Μ. Χ. ν. Β. Τ., Αρ. Αίτησης: 30/21, 9/4/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. Παπακωνσταντίνου Πότση, Δ. Αρ. Αίτησης: 30/21 Μεταξύ: Μ. Χ. Αιτήτριας και Β. Τ. Καθ' ου η αίτηση Ημερομηνία: 9 Απριλίου, 2024 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: κα Λώρα Κούτρα για Δημήτρης Κούτρας & Σία Για τον Καθ' ου η αίτηση: Έλενα Ττοφαλλή ΑΠΟΦΑΣΗ Ο διάδικοι τέλεσαν πολιτικό γάμο στις 12/12/
- Από το γάμο τους απέκτησαν ένα παιδί τον ανήλικο Χ. Τ., ο οποίος γεννήθηκε στις 21/01/
- Τον Μάιο του 2020 επήλθε οριστική διάσταση μεταξύ τους και η Αιτήτρια εγκατέλειψε την συζυγική στέγη και διαμένει σε ενοικιαζόμενη οικία με τον ανήλικο. Στις 16/12/2021 εκδόθηκε τελικό διάταγμα στα πλαίσια της αίτησης γονικής μέριμνας με αρ. 48/2021 με το οποίο ανατέθηκε η φύλαξη και φροντίδα του ανήλικου τέκνου των διαδίκων στην Αιτήτρια και ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του Καθ'ου η αίτηση με το ανήλικο ως ακολούθως: « .. (α) Κάθε βδομάδα, από η ώρα 3:30μ.μ. της Δευτέρας από το σχολείο έως η ώρα 08:00π.μ. της Τρίτης στο σχολεία και από η ώρα 3:30μ.μ. της Τετάρτης από το σχολείο έως η ώρα 08:00π.μ. της Πέμπτης στο σχολείο. (β) Κάθε πρώτη/τρίτη και ούτω καθεξής βδομάδα, από η ώρα 08:00π.μ. του Σαββάτου έως η ώρα 8:00μ.μ. της Κυριακής και κατά την καλοκαιρινή περίοδο έως η ώρα 9:00μ.μ. της Κυριακής. Ως καλοκαιρινή περίοδος ορίζεται η περίοδος από 1η Αυγούστου έως 31η Αυγούστου εκάστου έτους. (γ) Την περίοδο των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, τον πρώτο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος, την περίοδο από η ώρα 08:30π.μ. της 24ης Δεκεμβρίου έως η ώρα 08:30π.μ. της 27ης Δεκεμβρίου και τον δεύτερο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος, την περίοδο από η ώρα 08:30π.μ. της 31ης Δεκεμβρίου έως η ώρα 08:30π.μ. της 3ης Ιανουαρίου, και ούτω καθεξής και εναλλάξ κάθε επόμενο χρόνο. O Καθ' ου η αίτηση θα ασκήσει το δικαίωμα του για το έτος 2021 την δεύτερη περίοδο. Νοείται ότι όταν το ανήλικο θα βρίσκεται με την Αιτήτρια σε σχέση με μια από τις πιο πάνω περιόδους, το δικαίωμα επικοινωνίας του Καθ' ου η Αίτηση υπό στοιχεία (α) και (β) ανωτέρω αναστέλλεται για την περίοδο αυτή. (δ) Την περίοδο του Πάσχα, τον πρώτο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος, την περίοδο από η ώρα 08:30π.μ. της Μεγάλης Παρασκευής έως η ώρα 08:30π.μ. της Δευτέρας της Διακαινησίμου και το δεύτερο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος, την περίοδο από η ώρα 08:30π.μ. της Δευτέρας της Διακαινησίμου έως η ώρα 08:30π.μ. της Πέμπτης της Διακαινησίμου, και ούτω καθεξής και εναλλάξ κάθε επόμενο χρόνο. Ο Καθ' ου η Αίτηση θα ασκήσει το δικαίωμα του για το έτος 2022 την πρώτη περίοδο. Νοείται ότι όταν το ανήλικο θα βρίσκεται με την Αιτήτρια σε σχέση με μια από τις πιο πάνω περιόδους, το δικαίωμα επικοινωνίας του Καθ' ου η αίτηση υπό στοιχεία (α) και (β) ανωτέρω αναστέλλεται για την περίοδο αυτή. (ε) Κάθε χρόνο από η ώρα 08:30π.μ. της 25ης Μαρτίου έως η ώρα 08:00π.μ. της 26ης Μαρτίου όπου θα το παραδίδει στο σχολείο. (στ) Την περίοδο των θερινών διακοπών, τον πρώτο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος, τις περιόδους από η ώρα 08:00π.μ. της 8ης Αυγούστου έως η ώρα 08:00π.μ. της 10ης Αυγούστου και από η ώρα 08:00π.μ. της 15ης Αυγούστου έως η ώρα 08:00π.μ. της 19ης Αυγούστου και το δεύτερο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος τις περιόδους από η ώρα 08:00π.μ. της 10ης Αυγούστου έως η ώρα 08:00π.μ. της 15ης Αυγούστου και από η ώρα 08:00π.μ. της 19ης Αυγούστου έως η ώρα 08:00π.μ. της 21ης Αυγούστου, και ούτω καθεξής και εναλλάξ κάθε επόμενο χρόνο. ..». Από την ημέρα διάστασης τους ο Καθ' ου καταβάλλει ως συνεισφορά για την διατροφή του ανήλικου τέκνου του το ποσό των €220, ποσό το οποίο η Αιτήτρια θεωρεί ότι δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών του ανήλικου τέκνου τους. Η Αιτήτρια, με την υπό κρίση αίτηση, αιτείται όπως ο Καθ' ου η αίτηση της καταβάλλει το ποσό των €400 μηνιαίως ως συνεισφορά του για την διατροφή του ανήλικου τέκνου τους. Ο Καθ'ου η αίτηση καταχώρησε Υπεράσπιση και η διαδικασία προχώρησε σε ακρόαση με βάση την νέα Δ.30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας που ισχύουν σε διαδικασίες που καταχωρίστηκαν πριν την 01/09/2023 και που διέπουν την παρούσα διαδικασία. Οι διάδικοι κατέθεσαν έγγραφη μαρτυρία με ένορκες δηλώσεις. Οι διάδικοι δεν αντεξετάστηκαν επί του περιεχομένου των ενόρκων δηλώσεων τους. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Με τις πρόνοιες του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90) εισάγεται η αρχή της υποχρέωσης και των δύο γονέων για την από κοινού διατροφή των ανήλικων τέκνων τους ανάλογα με τις δυνάμεις τους (άρθρο 33.1) (Βλ. Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδη κ.α.
(1998)1(Γ) ΑΑΔ 1386). Το άρθρο 37
(1)του Ν.216/90 αναφέρει ότι το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για τη διατροφή προσώπου. Το άρθρο 37
(2)του Νόμου αναφέρει ότι η διατροφή περιλαμβάνει όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του. Στην υπόθεση Παναγιώτου ν. Σφικτού,
(2001)1(Α) ΑΑΔ 625 τονίστηκε ότι το μέτρο της διατροφής δεν μπορεί πάντα να εξευρεθεί με απόλυτους αριθμούς. Η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες οι οποίοι διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών συγκεκριμένων ατόμων (Βλ. Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη κ.α. (ανωτέρω), Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους
(2010)1 (Β) ΑΑΔ 951). Το επίπεδο διαβίωσης μετά από το χωρισμό αναγκαστικά υπόκειται σε κάποια πτώση. Όπως επισημαίνεται στην υπόθεση Ιωάννου ν. Ιωάννου
(1993)1 ΑΑΔ 900, στη σελ. 908: «Πρέπει να σημειώσουμε ότι αναπόφευκτα το επίπεδο κοινωνικής διαβίωσης των συζύγων θα υποστεί κάποια πτώση μετά το χωρισμό, δεδομένου ότι παρίσταται ανάγκη διπλασιασμού ορισμένων εξόδων, όπως ενοικίαση δεύτερης κατοικίας, θέρμανση κ.ά.». Το δικαίωμα διατροφής του ανηλίκου από τους γονείς του είναι πολύ ισχυρό. Στην απόφαση Μαρκουλίδης (ανωτέρω), τονίστηκαν τα εξής (σελ.1390): «Ο νόμος, όπως ρητά προβλέπουν οι πιο πάνω διατάξεις του, επιβάλλει: (α) Υποχρέωση των γονέων διατροφής των τέκνων. Τόσον ισχυρά και ακλόνητη είναι αυτή η επιταγή που στο εδάφιο 3 του ίδιου άρθρου προβλέπεται πως, και αν ακόμη το ανήλικο τέκνο έχει περιουσία, το δικαίωμα του διατροφής από τους γονείς παραμένει. (β) Η υποχρέωση αυτή καθορίζεται ανάλογα με τις δυνάμεις του κάθε γονέα. Δεδομένης της υποχρέωσης για διατροφή εξετάζονται οι ανάγκες του παιδιού και η οικονομική δυνατότητα των γονιών». Όπως υποδεικνύεται στην Θ. Δ. v. Κ. Δ., ΄Εφεση Αρ. 12/2022, 24/11/2022., «..τα έξοδα της διατροφής δεν είναι σταθερά και η κύρια παράμετρος της διαδικασίας λειτουργεί υπέρ των παιδιών. Στο Σύγγραμμα "Οικογενειακό Δίκαιο" του Απόστολου Γεωργιάδη, στην σελ.652 αναγράφεται ότι «Στο περιεχόμενο της διατροφής περιλαμβάνονται ειδικότερα βιοτικές ανάγκες του δικαιούχου που είτε υφίστανται πραγματικά κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής είτε μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν μελλοντικά». Σίγουρα δε οι ανάγκες των παιδιών δεν είναι στατικές και το Δικαστήριο οφείλει να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων, εφόσον το σχετικό κονδύλι δικογραφείται... (βλ. Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους
(2010)1 Α.Α.Δ. 951)..». Στις διαδικασίες αιτήσεων για διατροφή είναι ευθύνη των γονέων να προβαίνουν σε πλήρη και αληθή αποκάλυψη των οικονομικών τους πόρων και δυνατοτήτων ώστε να καθορίζεται η υποχρέωση για διατροφή σύμφωνα με το νόμο Στην υπόθεση Δημητρίου ν. Περδίου
(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 1418 λέχθηκαν τα ακόλουθα (σελ. 1421─1422): «Όπως έχει η σχετική νομοθετική διάταξη (βλ. άρθρο 33
(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, Ν.216/90) η υποχρέωση για διατροφή των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας ανήκει και στους δυο γονείς, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του καθενός. Έχουν και οι δυο υποχρέωση όπως προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και όχι μόνο των εξόδων τους. Στην υπόθεση Ette v. Ette
(1965)1 All E.R. 341, 346 έχει λεχθεί ότι όταν ο καθ΄ ου η αίτηση δεν προβαίνει ο ίδιος σε ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη σχετικά με την οικονομική του κατάσταση, τότε το δικαστήριο μπορεί, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του επαγγέλματος του και το τι κερδίζουν άλλοι στο ίδιο το επάγγελμα, να υπολογίσει ότι ο καθ΄ ου η αίτηση έχει ψηλότερα, από ό,τι ισχυρίζεται, εισοδήματα. Η αρχή αυτή συνάδει και με τον κανόνα ότι εκεί που κάποιος έχει την αποκλειστική γνώση γεγονότων, οφείλει να τα αποδείξει (βλ. Tarapoulouzis v. District Officer
(1962)C.L.R. 91 και Μαρκουλίδης ν.Μαρκουλίδη κ.α.
(1998)1(Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1390). Επομένως, σε υποθέσεις διατροφής των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας, η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που θα πρέπει να αποδεικνύεται από τον αιτητή ή την αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντιστοίχων εισοδημάτων τους. Το δε δικαστήριο, προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων». Σύμφωνα με τη νομολογία, η συντήρηση των ανηλίκων τέκνων έχει προτεραιότητα έναντι όλων των άλλων υποχρεώσεων [βλ. Zacharia v. Zacharia
(1969)1 CLR 307, 321, Δημητρίου ν. Περδίου (ανωτέρω)]. Εξέταση της αίτησης / αξιολόγηση μαρτυρίας. Δυνάμεις Γονέων: Είναι η θέση της Αιτήτριας ότι οι σημερινές απολαβές της σε σχέση με αυτά που λάμβανε κατά την καταχώρηση της αίτησης ανέρχονται στο ποσό των €1.515 καθαρά μηνιαίως, από το οποίο ποσό €350 καλύπτει τα έξοδα μετακίνησης στην εργασία της και ότι από τον Μάρτιο του 2023 λαμβάνει επίδομα μονογονιού €
- Ο Καθ' ου η αίτηση δεν αμφισβητεί τον μισθό που ισχυρίζεται η Αιτήτρια ότι λαμβάνει, πλην όμως ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια εκτός από τον μισθό της, λαμβάνει επίδομα τέκνου €200 μηνιαίως και επίδομα ενοικίου €133, χωρίς βέβαια να επισυνάπτει οποιοδήποτε τεκμήριο σε σχέση με τους ισχυρισμούς του. Η Αιτήτρια διευκρινίζει στη γραπτή της μαρτυρία ότι από τον Μάρτιο του 2023 λαμβάνει επίδομα μονογονιού ύψους €180 και διευκρινίζει ότι δεν λαμβάνει οποιοδήποτε άλλο επίδομα ή οικονομική στήριξη. Ο Καθ' ου η αίτηση δεν ζήτησε να αντεξετάσει την Αιτήτρια. Επίσης είναι η θέση του Καθ' ου η αίτηση ότι η Αιτήτρια πωλεί σκυλάκια έναντι ποσού €800 και επίσης εκπαιδεύει σκύλους €25 την ώρα, λαμβάνοντας επιπρόσθετο εισόδημα. Προς επίρρωση των ισχυρισμών του επισυνάπτει ως τεκμήριο Δ αντίγραφο συνομιλίας της Αιτήτριας με αγοραστή και δημοσιεύσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η συνομιλία και η ανάρτηση φαίνεται να αφορά την περίοδο Φεβρουαρίου και Μαρτίου του
- Από την επισυνημμένη συνομιλία και λαμβάνοντας υπόψη την θέση της Αιτήτριας επί του θέματος, δεν μπορεί να εξαχθεί με ασφάλεια ότι η Αιτήτρια πωλούσε ή ότι σήμερα εξακολουθεί να πωλεί σκυλάκια και εάν πωλεί, πόσα σκυλάκια πωλεί και σε τι συχνότητα, ώστε να μπορεί να εξαχθεί οποιοδήποτε συμπέρασμα ότι λαμβάνει σταθερό εισόδημα από πωλήσεις σκύλων και το ύψος τυχόν τέτοιου εισοδήματος. Σε σχέση με τους πιο πάνω ισχυρισμούς του Καθ' ου η αίτηση, η Αιτήτρια μέσα από την γραπτή της μαρτυρία εξηγεί ότι πριν την αύξηση του ωραρίου εργασίας της και την διαφοροποίηση του προγράμματος της, λάμβανε κάποια μικρά εισοδήματα από τις εκπαιδεύσεις σκύλων. Σήμερα, όπως εξηγεί, λόγω του προγράμματος της αλλά και του σχολείου του ανήλικου και την ανάγκη για επίβλεψη του, δεν έχει χρόνο για να ασχοληθεί με την εκπαίδευση σκύλων. Περαιτέρω, σε σχέση με τον ισχυρισμό του Καθ' ου η αίτηση ότι λαμβάνει εισοδήματα από πωλήσεις σκύλων, η Αιτήτρια εξηγεί ότι όλα τα ζώα της είναι στειρωμένα. Αναφέρει επίσης ότι το 2022 λόγω του κύκλου της, αφού στο χρόνο εκείνο ασχολείτο με εκπαιδεύσεις σκύλων, βοηθούσε με κοινοποιήσεις στο Facebook την κτηνίατρο της κλινικής να πωλήσει τα σκυλάκια της αλλά δεν έλαβε η ίδια οποιοδήποτε ποσό από την γέννα. Περαιτέρω αναφέρει ότι από την διάσταση των διαδίκων σταμάτησε να ασχολείται με το εκτροφείο σκύλων λόγω έλλειψης χώρου, χρόνου και λόγω οικονομικής αδυναμίας. Αξιολογώντας όσα έχουν τεθεί ενώπιον μου, αποδέχομαι ως ορθή και αληθή τη μαρτυρία της Αιτήτριας, ότι δηλαδή λαμβάνει καθαρό μισθό ύψους €1.515 και ότι από τον Μάρτιο του 2023 λαμβάνει επίδομα μονογονιού €180 και ότι δεν λαμβάνει οποιοδήποτε άλλο βοήθημα ή επίδομα πλην του επιδόματος μονογονιού και του επιδόματος τέκνου (το οποίο παραδέχτηκε ότι λαμβάνει μέσω της γραπτής της αγόρευσης). Σε σχέση δε με τον ισχυρισμό του Καθ' ου η αίτηση ότι η Αιτήτρια πωλεί σκυλάκια έναντι του ποσού ποσού €800 και ότι επίσης εκπαιδεύει σκύλους €25 την ώρα, θεωρώ ότι ο ισχυρισμός του παρέμεινε μετέωρος και αποδέχομαι ως λογική, ορθή και αληθή την θέση της Αιτήτριας. Είναι η θέση της Αιτήτριας ότι ο Καθ' ου η αίτηση εργάζεται σε ιδιωτική εταιρεία ως μηχανοδηγός με μηνιαίες απολαβές περί τα €1400 μηνιαίως. Αναφέρει επίσης ότι Καθ' ου η αίτηση εργάζεται και υπερωρίες συμπεριλαμβανομένου και των Σαββάτων και προς επίρρωση του ισχυρισμού της αναφέρει ότι τα Σάββατα όπου ο Καθ' ου η αίτηση ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας του δεν παραλαμβάνει ο ίδιος τον ανήλικο αλλά η μητέρα του ή η συμβία του. Είναι η θέση του Καθ' ου η αίτηση ότι εργάζεται από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή ως μηχανοδηγός σε ιδιωτική εταιρεία και ότι οι μηνιαίες απολαβές του ανέρχονται στα €1100 ακάθαρτα (€950 καθαρά). Επισυνάπτει ως Τεκμήριο Α αντίγραφο των κοινωνικών του ασφαλίσεων όπου φαίνονται οι αποδοχές του για τα έτη 2022 και
- Σε σχέση με τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας ότι ο Καθ' ου η αίτηση εργάζεται υπερωρίες συμπεριλαμβανομένων των Σαββάτων και ότι γι' αυτό δεν παραλαμβάνει ο ίδιος τον ανήλικο τα Σάββατα που ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας του, ο Καθ' ου η αίτηση εξηγεί ότι παραλαμβάνει πάντα αυτός τον ανήλικο από τους γονείς της Αιτήτριας εκτός μια φορά κάθε 15 μέρες που είναι Σάββατο και είναι στο σπίτι η Αιτήτρια και ότι τον ανήλικο έτυχε δύο φορές να τον παραλάβει η μητέρα του για να περάσουν χρόνο μαζί και μία φορά η συμβία του επειδή πήγε να κόψει ξύλα. Το γεγονός ότι δεν παραλαμβάνει ο ίδιος τον ανήλικο δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι ο Καθ' ου η αίτηση εργάζεται υπερωρίες. Ο ίδιος εξηγεί ότι εργάζεται από Δευτέρα ως Παρασκευή και προς επίρρωση των ισχυρισμών του αναφορικά με τον μισθό του επισυνάπτει ως Τεκμήριο Α αντίγραφο των Κοινωνικών Ασφαλίσεων για το έτος 2022 και μέχρι τον Μάιο του
- Ο Καθ' ου η αίτηση δεν αντεξετάστηκε. Λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση αποδοχών του Καθ' ου η αίτηση για το έτος 2022 και 2023 την οποία επισυνάπτει στη γραπτή του μαρτυρία αλλά και την εξήγηση που ο ίδιος δίνει σε σχέση με τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας περί υπερωριών, κρίνω ότι ο ισχυρισμός της Αιτήτριας σε σχέση με τις κατ' ισχυρισμόν υπερωρίες και κατ' επέκταση αποδοχές του Καθ' ου η αίτηση παρέμεινε ατεκμηρίωτος και αποδέχομαι τη μαρτυρία του Καθ' ου η αίτηση ότι οι καθαρές μηνιαίες απολαβές του ανέρχονται στα €1100 ακάθαρτα (€950 καθαρά) ως ορθή και αληθή. Είναι δε κοινή θέση των διαδίκων μέσα από τις γραπτές μαρτυρίες τους ότι μετά τον covid 19 η σχολή χορού που διατηρούσε ο Καθ' ου η αίτηση παραμένει κλειστή, συνεπώς είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Καθ' ου η αίτηση δεν λαμβάνει οποιοδήποτε επιπρόσθετο εισόδημα από την σχολή χορού. Με βάση λοιπόν τα ανωτέρω, είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο καθαρός μηνιαίος μισθός της Αιτήτριας είναι €1.515 και ότι από τον Μάρτιο του 2023 λαμβάνει επιπρόσθετα επίδομα μονογονιού €180, ποσό το οποίο θα προστεθεί στα εισοδήματα της Αιτήτριας (Σχετική η KONYALIAN v. PASKULOV, ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 2/20, 24/6/2021) Περαιτέρω η Αιτήτρια από τον Μάρτιο του 2023 λαμβάνει επίδομα τέκνου. Αναφορικά με το επίδομα τέκνου, δεδομένου ότι η Αιτήτρια δεν διευκρινίζει το ύψος αυτού, λαμβάνοντας υπόψη τα εισοδήματα των διαδίκων, όπως αυτά αποκαλύπτονται από τους διαδίκους και με βάση το Παράρτημα (άρθρο4) του Περί Παροχής επιδόματος τέκνου Νόμου του 2002, Ν.167(Ι)/2002, θεωρώ ότι η Αιτήτρια λαμβάνει επίδομα τέκνου ύψους €425 ετησίως (μηνιαίως €35,4), ποσό το οποίο θα αφαιρεθεί από τα έξοδα του ανήλικου. Συνεπώς με βάση τα πιο πάνω είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι τα εισοδήματα της Αιτήτριας ανέρχονται σήμερα στο ποσό των €1695 μηνιαίως (καθαρά) (€1.515 + €180) και του Καθ' ου η αίτηση ανέρχονται σήμερα σε ποσό ύψους €950 μηνιαίως (καθαρά). Σημειώνω ότι κανένας από τους διαδίκους δεν αποκαλύπτει στην γραπτή μαρτυρία του τις απολαβές του στο χρόνο καταχώρησης της αίτησης και δη τις πραγματικές του απολαβές. Έξοδα ανηλίκου Η Αιτήτρια, μέσα από τη γραπτή της μαρτυρία υπολογίζει τα έξοδα του ανήλικου ως εξής: Κονδύλι Κατά τον χρόνο καταχώρηση € Σήμερα € Διατροφή 200 398 Ένδυση, υπόδηση 100 80 Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη 60 50 Νηπιαγωγείο 215 - Μεταφορικά 40 40 Αναλογία ρεύματος/διαδίκτυο 75 75 Αναλογία νερού 35 25 Κρέμες,είδη προσωπικής υγιεινής, ειδικό σαμπουάν 50 30 Παιχνίδια/γραφική ύλη 50 Κολύμπι 70 ψυχαγωγία 40 40 Πάρτυ γενεθλίων 66 80 Δωράκια γενεθλίων 35 35 Ολυμπιακή γυμναστική/ποδόσφαιρο και εξοπλισμός 140 65 Ενόργανη γυμναστική Αναλογία Ενοικίου 300 300 Σύνολο 1406 1288 Η Αιτήτρια δεν έχει προσκομίσει οποιαδήποτε απόδειξη σε σχέση με τα έξοδα του ανήλικου, τα οποία ο Καθ' ου η αίτηση θεωρεί παραφουσκωμένα. Θα προχωρήσω να εξετάσω τα έξοδα του ανήλικου έχοντας υπόψη τις πιο πάνω αρχές της νομολογίας και τα λεχθέντα στην υπόθεση Μαρκουλλίδης (ανωτέρω), όπου τα έξοδα του ανηλίκου ακόμα και εκεί που δεν υπάρχει αντίθετη μαρτυρία το Δικαστήριο οφείλει να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων. Κρίνω ότι κάποια από τα έξοδα του ανήλικου παρουσιάζονται από την Αιτήτρια διογκωμένα, λαμβάνοντας υπόψη το βιοτικό επίπεδο της οικογένειας και την εισοδηματική ικανότητα των διαδίκων, όπως αυτή αποκαλύπτεται από τους διαδίκους, ως εξηγώ κατωτέρω. Ως προς την διατροφή του ανήλικου, με τη στενή έννοια, η Αιτήτρια αξιώνει με την καταχώρηση της αίτησης ποσό €200 το οποίο ισχυρίζεται ότι σήμερα έχει διαφοροποιηθεί στο ποσό των €
- Η Αιτήτρια δεν προσκόμισε οποιαδήποτε απόδειξη που να τεκμηριώνει το ποσό που αξιώνει ούτε προκύπτει ότι το παιδί ακολουθεί κάποια ιδιαίτερη διατροφή ή παρουσιάζει κάποιο πρόβλημα που να απαιτεί ιδιαίτερη διατροφή, ώστε να δικαιολογείται το ποσό που ισχυρίζεται η Αιτήτρια ότι απαιτείται σήμερα, το οποίο κρίνω υπερβολικό. Ο ισχυρισμός της Αιτήτριας περί αύξησης των τιμών των προϊόντων δεν δικαιολογεί το αυξημένο ποσό διατροφής που αξιώνει η Αιτήτρια. Κρίνω ως εύλογο ποσό για την διατροφή του ανήλικου το ποσό των €200 μηνιαίως, ως δηλαδή το ποσό που δικογραφείται στην αίτηση. Ως προς τα έξοδα ιατροφαρμακευτικής κάλυψης του ανήλικου, η θέση της Αιτήτριας ότι απαιτείται συνολικά το ποσό των €50 (αρχικά €60) μηνιαίως είναι υπερβολικό, στην απουσία μάλιστα οποιασδήποτε μαρτυρίας ότι το παιδί αντιμετωπίζει οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας για το οποίο να απαιτείται συγκεκριμένη θεραπευτική αγωγή και αντίστοιχη, προς τούτο, δαπάνη. Σημειώνεται ότι με την εφαρμογή του ΓΕ.Σ.Υ η σχετική δαπάνη έχει περιορισθεί αισθητά. Έτσι υπό τα πιο πάνω δεδομένα, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €20 μηνιαίως είναι εύλογο για την κάλυψη της συγκεκριμένης ανάγκης, στο βαθμό που δεν καλύπτεται από το ΓΕΣΥ. Ως προς την ένδυση/υπόδηση, λαμβάνοντας υπόψη την εισοδηματική ικανότητα των διαδίκων και συνακόλουθα το βιοτικό επίπεδο της οικογένειας, κρίνω ως εύλογο το ποσό της τάξης των €60 μηνιαίως για την ένδυση και υπόδηση του ανήλικου. Σημειώνω δε ότι ο Καθ' ου η αίτηση δεν απαλλάσσεται από την σχετική υποχρέωση συνεισφοράς επειδή επιθυμεί, κατά την επικοινωνία του με το παιδί του να αγοράζει ο ίδιος οικειοθελώς ρούχα ή παπούτσια στο ανήλικο. Η Αιτήτρια αξιώνει ποσό €75 για την αναλογία ρεύματος/ διαδιχτύου. Αποδέχομαι ως εύλογο ποσό για την αναλογία του ανήλικου στην κατανάλωση ρεύματος ποσό ύψους €60 μηνιαίως (το διαδίχτυο δεν δικογραφείται συνεπώς δεν αποδέχομαι οποιοδήποτε ποσό). Αποδέχομαι επίσης ως εύλογο ποσό ύψους €25 μηνιαίως για την αναλογία του ανήλικου στην κατανάλωση νερού. Ως προς τα μεταφορικά έξοδα, αποδέχομαι ως εύλογο το ποσό των €40 μηνιαίως όπως επίσης αποδέχομαι ως εύλογο το ποσό των €40 μηνιαίως για την ψυχαγωγία του ανήλικου. Αποδέχομαι επίσης το ποσό των €35 δώρα γενεθλίων. Ως προς το κονδύλι €50 που αφορά τα είδη προσωπικής υγιεινής του ανήλικου, κρίνω το ποσό που απαιτεί η Αιτήτρια υπερβολικό, στην απουσία μάλιστα οποιασδήποτε μαρτυρίας ότι το παιδί αντιμετωπίζει οποιοδήποτε πρόβλημα για το οποίο να απαιτούνται εξειδικευμένα προϊόντα πέραν αυτών που αγοράζει ο μέσος πολίτης. Έτσι υπό τα πιο πάνω δεδομένα, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €20 μηνιαίως είναι εύλογο για την κάλυψη των ειδών προσωπικής υγιεινής του ανήλικου. Αναφορικά με το κονδύλι που αξιώνει η Αιτήτρια για αναλογία ενοικίου, ο Καθ' ου η αίτηση δεν το αμφισβητεί μέσα από την γραπτή του μαρτυρία και συνεπώς το αποδέχομαι. Σχετική δε είναι η απόφαση στην Λ. Λ. ν. Ι. S., Έφεση Αρ. 37/2015, 4/9/
- Λαμβάνοντας υπόψη την εισοδηματική ικανότητα των γονέων κρίνω υπερβολικό το κονδύλι που αξιώνει η Αιτήτρια για το πάρτυ γενεθλίων του ανήλικου και αποδέχομαι ως εύλογο το ποσό της τάξης των €50 μηνιαίως. Σημειώνω ότι η Αιτήτρια δεν παρουσίασε οποιαδήποτε απόδειξη για τεκμηρίωση της σχετικής αξίωσης. Στο χρόνο καταχώρησης της αίτησης ο ανήλικος είχε το επιπρόσθετο κονδύλι ύψους €190 που αφορούσε το νηπιαγωγείο, το οποίο δεν αμφισβητεί ο Καθ' ου η αίτηση. Όπως προκύπτει από την ενώπιον μου μαρτυρία δεν υπάρχει πλέον το κονδύλι αυτό χωρίς βέβαια να διευκρινίζεται χρονικά από πότε ακριβώς έπαψε να υπάρχει. Όσο αφορά τα έξοδα των δραστηριοτήτων του ανήλικου, αποδέχομαι το κονδύλι για την Ολυμπιακή γυμναστική/ενόργανη γυμναστική, το οποίο δεν αμφισβητήθηκε από τον Καθ' ου η αίτηση. Δέχομαι ότι το μάθημα της ενόργανης γυμναστικής καλύπτεται από την δικογράφηση της Ολυμπιακής γυμναστικής και συνεπώς αποδέχομαι το κονδύλι ύψους €50, ως δικογραφείται στην αίτηση. Αναφορικά με το κονδύλι που αφορά ποδόσφαιρο/εξοπλισμό, το οποίο αξιώνει η Αιτήτρια ως έξοδο κατά το χρόνο καταχώρησης της αίτησης δεν το αποδέχομαι καθότι δεν δικογραφείται στην αίτηση. Σύμφωνα με τη νομολογία, τα επίδικα θέματα καθορίζονται από τη δικογραφία (βλ. Courtis v. Iassonides
(1970)1 CLR 180, Παπαγεωργίου ν. Λούη Κλάππα (Investments Services) Ltd
(1971)1 A.A.Δ. 24). Απαιτείται ρητή αναφορά κατά τρόπο θετικό των αναγκών στο δικόγραφο και σε περίπτωση μη προσδιορισμού τους σ' αυτό, δεν μπορούν να επιδικαστούν. Όσον αφορά το κολύμπι, παρόλο που η Αιτήτρια δικογραφεί το κονδύλι αυτό και το προωθεί μέσα από την γραπτή της μαρτυρία ως σημερινό έξοδο, εντούτοις με την γραπτή της αγόρευση η Αιτήτρια περιόρισε την απαίτηση της σε σχέση με το κονδύλι αυτό, το οποίο φαίνεται να αντικατέστησε με το μάθημα Ζίου ζίτσου. Παρά τον περιορισμό της απαίτησης σε σχέση με το κονδύλι για το κολύμπι, το κονδύλι για το Ζίου ζίτσου δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό αφού αφενός μεν οι γραπτές αγορεύσεις δεν αποτελούν μέσω εισαγωγής μαρτυρίας και αφετέρου δεν δικογραφείται στην αίτηση οποιοδήποτε κονδύλι για μάθημα Ζίου ζίτσου ούτε προσφέρθηκε οποιαδήποτε σχετική μαρτυρία για το εν λόγω μάθημα. Συνακόλουθα είναι εύρημα του δικαστηρίου ότι στο χρόνο καταχώρησης της αίτησης τα έξοδα του ανήλικου ανέρχονταν σε €1090 ενώ σήμερα ανέρχονται σε €
- Από τα έξοδα του ανήλικου αφαιρείται η μηνιαία αναλογία του επιδόματος τέκνου που λαμβάνει η Αιτήτρια από τον Μάρτιο του
- Συνεπώς σήμερα τα έξοδα του ανήλικου ανέρχονται σε €865 μηνιαίως. Υπολογισμός της συνεισφοράς των διαδίκων Ως αναφέρω πιο πάνω, είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι τα εισοδήματα της Αιτήτριας ανέρχονται στο ποσό των €1695 μηνιαίως και του Καθ' ου η αίτηση στο ποσό των €950 μηνιαίως. Ο Καθ' ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι τις μισές μέρες του μήνα ο ανήλικος διαμένει μαζί του όπου και επωμίζεται όλα τα έξοδα του ανήλικου και συνεπώς κατά την άποψη του δεν πρέπει να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό ως διατροφή για τον ανήλικο πέρα του ποσού των €220 που ήδη καταβάλλει. Η Αιτήτρια δεν αμφισβήτησε την εκτεταμένη επικοινωνία του Καθ' ου η αίτηση με το ανήλικο, ως το εκδοθέν διάταγμα γονικής μέριμνας. Σε σχέση με την εκτεταμένη επικοινωνία του ανήλικου με τον Καθ' ου η αίτηση, σχετική είναι η Ρουσουνίδης ν. Ρουσουνίδου, Έφ. Δευτ. Οικ. Δικ. Αρ.25/2019, ημερ. 15.12.2021, όπου αναφέρθηκε ότι: «Τα έξοδα των παιδιών πληρώνονται από τον γονέα με τον οποίο τα παιδιά διαμένουν και ο άλλος γονέας δεν απαλλάσσεται της υποχρέωσης συνεισφοράς του σε αυτά επειδή επιθυμεί, κατά την επικοινωνία του με το παιδί του ή σε οποιοδήποτε χρόνο, να του προσφέρει, είτε αγοράζοντας του κάποιο είδος, είτε προσφέροντας του αναψυχή. Αυτά προσφέρονται οικειοθελώς και το παιδί τα απολαμβάνει επιπλέον των αναγκών του, όπως καθορίζονται στη δικαστική απόφαση. Από την άλλη, τα έξοδα διατροφής του παιδιού κατά τις ημέρες που διαμένει με τον υπόχρεο για καταβολή διατροφής γονέα μπορούν να συνυπολογιστούν.* Κατά κύριο λόγο στις περιπτώσεις όπου υπάρχει ιδιαίτερο οικονομικό πρόβλημα. * Η αγγλική νομοθεσία (Child Support Act 1991, παράρτημα 1,παράγρ.7) εμπεριέχει πρόνοια για μείωση του ποσού της διατροφής που θα καταβάλλεται, με αναφορά στις ημέρες το χρόνο που το παιδί διαμένει με τον υπόχρεο να πληρώσει διατροφή γονέα». Ό,τι αυτό σημαίνει είναι ότι τα έξοδα της διατροφής του παιδιού, στη στενή έννοια του όρου, για το χρόνο που διαμένει με το γονέα που καλείται να συνεισφέρει, μπορούν να θεωρηθούν ως ποσό που καταβάλλει άμεσα και να συνυπολογιστεί στη συνεισφορά του. Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου ο χρόνος αυτός είναι μεγάλος, όπως στην προκειμένη περίπτωση. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ανήλικος διαμένει περίπου 13 μέρες το μήνα με τον Καθ' ου η αίτηση και 17 ημέρες το μήνα περίπου με την Αιτήτρια, θεωρώ ότι ο Καθ' ου η αίτηση καταβάλλει άμεσα και κατ' αναλογία ποσό σε σχέση με τα έξοδα διατροφής του ανήλικου με την στενή έννοια του όρου καθώς επίσης και στα αντίστοιχα έξοδα κατανάλωσης ρεύματος και νερού, που θα πρέπει να συνυπολογιστούν. Σε σχέση λοιπόν με το ποσό της διατροφής με την στενή έννοια, θεωρώ ότι ο Καθ' ου η αίτηση καταβάλλει άμεσα: ( €200 Χ13:30 ) = €87 στρογγυλοποιημένο) Ομοίως για το κονδύλι ρεύμα/νερό καταβάλλει άμεσα: (€85Χ13:30) = €37 (στρογγυλοποιημένο) Συνεπώς τα πιο πάνω ποσά που καταβάλλει άμεσα ο Καθ' ου η Αίτηση στο χρόνο επικοινωνίας του με τον ανήλικο, θα πρέπει να αφαιρεθούν από τα έξοδα του ανήλικου. Συνεπώς στην βάση όλων των πιο πάνω η συνεισφορά των διαδίκων στα έξοδα του ανήλικου υπολογίζεται ως εξής: (μηνιαία εισοδήματα διάδικου) Χ (μηνιαία έξοδα ανήλικου) : (συνολικό ποσό μηνιαίων εισοδημάτων διαδίκων) Καθ' ου η Αίτηση: (€950 Χ €741):€2.645= €266,14 δηλαδή €265 (στρογγυλοποιημένο) Αιτήτρια:(€1695 Χ €741):€2.645 = €474,85 δηλαδή €475 (στρογγυλοποιημένο) Δεδομένου ότι ο Καθ' ου η αίτηση μέχρι και σήμερα καταβάλλει οικειοθελώς το ποσό των €220 για την κάλυψη των βασικών αναγκών του ανήλικου και λαμβάνοντας υπόψη την χαμηλή εισοδηματική ικανότητα του Καθ' ου η αίτηση αλλά και το γεγονός ότι δεν αποκαλύπτεται η εισοδηματική ικανότητα των διαδίκων στο χρόνο της καταχώρησης της αίτησης, κρίνω ορθό και δίκαιο υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης όπως η υποχρέωση του Καθ' ου η αίτηση για καταβολή του ποσού των €265 ισχύει από 01/04/
- Συνακόλουθα εκδίδεται τελικό διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ' ου η Αίτηση να καταβάλλει στην Αιτήτρια το ποσό των €265.00 μηνιαίως, ως συνεισφορά του για τη διατροφή και συντήρηση του ανήλικου τέκνου των διαδίκων, Χ. Τ., από 01/04/2024 και κάθε 1η ημέρα κάθε επόμενου μήνα. Αναφορικά με τα έξοδα, ενόψει της πιο πάνω κατάληξης μου και ενόψει των περιστάσεων της υπόθεσης, κρίνω ορθό όπως αυτά επιδικαστούν εναντίον του Καθ' ου η αίτηση και υπέρ της Αιτήτριας κατά το ένα τρίτο (1/3), όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ........... Ν. Παπακωνσταντίνου Πότση, Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο