Γ. Ν. ν. Μ. Μ. Χ., Αρ. Αίτησης: 245/2021, 16/10/2024

(1)(α) του περί Σχέσεων Γονέων Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν216/90), (στο εξής «ο Νόμος»), ορίζει: «5

(1)(α) Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο («γονική μέριμνα») είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων οι οποίοι το ασκούν από κοινού». Το Άρθρο 7 του Νόμου ότι «αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς.» Το Άρθρο 6 του Νόμου ορίζει: «6.

(1)Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου.

(2)(α) Στο συμφέρον του τέκνου πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του Δικαστηρίου όταν, κατά τις διατάξεις του νόμου, το Δικαστήριο αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο της άσκησης της. (β) Η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις με βάση το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πεποιθήσεις, την ιθαγένεια, την εθνική ή κοινωνική προέλευση ή την περιουσία.

(3)Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του». Ο νόμος καθιστά ως κυρίαρχο κριτήριο με βάση το οποίο ασκείται η γονική μέριμνα το συμφέρον του τέκνου γι' αυτό και κάθε απόφαση του Δικαστηρίου για την ανάθεση της γονικής μέριμνας και για θέματα που αφορούν το παιδί πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του ανηλίκου. Στο σύγγραμμα Οικογενειακό Δίκαιο, Τρίτη έκδοση, έκδοση 2022 του Απόστολου Σ. Γεωργιάδη, στη σελ. 623 αναφέρεται: «Ως συμφέρον του τέκνου νοείται το σωματικό, υλικό, πνευματικό, ψυχικό, ηθικό και γενικότερα το κάθε είδους συμφέρον που αποσκοπεί στην ανάπτυξη του ανηλίκου σε μια ανεξάρτητη και υπεύθυνη προσωπικότητα...». Στην υπόθεση Θ. Κκούφου ν. Μ. Κκούφου,

(1997)1 ΑΑΔ 1588, τονίστηκε από το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο ότι «Η διαμόρφωση κρίσης πάνω σε θέματα γονικής μέριμνας δεν είναι εγχείρημα που στοχεύει στην απόδοση ευθύνης ή στην επιβολή κύρωσης για μεμπτή συμπεριφορά, γνώμονας πάντα είναι το συμφέρον του ανηλίκου.» Όπως λέχθηκε στην απόφαση στην υπόθεση Κατσούρη ν. Μ. Χατζηνικόλα,

(2011)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1634 «Η αντιπαράθεση των γονέων και η αντιπαλότητα τους μέσα από δικαστικές διαδικασίες αντιστρατεύεται στα συμφέροντα και την ευημερία των ανηλίκων τέκνων τους». Το άρθρο 17 του Νόμου προνοεί: «.-

(1)Ο γονέας με τον οποίο δε διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας με αυτό.

(2)Σε περίπτωση διαφωνίας όσο αφορά την άσκηση του δικαιώματος, προσωπικής επικοινωνίας, αποφασίζει το Δικαστήριο.

(3)Στην απόφαση του το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και εφαρμόζει κατ' αναλογία τις πρόνοιες του άρθρου 6». Στο σύγγραμμα Οικογενειακό Δίκαιο, Τρίτη έκδοση, έκδοση 2022 του Απόστολου Σ. Γεωργιάδη, στη σελ. 691 αναφέρεται: " Αποφασιστικό κριτήριο (και) για την ρύθμιση της επικοινωνίας είναι το συμφέρον του παιδιού. Για τον προσδιορισμό αυτού συνεκτιμώνται τόσο υποκειμενικά κριτήρια (όπως η ψυχική διάθεση και στάση του παιδιού αναφορικά με την επικοινωνία)[1] όσο και αντικειμενικές παράμετροι, όπως η μακροπρόθεσμη ανάγκη διατήρησης της επαφής με τον άλλο γονέα και οι επιδράσεις που αυτή έχει στην εν γένει ανάπτυξη και εξέλιξη της προσωπικότητας του παιδιού[2]." Το δικαίωμα επικοινωνίας του παιδιού με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει, εκτός εάν κάτι τέτοιο δεν είναι προς το συμφέρον του ανήλικου, όπως αντίστοιχα και το δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με το παιδί του, εμπίπτει στο δικαίωμα της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής που προστατεύεται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Ο αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως εξαιτίας της ακαταλληλότητας του δικαιούχου. Το άρθρο 20 του Νόμου προνοεί ότι «Αν από τότε που εκδόθηκε δικαστική απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα μεταβλήθηκαν οι συνθήκες, το Δικαστήριο μπορεί ύστερα από αίτηση του ενός ή και των δύο γονέων ή του Διευθυντή να προσαρμόσει την απόφαση του στις νέες συνθήκες ανακαλώντας ή τροποποιώντας την». Όπως έχει λεχθεί από την Νομολογία, όταν καταχωρείται αίτηση τροποποίησης ενός διατάγματος το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει τι είναι αυτό που άλλαξε ώστε να δικαιολογείται η καταχώρηση της αίτησης, εάν δηλαδή από τότε που εκδόθηκε το υπό αναφορά διάταγμα μεταβλήθηκαν οι συνθήκες έκδοσης του (σχετική η Μ. Σ. ν. N I, Έφεση Αρ. 38/2016, 14/4/2020). Θα πρέπει λοιπόν να εξακριβωθούν οι συνθήκες που επικρατούσαν στο χρόνο έκδοσης του διατάγματος ώστε να μπορεί να διαπιστωθεί τι είναι αυτό που άλλαξε ώστε να δικαιολογείται η αίτηση. Όπως εξηγείται στην Έφεση Αρ. 38/2016 (ανωτέρω) «Μεταβολή των συνθηκών, κατά το άρθρο 20 του Νόμου, έχει την έννοια της διαφοροποίησης της επικρατούσας κατάστασης πραγμάτων κατά την έκδοση του υπάρχοντος διατάγματος, η οποία δικαιολογεί την προσαρμογή του, από το Δικαστήριο, στη νέα κατάσταση πραγμάτων, εφόσον τούτο δεν μπορεί να γίνει με τη συμμόρφωση προς αυτό». Εξέταση αίτησης/ αξιολόγηση μαρτυρίας Η εξέταση της υπό κρίση αίτησης θα γίνει στη βάση των παραμέτρων που θέτουν τα πιο πάνω άρθρα του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου, Ν. 216/90 και οι σχετικές αρχές της Νομολογίας. Οι παράμετροι αυτοί είναι: (

1. i)το συμφέρον του τέκνου και (
2. ii)η μεταβολή των συνθηκών από το χρόνο έκδοσης του υπό αναφορά διατάγματος. Συνακόλουθα οποιοιδήποτε ισχυρισμοί ή μαρτυρία άσχετοι με τα επίδικα θέματα θα αγνοηθούν. Ο Αιτητής μέσα από το δικόγραφο της αίτησης του προβάλλει τις ακόλουθες θέσεις: «7. Είναι ισχυρισμός του αιτητή ότι οι συνθήκες έχουν μεταβληθεί και διαφοροποιηθεί από τον χρόνο έκδοσης του υφιστάμενου διατάγματος γονικής μέριμνας ημερ.17/6/21 και το Σεβαστό Δικαστήριο θα πρέπει να προσαρμόσει την απόφαση του στις νέες συνθήκες τροποποιώντας το υφιστάμενο διάταγμα. 8. Το παιδί των διαδίκων έχει μεγαλώσει, είναι πλέον 2 ετών και ζητά την επικοινωνία με τον αιτητή. Το διάταγμα ημερ.17/6/21 εκδόθηκε όταν το παιδί ήταν μόλις 1½ έτους και η καθ' ης η αίτηση ήγειρε στο Δικαστήριο το θέμα του θηλασμού του παιδιού κάτι που δεν ισχύει πλέον αφού έχει κλείσει το παιδί τα δύο του χρόνια. 9. O αιτητής έχει ήδη υπογράψει συμβόλαιο ενοικίασης διαμερίσματος τριών υπνοδωματίων, στο οποίο θα μετακομίσει την 1/2/22 και αυτό θα του δώσει την δυνατότητα να προσφέρει στο παιδί του άνετη διαμονή σε παιδικό δωμάτιο ειδικά διακοσμημένο για αυτό κάτι που δεν διέθετε όταν εκδόθηκε το υφιστάμενο διάταγμα. 10. Επίσης ο αιτητής έχει διαμορφώσει τον τρόπο εργασίας του με τέτοιο τρόπο ώστε να έχει την δυνατότητα να βρίσκεται με το παιδί του συνεχώς αφού εργάζεται τον περισσότερο χρόνο από το σπίτι του. 11. Το διάταγμα ημερ.17/6/21 δεν επιτρέπει στον αιτητή να έχει ποιοτικό χρόνο με το παιδί αφού η επικοινωνία του αιτητή με το παιδί είναι ελάχιστη και/ή μηδαμινή. Επίσης αυτή η ελάχιστη επικοινωνία δεν επιτρέπει στο παιδί να αναπτύξει δυνατούς δεσμούς με τον αιτητή ως πατέρα του λαμβάνοντας υπόψη ότι το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου επικοινωνίας αναλώνεται στην παραλαβή του παιδιού και μεταφορά του στον τόπο διαμονής του αιτητή και στην ετοιμασία του για μεταφορά και παράδοση στην καθ' ης η αίτηση. 12. Ο αιτητής και το παιδί στερούνται χρόνο μαζί που θα τους επιτρέψει να συνδεθούν ως πατέρας και γιος γεγονός που προσβάλλει το καλώς νοούμενο συμφέρον του παιδιού αλλά και τα δικαιώματα του αιτητή στην άσκηση της γονικής μέριμνας του παιδιού. 13. Το παιδί είναι αγόρι και έχει ανάγκη το πατρικό πρότυπο το οποίο σήμερα αναπόφευκτα το στερείται αφού μεγαλώνει με την μητέρα του και τη γιαγιά του. 14. Ο αιτητής επιθυμεί να αποτελεί ουσιαστικό μέρος της ζωής του παιδιού του και ο υφιστάμενος χρόνος επικοινωνίας με το παιδί δεν του το επιτρέπει και του στερεί το δικαίωμα να περνά χρόνο με το παιδί και να δημιουργεί αναμνήσεις με το παιδί του καθοριστικές για την ζωή του. 15. Το υφιστάμενο διάταγμα δεν προνοεί διανυκτερεύσεις του παιδιού με τον αιτητή που δίνουν την δυνατότητα σύνδεσης γονιού παιδιού και περισσότερο χρόνο ανάπτυξης της επικοινωνίας τους. O αιτητής στερείται του δικαιώματος να κοιμίσει το παιδί του, να φάει με το παιδί του και να ξυπνήσει με αυτό. Στερείται επίσης ο αιτητής κάθε δικαιώματος να φροντίσει το παιδί του αλλά και το παιδί αντίστοιχα στερείται της πατρικής φροντίδας. Η καθ' ης η αίτηση στα πλαίσια διαπραγμάτευσης με τον αιτητή με σκοπό την επίλυση των διαφορών τους αποδέχθηκε να έχει ο αιτητής διανυκτερεύσεις με το παιδί όπως και διακοπές. 16. Επίσης το υφιστάμενο διάταγμα δεν προνοεί για τον αιτητή διακοπές με το παιδί του κατά την διάρκεια των διακοπών των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς του Πάσχα και του Καλοκαιριού και κατά τις δημόσιες αργίες. Δεν του δίνει το δικαίωμα να περάσει χρόνο ανεμελιάς και ξεκούρασης με το παιδί και να δημιουργήσει όμορφες και ουσιαστικές συνάμα στιγμές και αξέχαστες αναμνήσεις με το παιδί κατά την περίοδο των γιορτινών ημερών αλλά και του καλοκαιριού, αναμνήσεις που σε κάθε παιδί μένουν αξέχαστες. 17. Η σχέση του αιτητή με το παιδί είναι άριστη και η επέκταση του δικαιώματος επικοινωνίας του αιτητή θα αποβεί προς όφελος του παιδιού στο οποίο θα δοθεί η ευκαιρία να γνωρίσει αληθινά τον πατέρα του και να αποτελέσει ουσιαστικό μέρος της ζωής του. 18. Ο αιτητής επιθυμεί επίσης να δώσει στο παιδί του την ευκαιρία να ζήσουν μαζί, να μοιραστεί την ζωή και τον κόσμο του με το παιδί, τα ενδιαφέροντα του όπως ακριβώς το παιδί ζει και με την μητέρα του, να του δώσει την ευκαιρία να γνωρίσει τον ετεροθαλή αδελφό του με τον οποίο έχουν ήδη πολύ καλή σχέση και να δώσει την ευκαιρία στο παιδί να αντιληφθεί ότι ο πατέρας του τον αγαπά όπως και η μητέρα του, για να νοιώθει αγάπη και ασφάλεια, να αντιληφθεί ότι ο πατέρας του είναι στήριγμα για αυτό. 19. Η τροποποίηση του διατάγματος επικοινωνίας ημερ.17/6/21 απαιτείται για το καλώς νοούμενο συμφέρον του παιδιού, για να έχει υγιή συναισθηματική ανάπτυξη και υγιή ψυχοσωματική ανάπτυξη." Περαιτέρω σε σχέση με τα αιτητικά που άπτονται της τοποθέτησης του ονόματος του ανήλικου το κατάλογο (stop list), αναφέρει στην αίτηση του τα ακόλουθα : «29. H καθ' ης η αίτηση εμμένει μέχρι σήμερα στη θέση της ότι επιθυμεί να εγκαταλείψει την Κύπρο με το παιδί εξ ου και κατά/ή περί τον Οκτώβριο του 2021 έθεσε ως όρο για την υπογραφή συμφωνίας επίλυσης των διαφορών των διαδίκων σε σχέση με την γονική μέριμνα του παιδιού, την διατροφή και την δυνατότητα να ταξιδεύουν οι διάδικοι με το παιδί κατά τις διακοπές, την αναχώρηση της από την Κύπρο με το παιδί με σκοπό την μόνιμη εγκατάσταση της στην Ελλάδα, όρο τον οποίον ο αιτητής απέρριψε γι' αυτό και η συμφωνία δεν υπογράφηκε. Τον εν λόγω όρο έθεσε η καθ' ης η αίτηση παρά το γεγονός ότι επανειλημμένα στις γραπτές της ένορκες δηλώσεις που καταχωρήθηκαν στο Δικαστήριο διαβεβαίωνε ότι η Κύπρος είναι το καλύτερο μέρος για να μεγαλώσει το παιδί, ότι η ίδια έχει ισχυρούς δεσμούς με την Κύπρο και ότι δεν πρόκειται να φύγει από την Κύπρο γεγονός που την καθιστά αναξιόπιστη. Άλλωστε από την Ελλάδα η αιτήτρια έχει την δυνατότητα να ταξιδέψει σε οποιαδήποτε χώρα του κόσμου με το παιδί και να εξαφανιστεί με το παιδί. 30. H καθ' ης η αίτηση έχει στην κατοχή της το διαβατήριο του παιδιού των διαδίκων και μπορεί να αναχωρήσει από την Κύπρο με το παιδί των διαδίκων τόσο από τα νόμιμα αεροδρόμια και λιμένες της Κυπριακής Δημοκρατίας όσο και από το αεροδρόμιο των κατεχομένων εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας. 31. Τυχόν αναχώρηση της καθ' ης η αίτηση από την Κύπρο με το παιδί θα στερήσει τον αιτητή από το δικαίωμα επικοινωνίας με το ανήλικο παιδί του γεγονός που θα αποβεί σε βάρος του καλώς νοούμενου συμφέροντος του παιδιού και του αιτητή». Η Καθ' ης η αίτηση μέσα από την υπεράσπιση της προβάλλει τη θέση ότι δεν έχουν μεταβληθεί οι συνθήκες και ότι η παρουσία της ιδίας είναι επιβεβλημένη. Προβάλλει επίσης τη θέση ότι ο Αιτητής προσχηματικά ζητά πρόσθετη επικοινωνία με το ανήλικο, την οποία στην πραγματικότητα, κατά την άποψη της, δεν επιθυμεί και ηθελημένα αποφεύγει και ότι σκόπιμα ματαιώνει την επικοινωνία του με το ανήλικο. Προβάλλει περαιτέρω τη θέση ότι η οποιαδήποτε περαιτέρω επικοινωνία του με το ανήλικο θα το θέσει σε σοβαρό κίνδυνο καθότι, ως ισχυρίζεται, ο Αιτητής δεν έχει ασχοληθεί ποτέ με τις ανάγκες του ανήλικου, τις οποίες αγνοεί καθότι είναι αφοσιωμένος στις επιχειρήσεις του. Ισχυρίζεται ότι ο Αιτητής απουσιάζει ανά τακτά διαστήματα στο εξωτερικό και συνεπώς κατά την άποψη της δεν είναι σε θέση να φροντίζει το ανήλικο. Αναφορικά με τους ισχυρισμούς του Αιτητή ότι επιθυμεί να εγκαταλείψει την Κυπριακή Δημοκρατία, απορρίπτει τους σχετικούς ισχυρισμούς του και προβάλλει τη θέση ότι η ίδια ούτε σκέφτηκε ούτε επιθυμεί να εγκαταλείψει την Κυπριακή Δημοκρατία και ότι αντίθετα ο Αιτητής είναι αυτός που επιθυμούσε την μετοίκηση της στην Ελλάδα. Αμφότεροι οι διάδικοι προσέφεραν μαρτυρία και αντεξετάστηκαν. Το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία μέσα από την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και είναι σε θέση να αξιολογήσει όλη την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Το Δικαστήριο αξιολογεί τη μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, την ακεραιότητα και ειλικρίνεια τους, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν για να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη φυσικότητα, ευθύτητα και την αμεσότητα των απαντήσεων τους (βλ. Ζεβρού v. Χαραλάμπους

(1996)1 Α.Α.Δ. 447, Καρεκλά v. Κλεάνθους

(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 1119 και Αθανασίου και άλλος v. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 614). Η λογική είναι ένας ασφαλής οδηγός για το Δικαστήριο για να προβεί στα ανάλογα συμπεράσματα και αυτό τονίστηκε επανειλημμένα από την νομολογία (Βλ. Cyprus Popular Bank Public Co Ltd "Υπό εξυγίανση δυνάμει των προνοιών του Περί εξυγίανσης Πιστωτικών και άλλων Ιδρυμάτων Νόμου του 2013, Ν. 17

(1)/2013 (Ενεργώντας μέσω της ειδικής διαχειρίστριας της, Άντρης Αντωνιάδου, από τη Λευκωσία - ν - Otis Elevators (Cyprus) Ltd, Πολιτική Έφεση αρ. 371/2009 ημερ. 16/2/2015 ) Η μαρτυρία είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά και το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν χρειάζεται να παρατεθεί αυτολεξεί, πλην όμως θα σημειωθεί, στο μέτρο του δυνατού, ο πυρήνας της μαρτυρίας ενός εκάστου μάρτυρα και θα γίνεται ειδική αναφορά κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας για να εξαχθούν τα ανάλογα ευρήματα και συμπεράσματα. Ως προς τα τεκμήρια θα γίνεται ειδική μνεία, επίσης όπου χρειάζεται για σκοπούς αξιολόγησης και εξαγωγής των ανάλογων ευρημάτων και συμπερασμάτων. Μαρτυρία Λειτουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών, κας Αντωνίας Πέτρου. Σύμφωνα με τους περί Κηδεμονίας Ανηλίκων και Ασώτων Διαδικαστικούς Κανονισμούς, ως τροποποιήθηκαν, το Δικαστήριο ζήτησε την ετοιμασία έκθεσης από το γραφείο ευημερίας (Σχετική η Δαμιανού ν. Δαμιανού και άλλης

(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 29) Η λειτουργός του γραφείου ευημερίας κα. Αντωνία Πέτρου, κατέθεσε την κοινωνικοοικονομική έκθεση που ετοίμασε (Τεκμήριο Α), το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε. Η Λειτουργός στην έκθεση της αναφέρθηκε στις συνθήκες διαβίωσης του Αιτητή, τις οποίες κρίνει ικανοποιητικές. Όπως εξηγεί, ο Αιτητής διαμένει σε διαμέρισμα το οποίο αποτελείται από τρία υπνοδωμάτια, σαλόνι, κουζίνα και χώρους υγιεινής. Το διαμέρισμα είναι άνετο, καθαρό και τακτοποιημένο και οι συνθήκες διαβίωσης του Αιτητή είναι ικανοποιητικές. Αναφέρει επίσης ότι στο διαμέρισμα υπάρχει ξεχωριστό υπνοδωμάτιο για τον ανήλικο, κατάλληλα διαμορφωμένο για τις ανάγκες του ανήλικου. Η Λειτουργός αναφέρθηκε επίσης στο ιστορικό της σχέσης των διαδίκων και στην έλλειψη συνεργασίας μεταξύ τους. Όπως εξηγεί οι διάδικοι μέχρι σήμερα δεν έχουν καταφέρει να επιλύσουν τα προβλήματα στο επίπεδο των διαπροσωπικών τους σχέσεων με αποτέλεσμα η όλη κατάσταση να επηρεάζει την συνεργασία τους. Αναφέρει επίσης ότι αμφότεροι έχουν προβεί ο ένας σε καταγγελίες εναντίον του άλλου. Αναφορικά με την σχέση του πατέρα με το παιδί αναφέρει: «Από την συνεργασία με το παιδί διαφάνηκε ότι, πρόκειται για παιδί που έχει πολλά ερεθίσματα από το περιβάλλον του, είναι έξυπνο και προσαρμόζεται εύκολα σε νέους χώρους και πρόσωπα. Σε εξατομικευμένες συνεργασίες που είχα με το παιδί, ο Α. περιγράφει με θετικό τρόπο τις διάφορες δραστηριότητες που πραγματοποιούν μαζί με τον πατέρα του, κατά τη διάρκεια επικοινωνίας τους. Θετικά εκφράστηκε και για την επαφή με τον μεγαλύτερο αδερφό του, όταν αυτός βρίσκεται στην Κύπρο κατά τις περιόδους διακοπών. Από μέρους του παιδιού δεν αναφέρθηκε οτιδήποτε αρνητικό σε σχέση με την επαφή με τον πατέρα του». Αναφέρει επίσης ότι για το αναφερόμενο παιδί διεξήχθη κλινική αξιολόγηση στην οποία αναφέρεται και ότι «δεν εντοπίστηκαν στοιχεία ψυχοπαθολογίας σε έκταση και βαθμό τέτοιο που να ικανοποιούν κριτήρια ψυχικής διαταραχής». Η λειτουργός αναφέρθηκε επίσης στις συγκρουσιακές σχέσεις των διαδίκων και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι γονείς στην εφαρμογή του διατάγματος επικοινωνίας, στην έλλειψη συνεργασίας μεταξύ τους και ότι ο πατέρας παραλαμβάνει το παιδί στη παρουσία τρίτου προσώπου, ενώ όταν δεν υπάρχει διαθέσιμο πρόσωπο ο πατέρας δεν πραγματοποιεί την επικοινωνία, αφού όπως ανέφερε στη λειτουργό, φοβάται την επανάληψη δυσάρεστων γεγονότων μεταξύ των διαδίκων. Κατά τις διακοπές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς του 2023 όπου το παιδί είχε επικοινωνία με τον πατέρα με διανυκτέρευση, κατόπιν σχετικού προσωρινού διατάγματος του Δικαστηρίου, αναφέρει ότι διαφάνηκε ότι αυτή εξελίχθηκε θετικά. Αναφέρει επίσης στην έκθεση της «Περαιτέρω, διαφαίνεται ότι ο πατέρας επιδεικνύει ενδιαφέρον για το παιδί του και επιθυμεί όπως βρίσκεται στη ζωή του, έχοντας περισσότερο χρόνο μαζί του. Το παιδί εκφράστηκε θετικά για την επικοινωνία με τον πατέρα του και φάνηκε ότι και το ίδιο επιθυμεί την επαφή μαζί του. Η επιμήκυνση του χρόνου του παιδιού με τον πατέρα του αναμένεται να λειτουργήσει θετικά στην ανάπτυξη του παιδιού, έχοντας υπόψη ότι είναι αναγκαία σε ένα παιδί να έχει στην ζωή του και το πατρικό πρότυπο. Η ηλικία στην οποία βρίσκεται σήμερα ο Α. του επιτρέπει να μην χρειάζεται τη συνεχή παρουσία της μητέρας στο πλάι του. Οι συνθήκες διαβίωσης του Αιτητή είναι κατάλληλες και υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να μπορεί το παιδί να διανυκτερεύει και στην κατοικία του πατέρα. Ο πατέρας αναφέρει ότι το ωράριο εργασίας του είναι ευέλικτο και ότι είναι σε θέση να το προσαρμόσει στις ανάγκες της επικοινωνίας του με το παιδί». Αμφότερες οι πλευρές αντεξέτασαν την λειτουργό εκτενώς. Αντεξεταζόμενη από τον Αιτητή, απάντησε ότι έλαβε πληροφόρηση από τον Αιτητή για τις δυσκολίες κατά την παραλαβή και παράδοση του ανήλικου και εξήγησε ότι «Έχουν ληφθεί όλες οι πληροφορίες των διαδίκων σε σχέση με την παράδοση και παραλαβή του παιδιού που εκεί εστιάζονται οι περισσότερες δυσκολίες μεταξύ τους και σε αυτό καταλήγει το συμπέρασμα ότι πρέπει να γίνει διαχείριση των σχέσεων των διαδίκων και της προστριβής που προκύπτει ως αποτέλεσμα της έλλειψης εμπιστοσύνης του ενός προς τον άλλο και σε αυτό αναφέρομαι στο γεγονός ότι υπάρχει διαφωνία στον τόπο παραλαβής και παράδοσης του παιδιού. Από τη δική μας συνεργασία που είχαμε από τους δύο γονείς έχουμε καταλήξει ότι δεν εμπιστεύεται ο ένας τον άλλο κυρίως ως προς το θέμα της παραλαβής και της παράδοσης». Ερωτώμενη από τον Αιτητή εάν υπάρχει συγκεκριμένη ηλικία που να επιτρέπει στο ανήλικο να μην χρειάζεται τη συνεχή παρουσία της μητέρας, εξήγησε «Αναφέρεται ξεκάθαρα ότι ηλικία του Α. είναι σήμερα 4 ετών και μπορεί να βρίσκεται χωρίς τη συνεχή παρουσία της μητέρας. Η ερώτηση κατά πόσο υπάρχει πάνω ή κάτω συγκεκριμένη ηλικία που μπορεί ένα παιδί αυτό εξαρτάται από την κάθε περίπτωση εξατομικευμένα, αυτό έχει να κάνει με τα δεδομένα κάθε περίπτωσης και τα δεδομένα κάθε παιδιού για να απαντήσουμε αν μπορεί. Στη συγκεκριμένη περίπτωση με βάση τα σημερινά δεδομένα έχει γίνει αυτή η τοποθέτηση από μέρους μου». Αντεξεταζόμενη από τη συνήγορο της Καθ' ης η αίτηση, σε ερώτηση αναφορικά με τις συνθήκες διαβίωσης του Αιτητή απάντησε ότι είναι αυτές που καταγράφονται στο σημείο «συνθήκες διαβίωσης του Αιτητή» στη σελίδα 2 της έκθεσης. Εξήγησε περαιτέρω ότι για την διερεύνηση των συνθηκών διαβίωσης του, επισκέφτηκε τον Αιτητή στην κατοικία του στις 16/05/2023, όπου εκείνη την ημέρα είχε για σκοπούς επικοινωνίας τον ανήλικο μαζί του. Αντεξεταζόμενη από την συνήγορο της Καθ' ης η αίτηση αναφορικά με την θετική ανταπόκριση κατά την παράδοση- παραλαβή του ανήλικου, η λειτουργός απάντησε «Είχα επισκεφθεί την κατοικία της μητέρας λίγο νωρίτερα πριν από τις 3 με σκοπό να παρακολουθήσω την παραλαβή του παιδιού από τον πατέρα. Τη συγκεκριμένη ημέρα ο πατέρας προσήλθε λίγα λεπτά αργότερα, περίμενα κάτω στο ισόγειο, μετά ανέβηκα πάνω στο σπίτι της μητέρας όπου μετά από λίγο ο πατέρας ήρθε, η πόρτα ήταν ανοικτή μαζί με τη μητέρα και το παιδί στην πόρτα. Ο Αιτητής ανέβηκε τις σκάλες μαζί με τον αδερφό του παιδιού και το παιδί όταν είδε τον πατέρα με ευκολία τον ακολούθησε χωρίς οποιαδήποτε δυσκολία στο να ακολουθήσει τον πατέρα για σκοπούς επικοινωνίας». Η λειτουργός, σε ερώτηση του Δικαστηρίου αναφορικά με την διανυκτέρευση που είχε το ανήλικο με τον πατέρα τα Χριστούγεννα του 2023, εξήγησε ότι είχε εξατομικευμένη συνεργασία με το παιδί στις 25/01/2024 και ότι ένα από τα θέματα που διερευνήθηκαν ήταν η επαφή που είχε με το πατέρα κατά τις διανυκτερεύσεις και ότι δεν είχε αναφερθεί σε οτιδήποτε αρνητικό ως προς το θέμα αυτό. Όπως εξήγησε και ο πατέρας της ανέφερε ότι το παιδί δεν αντιμετώπισε οποιαδήποτε δυσκολία και ότι είχαν την ευκαιρία να περάσουν ποιοτικό χρόνο μαζί. Απάντησε δε ότι όπως αναφέρει και στην έκθεση της, συστήνει την επέκταση της επικοινωνίας παιδιού - πατέρα συμπεριλαμβανομένων και διανυκτερεύσεων. Η λειτουργός άφησε πολύ καλή εντύπωση στο Δικαστήριο κατά την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Απαντούσε με αμεσότητα, ειλικρίνεια και επαγγελματισμό σε σε όλα όσα αυτή ερωτήθηκε εκτενώς και από τις δύο πλευρές, χωρίς να έχει διαπιστώσει το Δικαστήριο οποιοδήποτε στοιχείο προκατάληψης ή μεροληψίας υπέρ ή εναντίον οποιουδήποτε διαδίκου. Σε κανένα σημείο της αντεξέτασης της από αμφότερες τις πλευρές δεν κλονίστηκε η αξιοπιστία της. Κρίνω ότι η μαρτυρία της ήταν ειλικρινής, αντικειμενική και ανεξάρτητη και την αποδέχομαι στο σύνολο της ως ορθή και αληθή. Μαρτυρία Αιτητή Ο Αιτητής κατέθεσε στο Δικαστήριο με γραπτή δήλωση (Έγγραφο Α) ως μέρος της κυρίως εξέτασης του και ακολούθως αντεξετάστηκε από τη συνήγορο της Καθ' ης η αίτηση. Ο Αιτητής στη γραπτή του δήλωση αναφέρθηκε στις σχέσεις των διαδίκων και στην μεταβολή την συνθηκών από την έκδοση του διατάγματος. Αναφορικά με τη μεταβολή των συνθηκών, ο Αιτητής αναφέρει στην γραπτή μαρτυρία του: «

1. Μετά την έκδοση του διατάγματος, ο Α. έχει μεγαλώσει σημαντικά. Ο Α. ήταν 1.5 ετών στην έκδοση του διατάγματος και έγινε 2 ετών, με σημαντική ανάπτυξη (επόμενη παράγραφο) κατά την καταχώρηση της αίτησης και είναι μεγαλύτερο από 4 ετών σήμερα.
2. Μετά την έκδοση του διατάγματος, ο Α. έχει αλματώδη ανάπτυξη και ως και οι 2 γονείς ομολογούμε πρόκειται για ένα παιδί «μπροστά» από την ηλικία του. Η μητέρα ενόρκως δηλώνει στην ένσταση για την αίτηση 15/12/21 ότι ο Α. από το καλοκαίρι (δηλαδή τους πρώτους 3 μήνες μετά την έκδοση του διατάγματος) είχε αλματώδη ανάπτυξη και επικοινωνεί σαν μεγάλο παιδί (παρ' ότι ήταν μόνο 2 ετών). Αυτά δεν τα λέει μόνο η μητέρα αλλά ομολογώ και εγώ και αυτά δείχνουν και 2 σημαντικά στοιχεία. Το πρώτο είναι ότι ο Α. είναι ένα χαρισματικό παιδί, με υψηλή νοημοσύνη, και συμπεριφορά μεγαλύτερου παιδιού. Το δεύτερο είναι ότι, ως αναμενόταν αλλά και ως λένε οι αυθεντίες, το γεγονός της έκδοσης του διατάγματος που έδωσε την δυνατότητα στο παιδί να έχει επικοινωνία μαζί μου (έστω αυτές τις λίγες ώρες) όχι μέσα στο τοξικό περιβάλλον του σπιτιού της μητέρας όπου σε κάθε επικοινωνία που πήγαινα το παιδί άκουγε τις φωνές και τις βρισιές της μητέρας του εναντίον μου αλλά μόνοι μας έξω συντέλεσε στο να ηρεμίσει το παιδί και στο «ξεκλείδωμα της ανάπτυξης».
3. Μετά την έκδοση του διατάγματος, ο Α. ζητάει όλο και περισσότερο χρόνο με τον πατέρα του. Ενδεικτικά και άκρως αποκαλυπτικά αναφέρω: 14.1.O Α., πριν καν την καταχώρηση της αίτησης, και σε ηλικία μικρότερη των 2 ετών, ζήταγε να μην φύγω και ήθελε να μου φέρνει να μου δείχνει τα παιχνίδια του. Η μητέρα του τον άφηνε και συχνά έπαιρνε 2 ώρες ώστε να νιώσει άνετα και να πάει με την μητέρα του. (Τεκ-5) 14.
4. Μετά την καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης, η μητέρα του άρχισε έντονα επιθετική συμπεριφορά αφού έλεγε ότι αν κάθεται έστω και 1' παραπάνω θα με βοηθήσει να κερδίσω την υπόθεση (!). Ως βλέπουμε στο video (Τεκ-6.1) στις 30/12/21, αφού η μητέρα του είχε ξεκινήσει να τον τραβάει με την βία (Τεκ) για να πάει μαζί της, o Α. της λέει «να φύγεις». Η ίδια απειλεί το παιδί (!) ότι αν δεν πάει μαζί της, «θα έχει πρόβλημα ο μπαμπάς σου». Αφού προσπαθώ να τον πείσω να πάει μαζί της, για να γλιτώσω την ζημιά στο παιδί, τελικά της τον δίνω και αποχωρώ. Ο Α. αφού σπαράζει στο κλάμα την τραβάει και έρχεται απέναντι στο δρόμο, όπου έχω μπει στο αυτοκίνητο μου και κλαίει λέγοντας «μπαμπά». Ρωτάω την μητέρα του «αφού θέλει περισσότερο μαζί μου, γιατί δεν τον αφήνεις» με την ίδια να απαντήσει ότι δεν θα τον αφήσει για να μπορώ να κερδίσω την δίκη (!) και επίσης να λέει ότι δεν κλαίει επειδή με θέλει, αλλά επειδή τον σπάω στο ξύλο (!!!). Στην συνέχεια παρατάει το παιδί στον δρόμο και πάει απέναντι για να έχει οπτικό πεδίο να μας βγάζει φωτογραφίες. Στο τέλος, τραβάει το παιδί, λες και είναι βαλίτσα, ενώ αυτό κλαίει και το παίρνει μαζί της. 14.3 Βλέποντας η μητέρα του ότι τίποτα δεν ωφελούν οι φωνές της και το παιδί όλο και πιο έντονα της λέει να φύγει, άρχισε το νέο τροπάριο όπου του λέει «κάτσε παίξε όσο θες με τον μπαμπά σου» και μας αφήνει να παίζουμε μπροστά στην πόρτα της, λέγοντας μου ότι αν πάμε πιο πέρα είναι παρακοή. Αν ενώ είμαστε ώρες από κάτω, μας τελειώσει το νερό και της χτυπήσει να του δώσει νερό, η μητέρα του αρνείται και λέει «θα σου δώσω νερό, μόνο αν έρθεις πάνω». Αφού δεν του δίνει νερό, αναγκάζομαι να τον πάρω και να περπατήσουμε 2 τετράγωνα για να πάμε στο περίπτερο και η μητέρα καλεί την αστυνομία και η αστυνομία με καλεί λέγοντας μου ότι έχω πάρει το παιδί. Αν το παιδί θέλει τσίσα, του λέω να πάει πάνω στην μητέρα του, όμως αυτό κλαίει αφού όταν πήγε μία φορά, η μητέρα του μετά δεν τον άφηνε να έρθει μαζί μου. Αναγκάζομαι και τον βάζω να κατουρήσει στην ακρούλα και η μητέρα του έρχεται και μας βγάζει φωτογραφίες ενώ το παιδάκι, που έχει και θέμα στο κατούρημα του, προσπαθεί να κατουρήσει. H λέξη «εμετός» για όλα αυτά είναι πολύ λίγη. 14.4 Μία από τις φορές, ο Α. δεν ήθελε να φύγω με τίποτα και μου έλεγε «θα πάω να κάτσω στο αυτοκίνητο σου μέχρι να ξαναέρθει η φορά που θα είμαστε μαζί» και «θα πάω με τα πόδια μόνος μου στο σπίτι σου». H μητέρα του, βλέποντας ότι τίποτα δεν ωφελούν οι φωνές και οι απειλές της, του έλεγε «να κάτσεις όση ώρα θες με τον μπαμπά σου», αλλά δεν μας άφηνε να φύγουμε. Το παιδί έκατσε 4 ώρες και τελικά κοιμήθηκε στην αγκαλιά μου, ενώ καθόμουν στο σκαλάκι μπροστά στην πόρτα της, και μόλις κοιμήθηκε το παρέδωσα. 14.5 Αφού η μητέρα του τον παίρνει με την βία, κάποιες φορές ο Α. βγαίνει στο μπαλκόνι και μου φωνάζει να μην φύγω και να κάτσω να μου δείχνει ένα-ένα τα παιχνίδια του. 14.
5. Μια φορά που έκλεγε γοερά ενώ τον έπαιρνε πάνω, τον είδα από κάτω να προσπαθεί να βγει στο μπαλκόνι και η μητέρα του να τον τραβάει και να κλείνει την κουρτίνα. Στην επόμενη επικοινωνία, ο Α. με το που μπήκε στο αμάξι είπε σε εμένα και στον αδερφό του ότι έκλαιγε γιατί ήθελε να είναι μαζί μας και η μητέρα του τον κλείδωσε στο δωμάτιο του με τη γιαγιά του ενώ αυτός φώναζε. 14.7 Κάνω τιτάνια προσπάθεια να επιστρέψω το παιδί γιατί ζητάει να περάσει παραπάνω χρόνο μαζί μου είτε λέγοντας μου ότι «δεν σε αγαπάω γιατί μου είπες να πάμε στην μαμά ενώ εγώ Θέλω να παίξω» (Τεκ 6.2), είτε ζητώντας μου να μην πατήσουμε το κουδούνι της μαμάς (Τεκ 6.3), αφού το παιδί ζητάει να κάτσει μαζί μου και με την πίεση της καθ' ης και της μητέρας της φθάνει να τους λέει να φύγουν και να κλαίει (Τεκ. 6.4-6.5). Η ίδια δε φωνάζει στο παιδί αν δεν πάει αμέσως, ως λέει ο Α. (Τεκ 6.6). Πραγματικά δεν μπορώ να καταλάβω τι άλλο μπορεί να κάνει αυτό το παιδί για να δείξει ότι θέλει να έχει κανονικά τον μπαμπά του, όπως είναι αναφαίρετο δικαίωμα του. Και δυστυχώς, ο Α. με την ανοχή του Γραφείου Ευημερίας και του Δικαστηρίου, βιώνει όλες αυτές τις απαράδεκτες καταστάσεις.
6. Μετά την έκδοση του διατάγματος, ο Α. ζητάει να βλέπει συνέχεια τον αδερφό του. Σημειώνω ότι ο Θ. από την ημέρα της διάστασης μέχρι και την έκδοση του διατάγματος ημ. 17/6/21 δεν είχε καθόλου την δυνατότητα να βλέπει τον Α. αφού η επικοινωνία γινόταν στο σπίτι της καθ' ης η αίτηση και ήθελα να προστατέψω τον μεγάλο μου γιο από την συμπεριφορά της. H καθ' ης η αίτηση έχει παθολογική ζήλια με τον μεγάλο μου γιο και ποτέ δεν τον αποδέχτηκε, και αυτός ήταν και ο λόγος που χωρίσαμε. Από όταν έμεινε έγκυος με τον Α. μου απαίτησε να «κόψω» τον μεγάλο μου γιο λέγοντας ότι «δεν θα γίνουμε Σουηδία» και παραδεχόμενη ότι δεν τον αποδέχεται (Τεκ-9). Ενδεικτικά και άκρως αποκαλυπτικά αναφέρω: 15.
7. Ενώ ο Θ. βρισκόταν επί 2 μήνες το καλοκαίρι του '22 στην Κύπρο, δεν μας έδωσε τον Α. ούτε μία φορά για λίγο πάνω από 2 ώρες και άρα δεν μπορέσαμε να πάμε ούτε για ένα μπάνιο. Πριν φύγει ο Θ., της έστειλα και email (Τεκ-10) παρακαλώντας την να πάμε για 1 μπάνιο και ποτέ δεν απάντησε. 15.
8. Δεν υπάρχει ούτε σε ένα σημείο των δικογράφων, τόσο για την κυρίως όσο και για όλες τις ενδιάμεσες, όπου η καθ' ης η αίτηση ή οι δικηγόροι της να σημειώνουν το αυτονόητο, ότι είναι καλό για τον Α. να βλέπει τον αδερφό του. 15.3 Στην ενδιάμεση αίτηση ημ. 15/12/21, στην οποία η καθ' ης έβαλε ένσταση, έγραφε ότι δεν πρέπει καθόλου να έχω χρόνο διακοπών και ο Θ. μπορεί να αρκεστεί να βλέπει τον αδερφό του με τα λίγα 2-ώρα της κανονικής επικοινωνίας. 15.4 Ο Μούσουλος γράφει στο περίγραμμα αγόρευσης για την 44/22 ότι δεν είναι δικαίωμα των αδερφών να βλέπονται και ότι επικαλούμαι αυτό για να προκαλέσω την λύπηση και τον οίκτου του Ανωτάτου. Ντράπηκε και η ντροπή. 15.
9. O Α., ως είναι αναμενόμενο, Θέλει όλο να παίζει με τον αδερφό του, φτιάχνοντας lego, παίζοντας στη λίμνη ή την θάλασσα, κυνηγώντας περιστέρια έξω από την εκκλησία ή σε παιχνίδια στο luna park. 15.
10. Όταν βρίσκεται στην Κύπρο ο Θ. και επιστρέφουμε τον Α., και επειδή ο Α. δεν θέλει να αφήσει τον αδερφό του και λέει στην μητέρα του ότι δεν θέλει και ότι τον αγαπάει, η καθ' ης ασκεί ψυχολογικό bullying στον Θ. λέγοντας του ότι μην τον ακούς που λέει ότι σε αγαπάει, έτσι λέει και στον περιπτερά έτσι λέει και στον φίλο μου. H παθολογική της ζήλια την κάνει να μην διστάζει να μιλάει με αυτό τον τρόπο σε ένα 12-χρονο παιδί.
11. Μετά την έκδοση του διατάγματος, έχει γίνει εμφανές ότι ο Α. έχει ανάγκη το πατρικό πρότυπο και να περνάει χρόνο με τον πατέρα του. Αναφέρω επ' αυτού: ». Προς επίρρωση της θέσης του Αιτητή ότι ο ανήλικος επιθυμεί να περνάει περισσότερο χρόνο με τον πατέρα του, ο Αιτητής επικαλεστηκε video με οπτικοαστουστικό (τεκμήριο 5 και 6) και ηχητικό ( τεκμήριο 7,8,9 και 10) υλικό. Το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να πραγματοποιήσει προσωπική συνέντευξη με το ανήλικο στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας, στην οποία θα αναφερθώ εκτενώς πιο κάτω, κατά την διάρκεια της οποίας το ανήλικο μετέφερε απευθείας στο Δικαστήριο την προσωπική του γνώμη και επιθυμία επί του θέματος στην απουσία μάλιστα οποιουδήποτε εκ των διαδίκων. Έχοντας λοιπόν ακούσει απευθείας από τον ανήλικο την άποψη και επιθυμία του επί του θέματος, κρίνω ότι υπό την μορφή αυτή έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου η καλύτερη δυνατή μαρτυρία ώστε πλέον τα video (τεκμήρια 5 μέχρι 10) που έχει επικαλεστεί ο Αιτητής να καθίστανται δευτερεύουσας αν όχι μηδαμινής σημασίας και ως εκ τούτου κρίνω περιττή την οποιαδήποτε ενασχόληση μου με τα θέματα που εγείρει η Καθ' ης η αίτηση αναφορικά με την Συνταγματικότητα των εν λόγω video. Ο Αιτητής αναφέρει επίσης στην γραπτή μαρτυρία του τα ακόλουθα σε σχέση με την μεταβολή των συνθηκών: « .
12. Μετά την έκδοση του διατάγματος, διαμόρφωσα τις συνθήκες για να έχει το ιδανικό περιβάλλον και για αυτό πάντα αυτό που αποζητάει o Α. με το που τον πάρω είναι να πάμε σπίτι μου και να παίξει στο δωμάτιο του. Νοίκιασα σπίτι με 3 υπνοδωμάτια (Τεκ-13) (ένα για εμένα, ένα για τον Θ. και ένα για τον Α.) και o Α. έχει το δικό του δωμάτιο. Από όταν το νοίκιασα το εξόπλισα με όλα τα έπιπλα, αλλά δυστυχώς πέρασαν 2 χρόνια για να μπορέσει o Α. να κοιμηθεί στο κρεβατάκι του που τόσο ζητούσε. Του έχω όλα τα πράγματα υγιεινής και καθαριότητας και το «πιο ωραίο μπουρνούζι του κόσμου», όπως λέει, και αν τύχει και παίξουμε έξω και προλαβαίνουμε (μέσα σε αυτό το 2-ώρο!) τον κάνω μπάνιο για να μην φωνάζει η μητέρα του. Έχει κάθε είδους παιχνίδια (επιτραπέζια, παζλ, αυτοκίνητα, playmobil, lego, τουβλάκια, τηλεκατευθυνόμενα, κάρτες, πλαστελίνες, κτλ) και μια σειρά από ρούχα. Επίσης, με δεδομένο την προτεραιότητα που έχουν τα παιδιά μου για μένα, έχω ρυθμίσει έτσι την δουλεία μου ώστε να μπορώ να είμαι ευέλικτος και να είμαι πάντα από το σπίτι. Αυτό είναι εμφανές και από το γεγονός ότι έχω αφήσει δεκάδες φορές τη δουλεία μου για να βρίσκομαι στα δικαστήρια και έχω αφιερώσει άπειρες ώρες να μελετάω νομικά και να συντάσσω νομικά έγγραφα για να προστατέψω το παιδί μου. Σε αυτή την ρύθμιση έχει βοηθήσει και το γεγονός ότι όλοι πια στον κλάδο μας δουλεύουμε με remote work (Τεκ-14). Κανείς δεν μπορεί να μην σκεφθεί ότι δεδομένο ότι πρώτιστος άξονας είναι η ευημερία του παιδιού, θα ήταν απείρως πιο καλό για το παιδί όλες αυτές οι άπειρες ώρες να ήταν ώρες που θα είχαμε περάσει μαζί και θα του είχα μάθει πράγματα και όχι να προσπαθώ να πάρω τα αυτονόητα αφού πολλαπλά Δικαστήρια έχετε κλείσει τα μάτια σε όλα αυτά τα απαράδεκτα». Αντεξεταζόμενος αναφέρθηκε στο ευέλικτο πρόγραμμα εργασίας του, το οποίο όπως εξήγησε του επιτρέπει να καθορίζει το πρόγραμμα εργασίας του κάτω από τις προσωπικές του περιστάσεις. Σε σχέση με το τεκμήριο 13, ενοικιαστήριο έγγραφο, ο Αιτητής παρουσίασε ως τεκμήριο την πρώτη σελίδα του ενοικιαστηρίου εγγράφου. Αντεξεταζόμενος εξήγησε ότι θεώρησε άσκοπο να παρουσιάσει όλες τις σελίδες του ενοικιαστηρίου εγγράφου, αφού στην πρώτη σελίδα αναγράφεται η διεύθυνση του διαμερίσματος. Εξήγησε επίσης ότι η περίοδος ενοικίασης του διαμερίσματος επεκτάθηκε για δύο χρόνια και ότι εκεί μένει και ότι τον έχει επισκεφτεί και η Λειτουργός του Γραφείου Ευημερίας. Παρά την αντεξέταση του επί του συγκεκριμένου εγγράφου, σε κανένα σημείο δεν υποβλήθηκε στον Αιτητή ή διαφάνηκε ότι ο Αιτητής δεν διαμένει πράγματι στο εν λόγω διαμέρισμα. Σε κάθε περίπτωση οι συνθήκες διαβίωσης του Αιτητή περιγράφονται και από τη λειτουργό του γραφείου ευημερίας η οποία είχε την ευκαιρία να τον επισκεφτεί στα πλαίσια ετοιμασίας της έκθεσης. Σε υποβολή της συνηγόρου της Καθ' ης η αίτηση ότι ζητά εγωιστικά επέκταση του δικαιώματος επικοινωνίας ενώ το υφιστάμενο δεν μπορεί να το ασκεί, απάντησε: «A. Το υφιστάμενο μπορώ να το ασκώ και κάνω κάθε προσπάθεια να το ασκώ πάρα και τη συμπεριφορά της Καθ' ης η Αίτηση δεν υπάρχει μεγαλύτερη απόδειξη ότι θέλω και μπορώ να ασκώ το διάταγμα επικοινωνίας και κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου και ότι ως γράφεται μέσα στη νομολογία προς τιμή μου από το γεγονός ότι αναγκάζομαι να πληρώνω δικηγόρο κάθε φορά για να πάω να παραλάβω το παιδί γιατί έχουμε μια μητέρα μαζόχα από τη στιγμή και αφού διώχτηκα από την Αστυνομία για επίθεση εναντίον της ενώ κρατούσε το παιδί και μια εκ των επιθέσεων να είναι στην πόρτα του πάνω ορόφου και την ίδια στιγμή να καλεί την Αστυνομία και άλλαξε μονομερώς τον τόπο παράδοσης και παραλαβής του παιδιού και απαιτεί να το βλέπω και πιάνω από εκείνη την πόρτα που της θυμίζει ότι την κτύπησα δήθεν μόνο μαζόχα μπορεί να είναι. Δεν μπορεί ένα άτομο το οποίο ισχυρίζεται ότι εγώ την κρατούσα και τη βάραγα επανειλημμένα πάνω στην πόρτα να θέλει να πηγαίνω και να με βλέπει πάνω σε αυτήν την πόρτα». Μαρτυρία Καθ' ης η αίτηση Η Καθ' ης η αίτηση στη γραπτή της δήλωση (Έγγραφο Β), την οποία κατέθεσε ως μέρος της κυρίως εξέτασης της, αναφέρεται στις σχέσεις των διαδίκων και στην υφιστάμενη επικοινωνία του Αιτητή με το ανήλικο και ζητά την απόρριψη της υπό κρίση αίτησης αφού κατά την άποψη της δεν υπάρχει μεταβολή συνθηκών και δεν θα είναι προς το συμφέρον του ανήλικου. Στην γραπτή της δήλωση αναφέρει: «
13. Πρωτίστως, επιθυμώ να αναφέρω ότι από την ημέρα που εξεδόθη το Διάταγμα Γονικής Μέριμνας με αριθμό 255/20, ήτοι την 17/6/2021, μέχρι την ημερομηνία που καταχωρήθηκε η Εναρκτήρια Αίτηση της παρούσας υπόθεσης, ήτοι την 15/12/21, είχαν περάσει μόλις 6 μήνες. Είναι απορίας άξιον πως μπορούσαν να μεταβληθούν οι συνθήκες εντός 6 μηνών από την έκδοση του εκ συμφώνου Διατάγματος της Γονικής Μέριμνας με αριθμό 255/20 του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λάρνακας μέχρι και την καταχώρηση της επίδικης Εναρκτήριας Αίτησης». Αναφέρει επίσης: "
14. Δυστυχώς όμως, είναι ζήτημα εάν ασκεί επικοινωνία με τον Α. τις μισές μέρες εκάστου μηνός που δικαιούται να το ασκήσει καθώς και για προσωπικούς λόγους αλλά και για επαγγελματικούς, απουσιάζει συνεχώς στο εξωτερικό." Σε σχέση με τον ανήλικο υιό των διαδίκων αναφέρει: «
15. Σε ό,τι αφορά τον Α., είναι εκ των ων ουκ άνευ ότι από το τέλος του έτους 2021 μέχρι και σήμερα αναπτύχθηκε και σωματικά αλλά και ψυχοσυναισθηματικά, αφού έχω εξ ολοκλήρου αφοσιωθεί ψυχικά και σωματικά από την γέννηση του τέκνου μας στην ανατροφή του έχοντας ως πρώτιστο μέλημά μου την ηρεμία, την φροντίδα, την ευτυχία, την ορθή ανατροφή και παιδεία του και σε κάθε περίπτωση το εν γένει συμφέρον του ανηλίκου. Αποτελεί όμως γεγονός το ότι μου εκφράζει συνεχώς τα παράπονά του ότι θέλει να πάει σχολείο καθώς, όταν κανονίζουμε να βρεθεί με άλλα παιδιά της ηλικίας του, αυτά του περιγράφουν το σχολείο και αφότου αποχωρήσουν με κατακλύζει με ερωτήσεις αναφορικά με το πότε θα ξεκινήσει το σχολείο. Εγώ, ούσα σε δύσκολη θέση του απαντώ «σύντομα». Το εν λόγω ζήτημα δε, θα εξεταστεί στο πλαίσιο της Αίτησης Γονικής Μέριμνας με αριθμό 76/2024 την οποία καταχώρησα ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λάρνακας». Περαιτέρω αναφέρει: «
16. O Αιτητής προφασίζεται ανεπιτυχώς ότι προβαίνω σε πράξεις αποξένωσης του από τον Α., κάτι το οποίο δεν ισχύει αφού απλούστατα o ίδιος αποξενώνεται μόνος του δια των ενεργειών του από αυτόν. Ως ανέφερα και ανωτέρω, ο Αιτητής προσέρχεται στην καλύτερη των περιπτώσεων το ήμισυ των ημερών που δικαιούται να ασκήσει επικοινωνία ενώ, αν ήταν όντως ο πατέρας που προσπαθεί διακαώς να δείξει στο Σεβαστό Δικαστήριο ότι είναι, τότε θα ήταν πάντα παρών για να παραλάβει τον Α. ανελλιπώς. Και ακριβώς εδώ ευρίσκεται και ο παραλογισμός της παρούσας υπόθεσης καθώς από τη μία ο Αιτητής αιτείται επέκτασης της επικοινωνίας από την άλλη δε, την υφιστάμενη την οποία απεδέχθη και συμφώνησε ο ίδιος στην έκδοση της, δεν την ασκεί ούτε κατά το ήμισυ! Προς τούτο επιθυμώ να καταθέσω ως Τεκμήριο 9 επιστολή ημερομηνίας 8/1/2024 που απέστειλε η Δικηγόρος μου στον Αστυνομικό Σταθμό Αραδίππου αιτούμενη τις αναφορές που προέβηκα εν σχέσει με τη μη προσέλευση του Αιτητή για την άσκηση της επικοινωνίας του. Ακολούθως επιθυμώ να καταθέσω ως Τεκμήριο 10 την Βεβαίωση Καταγγελίας ημερομηνίας 15/1/2024 από τον αρμόδιο αστυνομικό του Αστυνομικού Σταθμού Αραδίππου όπου καταγράφονται οι φορές που o Αιτητής δεν προσήλθε να ασκήσει το δικαίωμα επικοινωνίας του.
17. Το γεγονός ότι ο Αιτητής κρύβεται πίσω από την δικαιολογία ότι για να παραλάβει τον ανήλικο πρέπει να έχει συνοδό, είτε δικηγόρο είτε φίλο του, είναι τουλάχιστον παράλογη και απαράδεκτη. Απλούστατα, εάν ήταν πατέρας που ήθελε να δει το παιδί του, τότε θα ερχόταν να το παραλάβει και δεν θα επέλεγε να κρύβεται πίσω από δικαιολογίες οι οποίες μειώνουν τον ίδιο και σαν άνδρα αλλά κυρίως σαν πατέρα.
18. Ο Αιτητής προσχηματικά ζητά την πρόσθετη επικοινωνία του με το τέκνο μας, την οποία αυτός στην πραγματικότητα δεν επιθυμεί και ηθελημένα από πλευράς του την αποφεύγει και ματαιώνει προφασιζόμενος για σκοπούς δικαστηρίου ότι την ματαιώνει εάν δεν εξεύρει διαθέσιμο δικηγόρο ή φίλο». Αναφέρει επίσης στη μαρτυρία της ότι ο Αιτητής αδυνατεί να φροντίσει επαρκώς τον Α. και ότι όταν και εφόσον ασκήσει την επικοινωνία του, επιστρέφει τον ανήλικο σε άθλια κατάσταση από πλευράς καθαριότητας και ότι ο ανήλικος είτε είναι πεινασμένος είτε έχει φάει κάτι το οποίο τον έχει πειράξει. Η Καθ' ης η αίτηση αντεξεταζόμενη επέμεινε στη θέση ότι ο Αιτητής δεν ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας του και ότι o Αιτητής δεν μπορεί να γνωρίζει αν άλλαξαν οι συνθήκες του ανήλικου και ότι υπάρχει έλλειψη γνήσιου ενδιαφέροντος απέναντι στο παιδί από την πλευρά του πατέρα. Σε ερώτηση του Αιτητή πως η έκδοση του διατάγματος θα θέσει σε κίνδυνο την σωματική ακεραιότητα του ανήλικου, η Καθ' ης η αίτηση απάντησε: «Λοιπόν, όταν εσείς ζητάτε να αυξηθεί η επικοινωνία με το ανήλικο που εσείς ο ίδιος δεν είστε σε θέση να ασκήσετε ούτε την υφιστάμενη, ενώ πολλάκις αναφέρθηκαν προς το πρόσωπό σας ότι είστε ανάξιος στο να ασκήσετε τα πατρικά σας καθήκοντα, δεν μπορείτε δεν γνωρίζετε πώς πρέπει να μεγαλώσει ένα παιδάκι. Γι' αυτό και το παιδάκι τις περισσότερες φορές όταν το παίρνετε έρχεται σε άθλια κατάσταση, βρόμικο και μέχρι πρόσφατα που φορούσε πάνα το παιδί ήταν συγκαμένο το παιδί. Δεν εξυπηρετεί στα συμφέροντα του ανήλικου και άρα θέτει σε κίνδυνο το ανήλικο». Περαιτέρω η Καθ' ης η αίτηση αντεξεταζόμενη απάντησε στον Αιτητή ότι ο ίδιος δεν μπορεί να ασκεί επικοινωνία με τον ανήλικο το 1/3 του μήνα λόγω των αυξημένων επαγγελματικών του υποχρεώσεων ως διευθυντής σε δύο εταιρείες και λόγω της επικοινωνίας που ασκεί με το άλλο του παιδί στην Ελλάδα. Αναφορικά με το θέμα θηλασμού του ανήλικου, η Καθ' ης η αίτηση αντεξεταζόμενη παραδέχτηκε ότι το ανήλικο θήλαζε μέχρι την ηλικία των 3.5 ετών. Επίσης αντεξεταζόμενη παραδέχτηκε ότι το παιδί αναπτύχθηκε σωματικά και ψυχοσυναισθηματικά, σύμφωνα με την άποψη της, λόγω της ιδίας η οποία «έδωσε ψυχή τε και σώματι». Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι και η παιδοψυχολόγος είδε μια φοβερή ανάπτυξη στο παιδί. Σε ερώτηση του Αιτητή εάν η ίδια θεωρεί ότι είναι προς την ευημερία του ανήλικου να περνά χρόνο με τον πατέρα του, απάντησε «Α. Εγώ πάντα έπαιρνα τηλέφωνο και έλεγα θες να μιλήσεις λίγο με το παιδί; Είναι τα γενέθλια, η γιορτή του σήμερα. Μια φορά που έτυχε να έχει γενέθλια, εγώ η ίδια πήρα τηλέφωνο και του είπα σε λίγο θα πάμε να πάρω τα μπαλόνια που θα κάνουμε γενέθλια, θες να έρθεις; Πήγαμε μαζί, τα πήραμε, του είπα να ανέβει πάνω και αρνήθηκε να βγει πάνω στο σπίτι. Δεν είχαν ξεκινήσει αυτές οι δήθεν επιθέσεις ακόμα. Άρα δεν είστε σε θέση εσείς να μου πείτε ποιο είναι και ποιο όχι το καλό για το παιδί. Εγώ η ίδια έπαιρνα τηλέφωνο. Και τώρα, μάρτυρας η κυρία Πέτρου, αυτά τα γενέθλια τι είπα; Να έρθει, θα γίνει party στο σπίτι, γιατί δεν έρχεται; Και τι είπε η κυρία Πέτρου; Να πάτε κάπου έξω και αρνηθήκατε. Εγώ είπα να πάμε στο Fun Factory για να δει και τον πατέρα του. Το οποίο σημειωτέο τη μέρα των γενεθλίων εδώ τη βγάλαμε και δεν ήρθε να ασκήσει την επικοινωνία του όπως έπρεπε και ήρθε την Πέμπτη και εδώ πριν μπούμε ακόμα, «κυρία Πρόεδρε, δεν μπόρεσε να φέρει σήμερα το παιδί». Για ποιον λόγο να φέρω το παιδί Πέμπτη αφού βρήκα άνθρωπο εμπιστοσύνης να το κρατήσει; Να έρθει ο κύριος Ν. που θέλει να λέγεται πατέρας να το δει στο Fun Factory αφού δεν θέλει στο σπίτι μου και να βγάλει φωτογραφία με το παιδί μου. Μέχρι τα 4 γενέθλια του παιδιού να μην έχει μια φωτογραφία. (Η μάρτυρας κλαίει) Ε. Η ερώτηση ήταν ξεκάθαρη. Θεωρείτε ότι είναι καλό για την ευημερία του παιδιού να περνά χρόνο με τον πατέρα του ‑‑ A. Το αν θέλω εγώ ή το παιδί δεν φτάνει. Πρέπει και εσείς να θέλετε. Δεν ντρέπεστε και θα μου πείτε εμένα. E. Σαν μητέρα του Α. θεωρείτε ότι είναι ως προς την ευημερία του Α. να περνά χρόνο στις επίσημες αργίες με τον πατέρα του; A. Αν δεν είναι ο ίδιος ο πατέρας σε θέση να ασκήσει την υφιστάμενη επικοινωνία πώς μπορεί να ρωτά εμένα; Ο ίδιος ο πατέρας δεν θέλει να ασκεί την επικοινωνία. Συγγνώμη, μπορούμε να κάνουμε ένα διάλειμμα;». Περαιτέρω αντεξεταζόμενη απάντησε τα ακόλουθα: E. Σαν μητέρα του Α. θεωρείτε ότι είναι προς την ευημερία του Α. να έχει διακοπές με τον πατέρα του σε περιόδους διακοπών, Χριστούγεννα, Πάσχα, καλοκαίρι; Ναι ή όχι; A. Προς την ευημερία του παιδιού είναι να έχει έναν πατέρα που ασκεί ανελλιπώς την υφιστάμενη επικοινωνία, για αρχή. Δεν μπορώ να απαντήσω στο ερώτημα αυτό που θέτετε όταν εσείς ο ίδιος δεν ασκείτε την ίδια την επικοινωνία. Σας δημιουργεί πρόβλημα ο Α. στα επαγγελματικά σας, στα προσωπικά σας, δεν ξέρω πού και δεν έρχεστε να τον δείτε. E. Σαν μητέρα που έχετε φύλαξη και φροντίδα πρέπει να έχετε ξεκάθαρη απάντηση για το αν είναι στην ευημερία του παιδιού να έχει διακοπές με τον πατέρα του. A. Έχω ήδη απαντήσει. E. Σαν μητέρα του Α. είναι προς την ευημερία του να πάει στη θάλασσα για μπάνιο με τον πατέρα και αδελφό του; A. Σαν μητέρα του Α. θα πρέπει να απαντήσω ότι θα πρέπει ο πατέρας του Α. να παίρνει το παιδάκι και να το παίρνει όπου θέλει, βέβαια σε πλαίσια λογικά. Μπορείτε να κάνετε ό, τι θέλετε, αρκεί να το παίρνετε όταν πρέπει. Εγώ θα σας πω αν θα πάτε για μπάνιο ή όχι; Σε ερώτηση του Αιτητή εάν η ίδια επιθυμεί τα αδέρφια να είναι δεμένα σαν ενήλικες, η Καθ' ης η Αίτηση απάντησε ότι αυτό που την ενδιαφέρει είναι να ασκεί ο πατέρας ανελλιπώς την επικοινωνία που του έχει δοθεί με το ανήλικο και ότι από εκεί και πέρα είναι θέμα του Αιτητή για το τι θα κάνει για την σχέση των δύο αδερφών. Η Καθ' ης η αίτηση αντεξετάστηκε επίσης σε σχέση με το τεκμήριο 50 (βεβαίωση καταγγελίας στην αστυνομία), όπου όπως εξήγησε: «Α. Έκανα καταγραφή, ζητούσα να γίνεται καταγραφή των λεγομένων μου. Ποια είναι αυτά; Έπαιρνα τηλέφωνο κάθε φορά που δεν ερχόταν ο κύριος Ν., έλεγα γεια σας, ονομάζομαι Μ. Χ., α, σας γνωρίζουμε, γιατί έπαιρνα πολλές φορές, άνοιγαν τον φάκελο εκείνην την ώρα με τα στοιχεία μου και έλεγα σήμερα ο πατέρας του Α. δεν προσήλθε να τον παραλάβει. Ok, ευχαριστώ. Κάποιοι με ξέρουνε πια και με τη φωνή μου. Κάποιοι δεν τα κατέγραφαν. Βέβαια, ξαναλέω, ότι πολλές φορές τα γράφαμε Τετάρτη για όλες τις προηγούμενες μέρες. Δηλαδή φαίνεται σαν μια καταγραφή, αλλά μπορεί μια καταγραφή να αναφέρεται σε 3 μέρες». Ακολούθως, σε σχετικές υποβολές του Αιτητή απάντησε : «E. Σας υποβάλλω ότι υπάρχει αίτηση παρακοών που έχει καταχωρηθεί από την πλευρά μου 22/09/2022 και στην οποία υπάρχουν 12 ημερομηνίες, για τις οποίες είστε υπόδικη και τις οποίες προσπαθείτε να πείτε με αυτήν τη βεβαίωση καταγγελίας ότι εγώ δεν προσήλθα να πάρω το παιδί. A. Έχω απαντήσει. Εγώ είπα κατέγραφα ακριβώς, έπαιρνα τηλέφωνο και ζητούσα να καταγραφούν οι μέρες που δεν προσερχόταν ο κύριος να παραλάβει το παιδί». Αμφότεροι οι διάδικοι, τόσο ο Αιτητής όσο και η Καθ' ης η αίτηση, κατέθεσαν και αντεξετάστηκαν σε ένα έντονα συναισθηματικά φορτισμένο κλίμα, θέλοντας να αποδώσουν τα γεγονότα της υπόθεσης όπως έκαστος τα αντιλαμβάνεται από την δική του οπτική και αντίληψη, καταφεύγοντας αμφότεροι αρκετές φορές σε τοποθετήσεις που προκαλούσαν ένταση και αναστάτωση στη διαδικασία. Κάθε ένας από αυτούς θεωρεί την δική του εκδοχή ως την μόνη αληθινή για τους λόγους που εξηγεί και που φαίνεται έκαστος να πιστεύει. Κρίνω ότι κανένας από τους δύο διαδίκους δεν έχει περιπέσει σε τέτοιες αντιφάσεις κατά την αντεξέταση του ώστε να απορρίψω στο σύνολο τη μαρτυρία κάποιου από αυτούς ως αναξιόπιστη. Έχουν θέσει και οι δύο πλευρές την δική τους αλήθεια, όπως έκαστος την αντιλαμβάνεται, πιστεύει και θέλει να πιστεύει. Θα προχωρήσω λοιπόν αξιολογώντας στο σύνολο τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον μου, να εξηγήσω ποια μαρτυρία αποδέχομαι για κάθε εγειρόμενο ζήτημα και ποια απορρίπτω, για τους λόγους που εξηγώ κατωτέρω. Ο Αιτητή θεωρεί ότι θα είναι προς το συμφέρον του ανηλίκου η αύξηση της επικοινωνίας μαζί του. Στην αντίπερα όχθη, η Καθ' ης η αίτηση αποκαλεί ανίκανο τον Αιτητή να φροντίζει τον ανήλικο και "ανάξιο" να ασκεί τα πατρικά του καθήκοντα αποδίδοντας του ότι δεν γνωρίζει πως πρέπει να μεγαλώσει ένα παιδάκι και προβάλλοντας τη θέση ότι τις περισσότερες φορές όταν επιστρέφει τον ανήλικο, τον επιστρέφει σε άθλια κατάσταση και κατά την άποψη της θέτει τον ανήλικο σε κίνδυνο. Εάν ο Αιτητής ήταν ανάξιος και ανίκανος να φροντίζει το ανήλικο σε βαθμό που να κινδυνεύει το ανήλικο, όπως η Καθ' ης η αίτηση φαίνεται να υποστηρίζει, τότε η μη άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας του Αιτητή με το ανήλικο, έστω και για δύο ώρες, θα έπρεπε να την χαροποιεί και εφησυχάζει και όχι να την αναστατώνει. Παρά την πιο πάνω άποψη της σε σχέση με την ακαταλληλότητα και ανικανότητα του πατέρα, η Καθ' ης η αίτηση αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι αυτό που την ενδιαφέρει είναι να ασκεί ο πατέρας την επικοινωνία που του δόθηκε με το παιδί. Μάλιστα, όπως προκύπτει, όταν ο πατέρας δεν ασκούσε το δικαίωμα επικοινωνίας του, η ίδια ζητούσε από την αστυνομία να το καταγράψει. Τα πιο πάνω σαφώς δεν συνάδουν με την ανησυχία που θα έπρεπε να διακατέχει την μητέρα εάν ο πατέρας πράγματι ήταν ανάξιος και ανίκανος να ασκεί τα πατρικά του καθήκοντα σε βαθμό που να θέτει το ανήλικο σε κίνδυνο, όπως η ίδια υποστηρίζει. Περαιτέρω, η Καθ' ης η αίτηση αντεξεταζόμενη και θέλοντας να υποστηρίξει την πιο πάνω άποψη της περί ανικανότητας του πατέρα, ισχυρίστηκε ότι ο πατέρας δίνει μπισκότα ή φυστικοβούτυρο στον ανήλικο και ότι την μέρα που το παιδί διανυκτέρευσε στο πατέρα, ο πατέρας τον πίεσε να φάει φρέσκα ψαρόσουπα την οποία ο ανήλικος έκανε εμετό. Ισχυρίστηκε επίσης ότι ο πατέρας δεν γνωρίζει τους βασικούς κανόνες υγιεινής και ότι βάζει το παιδί να κάνει την ανάγκη του σε δημόσια τουαλέτα. Ακόμη και εάν αποδεχτώ τη θέση της Καθ' ης η αίτηση ότι ο πατέρας δίνει στο παιδί μπισκότα ή φυστικοβούτυρο ή ότι πίεσε το παιδί να φάει ψαρόσουπα, αυτό δεν τον καθιστά «ανάξιο» ή "επικίνδυνο" να έχει επικοινωνία με παιδί του. Όσο αφορά τον ισχυρισμό της μητέρας ότι ο πατέρας δεν γνωρίζει του κανόνες υγιεινής επειδή πήρε το παιδί να κάνει την ανάγκη του σε δημόσια τουαλέτα, ομοίως δεν μπορώ να αποδεχτώ αυτή την θέση. Καταρχάς ο ισχυρισμός περί άγνοιας των κανόνων υγιεινής δεν δικογραφείται από την Καθ' ης η αίτηση και δεν τέθηκε το ζήτημα αυτό στον ίδιο τον πατέρα, ώστε να τοποθετηθεί. Κατά δεύτερο, ακόμη και να δεχτώ την θέση ότι ο πατέρας «έβαλε» το παιδί να κάνει την ανάγκη του σε δημόσια τουαλέτα, αυτό από μόνο του δεν μπορεί να οδηγήσει σε συμπέρασμα ότι ο πατέρας είναι «ανάξιος» ή "επικίνδυνος" για το ανήλικο. Όπως αναφέρεται στο Σύγγραμμα Οικογενειακό Δίκαιο, Τρίτη έκδοση του Απόστολου Γεωργιάδη, στη σελίδα 693 «..αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως εξαιτίας ακαταλληλότητας του δικαιούχου γονέα. Από τα μέτρα αυτά, ο αποκλεισμός της επικοινωνίας θα επιβάλλεται κατά βάση, όταν από την πραγματοποίηση της επικοινωνίας απειλείται για το παιδί σημαντικός κίνδυνος, προς αποτροπή του οποίου δεν αρκούν άλλες ηπιότερες λύσεις (π.χ. ο πατέρας που καταδικάστηκε αμετάκλητα για βιασμό ανηλίκου ή ασκήθηκε κατ' αυτού ποινική δίωξη για ασελγείς πράξεις σε βάρος του τέκνου του)[3]». Η λειτουργός του γραφείου ευημερίας συστήνει όχι μόνο την επιμήκυνση του χρόνου επικοινωνίας του παιδιού με τον πατέρα, αλλά και την συμπερίληψη διανυκτερεύσεων, ενώ σε κανένα σημείο δεν φαίνεται να αμφισβητεί την ικανότητα ή καταλληλόλητα του πατέρα. Από το σύνολο του μαρτυρικού υλικού που έχει τεθεί ενώπιον μου δεν προκύπτουν οποιοιδήποτε ειδικοί και εξαιρετικοί λόγοι οι οποίοι να καθιστούν τον πατέρα ανίκανο ή ακατάλληλο, ούτε προκύπτει να απειλείται για το παιδί οποιοσδήποτε κίνδυνος από την επικοινωνία με τον πατέρα του, ώστε η αύξηση της επικοινωνίας του με τον πατέρα του να αποβαίνει σε βάρος του. Συνακόλουθα δεν μπορώ να αποδεχτώ και απορρίπτω τη θέση της Καθ' ης η αίτηση ότι ο πατέρας είναι ανάξιος ή ανίκανος να φροντίζει το ανήλικο ή ότι είναι επικίνδυνος για τον ανήλικο. Αμφότερες οι πλευρές συμφωνούν ότι η υφιστάμενη επικοινωνία του πατέρα με το παιδί δεν ασκείται συστηματικά. Η μητέρα αποδίδει ευθύνες στον πατέρα γι' αυτό αφού κατά την άποψη της ο πατέρας ηθελημένα δεν ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας του με το ανήλικο. Στην αντίπερα όχθη ο πατέρας επιρρίπτει ευθύνες στην Καθ' ης η αίτηση και θεωρεί ότι η Καθ' ης η αίτηση παραβιάζει το διάταγμα επικοινωνίας του με τον ανήλικο και επιρρίπτει ευθύνες στην Καθ' ης η αίτηση για τις φορές που ο ίδιος δεν άσκησε το δικαίωμα επικοινωνίας του με το ανήλικο. Όπως δε προκύπτει από τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον μου, ο Αιτητής καταχώρησε εναντίον της Καθ' ης η αίτηση σχετικές αιτήσεις παρακοής οι οποίες εκκρεμούν. Στο βαθμό που επιχειρείται στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας να προβληθούν προς εξέταση θέματα τα οποία αφορούν και είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τις εκκρεμούσες διαδικασίες παρακοής, ήτοι για ποιο λόγο δεν υπήρχε συστηματική συμμόρφωση με το υφιστάμενο διάταγμα επικοινωνίας, το Δικαστήριο δεν μπορεί να εξετάσει τις συγκεκριμένες θέσεις των διαδίκων χωρίς να κινδυνεύει να προκαταλάβει τη κρίση του επί των διαδικασιών παρακοής. Τα θέματα λοιπόν αυτά όπως και η σχετική μαρτυρία δεν μπορούν να εξεταστούν στο παρόν στάδιο αλλά στα πλαίσια των εκκρεμουσών διαδικασιών παρακοής. Για τους σκοπούς της παρούσας διαδικασίας και από τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον μου, έχω πειστεί και αποδέχομαι ως ορθή και αληθή την μαρτυρία του Αιτητή ότι ο ίδιος πραγματικά ενδιαφέρεται για την αύξηση του δικαιώματος επικοινωνίας του με το ανήλικο τέκνο του και απορρίπτω τη θέση της Καθ' ης η αίτηση ότι ο πατέρας δεν ενδιαφέρεται πραγματικά να έχει επικοινωνία με το ανήλικο τέκνο του. Ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι από την έκδοση του διατάγματος οι συνθήκες έχουν μεταβληθεί ώστε να δικαιολογείται η τροποποίηση του διατάγματος επικοινωνίας του με τον ανήλικο. Ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι ο ανήλικος έχει μεγαλώσει, γεγονός το οποίο είναι αδιαμφησβήτητο αφού στο χρόνο έκδοσης του διατάγματος ο ανήλικος ήταν 1,5 ετών, στο χρόνο καταχώρησης της παρούσας αίτησης ήταν 2 ετών και στο χρόνο εκδίκασης της αίτησης ο ανήλικος έχει συμπληρώσει τα 4 έτη. Παρά την αντίθετη άποψη της Καθ' ης η αίτηση, ότι δηλαδή δεν έχουν μεταβληθεί οι συνθήκες του ανήλικου, η Καθ' ης η αίτηση αντεξεταζόμενη παραδέχτηκε ότι στην ηλικία των 3.5 ετών ο ανήλικος διέκοψε τον θηλασμό και ότι ο ανήλικος μεγάλωσε, «μεγάλωσε η ομιλία του», ότι «αναπτύχθηκε σωματικά και ψυχοσυναισθηματικά». Αποτελεί δε κοινή θέση των διαδίκων ότι πρόκειται για ένα παιδί με μεγάλη ανάπτυξη, υψηλή νοημοσύνη, πιο ανεπτυγμένο από άλλα παιδιά της ηλικίας του. Συνακόλουθα δεν μπορώ να αποδεχτώ τη θέση της Καθ' ης η αίτηση ότι οι συνθήκες του ανήλικου δεν έχουν μεταβληθεί, η οποία άλλωστε δεν συνάδει με τις πιο πάνω παραδοχές της. Τα παιδιά αναμφίβολα αναπτύσσονται με ραγδαίους ρυθμούς τόσο σωματικά όσο και ψυχοσυναισθηματικά κάθε μέρα που περνά, πόσο μάλλον για ένα παιδί που αμφότεροι οι γονείς συμφωνούν ότι είναι πιο ανεπτυγμένο από άλλα παιδιά της ηλικίας του και που σήμερα είναι 4 ετών και 8 μηνών περίπου, ενώ στο χρόνο έκδοσης του διατάγματος ήταν μόλις 1.5 έτους. Συνεπώς εάν μέχρι την 15/12/2021, στο χρόνο δηλαδή που καταχωρίστηκε η υπό κρίση αίτηση, ο ανήλικος είχε κάποια ανάπτυξη, πόσο μάλλον στο χρόνο εκδίκασης της παρούσας αίτησης, χρόνος ο οποίος σαφώς δεν μπορεί να παραγνωριστεί και πόσο μάλλον σε σχέση με ένα παιδί που αμφότεροι οι γονείς συμφωνούν ότι είναι πιο ανεπτυγμένο από τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Συνακόλουθα αποδέχομαι την θέση του Αιτητή ότι οι συνθήκες του ανήλικου έχουν διαφοροποιηθεί από τον χρόνο έκδοσης του διατάγματος, αφού ο ανήλικος πλέον είναι μεγαλύτερος, αναπτύχθηκε ψυχοσωματικά και συναισθηματικά και πλέον δεν θηλάζει. Ο Αιτητής προέβαλε επίσης τη θέση ότι μετά την έκδοση του διατάγματος ενοικίασε διαμέρισμα και διαμόρφωσε τις συνθήκες για να μπορεί το ανήλικο να έχει το δικό του κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο για να μπορεί να παίρνει τον ανήλικο στο σπίτι του. Η θέση αυτή του Αιτητή δεν έχει κλονιστεί κατά την αντεξέταση του, αντίθετα επιβεβαιώνεται και από την λειτουργό του γραφείου ευημερίας μέσα από την έκθεση της κάτω από τον τίτλο «Συνθήκες διαβίωσης Αιτητή». Συνακόλουθα αποδέχομαι ως ορθή και αληθή τη θέση του Αιτητή ότι μετά την έκδοση του διατάγματος διαμένει σε οικία στην οποία ο ανήλικος διαθέτει το δικό του δωμάτιο, κατάλληλα διαμορφωμένο και εξοπλισμένο για τις ανάγκες του ανήλικου. Ο Αιτητής προβάλλει τη θέση επίσης ότι με την αιτούμενη τροποποίηση ο ανήλικος θα μπορεί να περνάει περισσότερο χρόνο και με τον αδερφό του, δηλαδή το παιδί που απέκτησε ο Αιτητής από προηγούμενο γάμο του. Όπως εξηγεί ο Αιτητής, ο μεγαλύτερος υιός του διαμένει στην Ελλάδα και τον φιλοξενεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα στην Κύπρο. Σαφώς ο αδερφός του ανήλικου, ως μεγαλύτερος, υπήρχε και στο χρόνο έκδοσης του εκ συμφώνου διατάγματος και συνεπώς η ύπαρξη του δεν αποτελεί μεταβολή συνθηκών. Η ψυχοσωματική όμως ανάπτυξη του ανήλικου από τον χρόνο έκδοσης του διατάγματος και συνακόλουθα η ικανότητα του πλέον να κάνει περισσότερα πράγματα με τον αδερφό του, τα οποία αναμφίβολα και εκ των πραγμάτων δεν μπορούσε να κάνει και αντιληφθεί στην ηλικία του 1.5 έτους, ώστε να μπορούν τα αδέρφια να αναπτύξουν στενούς δεσμούς και να αποκτήσουν κοινές αναμνήσεις, σαφώς και αποτελούν μεταβολή συνθηκών η οποία θα συνεκτιμηθεί. Η Καθ' ης η αίτηση αντεξεταζόμενη απάντησε ότι είναι «θέμα» του Αιτητή το τι σχέσεις θα αναπτύξουν τα δύο αδέρφια. Στο σημείο αυτό θα διαφωνήσω με την άποψη της Καθ' ης η αίτηση, αφού η δημιουργία, ανάπτυξη και στήριξη στενών σχέσεων και δεσμών μεταξύ των δύο αδερφών θα πρέπει να είναι θέμα που να απασχολεί αμφότερους τους γονείς του ανήλικου και όχι μόνο τον πατέρα. Αμφότεροι οι γονείς θα πρέπει να προωθούν και υποστηρίζουν την ανάπτυξη στενών δεσμών μεταξύ των αδερφών (είτε είναι αμφιθαλή ή ετεροθαλή), πόσο μάλλον όταν δεν διαμένουν μαζί τα δύο αδέρφια. Αυτό προτάσσει και το συμφέρον του ανήλικου. Αναφορικά με την τοποθέτηση του ονόματος του ανήλικου στο κατάλογο των προσώπων των οποίων απαγορεύεται η έξοδος χωρίς την συναίνεση των γονέων ή την άδεια του δικαστηρίου παρατηρώ τα ακόλουθα: Αποτελεί κοινά παραδεκτό γεγονός ότι οι διάδικοι είναι Έλληνες Υπήκοοι και μόνιμοι κάτοικοι της Κύπρου από τον Νοέμβριο του 2018 και στις 07/12/2019 γεννήθηκε ο υιός τους Α. Ν. Όπως προκύπτει από τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον μου, τα υπόλοιπα μέλη της ευρύτερης οικογένειας αμφότερων των διαδίκων διαμένουν στην Ελλάδα. Δεν προκύπτει να έχουν άλλους στενούς οικογενειακούς δεσμούς με την Κύπρο. Οι διάδικοι δεν έχουν ιδιόκτητη κατοικία στην Κύπρο αλλά αμφότεροι ενοικιάζουν κατοικίες. Η Καθ' ης η αίτηση δεν εργάζεται και παραπονιέται ότι αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα, ο δε Αιτητής όπως προκύπτει μπορεί να εργάζεται και εξ αποστάσεως, ενώ ταξιδεύει συχνά για τις ανάγκες της εργασίας του. Είναι δε εμφανές ότι οι σχέσεις μεταξύ των διαδίκων είναι τεταμένες και δεν υπάρχει οποιαδήποτε επικοινωνία ή συνεργασία μεταξύ τους. Η έλλειψη δε σεβασμού του ενός γονέα προς το πρόσωπο του άλλου δυστυχώς είναι περισσότερο από εμφανής και επιβεβαιώνεται μέσα από τα πρακτικά της Ακρόασης και τη μαρτυρία που έχει δοθεί. Συνακόλουθα δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο της μονομερούς μεταφοράς του ανήλικου εκτός Κύπρου για μόνιμη εγκατάσταση από οποιοδήποτε εκ των δύο γονέων του. Σε περίπτωση δε που συμβεί αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την αποστέρηση των γονεϊκών δικαιωμάτων του άλλου γονέα αλλά και δυσμενείς συνέπειες για το ίδιο το ανήλικο. Τα πιο πάνω γεγονότα συνηγορούν υπέρ της τοποθέτησης του ονόματος του ανήλικου στον κατάλογο των ατόμων των οποίων απαγορεύεται η έξοδος από την Κύπρο χωρίς την γραπτή συγκατάθεση αμφότερων των γονέων ή την άδεια του δικαστηρίου. Μαρτυρία αστυφύλακα 3713, (Μ.Υ.2). Ως τελευταίος μάρτυρας στη διαδικασία κλήθηκε να καταθέσει η αστυφύλακας 3713, κα Ε.Σ, η οποία όπως εξήγησε υπηρετεί στον αστυνομικό σταθμό Αραδίππου. Όπως ανέφερε η αστυφύλακας, κλήθηκε να παρουσιαστεί για να δώσει μαρτυρία αναφορικά με μια βεβαίωση καταγγελίας (τεκμήριο 50) που έδωσε στην Καθ' ης η αίτηση. Η μάρτυρας ανέφερε ότι η Καθ' ης η αίτηση είναι γνωστή στο σταθμό καθότι τηλεφωνά πάρα πολλές φορές για να καταγγείλει ότι ο πρώην σύζυγος της δεν ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας του με το παιδί και ότι υπάρχουν πολλές καταγραφές. Αντεξεταζόμενη ανέφερε στο δικαστήριο υπάρχουν και από τις δύο πλευρές καταχωρίσεις στην αστυνομία και ότι σε αρκετές περιπτώσεις ο Αιτητής προέβηκε σε καταγγελία εναντίον της Καθ' ης η αίτηση. Η αστυφύλακας απάντησε σε όλα όσα ερωτήθηκε με αμεσότητα και ειλικρίνεια, λέγοντας αυτά που η ίδια γνωρίζει ή πιστεύει. Από την μαρτυρία της αστυφύλακα το μόνο που μπορεί να εξαχθεί είναι ότι οι σχέσεις των διαδίκων είναι τόσο τεταμένες με αποτέλεσμα αμφότεροι να απασχολούν την αστυνομία, καταφεύγοντας σε καταγραφές παραπόνων ή καταγγελίες. Διευκρινίζω ότι η μαρτυρία της αστυφύλακα η οποία άπτεται θεμάτων που αφορούν και σχετίζονται με το κατά πόσο ασκείται το δικαίωμα επικοινωνίας του πατέρα με το ανήλικο τέκνο του, δεν θα με απασχολήσει για τους ίδιους λόγους που εξηγώ πιο πάνω. Συνέντευξη παιδιού. Το άρθρο 6

(3)του Ν.216/90 προνοεί ότι ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του. H μαρτυρία του ανήλικου αναφορικά με την επιθυμία του, αποτελεί πρωτογενές συστατικό στοιχείο για την άσκηση της δικαιοδοσίας του Οικογενειακού Δικαστηρίου για τη ρύθμιση της γονικής μέριμνας. Το δικαίωμα αυτό του ανήλικου αποτελεί απόρροια της αυθυπαρξίας του ατόμου του και αποτελεί ένδειξη σεβασμού της προσωπικότητας του παιδιού. Η ωριμότητα και ο βαθμός αντίληψης του ανήλικου αξιολογείται από το ίδιο το δικαστήριο (Βλ Ευγ. Στυλιανού ν. Βασ. Στυλιανού

(1993)1 Α.Α.Δ. 130. Πασιαρδής ν. Θεοδοσίου

(2004)1 Α.Α.Δ. 338, Ιωαννίδης κ.ά. ν. Ιωαννίδη κ.ά.,

(2002)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1446, Μιχαηλίδου ν. Μάρκου

(2005)1 (Β) Α.Α.Δ. 1020, Π.Ε. και K.R.U., Έφεση αρ. 23/18, ημερ. 3.12.19). Στο σύγγραμμα «Οικογενειακό Δίκαιο» Απόστολου Γεωργιάδη, Τρίτη Έκδοση Σάκκουλα, 2022, αναφέρονται τα ακόλουθα (σελ. 626): «β) Γνώμη τέκνου: Προκειμένου να διευκολυνθεί ο δικαστής (και των ασφαλιστικών μέτρων) στο έργο του, ο νόμος ορίζει ρητά ότι ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά στα συμφέροντα του (ΑΚ 1511 § 3, ΚΠολΔ 681Γ § 3 εδ. α'). Αντίστοιχη ρύθμιση περιέχει και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των δικαιωμάτων των παιδιών (ν.2502/1997), σύμφωνα με την οποία «σε ένα παιδί που θεωρείται από το εσωτερικό δίκαιο ότι έχει επαρκή κρίση, στις διαδικασίες που το αφορούν ενώπιον μιας δικαστικής αρχής, παρέχονται τα ακόλουθα δικαιώματα, την απόλαυση των οποίων μπορεί να ζητήσει και το ίδιο: . β. να ερωτάται και να εκφράζει τη γνώμη του» (άρθρο 3). Το δικαστήριο λοιπόν έχει καθήκον να αναζητήσει και να συνεκτιμήσει τη γνώμη του τέκνου, εφόσον πρόκειται για ώριμο παιδί που έχει την ικανότητα να αντιληφθεί το συμφέρον του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι υποχρεωμένο να την ακολουθήσει. Για τον λόγο αυτό το δικαστήριο εκτιμά ελεύθερα το επίπεδο ωριμότητας του τέκνου ενόψει και των εκάστοτε πραγματικών περιστατικών, οφείλει όμως να αιτιολογεί ειδικώς γιατί αυτό δεν έχει ενδεχομένως την απαιτούμενη ωριμότητα». Με γνώμονα τα πιο πάνω και με σεβασμό στην προσωπικότητα του ανήλικου, διενήργησα στο τέλος της διαδικασίας προσωπική συνέντευξη με τον ανήλικο, προκειμένου να διαπιστώσω εάν διαθέτει την απαραίτητη ωριμότητα και εφόσον διαθέτει τέτοια ωριμότητα να συνεκτιμήσω την γνώμη του. Η συνέντευξη με τον ανήλικο διενεργήθηκε στο γραφείο μου στην παρουσία μόνο της στενογράφου η οποία κρατούσε τα πρακτικά της συνέντευξης. Πιστό αντίγραφο των πρακτικών της συνέντευξης δόθηκε στους δικηγόρους πριν την ετοιμασία των γραπτών τους αγορεύσεων. Ο ανήλικος μου έδωσε την εικόνα ενός πολύ έξυπνου παιδιού. Βέβαια, παρά την ευφυΐα και την ωριμότητα που διαθέτει για την ηλικία του, δεν παύει να είναι ένα μικρό παιδί ηλικίας μόλις τεσσάρων ετών και λίγων μηνών. Ο ανήλικος καθ' όλη τη διάρκεια της συνέντευξης κινείτο με νευρικότητα στο χώρο, επεξεργαζόταν τόσο το χώρο του γραφείου όσο και τα διάφορα αντικείμενα, τα οποία δεν δίσταζε να μετακινεί ή πετάει και δυσκολευόταν να περιοριστεί για σκοπούς διενέργειας της συνέντευξης. Μου δημιούργησε την εικόνα ότι η συζήτηση γύρω από την οικογένεια του, του προκαλούσε αναστάτωση και προτιμούσε να την αποφύγει. Όταν ερωτήθηκε εάν θέλει να ζωγραφίσει την οικογένεια του, απάντησε στο Δικαστήριο ότι δεν θέλει να ζωγραφίσει την οικογένεια του και προτίμησε να ζωγραφίσει ένα ελέφαντα. Θεωρώ ότι οι τεταμένες και συγκρουσιακές σχέσεις των γονέων του δεν τον αφήνουν ανεπηρέαστο. Παρά την εικόνα υπερκινητικού και με έντονη νευρικότητα παιδιού, εκεί όπου ήθελε και ένιωθε έτοιμος να απαντήσει, εξέφραζε από μόνος του την γνώμη του, σε κάποια σημεία πριν καν να ερωτηθεί. Χαρακτηριστικά, όταν σε κάποιο σημείο της διαδικασίας του ζήτησα αν θέλει να καθίσει στην καρέκλα προκειμένου να μιλήσουμε, προτού προλάβω να τον ρωτήσω οτιδήποτε μου ανέφερε αυθόρμητα με μορφή παραπόνου: «Θέλω να έρθει ο μπαμπάς αλλά δεν έρχεται κάποιες φορές, λίγες φορές έρχεται». Το παράπονο αυτό, ότι δηλαδή θέλει να βλέπει τον πατέρα του περισσότερο το εξέφρασε και σε άλλα σημεία της συνέντευξης. Σε ερώτηση του Δικαστηρίου εάν είχε ένα μαγικό ραβδί, πόσο θα ήθελε να βλέπει τον μπαμπά του, απάντησε «Πολύ αλλά θα ήθελα πιο πολύ τη μαμά». Ανέφερε επίσης στο Δικαστήριο ότι διαθέτει δωμάτιο στο σπίτι και των δύο του γονιών και ότι δεν κοιμάται μόνος του επειδή φοβάται. Σε σχέση με τον πατέρα του δήλωσε «και άμα δεν ήταν εκεί ο μπαμπάς θα φοβόμουν». Ερωτώμενος, δήλωσε ότι παίζει παιχνίδια «Και με τη μαμά και τον μπαμπά». Ο ανήλικος αναφέρθηκε επίσης σε μια περίπτωση όπου είχε επικοινωνία με τον πατέρα του και ήταν εκεί και ο Θ. Απάντησε ότι πέρασε καλά και ότι ήταν η ώρα να πάει στο σπίτι της μαμάς. Ερωτώμενος εάν χάρηκε που θα πήγαινε στη μαμά ή εάν θα ήθελε να μείνει και άλλο, απάντησε «Ναι, ήθελα να μείνω και άλλο». Παρά την νευρικότητα του ανηλίκου και την γενικότερη ανωριμότητα λόγω της πολύ νεαρής ηλικίας του, μου έδωσε την εικόνα ότι ήταν σε θέση και διέθετε την απαραίτητη ωριμότητα ώστε να εκφράσει την επιθυμία του αναφορικά με το θέμα επικοινωνίας με τον πατέρα του και ειδικότερα το χρόνο που ο ίδιος επιθυμεί να περνά με τον πατέρα του. Σημειώνω ότι η γενικότερη ανωριμότητα ενός ατόμου λόγω του πολύ νεαρού της ηλικίας του, δεν το εμποδίζει από το να μπορεί να αντιλαμβάνεται και να απαντά σε επιμέρους ζητήματα με ωριμότητα, όταν ιδιαίτερα διαθέτει τέτοια ευφυΐα ώστε να μπορεί να αντιληφθεί το θέμα της συζήτησης, όπως δηλαδή στην υπό κρίση περίπτωση. Ο ανήλικος, αναμφίβολα τρέφει θετικά αισθήματα αγάπης και για τους δύο γονείς του και εξέφρασε την ανάγκη να έχει και τους δύο κοντά του. Όντας ιδιαίτερα ευφυής για την ηλικία του, εξέφρασε με σαφήνεια την επιθυμία του να περνάει περισσότερο χρόνο με τον πατέρα του, επιθυμία την οποία εξέφρασε με τον δικό του τρόπο, με την μορφή παραπόνου για τον λίγο χρόνο που περνούν μαζί σήμερα. Από το σύνολο της μαρτυρίας που έχει τεθεί ενώπιον μου, αποδέχομαι τα ακόλουθα σε σχέση με την μεταβολή των συνθηκών, ως ορθά και αληθή: · Από τον χρόνο έκδοσης του διατάγματος ο ανήλικος έχει μεγαλώσει σημαντικά αφού στο χρόνο έκδοσης του διατάγματος ήταν μόλις 1 ½ έτους, στο χρόνο καταχώρησης της υπό κρίση αίτησης ήταν 2 ετών και στο χρόνο Ακρόασης της αίτησης είναι 4 ετών και 5 μηνών περίπου. · Από τον χρόνο έκδοσης του διατάγματος ο ανήλικος έχει αναπτυχθεί τόσο σωματικά όσο και ψυχοσυναισθηματικά και πρόκειται για ένα ιδιαίτερα έξυπνο και ώριμο για την ηλικία του παιδί. · Στο χρόνο έκδοσης του διατάγματος ο ανήλικος θήλαζε, κάτι που απαιτούσε την συνεχή παρουσία της μητέρας του. Ο ανήλικος πλέον δεν θηλάζει αφού διέκοψε τον θηλασμό από την ηλικία των 3.5 ετών. · Μετά την έκδοση του διατάγματος, ο Αιτητής ενοικίασε το δικό του διαμέρισμα, δημιουργώντας ένα χώρο κατάλληλα διαμορφωμένο για να διαμένει ο ανήλικος. · Ο Αιτητής διαμόρφωσε τις συνθήκες εργασίας του με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να προσαρμόζει το χρόνο εργασίας του ανάλογα με τις ανάγκες για τους σκοπούς επικοινωνίας του με τον ανήλικο. · Το πιο σημαντικό είναι ότι πλέον ο ανήλικος είναι σε θέση να εκφράσει την δική του επιθυμία ως προς την σχέση και επικοινωνία που επιθυμεί να έχει με τον πατέρα του, ώστε η όποια επικοινωνία με τον πατέρα του να μην είναι αποτέλεσμα των δηλώσεων και επιθυμιών των γονέων του αλλά αποτέλεσμα συνεκτίμησης της δικής του γνώμης, κάτι το οποίο σαφώς δεν μπορούσε να γίνει στο χρόνο έκδοσης του υπό κρίση διατάγματος επικοινωνίας. Ειδικότερα, ο ανήλικος εξέφρασε την επιθυμία να βλέπει περισσότερο τον πατέρα του από ότι τον βλέπει σήμερα. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να επισημάνω ότι δεν παραγνωρίζω το γεγονός ότι ο ουσιώδης χρόνος κατά τον οποίο ο Αιτητής αποτάθηκε στο δικαστήριο για την τροποποίηση του διατάγματος ήταν στις 15/12/2021, όπου καταχωρίστηκε η υπό κρίση αίτηση. Ωστόσο, υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης, θεωρώ ότι το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου θα εξυπηρετηθεί με την συνεκτίμηση όλων των συνθηκών της υπόθεσης από τον χρόνο έκδοσης του εκ συμφώνου διατάγματος ημερομηνίας 17/06/2021 μέχρι και την εκδίκαση της υπό κρίση αίτησης. Σε αντίθετη περίπτωση, όπου αγνοήσω την μεταγενέστερη της καταχώρησης της υπό κρίση αίτησης μεταβολή συνθηκών, ελλοχεύει ο κίνδυνος η όποια απόφαση μου να μην εξυπηρετεί το πραγματικό συμφέρον του ανήλικου, δεδομένου του χρόνου που παρήλθε από την έκδοση του αιτούμενου για τροποποίηση διατάγματος μέχρι σήμερα και δεδομένης της πολύ νεαρής ηλικίας του ανήλικου στο χρόνο έκδοσης του διατάγματος και της αδιαμφισβήτητης ραγδαίας ψυχοσωματικής και συναισθηματικής ανάπτυξης του στο διάστημα που μεσολάβησε μέχρι σήμερα και κυρίως ενόψει του ότι ο ανήλικος σήμερα είναι σε θέση να εκφράσει την δική του επιθυμία ως προς το θέμα. Δυστυχώς αμφότεροι οι διάδικοι με την διαδικαστική συμπεριφορά που επέδειξαν, όπως προκύπτει από το φάκελο της υπόθεσης και τα σχετικά πρακτικά και με την καταχώρηση μεγάλου αριθμού ενδιάμεσων αιτήσεων και διαδικασιών, κάθε άλλο παρά βοήθησαν στην συντομότερη εκδίκαση της κυρίως αίτησης. Θεωρώ λοιπόν απαραίτητο και προς το βέλτιστο συμφέρον του ανήλικου όπως συνεκτιμήσω όλα τα δεδομένα και γεγονότα της υπόθεσης σε όλους τους χρόνους, δηλαδή στο χρόνο έκδοσης του διατάγματος, στο χρόνο καταχώρησης της υπό κρίση αίτησης και στο χρόνο εκδίκασης της παρούσας αίτησης. Σε σχέση με την ευημερία και το συμφέρον του ανήλικου καταλήγω στα ακόλουθα: · Απορρίπτω την θέση της Καθ' ης η αίτηση ότι ο πατέρας είναι ανάξιος ή ακατάλληλος να φροντίζει τον ανήλικο, για τους λόγους που εξηγούνται ανωτέρω και αποδέχομαι ως ορθή και αληθή την θέση του Αιτητή και της λειτουργού του γραφείου ευημερίας ότι οι συνθήκες διαβίωσης του Αιτητή είναι κατάλληλες και ότι ο πατέρας είναι κατάλληλος να έχει επικοινωνία με διανυκτερεύσεις με το ανήλικο. · Αποδέχομαι την μαρτυρία του Αιτητή ότι η αύξηση της επικοινωνίας του ανήλικου με τον πατέρα του θα λειτουργήσει προς όφελος του ανήλικου, αφού ο πατέρας θα μπορεί να συμμετέχει περισσότερο στις διάφορες χρονικές περιόδους της ζωής του ανήλικου, κάτι το οποίο θα είναι προς το συμφέρον του ανήλικου και θα συμβάλει στην ανάπτυξη μιας υγιής σχέσης με αμφότερους τους γονείς του. · Αποδέχομαι ότι τόσο ο πατέρας όσο και το ανήλικο δεν είναι ικανοποιημένοι με τον υφιστάμενο χρόνο επικοινωνίας τους και αμφότεροι επιθυμούν να περνούν περισσότερο χρόνο μαζί, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη μου την επιθυμία του ανήλικου να βλέπει τον πατέρα του πολύ, αλλά πιο πολύ τη μαμά του. · Ο ανήλικος είναι σε ηλικία όπου αναμφίβολα μπορεί να κάνει περισσότερα πράγματα με τον ετεροθαλή αδερφό του. Το συμφέρον του ανήλικου θα εξυπηρετηθεί με την ενίσχυση της αδερφικής του σχέσης με τον ετεροθαλή αδερφό του, που διαμένει στην Ελλάδα και έχουν την ευκαιρία βρίσκονται μαζί μόνο κατά την διάρκεια της κοινής επικοινωνίας τους με τον πατέρα τους. · Είναι προς όφελος του ανήλικου να συμμετέχει κατά το δυνατόν ο γονέας με τον οποίον δεν διαμένει, στην παρούσα περίπτωση ο Αιτητής, σε όλες τις φάσεις της ζωής του και συνακόλουθα είναι προς όφελος του ανήλικου ο χρόνος επικοινωνίας να κατανέμεται στις διάφορες χρονικές περιόδους που διανύει το παιδί στη ζωή του (σχολική χρονιά, θερινές και εορταστικές διακοπές και αργίες). Άλλωστε και η Καθ' ης η αίτηση αναγνωρίζει την ανάγκη του παιδιού για επαφή με τον πατέρα του. Υπό το φως των πιο πάνω έχω ικανοποιηθεί ότι έχουν μεταβληθεί οι συνθήκες και ότι θα είναι προς το βέλτιστο συμφέρον του ανήλικου να τροποποιηθεί το διάταγμα που εκδόθηκε στην αίτηση με αρ. 255/20 αναφορικά με το δικαίωμα επικοινωνίας του Αιτητή με το ανήλικο παιδί των διαδίκων Α. Ν. Κρίνω λοιπόν δικαιολογημένη την έκδοση ενός τέτοιου διατάγματος, ώστε αφενός μεν η επικοινωνία του Αιτητή με το ανήλικο να είναι εκτενέστερη από την υφιστάμενη και να περιλαμβάνει διανυκτερεύσεις, ώστε ο Αιτητής να μπορεί να περνά χρόνο με τον ανήλικο σε όλες τις φάσεις της ζωής του και αφετέρου να συνάδει με την εκφρασθείσα γνώμη του ανήλικου. Συνακόλουθα εκδίδεται διάταγμα με το οποίο τροποποιείται το διάταγμα ημερομηνίας 17/06/2021, που εκδόθηκε στην αίτηση γονικής μέριμνας με αρ. 255/20 του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λάρνακας και εκδίδεται τελικό διάταγμα με το οποίο ρυθμίζεται το δικαίωμα επικοινωνίας του Αιτητή με το ανήλικο τέκνο του Α. Ν. ως ακολούθως: 1(α) Εκ περιτροπής, την πρώτη εβδομάδα εφαρμογής του παρόντος διατάγματος, τη Δευτέρα από η ώρα 15:00μ.μ. έως η ώρα 07.30π.μ. της Τρίτης με δικαίωμα διανυκτέρευσης και από η ώρα 15:00μ.μ. της Παρασκευής έως τις 19:00μ.μ. της Κυριακής με δικαίωμα διανυκτέρευσης και τη δεύτερη εβδομάδα εφαρμογής τους παρόντος διατάγματος από η ώρα 15:00μ.μ. της Τετάρτης έως η ώρα 07:30π.μ. της Παρασκευής με δικαίωμα διανυκτέρευσης και ούτω καθεξής και εναλλάξ ανά εβδομάδα. Η ισχύς του διατάγματος ξεκινά από τη Δευτέρα 21/10/2024. Ο Αιτητής θα παραλαμβάνει τον ανήλικο από τον τόπο διαμονής της Καθ' ης η αίτηση στην έναρξη του δικαιώματος επικοινωνίας του και θα τον επιστρέφει στη λήξη του δικαιώματος επικοινωνίας του στο τόπο διαμονής της Καθ' ης η αίτηση. Όπου ο χρόνος παράδοσης και/ή παραλαβής του ανηλίκου συμπίπτει με χρόνο όπου ο ανήλικος πηγαίνει σχολείο, τότε η παραλαβή και/ή η παράδοση του ανήλικου θα γίνεται από και προς το σχολείο που φοιτά ο ανήλικος. Σε περίπτωση σχολικής αργίας ή διακοπών ή σε περίπτωση που ο ανήλικος δεν θα πάει σχολείο για οποιοδήποτε λόγο, η παραλαβή και/ή η παράδοση του ανήλικου θα γίνεται από και προς τον τόπο διαμονής της Καθ' ης η αίτηση. (β) Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά Κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, οι διάδικοι θα έχουν το ανήλικο τέκνο τους εκ περιτροπής και εναλλάξ κατ' έτος τις ακόλουθες περιόδους: Α' Περίοδος: Από την 23η Δεκεμβρίου η ώρα 10:00π.μ. έως την 28η Δεκεμβρίου η ώρα 10:00π.μ., με δικαίωμα διανυκτέρευσης. Β' Περίοδος: Από την 28η Δεκεμβρίου η ώρα 10:00π.μ. έως την 2η Ιανουαρίου η ώρα 10:00π.μ., με δικαίωμα διανυκτέρευσης. Ο Αιτητής, τα Χριστούγεννα του 2024, θα ασκήσει το δικαίωμά του την Α' περίοδο και ούτω καθεξής και εναλλάξ με την Καθ' ης η αίτηση από χρόνο σε χρόνο. (γ) Πάσχα: Κατά τις εορτές του Πάσχα, οι διάδικοι θα έχουν το ανήλικο τέκνο τους εκ περιτροπής και εναλλάξ κατ' έτος τις ακόλουθες περιόδους: Α' Περίοδος: Από τη Μεγάλη Πέμπτη η ώρα 10:00π.μ. έως την Κυριακή του Πάσχα η ώρα 10:00π.μ., με δικαίωμα διανυκτέρευσης. Β' Περίοδος: Από την Κυριακή του Πάσχα η ώρα 10:00π.μ. έως την Τετάρτη της Διακαινησίμου η ώρα 10:00π.μ., με δικαίωμα διανυκτέρευσης. Ο Αιτητής, το Πάσχα του 2025, θα ασκήσει το δικαίωμά του τη Α' περίοδο και ούτω καθεξής και εναλλάξ με την Καθ' ης η αίτηση από χρόνο σε χρόνο. (δ) Θερινές Διακοπές Κατά την διάρκεια των θερινών διακοπών οι διάδικοι θα έχουν το ανήλικο τέκνο τους εκ περιτροπής και εναλλάξ κατ' έτος τις ακόλουθες περιόδους: Α' Περίοδος: από τις 10/7 μέχρι τις 15/7, από η ώρα 10:00π.μ. της πρώτης ημέρας μέχρι η ώρα 20:30μ.μ. της τελευταίας ημέρας, με δικαίωμα διανυκτέρευσης και από τις 5/8 μέχρι τις 10/8, από η ώρα 10.00π.μ. της πρώτης ημέρας μέχρι η ώρα 20:30μ.μ της τελευταίας ημέρας, με δικαίωμα διανυκτέρευσης. Β' Περίοδος: από τις 16/7 μέχρι τις 21/7 από η ώρα 10:00π.μ. της πρώτης ημέρας μέχρι η ώρα 20:30μ.μ. της τελευταίας ημέρας, με δικαίωμα διανυκτέρευσης και από τις 11/8 μέχρι τις 16/08 από η ώρα 10:00π.μ. της πρώτης ημέρας μέχρι η ώρα 20:30μ.μ. της τελευταίας ημέρας, με δικαίωμα διανυκτέρευσης. Ο Αιτητής, τις θερινές διακοπές του 2025, θα ασκήσει το δικαίωμά του τη Α' περίοδο και ούτω καθεξής και εναλλάξ με την Καθ' ης η αίτηση από χρόνο σε χρόνο. (ε) Κατά τις δημόσιες αργίες δηλαδή την 25η Μαρτίου, την 1η Απριλίου, την 1η Μάϊου, την 1η Οκτωβρίου, την 28η Οκτωβρίου, την ημέρα του Αγίου Πνεύματος και την Καθαρή Δευτέρα, οι διάδικοι θα έχουν τον ανήλικο εναλλάξ από τις 10.00π.μ. μέχρι τις 17.00μ.μ της ίδιας ημέρας. Την πρώτη δημόσια αργία μετά την έναρξη ισχύς του παρόντος διατάγματος, θα ασκήσει το δικαίωμα πρώτος ο Αιτητής και ούτω καθεξής και εναλλάξ με την Καθ' ης η αίτηση. (στ) Κατά τις 30/11, ημέρα της ονομαστικής εορτής του ανήλικου και κατά τις 7/12, ημέρα των γενεθλίων του ανήλικου, οι διάδικοι θα έχουν τον ανήλικο εναλλάξ και εκ περιτροπής από τις 10:00π.μ. μέχρι τις 17:00μ.μ. της ίδιας ημέρα. Μετά την έναρξη ισχύς του παρόντος διατάγματος θα ασκήσει το δικαίωμα πρώτος ο Αιτητής και ούτω καθεξής και εναλλάξ με την Καθ' ης η αίτηση. Νοείται ότι, κατά τις περιόδους των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς, του Πάσχα, των θερινών διακοπών, των δημόσιων αργιών, της ονομαστικής εορτής και ημέρας γενεθλίων του ανήλικου, όταν το ανήλικο θα βρίσκεται με την Καθ' ης η Αίτηση, σε σχέση με μια από τις πιο πάνω περιόδους, το δικαίωμα επικοινωνίας του Αιτητή ως το 1(α) ανωτέρω, θα αναστέλλεται για την περίοδο αυτή. 2. Διάταγμα με το οποίο απαγορεύεται η έξοδος από την Κύπρο του ανήλικου παιδιού των διαδίκων Α. Ν. κατόχου του Ελληνικού Διαβατηρίου με αρ. [.], χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση αμφότερων των διαδίκων και/ή χωρίς την άδεια του Δικαστηρίου. 3. Διάταγμα με το οποίο τοποθετείται το όνομα του ανήλικου παιδιού των διαδίκων Α.Ν κατόχου του Ελληνικού Διαβατηρίου με αρ.[.] στο κατάλογο των προσώπων των οποίων η αναχώρηση απαγορεύεται από την Κύπρο (stop list). Εκτός όπου προνοείται διαφορετικά ανωτέρω, η Καθ' ης η Αίτηση διατάσσεται να παραδίδει στον και να παραλαμβάνει από τον Αιτητή στον τόπο διαμονής της το πιο πάνω ανήλικο τέκνο τους τις ημέρες και ώρες όπως πιο πάνω αναφέρεται. Εκτός όπου προνοείται διαφορετικά ανωτέρω, ο Αιτητής διατάσσεται να παραλαμβάνει από και να παραδίδει στην Καθ' ης η Αίτηση στον τόπο διαμονής της το πιο πάνω ανήλικο τέκνο τους τις ημέρες και ώρες, όπως πιο πάνω αναφέρεται. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ του Αιτητή και εναντίον της Καθ' ης η αίτηση όπως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Κρίνω ορθό με αφορμή την παρούσα απόφαση να επισημάνω το αυτονόητο, ότι δηλαδή ο ανήλικος πρέπει και δικαιούται να έχει μια υγιή σχέση με αμφότερους τους γονείς του για τη σωστή και ολοκληρωμένη ανάπτυξη της προσωπικότητας του και οι γονείς θα πρέπει να παραμερίσουν τις μεταξύ τους διαφορές και να συνεργάζονται, ώστε το παρόν διάταγμα να εφαρμόζεται ευλαβικά και απρόσκοπτα προς όφελος και εξυπηρέτηση των συμφερόντων του ανήλικου παιδιού τους. [Υπ.] .................. Ν. Παπακωνσταντίνου Πότση, Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Η εκτίμηση της υποκειμενικής πλευρά του παιδιού συνδέεται κυρίως με την ανάγκη προστασίας του απο την επιβάρυνση και τις συνακόλουθες δυσμενείς επιπτώσεις που θα συνεπάγεται γι'αυτό μια επικοινωνία που είναι αντίθετη προς τη θεληση του (ΜΕφΠειρ 3/2017 Ισοκράτης. ΜΕφΘεσ 2948/2019 Νόμος). [2] ΜΕφΘεσ1623/2020 Αρμ 2021,400. [3] ΑΠ 537/2012, ΑΠ 255/2011 Ισοκράτης.ΑΠ 896/2007 ΝοΒ 2008, 889.ΜΕφΛαρ 446/2021 Ισοκράτης.ΜεφΘεσ 200/2019 Αρμ 2020,400.ΜεφΑθ 500/2018 Νόμος.Πουλιάδης,άρθρο 1520 αρ. 15,79. Πρβλ. Ακόμη ΜΕφΠειρ 55/2020 Νόμος ("το γεγονός ότι ο εναγων έχει επιδείξει οξύθυμη και εριστική συμπεριφορά έναντι της εναγομένης, δεν σημαίνει αναγκαίως ότι θα είναι κακός πατέρας και το τέκνο θα διατρέχει κίνδυνο μαζί του, ώστε να αποκλεισθεί εντελώς η επικοινωνία.." cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο