Ι.Χ ν. Αλ. Α. κ.α., Αρ. Αίτησης: 237/2024, 29/7/2025 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Δικαιοδοσία Διατροφής ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Χ" Αθανασίου-Σιαμτάνη, Π. Αρ. Αίτησης: 237/2024 Μεταξύ: Ι.Χ κάτοικος Λεμεσού Αιτητή κ α ι
- Αλ. Α. κάτοικος Λεμεσού
- Αν. Α. κάτοικος Λεμεσού Καθ' ων η Αίτηση Αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 12/9/2024 Ημερομηνία: 29 Ιουλίου 2025 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Αιτητή: κος Α. Γεωργίου Για Καθ' ων η Αίτηση: κος Π. Γεωργίου Α Π Ο Φ Α Σ Η Στις 12/9/2024 ο Αιτητής καταχώρησε αίτηση με την οποία ζητά όπως καθοριστεί η συνεισφορά των ενήλικων υιών του στη διατροφή του στο ποσό των €600 μηνιαίως. Ταυτόχρονα καταχώρησε και μονομερή αίτηση με το ίδιο περιεχόμενο. Το Δικαστήριο δεν εξέδωσε οποιοδήποτε προσωρινό διάταγμα αλλά διέταξε την επίδοση της μονομερούς αίτησης στους Καθ' ων η Αίτηση δίδοντας σ' αυτούς το δικαίωμα ν' ακουστούν. Παραθέτω συνοπτικά τους λόγους στους οποίους στηρίζει την αίτηση του ο Αιτητής για έκδοση προσωρινού διατάγματος διατροφής. Προβάλλει μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: - Ότι γεννήθηκε το 1953, είναι μεγάλης ηλικίας με πολλά προβλήματα υγείας. - Ότι έχει πλήρη ανικανότητα για εργασία, ιδίως χειρονακτικής εργασίας μετά από συστάσεις των ιατρών του και των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει. - Ότι δεν έχει οικονομικούς πόρους και το μόνο του εισόδημα είναι η σύνταξη γήρατος που ανέρχεται σε €400 μηνιαίως. - Ότι έχει μηνιαία έξοδα ύψους €1070 και για την κάλυψη τους αναγκάζεται να δανείζεται από φιλικά πρόσωπα. - Ότι ο ένας υιός του, Καθ' ου η Αίτηση 1 τον κατάγγειλε στην Αστυνομία και ζήτησε την απομάκρυνση του από την κατοικία (καλύβα) στην οποία διαμένει και ζήτησε ενοίκια για τη διαμονή του Αιτητή εκεί. Το σπίτι αυτό μεταβίβασε στον πιο πάνω γιο του, αλλά ο γιος του συμφώνησε όπως ο πατέρας του να διαμένει σε αυτό. - Ότι οι γιοι του έχουν οικονομική ευρωστία και άνεση και τη δυνατότητα να συνεισφέρουν στη δική του διατροφή. - Ότι έχει ακόμη ένα γιο, όμως αυτός έχει 4 τέκνα, 3 από τα οποία είναι ανήλικα και έχει χαμηλό μηνιαίο εισόδημα της τάξεως των €1000 γι' αυτό και η αίτηση δεν στρέφεται εναντίον του. - Ότι ο ίδιος πάντοτε τους συμπαραστεκόταν και τους βοηθούσε και τους στήριξε οικονομικά κατά τη διάρκεια των σπουδών τους. - Ότι τους παραχώρησε ό,τι περιουσία είχε, αλλά αυτοί τον εγκατέλειψαν δεν ενδιαφέρονται γι' αυτόν. Οι Καθ' ων η Αίτηση στην αίτηση του πατέρα τους καταχώρησαν κοινή ένσταση στην οποία πρόβαλαν τις δικές τους αντίθετες με τον πατέρα τους θέσεις. Στην ένσταση τους προβάλλουν μεταξύ άλλων ότι η αίτηση στηρίζεται επί ανεπαρκούς βάσεως και ότι δεν υπήρξε συμμόρφωση με τις σχετικές πρόνοιες των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του
- Ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την έκδοση ενός προσωρινού διατάγματος. Ότι ο Αιτητής δεν αποκάλυψε ουσιώδη γεγονότα, απέκρυψε ουσιώδη στοιχεία και επιχείρησε να παραπλανήσει το Δικαστήριο. Δεν ήρθε με καθαρά χέρια και απέκρυψε τα εισοδήματα του και την οικονομική του δυνατότητα, παραθέτοντας αναληθή στοιχεία. Ότι αποσιώπησέ ουσιαστικά γεγονότα και δήλωσε ψευδή στοιχεία ώστε το ισοζύγιο της ευχέρειας και/ή το δίκαιο της επιείκειας να υπαγορεύει την απόρριψη της αίτησης. Επίσης προέβαλαν ότι ο Ατητής δύναται να διατρέφει τον εαυτό του από τα εισοδήματα του και/ή από την εργασία του και/ή από τα δημόσια βοηθήματα τα οποία, εάν κι εφόσον πάσχει, που δεν πάσχει από οποιαδήποτε ανικανότητα, θα λάμβανε και/ή λαμβάνει και το απέκρυψε. Καταχωρήθηκαν επίσης εκατέρωθεν συμπληρωματικές ένορκες δηλώσεις στη βάση των νέων Θεσμών της πολιτικής Δικονομίας. Οι θέσεις των υιών του Αιτητή συνοψίζονται στις ένορκες δηλώσεις τους ως ακολούθως: - Ο Αιτητής απέκρυψε ότι είναι λήπτης τουλάχιστον ενός επιπλέον δημοσίου βοηθήματος ύψους €221,79 ως επίδομα χαμηλοσυνταξιούχου. - Ο Αιτητής έχει τη δυνατότητα να λάβει επιπλέον δημόσια βοηθήματα. - Ο Αιτητής είναι απόλυτα υγιής, πολύ δραστήριος και εργατικός. - Ο Αιτητής ασκεί βαριές και σκληρές χειρωνακτικές εργασίες, όπως κόψιμο ξύλων, τρύγο ελιών και κυρίως εργάζεται αδιαλείπτως ως καλουπατζής σε συγκεκριμένη εταιρεία την οποία και αναφέρουν. - Ότι από την εργασία του εκεί και από τις άλλες εργασίες λαμβάνει εισοδήματα και μπορεί ν' αυτοσυντηρηθεί. Καταθέτουν αντίγραφα φωτογραφιών που αφορούν την περίοδο από το Νοέμβριο του 2024 μέχρι και τα τέλη του Φεβρουαρίου του 2025, που απεικονίζουν, κατά τους ισχυρισμούς, τον Αιτητή να δουλεύει σε τέτοιες εργασίες. Προβάλλουν περαιτέρω ότι ο πατέρας τους εγκατέλειψε τη μητέρα τους και διαμένει με την αλλοδαπή συμβία του η οποία είναι κατά 20 χρόνια νεότερη του. Ισχυρίζονται ακόμα ότι ο πατέρας τους έκανε έκκλητη ζωή, ουδέποτε τους συμπαραστάθηκε, αντιθέτως δημιουργούσε χρέη και προβλήματα και βιαιοπραγούσε εις βάρος της μητέρας τους. Είναι ακόμα η θέση τους ότι ο πατέρας τους ψεύδεται καθώς ο Καθ' ου η Αίτηση 1 ουδέποτε σπούδασε. Όσον αφορά τον Καθ' ου η Αίτηση 2, όπως αναφέρει ο τελευταίος, ο πατέρας τους δεν γνώριζε τι και εάν εν τέλει σπούδασε. Ούτε και παρουσίασε ο πατέρας του οποιοδήποτε τραπεζικό έμβασμα, ότι τον βοηθούσε. Όπως αναφέρουν περαιτέρω η μητέρα τους είχε κληρονομική περιουσία και εργαζόταν και είναι η ίδια που τους ανέθρεψε. Όσον αφορά τον ισχυρισμό του πατέρα τους ότι τους έδωσε ό,τι είχε, είναι η θέση τους ότι το σπίτι που τους έδωσε δεν αποτελεί δωρεά αντίθετα είναι οι ίδιοι που το ξόφλησαν για να μην πουληθεί από την Τράπεζα έτσι τους ανήκει δικαιωματικά. Είναι όπως αναφέρουν και το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο το οποίο οι Καθ' ων η Αίτηση έλαβαν από τον Αιτητή και στην ουσία το αγόρασαν εξοφλώντας τα χρέη του. Που ανέρχονταν σε €5500 και το οποίο ανέλαβαν και τα τρία παιδιά και ακόμα δεν έχει εξοφληθεί. Όπως αναφέρουν στη συνέχεια τα οικονομικά τους δεδομένα δεν τους επιτρέπουν να συνεισφέρουν στη διατροφή του πατέρα τους, ο οποίος δεν ήταν καλός πατέρας ούτε και ενδιαφέρθηκε ποτέ γι' αυτούς. Ειδικότερα όσον αφορά την οικονομική τους κατάσταση ο Καθ' ου η Αίτηση 2 όπως αναφέρει είχε μεταβεί στην Ελλάδα για σπουδές, δεν πήρε πτυχίο, καθώς το 2007 γεννήθηκε ο γιος του. Κατά το χρόνο της φοίτησης του ο πατέρας του δεν συνέδραμε οικονομικά, αλλά είναι η μητέρα του η οποία του έστελνε ένα μικρό ποσό και ο ίδιος εργαζόταν σε διάφορες δουλειές για να μπορέσει να σπουδάσει. Προσπάθησε να συνεχίσει τις σπουδές του όμως δεν τα κατάφερε και έκτοτε εργάζεται, με εξαίρεση το 2013, όπου έμεινε άνεργος. Τα εισοδήματα του είναι της τάξεως των €1500 και η σύζυγος του λαμβάνει €1300 μηνιαίως. Εργάζεται ως πωλητής σε εταιρεία πώλησης παιγνιδιών. Ούτε ο ίδιος ούτε η σύζυγος του έχουν αποταμιεύσεις, αντίθετα έχουν συνάψει δάνεια στην Τράπεζα Κύπρου για να συντηρήσουν την οικογένεια τους, τα οποία ανέρχονται σε €25.000 περίπου και καταβάλλουν δόση ύψους €500 μηνιαίως. Περαιτέρω για τη συντήρηση της οικογένειας χρειάζεται ένα ποσό της τάξεως των €2904 μηνιαίως. Παραθέτει αναλυτικά τα έξοδα τους επισυνάπτοντας τεκμήρια για τις ανάγκες τους. Περαιτέρω όπως αναφέρει η ανήλικη θυγατέρα του θα πρέπει να παρακολουθήσει φροντιστήρια μαθηματικών και χορού και ο 17ος γιος του επιθυμεί με την ενηλικίωση του να φοιτήσει σε κάποια τεχνική σχολή και σε κολλέγια και θα πρέπει να καταβάλλουν €800 για τη φοίτηση του. Γι' αυτό και διαπραγματεύονται για νέο δάνειο με την Τράπεζα για το σκοπό αυτό. Για την κάλυψη των αναγκών της οικογένειας του εξετάζει το ενδεχόμενο να ξεκινήσει νυχτερινή εργασία. Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 από το 1991 μετά την αποστράτευση του εργάζεται ανελλιπώς και ο πατέρας του ποτέ δεν τον βοήθησε. Τέλειωσε τη τεχνική σχολή και εργάζεται από τα 13 του. Παρακολούθησε στη συνέχεια νυχτερινά μαθήματα στη ξενοδοχειακή σχολή διότι εργαζόταν. Έχει τρία παιδιά μια εκ των οποίων είναι ανήλικη. Κατά το Νοέμβριο του 2023 η σύζυγος του τον εκδίωξε από το σπίτι. Για τη στέγαση του αναγκάστηκε ν' αγοράσει ένα κοντέινερ. Στην αρχή διέμενε σε αυτό χωρίς ηλεκτρισμό. Έλαβε δάνειο για της αγορά του κοντέινερ και άλλο για τη σύνδεση του με ηλεκτρικό ρεύμα. Σήμερα εργάζεται ως υγειονομικός εργάτης στο υπουργείο Υγείας και λαμβάνει το ποσό των €1474 μηνιαίως. Είναι υποχρεωμένος να επισκέπτεται καθημερινά 7 κοινότητες γι' αυτό και έχει αυξημένα μεταφορικά έξοδα. Ένεκα της εκδίωξης του από τη σύζυγο τους είναι σε άθλια οικονομική κατάσταση και δεν μπορεί να συνεισφέρει στη διατροφή του πατέρα του. Απορρίπτει τις θέσεις του πατέρα του και ισχυρίζεται ότι ο πατέρας του δεν έχει σοβαρά προβλήματα υγείας ως ο ίδιος διατείνεται, έχει μεγαλύτερα εισοδήματα και δεν είναι ανίκανος για εργασία. Πέραν των δανείων που έχει καταβάλλει διατροφή για την ανήλικη θυγατέρα του ύψους €190 μηνιαίως μετά από έκδοση διατάγματος του Οικογενειακού Δικαστηρίου. Παραθέτει ενδεικτικά τα έξοδα του τα οποία ανέρχονται στα €
- Πέραν των πιο πάνω οι άλλες δύο θυγατέρες του 22 και 20 ετών βρίσκονται στο ξεκίνημα της ζωής τους και νιώθει θλίψη που δεν μπορεί να τις βοηθήσει. Περαιτέρω υποβάλλει ότι ο Αιτητής απέκρυψε το γεγονός ότι εκμεταλλεύεται την οικία του Καθ' ου η Αίτηση 1 την οποία ο πατέρας τους την ονομάζει καλύβα . Στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση τους οι υιοί του Αιτητή αναφέρουν ότι κατήγγειλαν τον πατέρα τους για ψευδορκία στην Αστυνομία και στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Πρόνοιας. Καθώς ο πατέρας τους δεν ανέφερε ότι είναι λήπτης δημοσίου βοηθήματος ύψους €221,79 μηνιαίως ως επίδομα χαμηλοσυνταξιούχου, επίσης ότι δεν ανέφερε τα πιο πάνω όταν αποτεινόταν για να εγκριθεί αίτημα του για νομική αρωγής. Οι Καθ' ων η Αίτηση τόσο στις αρχικές ένορκες δηλώσεις όσο και στις συμπληρωματικές είναι κατηγορηματικοί στη θέση τους ότι ο πατέρας τους εργάζεται κανονικά και είναι δηλωμένος στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις ως υπάλληλος σε εταιρεία που απασχολείται στον κατασκευαστικό /οικοδομικό τομέα. Συνεπώς λαμβάνει εισόδημα και από την εν λόγω εργασία. Υποδεικνύουν δε ότι παρότι ο πατέρας τους αναφέρει στην παρ. 13 την εργασία του ως βοηθός καλουπατζή, εντούτοις δηλώνει ψευδώς ότι σταμάτησε να απασχολείται στην εν λόγω εργασία. Παραπέμπουν επίσης για να υποστηρίξουν τη θέση τους ότι εργάζεται ο πατέρας τους, στην ιατρική γνωμάτευση της ειδικής πνευμονολόγου ημ. 23/7/2024 την οποία ο Ατητής επισυνάπτει ως Τεκ.1 στην αρχική του ένορκη δήλωση, στην οποία η εν λόγω ιατρός αναφέρει ότι «παρά ταύτα εξακολουθεί να εργάζεται σκληρά ως καλουψιής σε οικοδομικές εργασίες λόγω οικονομικών προβλημάτων..» Στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του ο Αιτητής απορρίπτει τα όσα του καταλογίζουν τα παιδιά του, επιμένοντας στις θέσεις του. Όσον αφορά το σπίτι στο οποίο διαμένει στα Φοινικάρια το οποίο μεταβίβασε στον υιό του, είναι η δική του θέση ότι του το παραχώρησε ο γιος του για να διαμένει εφόρου ζωής. Κάτι που ο υιός αρνείται κατηγορηματικά. Απορρίπτει περαιτέρω τα όσα αναφέρουν οι γιοι του για ύπαρξη συμβίας και αρνείται ότι είναι αυτόν που απεικονίζουν οι φωτογραφίες που έχουν παρουσιάσει. Παραδέχεται μόνο ότι τον αφορά μόνο η μια φωτογραφία. Επισυνάπτει επίσης ως Τεκ.2 επιστολή των δικηγόρων του ενός γιου του ημ. 17/2/2025 με την οποία τον καλεί να εγκαταλείψει το σπίτι, να παραδώσει ελεύθερη κατοχή και του ζητά την απόδοση σε αυτόν ποσού ενοικίων και/ή αποζημιώσεων ύψους €58.
- Τέλος επιμένει στη θέση του ότι εξακολουθεί να έχει προβλήματα υγείας και δυσκολεύεται να συντηρήσει τον εαυτό του. Επισυνάπτει στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του αντίγραφο της βεβαίωσης για λήψη παροχής (θεσμοθετημένης σύνταξης) ύψους €471,74, στην οποία σημειώνεται ότι περιλαμβάνεται και το ποσό εισφοράς στο ΓΕΣΥ. Επίσης επισυνάπτει αντίγραφο εισερχόμενης πληρωμής της σύνταξης του ημ. 30/1/2025 που ανέρχεται στο ποσό των €424,
- Η υπόθεση ορίστηκε σε ακρόαση χωρίς να επιθυμούν οι διάδικοι οποιαδήποτε συναινετική λύση. Οι ευπαίδευτοι συνηγόροι των διαδίκων με τις εμπεριστατωμένες αγορεύσεις τους που κατέθεσαν επιχειρηματολόγησαν υπέρ των αντίστοιχων θέσεων τους. Τις θέσεις τους λαμβάνω σοβαρά υπόψη μου για την έκδοση της παρούσας απόφασης. Νομική Πτυχή Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος στη βάση του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60, ως έχει τροποποιηθεί, θα πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α. Ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, β. ορατή πιθανότητα επιτυχίας του Ενάγοντος στην αγωγή, και γ. ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο αν δεν εκδοθεί το διάταγμα. Οι πιο πάνω προϋποθέσεις έχουν αναλυθεί σε έκταση στη νομολογία [βλ. Οδυσσέως v. Pieris Estates
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Κυτάλα κ.ά. v. Χρυσάνθου κ.α.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, Κ.Ο.Τ. v. Θεωρή
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 255, M. Ch. Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. v. Timberland
(1997)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791, Parico Aluminium Designs Ltd. v. Muskita Aluminium Co. Ltd. κ. ά.
(2002)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2015 κ.α.] Η πρώτη προϋπόθεση δεν εξυπακούει τίποτα περισσότερο από την αποκάλυψη συζητήσιμης υπόθεσης με βάση τις έγγραφες προτάσεις. Όσον αφορά τη δεύτερη, είναι αρκετό για το Δικαστήριο να ικανοποιηθεί ότι υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Αυτή έχει ερμηνευθεί να σημαίνει κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα, αλλά και πολύ λιγότερο από το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Η τρίτη προϋπόθεση, όπως αναλύεται στην υπόθεση Οδυσσέως (ανωτέρω), σχετίζεται με το θέμα επάρκειας της θεραπείας υπό το φως των γεγονότων της κάθε υπόθεσης. Αν η επιδίκαση αποζημιώσεων στο τελικό στάδιο είναι αρκετή για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων του Αιτητή, τότε η έκδοση του παρεμπίπτοντος διατάγματος δεν είναι απαραίτητη. Το θέμα δεν τελειώνει εδώ. Όπως υποδεικνύεται στην Οδυσσέως (ανωτέρω) το Δικαστήριο, στο τελικό στάδιο, θα πρέπει να σταθμίσει κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα [βλ. Ιπποδρομιακή Αρχή v. Χ" Βασίλη
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 152]. Είναι δε καθιερωμένη αρχή ότι ο Αιτητής ο οποίος επιδιώκει μονομερώς ένα προσωρινό διάταγμα πρέπει να προσέρχεται στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια. Πρέπει να προβαίνει σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη όλων των ουσιωδών γεγονότων. Η σημασία της οποίας έχει αναλυθεί σε σειρά αποφάσεων. Το επιστέγασμα της απουσίας αποκάλυψης είναι η κατάργηση του διατάγματος. Το Δικαστήριο αν θεωρήσει ότι η μη αποκάλυψη ήταν ουσιώδης, μπορεί να ακυρώσει το προσωρινό διάταγμα που το ίδιο εξέδωσε αρνούμενο ν' ακούσει περαιτέρω τον Αιτητή. Για να ακυρώσει, όμως, το διάταγμα θα πρέπει να τα γεγονότα που δεν αποκαλύφθηκαν να ήταν ουσιώδη. Επίσης, θα πρέπει να βρίσκονταν εντός της γνώσης του Αιτητή. [Βλ. Στυλιανού v. Στυλιανού
(1992)1 Α.Α.Δ. 583, Γρηγορίου κ. ά. v. Χριστοφόρου
(1995)1 Α.Α.Δ. 248, , Resola (Cyprus) Ltd. v. Χρίστου
(1998)1 (Β) Α.Α.Δ. 598, Σεβαστού ν. Σεβαστού,
(2002)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1980]. Στις περιπτώσεις ακόμα μονομερών αιτήσεων πρέπει να καταδεικνύεται το επείγον του αιτήματος. ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ Προτού ασχοληθώ με την εξέταση των τριών προϋποθέσεων για την έκδοση προσωρινών διαταγμάτων, θα εξετάσω την ένσταση των Καθ' ων η Αίτηση ότι υπήρξε απόκρυψη στοιχείων από τον Αιτητή και ότι ο Αιτητής δεν προσήλθε στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια, κατά την υποβολή της αίτησης. Σύμφωνα με τη νομολογία η υποχρέωση του Αιτητή για αποκάλυψη όλων των ουσιωδών στοιχείων υφίσταται μόνο στην περίπτωση μονομερούς αίτησης [Cyprus Trading Corporation Ltd v. Zim Israel Navigation Co. Ltd κ.ά.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1168]. Θα υπενθυμίσω ότι στην παρούσα υπόθεση, η μονομερής αίτηση επιδόθηκε στην άλλη πλευρά με οδηγίες του Δικαστηρίου. Συνεπώς, μετά την επίδοσή της στην άλλη πλευρά, η μονομερής αίτηση απώλεσε την υπόσταση της μονομερούς αίτησης και μετατράπηκε σε αίτηση δια κλήσεως [Μαρκιτανής ν. Μουτζούρη
(2000)1 Α.Α.Δ. 923 και Κώστας Σμυρνιός
(2000)1 A.A.Δ. 43] Επομένως, έχει εφαρμοστεί ο κανόνας της υποχρέωση αποκάλυψης όλων των ουσιωδών στοιχείων στην περίπτωση αίτησης δια κλήσεως και δόθηκε στους Καθ' ων η Αίτηση το δικαίωμα να ακουστούν. Ούτε πρόκειται για περίπτωση όπου εκδόθηκε οποιοδήποτε προσωρινό διάταγμα στη βάση των όσων λέχθηκαν στη μονομερή αίτηση. Το Δικαστήριο με την επίδοση της αίτησης συνεπώς έχει τις θέσεις και των δύο πλευρών. Τόσο του πατέρα όσο και των υιών του. Όσον αφορά την ένσταση των Καθ' ων η Αίτηση ότι δεν υπήρχε συμμόρφωση στους διαδικαστικούς κανονισμούς, όπως αυτή αναπτύσσεται στην ένορκη δήλωση του Καθ' ου η αίτηση 2, δηλαδή ότι δεν έχουν τηρηθεί οι πρόνοιες τους Μέρους 23.8
(2)των κανονισμών καθότι δεν έχει καταχωρισθεί ξεχωριστή δήλωση η οποία να εξηγεί τους λόγους του κατεπείγοντος και οι λόγοι που αναγράφονται στην αίτηση δεν είναι επαρκείς και δεν επεξηγούνται, επίσης ότι δεν υπήρξε συμμόρφωση με τις πρόνοιες του μέρους 25.3
(3)και του 25.6.
(3)οι οποίες επιβάλλουν όπως στις μαρτυρίες που υποστηρίζουν την αίτηση χωρίς ειδοποίηση αναφέρονται οι λόγοι για τους οποίους δεν δόθηκε ειδοποίηση, διαπιστώνω ότι στην αίτηση του Αιτητή αναφέρονται οι λόγοι που υποβάλλεται η αίτηση χωρίς να επιδοθεί αντίγραφο της στους Καθ' ων η Αίτηση. Και ότι αυτό γίνεται όπως αναφέρεται την αίτηση του «Ενόψει της επείγουσας φύσεως της υπόθεσης και του κατ' επείγοντος και της ύπαρξης άμεσης ανάγκης κάλυψης ων εξόδων του Αιτητή.» Όμως εν πάση περιπτώσει, όπως έχω αναφέρει πιο πάνω, στην προκείμενη περίπτωση διατάχθηκε επίδοση της αίτησης και δεν εκδόθηκε προσωρινό διάταγμα χωρίς οι Καθ' ων η Αίτηση ν' ακουστούν ,συνεπώς οποιαδήποτε παρατυπία δεν θα είχε οποιαδήποτε συνέπεια για τους Καθ' ων η Αίτηση. Με γνώμονα τις αρχές που διατυπώθηκαν με τη νομολογία, προχωρώ στη συνέχεια να εξετάσω κατά πόσο πληρούνται οι πιο πάνω προϋποθέσεις, έχοντας υπόψη μου την ένσταση, το περιεχόμενο των αντίστοιχων ενόρκων δηλώσεων και τα όσα οι ευπαίδευτοι συνήγοροι ανέπτυξαν στις αγορεύσεις τους, έχοντας πάντοτε κατά νου ότι το Δικαστήριο, σε αυτό το στάδιο, δεν ενεργεί ως Δικαστήριο ουσίας και θα πρέπει να αποφεύγει να προβαίνει σε διεξοδική αξιολόγηση της μαρτυρίας και εξαγωγή συμπερασμάτων επί των διαφιλονικούμενων θεμάτων [βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)1 C.L.R. 263]. Το θέμα της διατροφής των γονέων ρυθμίζεται από τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων νόμο του 1990, Ν.216/1990, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί. Σύμφωνα με το άρθρο 34 του Νόμου, Υποχρέωση διατροφής γονέων
- Το ενήλικο τέκνο έχει υποχρέωση διατροφής των γονέων του, εφόσο οι τελευταίοι δεν μπορούν να διατρέφουν τον εαυτόν τους από την περιουσία ή τα εισοδήματα τους ή από εργασία κατάλληλη για την ηλικία, την κατάσταση της υγείας τους και τις λοιπές βιοτικές τους συνθήκες. Διατροφή γονέων από εισοδήματα δωρεάς
- Εφόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 34 οι γονείς έχουν δικαίωμα διατροφής και έναντι τέκνου από τα εισοδήματα περιουσίας που οι ίδιοι έχουν δωρήσει στο τέκνο. Ρύθμιση από το Δικαστήριο
- Tο Δικαστήριο μπορεί με αίτηση του γονέα ή του δικαιούχου ή του Διευθυντή να ρυθμίσει το θέμα διατροφής του σύμφωνα με τις πρόνοιες του παρόντος Νόμου. Μέτρο και περιεχόμενο της διατροφής 37.-
(1)Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.
(2)Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του. ..................................... Συνεπώς, από τον ίδιο το νόμο και τη νομολογία και τα καταχωρημένα δικόγραφα, προκύπτει ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα. Περαιτέρω η διατροφή από τη φύση της, αποσκοπεί στην ικανοποίηση των άμεσων βιοτικών αναγκών του δικαιούχου προσώπου. Χωρίς διατροφή είναι αδύνατη η συνέχιση της ζωής. Ο Αιτητής είναι συνταξιούχος, έχει γεννηθεί το 1953 και με προβλήματα υγείας. Τα προβλήματα υγείας επιβεβαιώνονται από ιατρικές βεβαιώσεις. Η πρώτη ημερομηνίας 23/7/2024 από τον ΟΚΥΠΥ, από καρδιολόγο, στην οποία αναφέρει ο εν λόγω ιατρός ότι «ο αιτητής έχει ιστορικό ανευρύσματος ανιούσας θωρακικής αορτής και παρακολουθείται σε τακτά χρονικά διαστήματα στα εξωτερικά ιατρεία της καρδιολογικής κλινικής» Επίσης στην ιατρική γνωμάτευση ημ. 23/7/2024 Πνευμονολόγου στο ΓΕΣΥ η εν λόγω ιατρός αναφέρει ότι ο Αιτητής «πάσχει από
- Διάμεση πνευμονοπάθεια μέσου βαθμού του τύπου της μη ειδικής διάμεσης πνευμονίδιτιδα....Βρίσκεται σε συστηματική παρακολούθηση λόγω της χρονιότητας της πάθησης του». Αναφέρει περαιτέρω ότι ο Αιτητής παρακολουθείται συστηματικά από καρδιολόγο και ρευματολόγο. Επίσης στο σχετικό «Ενημερωτικό σημείωμα-Εξιτήριο ασθενούς» το οποίο επισυνάπτει ο Αιτητής από τον ΟΚΥΠΥ φαίνεται να νοσηλεύτηκε από 20/8/2024 και 22/ 8/2024 και οι λόγοι εισαγωγής του ως προκύπτουν από το εν λόγω έγγραφο ήταν η διενέργεια στεφανιογραφίας μετά από παραπομπή από τα εξωτερικό ιατρεία καρδιολογίας (δρ. Χρίστου) λόγω ΗΚΓ υπερηχογραφικών αλλαγών και θωρακικού άλγους από την προηγούμενη ημέρα διάρκειας περίπου 20 λεπτών. Αναφέρει επίσης ότι ο Αιτητής είχε αιμωδίες δεξιού βραχίονα- ώμου θωρακικό άλγος από το πρωί της μέρας εισαγωγής» Ως κύρια διάγνωση αναφέρεται στο εν λόγω σημείωμα «θωρακικό άλγος υπό διερεύνηση» Ως δευτερεύουσες διαγνώσεις αναφέρονται «Ανεύρυσμα ανιούσας αορτής ΔΣΛ, RA, Πνευμονοπάθεια». Επίσης σε σχετικό πιστοποιητικό για άλλους λόγους εισαγωγής του στις 4/6/2024, ως δευτερεύουσες παθήσεις αναφέρονται: «Παλαιό έμφραγμα του μυοκαρδίου, θωρακικού αορτικό ανεύρυσμα, αγγειοπάθεια, Συστηματική σκλήρωση, Αυξημένη αρτηριακή πίεση, Υπερπλασία του προστάτη». Περαιτέρω ο Αιτητής έχει χαμηλά εισοδήματα, σύνταξη ύψους €424 και ενδεχομένως να δικαιούται επίδομα χαμηλοσυνταξιούχου, τα οποία δεν επαρκούν για τη συντήρηση και διατροφή του. Περαιτέρω η θέση του Αιτητή ως φαίνεται στην ένορκη δήλωση του 12/9/2024 παράγραφος 13 είναι ότι μέχρι πρόσφατα ασκούσε περιστασιακά χειρωνακτική εργασία, ως βοηθός καλουπατζή από την οποία λάμβανε μηνιαίως περί τα €
- Εργαζόταν πολύ λίγες ώρες το μήνα και η κατάσταση υγείας και οι πόνοι που αντιμετώπιζε δεν του επέτρεπαν να στέκεται όσο μάλλον να εργάζεται. Οι Καθ' ων η Αίτηση αμφισβητούν τη θέση του πατέρα τους ότι σταμάτησε να εργάζεται, προβάλλοντας ότι εκτός από αυτά έχει άλλα εισοδήματα από τρύγο, ελιές, παρουσιάζοντας κάποια αντίγραφα φωτογραφιών που ως ισχυρίζονται απεικονίζουν τον πατέρα τους στο σπίτι που διαμένει να κάνει τέτοιες εργασίες, αμφισβητώντας την ανικανότητα του για εργασία, αλλά και την κατάσταση υγείας του. Όμως το Δικαστήριο δεν μπορεί να μετατρέπει εαυτόν σε πραγματογνώμονα αναφορικά με την κατάσταση υγείας του Αιτητή και την ικανότητα του να εργαστεί. Ούτε ασφαλώς σε αυτό το στάδιο μπορεί να αμφισβητήσει την αξιοπιστία των ιατρών που έκαμαν τις συγκεκριμένες αναφορές για την υγεία του Αιτητή. Θα ήταν πρόωρο ακόμα για το Δικαστήριο να προβεί σε ευρήματα επί των αντικρουόμενων ισχυρισμών. Αυτό θα γίνει στα πλαίσια της εκδίκασης της κυρίως αίτησης όταν ενώπιον του Δικαστηρίου θα βρίσκεται ολοκληρωμένη η μαρτυρία των διαδίκων και θα αξιολογηθεί η αξιοπιστία τους. Φαίνεται εξάλλου από τις ένορκες δηλώσεις ότι υπάρχουν αρκετά διαφιλονικούμενα θέματα, ειδικότερα για τα εισοδήματα των διαδίκων αλλά και την ανικανότητα και απορία του πατέρα τους. Αλλά και για τα έξοδα τόσο του πατέρα τους αλλά και των υιών του. Όσον αφορά τη θέση των Καθ' ων η Αίτηση ότι στο πιστοποιητικό της πνευμονολόγου αναφερόταν ότι παρά το προβλήματα υγείας ο Αιτητής εργάζεται σκληρά, σημειώνω ότι η έκθεση φέρει ημ. 23/7/
- Η παρούσα αίτηση καταχωρήθηκε στις 12/9/
- Ο Αιτητής ανέφερε στην αίτηση του το γεγονός ότι μέχρι πρόσφατα εργαζόταν πολύ λίγες ώρες το μήνα και η κατάσταση υγείας και οι πόνοι που αντιμετώπιζε δεν του επέτρεπαν να στέκεται πόσο μάλλον να εργάζεται. Από τα πιο πάνω παρατεθέντα και για σκοπούς έκδοσης ενός προσωρινού διατάγματος είναι προφανές ότι καταδεικνύεται ορατή πιθανότητα επιτυχίας του Αιτητή στην αίτηση του. Επιπλέον και η τρίτη προϋπόθεση επίσης συντρέχει, εφόσον οι ανάγκες της διατροφής είναι τρέχουσες και δεν μπορούν να αποκατασταθούν μεταγενέστερα με την επιδίκαση οποιωνδήποτε αποζημιώσεων. Τα περιορισμένα εισοδήματα του Αιτητή, που προέρχονται από σύνταξη γήρατος και ενδεχομένως ενός επιπλέον επιδόματος χαμηλοσυνταξιούχου περίπου €272, δεν επαρκούν για τη διαβίωση ενός ενήλικα, έχοντας υπόψη μου ότι νοικοκυριό με ένα άτομο ηλικίας 15 ετών σύμφωνα με το Τμήμα Αφερεγγυότητας έχει ως λογικά έξοδα διαβίωσης τουλάχιστον τον ένα ποσό της τάξεως των €750,
- Και στην παρούσα περίπτωση έχουμε ένα ηλικιωμένο άτομο με προβλήματα υγείας τα οποία απαιτούν ιατρικά έξοδα που ενδεχομένως να μην καλύπτονται πλήρως από το ΓΕΣΥ. Συνεπώς η διαβίωση του πατέρα των διαδίκων από τη σύνταξη του και ενδεχομένως από τη λήψη επιδόματος χαμηλοσυνταξιούχου ως το περιγράφει και η ίδια η λέξη ως ένα επίδομα σε άτομο που λαμβάνει χαμηλή σύνταξη, δεν μπορεί να περιμένει μέχρι την εκδίκαση της εναρκτήριας. Το επείγον στην έκδοσης ενός προσωρινού διατάγματος συνεισφοράς είναι αυταπόδεικτο. Για να γεννηθεί όμως, η υποχρέωση διατροφής είναι απαραίτητο να πληρούνται δύο προϋποθέσεις: πρώτη προϋπόθεση είναι η απορία του δικαιούχου, δηλαδή η αδυναμία του δικαιούχου να διατρέφει τον εαυτό του από την εργασία ή την περιουσία του που εκ πρώτης όψεως υπάρχει, και δεύτερη η ύπαρξη οικονομικής επάρκειας του υπόχρεου. Η ρύθμιση της συνεισφοράς των υιών του λοιπόν είναι αναγκαία, νοουμένου ότι δεν θα διακινδυνεύσει η διατροφή των ιδίων και των ανηλίκων τέκνων τους, έχοντας πάντοτε υπόψη μου ότι προτεραιότητα έναντι των ανιόντων έχει η διατροφή των ανηλίκων τέκνων τους. Αντλώ καθοδήγηση από τον Ελληνικό Αστικό Κώδικα άρθρο 1487 στο οποίο προνοούνται τα ακόλουθα: Δεν έχει υποχρέωση διατροφής εκείνος που, ενόψει και των λοιπών υποχρεώσεων του, δεν είναι σε θέση να τη δώσει χωρίς να διακινδυνεύσει η δική του διατροφή. Ο κανόνας αυτός δεν ισχύει όταν πρόκειται για τη διατροφή ανηλίκου τέκνου από το γονέα του, εκτός αν αυτό μπορεί να στραφεί εναντίον άλλου υποχρέου ή αν μπορεί να διατραφεί από την περιουσία του. Όσον αφορά το ύψος της συνεισφοράς του υποχρέου, αυτό καθορίζεται στη βάση δύο παραμέτρων. Των οικονομικών δυνάμεων των υπόχρεων σε διατροφή και των αναγκών του ανιόντα. Προχωρώ συνεπώς στην εξέταση των αναγκών του Αιτητή. Όπως έχει λεχθεί στην Χαραλάμπους ν. Χαράλαμπος
(2010)1(Β) Α.Α.Δ. 951, Irina Παπαντωνίου ν. Χρ. Παπαντωνίου
(2011)1 Α.Α.Δ. 1875 το μέτρο με το οποίο θα καθοριστεί η διατροφή δεν επιδέχεται αποτιμήσεις με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη κονδυλίων με ιδιαίτερη αυστηρότητα. Αντίθετα, η κοινή λογική και εμπειρία προσφέρει τη βάση για τέτοιο καθορισμό. Ούτε το Δικαστήριο προχωρά σε τελικά ευρήματα αναφορικά με το ακριβές ύψος των αναγκών του δικαιούχου. Γι' αυτό κατά την αξιολόγηση του αιτήματος του Αιτητή το Δικαστήριο εφαρμόζοντας τις αρχές της νομολογίας, οφείλει να σταθμίσει το εύλογο των κονδυλίων, εξασκώντας περαιτέρω τη δική του κρίση και την κοινή λογική και πείρα της ζωής για τον προσδιορισμό των αναγκών του δικαιούχου να καθορίσει τη συνεισφορά του υποχρέου για διατροφή του δικαιούχου. [Bλ. Ορφέας Παναγιώτου v. Χρυστάλλα Σφικτού
(2001)1 Α.Α.Δ.625, Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδης
(1998)1 Α.Α.Δ. 625 και Δημητρίου V. Περδίου (ανωτέρω). Εφαρμόζοντας τις παραπάνω αρχές και έχοντας μια εικόνα των αναγκών του Αιτητή, το γεγονός ότι ο ίδιος αναφέρει ότι δεν εργάζεται, θεωρώ ότι ποσό των €300 για μεταφορικά, για να μεταβαίνει στους ιατρούς είναι υπερβολικό και ότι τα λογικά έξοδα διαβίωσης του Αιτητή είναι χαμηλότερα του ποσού των €1070, που ο ίδιος αναφέρει. Λαμβάνοντας συνεπώς υπόψη μου τα εισοδήματα των υιών του και τις υποχρεώσεις τους ως παρουσιάστηκαν από τους ιδίους σήμερα, (χωρίς βέβαια να παρουσιάζεται από αυτούς οποιοδήποτε κατάσταση μισθοδοσίας και φορολογική δήλωση και να εξηγείται κατά πόσο αυτά τα οποία παρουσιάζονται είναι οι μεικτές ή οι καθαρές απολαβές τους), το γεγονός ότι έχουν υποχρεώσεις έναντι των ανηλίκων παιδιών τους, λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψη μου την κατάσταση του υιού του ο οποίος εκδιώχθηκε από τη συζυγική κατοικία και έχει υποχρέωση να συνεισφέρει στη διατροφή της ανήλικης θυγατέρας του με ένα ποσό €190 το μήνα, επίσης ότι στο σπίτι που παραχώρησε ο Αιτητής στον ένα υιό του διαμένει ο ίδιος, συνεπώς δεν έχει έξοδα ενοικίου, επίσης ότι αυτός ο υιός του διαμένει σε κοντέινερ και έχει χρέος, χωρίς να μπορώ να αξιολογήσω σε αυτό το στάδιο τον ακριβή λόγο και να εμπλακώ στην αντιπαράθεση πατέρα και υιών, έχοντας περαιτέρω υπόψη μου ότι η υποχρέωση των υιών απέναντι στον πατέρα τους έπεται της υποχρέωσης τους έναντι των ανηλίκων τέκνων τους, θεωρώ ότι είναι εύλογο και δίκαιο όπως εκδοθεί ένα προσωρινό διάταγμα της τάξεως των €75 για κάθε υιό του Αιτητή. Ποσό το οποίο θεωρώ εύλογο υπό τις περιστάσεις ως συνεισφορά για τη διατροφή και συντήρηση του πατέρα τους, χωρίς να διακινδυνεύει η δική τους διατροφή και η διατροφή των ανηλίκων τέκνων τους. Τονίζω σε αυτό το στάδιο ότι το Δικαστήριο θα ήταν πρόωρο να προχωρήσει σε τελικά ευρήματα επί των αναγκών και υποχρεώσεων των διαδίκων. Καταλήγω συνεπώς με βάση τα πιο πάνω, ότι ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις του Νόμου και ότι είναι δίκαιο και πρόσφορο να εκδοθεί ένα προσωρινό διάταγμα διατροφής στο ποσό των €150 μηνιαίως που αντιστοιχεί σε €75 για κάθε υιό του Αιτητή. Συνακόλουθα εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσονται οι Καθ' ων η αίτηση όπως καταβάλλουν στον Αιτητή από 1/8/2025 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μηνός με 5 μέρες χάρη το ποσό το €75 έκαστος, ως συνεισφορά τους στη διατροφή και συντήρηση του Αιτητή. Το προσωρινό διάταγμα καθίσταται απόλυτο και θα ισχύει μέχρι εκδίκασης της κυρίως αίτησης και/ή μέχρι νεωτέρας διαταγής του Δικαστηρίου. Τα έξοδα της παρούσας αίτησης, επιδικάζονται υπέρ του Αιτητή και εναντίον του Καθ' ων η Αίτηση ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο και να καταβληθούν στο τέλος της διαδικασίας. Υπ.................... Κ. Χ" Αθανασίου - Σιαμτάνη Π ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: προσωρινό διάταγμα διατροφής γονέα cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο