση του με ό, τι θα μπορούσε να ήταν αναγκαίο για σκοπούς επίλυσης των επίδικων θεμάτων. «Καλός λόγος» προϋποθέτει την ύπαρξη κάποιας ανάγκης με απώτερο σκοπό την επίλυση των επίδικων ζητημάτων της ενδιάμεσης διαδικασίας και την ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Εν προκειμένω, δεν είχε καταδειχθεί τέτοια ανάγκη." Η έμφαση είναι δική μου. Σε ότι αφορά τους νέους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας που εφαρμόζονται στην υπό κρίση υπόθεση, οι τελευταίοι παρέχουν τη δυνατότητα καταχώρισης συμπληρωματικής γραπτής μαρτυρίας στο χρονοδιάγραμμα της διαδικασίας που θα καθορίσει το Δικαστήριο. Σχετικός είναι ο Κανονισμός 23.11

(1)(β). Έχω δε την άποψη ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να επιτρέψει την καταχώρηση ΣΕΔ θα πρέπει να ασκείται υπέρ της έγκρισης τέτοιου αιτήματος, εφόσον υπάρχει καλός λόγος για την καταχώρηση ΣΕΔΦ. Η δυνατότητα καταχώρηση ΣΕΔ στους νέους θεσμούς συνεπώς θα πρέπει να εξεταστεί σε συνάρτηση με την αναγκαιότητα καταχώρηση τέτοιας μαρτυρίας. Θεωρώ δε ότι οι οδηγίες που δίδονται, εντός του πλαισίου του χρονοδιαγράμματος από το Δικαστήριο για καταχώρηση ΣΕΔ δίδονται προς αποφυγήν καταχώρησης επιπρόσθετων αιτήσεων που θα καθυστερούσαν την εκδίκαση των ενδιάμεσων αιτήσεων. Συνεπώς προχωρώ να εξετάσω το τι επιθυμεί να αναφέρει ο Καθ' ου η Αίτηση με τη Συμπληρωματική γραπτή μαρτυρία του ή αλλιώς ΣΕΔ. Η ευπαίδευτη συνήγορος του Καθ' ου η Αίτηση στην αγόρευση της αναφέρει ότι «Ο Καθ' ου η Αίτηση επιθυμεί να αναφερθεί σε συγκεκριμένες και σημαντικές λεπτομέρειες όσον αφορά τις παραγράφους 6,9,15,12, 19, 20 και 21 της ένορκης δήλωσης της Αιτήτριας ημερ. 22/11/2023 και ιδιαίτερα στην παρ.9 όπου αναφέρει ότι δεν είναι σε θέση να φροντίζει τον εαυτό της αλλά παρόλα αυτά εντός του 2023 ταξίδεψε για διακοπές στο Νουμπάι και στη Μάλτα μόνη της. Για το λόγο αυτό απέκρυψε ουσιώδη γεγονότα και έγγραφα, ο Καθ' ου η Αίτηση καταχώρησε στις 26/2/2024 το Έντυπο 22: Προκαταρτικό αίτημα για περαιτέρω πληροφορίες με σκοπό να αποκτήσει τις αναγκαίες πληροφορίες και διευκρινίσεις και έτσι να μπορεί να αντιμετωπιστεί από το Δικαστήριο επί ίσοις όροις και να εφαρμοστεί η Αρχή της ισότητας των όπλων» Υπενθυμίζω όμως ότι στην παρούσα αίτηση και την έκδοση προσωρινού διατάγματος δόθηκε η ευκαιρία στον Καθ' ου η Αίτηση να προβάλει τους ισχυρισμούς του με την καταχώρηση της ένστασης του και την ένορκη δήλωση που τη συνοδεύει. Περαιτέρω ένορκη μαρτυρία προς υποστήριξη της ένστασης του προσέφερε και ο υιός των διαδίκων. Με την ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση του ο Καθ' ου η Αίτηση απάντησε σε όλες τις παραγράφους της ένορκης δήλωσης της Αιτήτριας αντικρούοντας τους δικούς της ισχυρισμούς και προβάλλοντας τους δικούς του, υποστηρίζοντας ότι η Αιτήτρια ουδέν σοβαρό πρόβλημα υγείας αντιμετωπίζει. Επίσης στην παράγραφο 11 της ένορκης δήλωση του προβάλλει τη δική του θέση ότι τα τελευταία χρόνια η Αιτήτρια έκανε ταξίδια στην Κροατία, στη Μάλτα και στο Ντουμπάι, με άγνωστες παρέες και χωρίς την έγκριση του. Προκύπτει λοιπόν από τα πιο πάνω ότι ο Καθ' ου η Αίτηση με την καταχώρηση ΣΕΔ δεν επιδιώκει να παραθέσει οποιουσδήποτε ισχυρισμούς οι οποίοι προέκυψαν μετά την καταχώρηση της ένστασης του, αλλά επιδιώκεται με αυτή η επανάληψη των αρχικών ισχυρισμών του με περισσότερες λεπτομέρειες και η προσθήκη ισχυρισμών που ήταν σε γνώση του Καθ' ου η Αίτηση κατά τη σύνταξη της ένστασης του και μπορούσε να τους παραθέσει. Ουσιαστικά λοιπόν με την καταχώρηση ΣΕΔ επιδιώκει ο Καθ' ου η Αίτηση όπως του δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία να στηρίξει την ένσταση του με την προσθήκη και νέας μαρτυρίας. Δεν καταδείχθηκε συνεπώς καλός λόγος για να ασκήσει το Δικαστήριο τη διακριτική του ευχέρεια υπέρ της έγκρισης του αιτήματος. Τελειώνοντας τονίζω ότι η φύση της ενδιάμεσης θεραπείας επιβάλλει όπως το ταχύτερο συμφωνηθεί χρονοδιάγραμμα εκδίκασης του προσωρινού διατάγματος, με την έκδοση οδηγιών για ετοιμασία γραπτών αγορεύσεων. Θεωρώ ακόμη ότι η καταχώρηση ΣΕΔ δεν θα εξυπηρετήσει το πνεύμα του πρωταρχικού σκοπού που αποτελεί και την πεμπτουσία των νέων θεσμών. Σε τέτοια περίπτωση θα υπάρξει ανατροπή του χρονοδιαγράμματος της διαδικασίας. Για τους λόγους που έχω εξηγήσει η θέση του Καθ' ου η Αίτηση να του επιτραπεί η καταχώρηση ΣΕΔ δεν γίνεται αποδεκτή και απορρίπτεται. Ως προς το αίτημα για αντεξέταση της Αιτήτριας θα δοθούν οδηγίες και χρόνος σε αμφότερους του διαδίκους, αφού υπάρχει αίτημα και από την Αιτήτρια όπως αντεξετάσει τον Καθ' ου η Αίτηση, αφού συγκεκριμενοποιηθούν οι παράγραφοι επί των οποίων επιθυμούν ν' αντεξετάσουν. Σε ότι αφορά τα έξοδα θεωρώ ορθό, λογικό και δίκαιο όπως αυτά αποτελέσουν μέρος των εξόδων της διαδικασίας εκδίκασης της υπό κρίση αίτησης cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο