Μ.Π. ν. Ε.Π., Αρ. Αίτησης? 222/2022, 18/9/2025

(1)και 4 αλλά και τον θεσμό παρ. 10 εδάφιο

(2)των Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, ως αυτοί έχουν τροποποιηθεί. Οι διάδικοι δεν αντεξετάστηκαν. Οι προσπάθειες των μερών για εξώδικη διευθέτηση της παρούσης δεν κατέληξαν σε κάποιο θετικό αποτέλεσμα και συνεπώς η παρούσα υπόθεση οδηγήθηκε τελικώς σε ακρόαση. Ακολούθως, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων παρέδωσαν τις γραπτές τους αγορεύσεις και το Δικαστήριο επιφύλαξε την τελική του απόφαση. (II) ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΙΤΗΤΡΙΑΣ։ Στα πλαίσια της Αίτησης αλλά και της έγγραφης μαρτυρίας της, η Αιτήτρια αναφέρει ότι νυμφεύθηκε με τον Καθ' ου η Αίτηση στις 29/10/1989 και ότι ο έγγαμος βίος τους λύθηκε από το Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού στις 29/10/

1. Αναφέρει ότι απέκτησε με τον Καθ' ου η Αίτηση μεταξύ άλλων τέκνων τα οποία ενηλικιώθηκαν, τον Π.Π. ο οποίος γεννήθηκε στις 22/08/2007, στην Λεμεσό και για τον οποίο εγείρει την υπό εξέταση αίτηση. Η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι κατά τη διάρκεια της έγγαμης σχέσης των διαδίκων διέμεναν στη συζυγική εστία στο χωριό [.], στην Λεμεσό, όπου και συνεχίζει να διαμένει μαζί με το ανήλικο τέκνο τους, ενώ ο Καθ' ου η Αίτηση μετακόμισε στο χωριό [.], στην Λεμεσό. Ισχυρίζεται ακόμα ότι επωμίστηκε αποκλειστικά το τεράστιο χρέος για την εν λόγω κατοικία ύψους €200,000 αφού ο Καθ' ου η Αίτηση παραλείπει και ή αδιαφορεί να συνεισφέρει σε αυτό. Μέσα από την ένορκη της μαρτυρία, η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι ο Καθ΄ ου η Αίτηση από την ημερομηνία της διάστασης τους μέχρι και σήμερα, δεν συνεισφέρει οποιοδήποτε ποσό για την κάλυψη των εξόδων διατροφής και συντήρησης του ανήλικου τέκνου τους. Μάλιστα, ισχυρίζεται ότι ακόμα και μετά από την έκδοση του προσωρινού διατάγματος στα πλαίσια της παρούσας Αίτησης, ο Καθ' ου η Αίτηση εξακολουθεί να αρνείται ετσιθελικά να καταβάλει οποιοδήποτε ποσό. Ακολούθως, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι ο Καθ΄ ου η Αίτηση λαμβάνει επιδόματα αναπηρίας αλλά και σύνταξη από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, ενώ είναι σε θέση να εργάζεται, να διατρέφει και να συντηρεί το πιο πάνω ανήλικο τέκνο του. Προσθέτει ότι ο Καθ' ου η Αίτηση σύναψε σχέση με αλλοδαπή με την οποία έκανε καινούργια οικογένεια, ενώ για το ανήλικο τέκνο του Π.Π. αδιαφορεί παντελώς. Υποστηρίζει ότι εργάζεται ως καθαρίστρια στη σχολική εφορεία του δημοτικού σχολείου του [.] και λαμβάνει μηνιαίως το ποσό των €412,00 από την εργασία της, προσκομίζοντας σχετική βεβαίωση ως Τεκμήριο αρ.
2. Περαιτέρω, αναφέρει ότι λαμβάνει το ποσό των €142,00 μηνιαίως ως επίδομα πολυτέκνου και €188,00 μηνιαίως ως επίδομα μονογονέα. Ισχυρίζεται ότι πολλές φορές αναγκάζεται να δανείζεται χρήματα και είδη πρώτης ανάγκης από συγγενικά της πρόσωπα, έτσι ώστε να μπορέσει να ανταπεξέλθει στις ανάγκες διατροφής και συντήρησης του ανήλικου τέκνου τους. Είναι η θέση της, ότι το ανήλικο τέκνο τους έχει αυξημένες ανάγκες και έξοδα που είναι άμεσα και αναγκαία, τα οποία ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €600,00 μηνιαίως. Τα εν λόγω έξοδα του ανήλικου συνοπτικά και όχι εξαντλητικά αναλύονται ως ακολούθως։ α) Διατροφή, ............................................................ €280,00.- β) Ένδυση/Υπόδηση ............................................... €50,00.- γ) Ιατρικά έξοδα, φάρμακα.................................... €20,00.- δ) Τηλέφωνο (κάρτα)............................................. €20,00.- ε) Είδη καθαριότητας............................................ €30,00.- στ) Ψυχαγωγία.................................................... €30,00.- ζ) Μεταφορικά.................................................... €50,00.- η) Ηλεκτρισμός, νερό ................................ €45,00.- θ) Κουρείο............................................................. €15,00.- ι) Γενέθλια............................................................. €30,00.- κ) Γραφική Ύλη, βιβλία.......................................... €30,00.- Σύνολο։ €600,00.- Υποστηρίζει μέσα από την ένορκη μαρτυρία της, πως η ηλικία του τέκνου της ως επίσης και η υγεία του είναι τέτοια, που η παροχή σε αυτό όλων των αναγκαίων ειδών διατροφής καθίσταται επιβεβλημένη χωρίς οποιαδήποτε καθυστέρηση, αλλιώς σε αντίθετη περίπτωση τίθεται σε άμεσο κίνδυνο η υγεία και κατ' επέκταση η ύπαρξη του ως άνω ανήλικου τέκνου των διαδίκων. Επιπρόσθετα, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι με τα εισοδήματα τα οποία λαμβάνει, σε αντιπαραβολή με τα έξοδα που καλείται να καταβάλλει, δεν μπορεί να ανταπεξέλθει και να καλύπτει εις ολόκληρο τις ανάγκες του ανήλικου τέκνου τους και για αυτό αξιώνει την άμεση βοήθεια του Δικαστηρίου. (III) ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΘ' ΟΥ Η ΑΙΤΗΣΗ։ Στον αντίποδα, ο Καθ΄ ου η αίτηση αναφέρει μέσα από την γραπτή μαρτυρία του, ότι η συμβίωση των διαδίκων άρχισε να γίνεται προβληματική με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να εγκαταλείψει την συζυγική εστία για λόγους που αφορούν αποκλειστικά το πρόσωπο της Αιτήτριας, αφού πάντοτε προσπαθούσε να είναι ένας σωστός οικογενειάρχης, ο οποίος αγαπούσε την σύζυγο και το παιδί του. Ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια προσπαθεί να παραπλανήσει το Δικαστήριο, καθώς η αναπηρία που έχει είναι σοβαρή και δυσκολεύεται στην κίνηση και ειδικότερα στην άσκηση εργασίας, ενώ αυτό φαίνεται και μέσα από τα ιατρικά πιστοποιητικά που έχει παρουσιάσει στο Δικαστήριο. Παρουσίασε ως Τεκμήριο 1, αντίγραφο της κάρτας αναπηρίας του όπου αποδεικνύεται κατά τον ίδιο η μονιμότητα της σοβαρής κατάστασης της υγείας του, αλλά και την βεβαίωση λήψης παροχής σύνταξης ανικανότητας που αναφέρει επ' ακριβώς το συνολικό ποσό που λαμβάνει ύψους €561,15 μηνιαίως και όχι το ποσό των €1.000,00 όπως ισχυρίστηκε η Αιτήτρια στην συμπληρωματική της ένορκη δήλωση ημερομηνίας 08/12/
3. Επιπρόσθετα, προς απόδειξη των ισχυρισμών του, παρουσίασε ως Τεκμήριο 2, δέσμη αντιγράφων των ιατρικών πιστοποιητικών από ιατρούς που επισκέφθηκε και τον εξέτασαν, όπου αναφέρονται τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει μέχρι και σήμερα και που δυσχεραίνουν την σωματική του υγεία και ακεραιότητα, δυσκολεύοντας τον να εργαστεί. Ο Καθ' ου η Αίτηση αναφέρει ότι έχει συνάψει σχέση με άλλη γυναίκα και ότι έχουν αποκτήσει δύο παιδία τον Ι.Π. και την Π.Π. αλλά σε καμία περίπτωση δεν αδιαφορεί για το ανήλικο τέκνο που απέκτησε μαζί με την Αιτήτρια. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι όποτε είναι δυνατόν και εφικτό προσπαθεί να του προσφέρει όλες τις αναγκαίες παροχές που αυτός χρειάζεται. Επιπρόσθετα, ο Καθ' ου η Αίτηση υποστηρίζει ότι ότι τα ανήλικα τέκνα που απέκτησε με την νυν σύζυγο του έχουν και αυτά ανάγκες, σχολικά έξοδα και άλλα αναγκαία έξοδα, παρουσιάζοντας ως Τεκμήριο αρ. 4 δέσμη εγγράφων σε σχέση με τα έξοδα τους αποτελούμενη από αντίγραφο βεβαίωσης ημερομηνίας 21/02/2025, του ανήλικου Ι.Π. από τον σύνδεσμο γονέων του δημόσιου νηπιαγωγείου του από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Μάϊο για την σίτιση του, απόδειξη είσπραξης με αρ. 21791 για φοίτηση και φαγητό από το δημοτικό σχολείο της ανήλικης θυγατέρας του Π.Π. ημερομηνίας 21/02/2025, αλλά και βεβαίωση από την δασκάλα που παρέχει βοήθεια προς την θυγατέρα του, η οποία αντιμετωπίζει μαθησιακές δυσκολίες. Περαιτέρω, ο Καθ' ου η Αίτηση υποστηρίζει ότι ο ανήλικος υιός του Ι.Π. παρακολουθείται μέχρι και σήμερα από τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων Λεμεσού, ενώ παρουσίασε ως Τεκμήριο αρ. 5 αντίγραφο της βεβαίωσης παρακολούθησης από την Λειτουργό κα Γ.Χ. από το Τμήμα Παιδιών και Εφήβων Λεμεσού ημερομηνίας 16/09/
4. Τονίζει ότι ο υιός του Ι.Π. αντιμετωπίζει καθυστέρηση εκφραστικού λόγου, ομιλίας και αντίληψης, ΔΕΠΥ μεικτού τύπου με αρκετή υπερκινητικότητα, συναισθηματική ανωριμότητα και πιθανές μαθησιακές δυσκολίες, όπως αναφέρει η Δρ. Π.Ν. στο ιατρικό πιστοποιητικό της ημερομηνίας 09/04/2024, το οποίο παρουσίασε ως Τεκμήριο αρ.
5. Επίσης, ο Καθ' ου η Αίτηση αναφέρει ότι απέκτησε και τρίτο παιδί με την νυν σύζυγο του το οποίο γεννήθηκε στις 27/12/2024 όπου και εκεί επωμίστηκε περισσότερα έξοδα για την γέννηση του και την σωστή ανατροφή του. Υποστηρίζει ότι το τρίτο του παιδί Γ.Π. έχει και αυτό ανάγκες, σχολικά έξοδα και άλλα αναγκαία έξοδα, παρουσιάζοντας ως Τεκμήριο αρ.8 αντίγραφο της απόδειξης φοίτησης της με αρ. 0511 στον βρεφονηπιακό σταθμό, όπου καταγράφονται τα μηνιαία δίδακτρα του εν λόγω τέκνου. Επιπρόσθετα, ο Καθ' ου η Αίτηση υποστηρίζει ότι διαβιώνει σε άθλιες συνθήκες μαζί με την σύζυγο του και τα τρία παιδιά του, παρουσιάζοντας επιστολή του προέδρου του Κοινοτικού Συμβουλίου του χωριού όπου διαμένει προς το Επαρχιακό Γραφείο Ευημερίας Λεμεσού, ως Τεκμήριο 9, η οποία επιβεβαιώνει τα πιο πάνω. Ισχυρίζεται ότι δεν έχει εισοδήματα και αντιμετωπίζει αρκετές οικονομικές δυσκολίες με την σύζυγο του, αφού δεν μπορεί να καλύψει και να πληρώσει ούτε το ενοίκιο για το σπίτι όπου διαμένουν στο χωρίο [.] και για αυτό το καταβάλλει η ίδια η Δημοκρατία. Παρουσίασε ως τεκμήριο αρ. 10 αντίγραφο του ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερομηνίας 13/09/2024 όπου φαίνεται ότι το ενοίκιο ανέρχεται στο ποσό των €600,00 μηνιαίως. Αναφέρει ότι η Αιτήτρια είναι δημόσιος υπάλληλος και λαμβάνει καθαρό μισθό ύψους €412,00 μηνιαίως, ο οποίος είναι σταθερός λόγω της μονιμότητας της θέσης της στο σχολείο. Είναι η θέση του, ότι τα περιγραφόμενα έξοδα του ανήλικου τέκνου του είναι υπερβολικά, διογκωμένα και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Υποστηρίζει ότι η Αιτήτρια δεν παρουσίασε οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο σε σχέση με τα ισχυριζόμενα έξοδα του ανήλικου, ισχυριζόμενος ότι τα έξοδα διατροφής, ένδυσης, υπόδησης, ψυχαγωγίας, μεταφορικά, ρεύμα, νερό, θέρμανση, έξοδα καθαρισμού και υγιεινής που αυτή παρουσιάζει είναι διογκωμένα. (IV) ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ։ Με βάση τις πρόνοιες του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90) εισάγεται η αρχή της υποχρέωσης και των δύο γονέων για την από κοινού διατροφή των ανήλικων τέκνων τους ανάλογα με τις δυνάμεις τους (άρθρο 33.1) (Βλ. Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδη κ.α.

(1998)1(Γ) ΑΑΔ 1386). Στην Α. Μενελάου ν. Φ. Μενελάου

(1993)1 Α.Α.Δ. 381, το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο απεφάνθη ότι το μέτρο της συνεισφοράς είναι οι «δυνάμεις εκατέρων των συζύγων, έννοια που περιλαμβάνει το σύνολο των εισοδηματικών δυνατοτήτων εκάστου μέρους για συνδρομή και όχι μόνο το υπαρκτό του εισόδημα». Ειδικότερα, το Άρθρο 37

(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Ν. 216/90, προνοεί ότι το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για τη διατροφή του προσώπου. Περαιτέρω, στο άρθρο 37

(2)αναφέρεται ότι η διατροφή περιλαμβάνει όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του. Στην υπόθεση Παναγιώτου ν. Σφικτού,

(2001)1(Α) ΑΑΔ 625 τονίστηκε ότι το μέτρο της διατροφής δεν μπορεί πάντα να εξευρεθεί με απόλυτους αριθμούς. Η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες οι οποίοι διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών συγκεκριμένων ατόμων (Βλ. Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη κ.α. (ανωτέρω), Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους

(2010)1 (Β) ΑΑΔ 951). Θα πρέπει να επισημανθεί, ότι το Δικαστήριο δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων, αλλά είναι καθήκον του να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων (βλ. Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη κ.α. (ανωτέρω). Κονδύλια που κατ' ισχυρισμό απαιτούνται για συγκεκριμένες ανάγκες μπορεί να μην γίνουν αποδεκτά από το Δικαστήριο, είτε στη βάση ότι δεν υπήρξε ικανοποιητική τεκμηρίωση, είτε γιατί διαπιστώθηκε υπερβολή, οπόταν και μπορεί να μειωθούν. Άλλα έξοδα μπορεί να κριθεί ότι δεν αφορούν βασικές ανάγκες και να μην γίνουν καθόλου αποδεκτά. Εάν για συγκεκριμένο κονδύλι δεν υπάρχει περί του αντιθέτου μαρτυρία, αυτό δεν οδηγεί απαρέγκλιτα στην αποδοχή του (βλ. Ρουσουνίδης ν. Ρουσουνίδου, Έφεση αρ. 25/19, απόφαση του Δ.Ο.Δ. ημερομηνίας 15/12/2021). Το επίπεδο διαβίωσης μετά από το χωρισμό αναγκαστικά υπόκειται σε κάποια πτώση. Όπως επισημαίνεται στην υπόθεση Ιωάννου ν. Ιωάννου

(1993)1 ΑΑΔ 900, στη σελ. 908: «Πρέπει να σημειώσουμε ότι αναπόφευκτα το επίπεδο κοινωνικής διαβίωσης των συζύγων θα υποστεί κάποια πτώση μετά το χωρισμό, δεδομένου ότι παρίσταται ανάγκη διπλασιασμού ορισμένων εξόδων, όπως ενοικίαση δεύτερης κατοικίας, θέρμανση κ.ά.». Σε κάθε περίπτωση όμως, το ζητούμενο είναι πάντοτε να διατηρηθεί το επίπεδο ζωής των ανηλίκων που θα είχαν αν οι γονείς τους συμβίωναν, όσο αυτό είναι δυνατόν (βλ. Κορελλίδης ν. Κορελλίδη

(2012)1 Α.Α.Δ. 1975). Το δικαίωμα διατροφής του ανηλίκου από τους γονείς του είναι πολύ ισχυρό. Στην απόφαση Μαρκουλίδης (πιο πάνω), επισημάνθηκαν τα ακόλουθα (σελ.1390) : «Ο νόμος, όπως ρητά προβλέπουν οι πιο πάνω διατάξεις του, επιβάλλει: (α) Υποχρέωση των γονέων διατροφής των τέκνων. Τόσον ισχυρά και ακλόνητη είναι αυτή η επιταγή που στο εδάφιο 3 του ίδιου άρθρου προβλέπεται πως, και αν ακόμη το ανήλικο τέκνο έχει περιουσία, το δικαίωμα διατροφής του από τους γονείς παραμένει. (β) Η υποχρέωση αυτή καθορίζεται ανάλογα με τις δυνάμεις του κάθε γονέα. Δεδομένης της υποχρέωσης για διατροφή εξετάζονται οι ανάγκες του παιδιού και η οικονομική δυνατότητα των γονιών». Στην καθοδηγητική απόφαση Α.Γ ν. Σ.Α.Τ. Έφεση αρ. 36/2018 ημερομηνίας 07/05/2020, προσδιορίστηκε τι ακριβώς περιλαμβάνει ο ορισμός της διατροφής ως ακολούθως: «...η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του. Συνεπώς η λέξη «διατροφή» δεν αποδίδει την πλατιά έννοια που ο σοφός νομοθέτης φρόντισε επιγραμματικά να αποδώσει. Η διατροφή, σύμφωνα με την έννοια που δίδει ο νόμος, δεν καλύπτει μόνο τη δαπάνη για την τροφή. Περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη όπως τροφή, στέγη, ντύσιμο, φωτισμό, θέρμανση, ψυχαγωγία, νοσηλείες και φάρμακα, συγκοινωνία, επικοινωνία, έξοδα για γενική μόρφωση και επαγγελματική εκπαίδευση. Ο νομοθέτης με την διατύπωση του Νόμου καθόρισε τόσο το πλάτος της διατροφής όσο και το επίπεδο της πάντοτε μέσα στα μέτρα του δυνατού (βλ. Κουμαντου Παραδόσεις Οικογενειακού Δικαίου, 2ος Τόμος σελ. 44 κ.ε)». Στις διαδικασίες αιτήσεων για διατροφή είναι ευθύνη των γονέων να προβαίνουν σε πλήρη και αληθή αποκάλυψη των οικονομικών τους πόρων και δυνατοτήτων ώστε να καθορίζεται η υποχρέωση για διατροφή σύμφωνα με το νόμο. Στην καθοδηγητική υπόθεση Δημητρίου ν. Περδίου

(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 1418, τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 1421─1422): «Όπως έχει η σχετική νομοθετική διάταξη (βλ. άρθρο 33

(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, Ν.216/90) η υποχρέωση για διατροφή των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας ανήκει και στους δυο γονείς, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του καθενός. Έχουν και οι δυο υποχρέωση όπως προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και όχι μόνο των εξόδων τους. Στην υπόθεση Ette v. Ette

(1965)1 All E.R. 341, 346 έχει λεχθεί ότι όταν ο Καθ΄ ου η αίτηση δεν προβαίνει ο ίδιος σε ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη σχετικά με την οικονομική του κατάσταση, τότε το δικαστήριο μπορεί, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του επαγγέλματος του και το τι κερδίζουν άλλοι στο ίδιο το επάγγελμα, να υπολογίσει ότι ο Καθ΄ ου η αίτηση έχει ψηλότερα, από ό,τι ισχυρίζεται, εισοδήματα. Η αρχή αυτή συνάδει και με τον κανόνα ότι εκεί που κάποιος έχει την αποκλειστική γνώση γεγονότων, οφείλει να τα αποδείξει (βλ. Tarapoulouzis v. District Officer

(1962)C.L.R. 91 και Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη κ.α.

(1998)1(Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1390). Επομένως, σε υποθέσεις διατροφής των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας, η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που θα πρέπει να αποδεικνύεται από τον Αιτητή ή την Αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντιστοίχων εισοδημάτων τους. Το δε δικαστήριο, προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων». Με βάση την πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, οι αρχές του δικονομικού δικαίου περιορίζουν τα επίδικα θέματα σε εκείνα τα οποία προσδιορίζονται από τη δικογραφία, δηλαδή την απαίτηση, την υπεράσπιση και την απάντηση. Ούτε η διεύρυνση από το πρωτόδικο δικαστήριο θεμάτων άλλων από τα επίδικα θέματα δεν επιφέρει τη διεύρυνση των επιδίκων θεμάτων, τα οποία προσδιορίζονται από τις έγγραφες προτάσεις. Γενικά, το δικαστήριο οφείλει να αγνοήσει μαρτυρία εκτός δικογράφων, η οποία παρείσφρησε στη δίκη, έστω και χωρίς ένσταση (βλ. Μ. Παπακόκκινου κ.ά. ν. Μ. Θεοδοσίου

(1991)1 ΑΑΔ 379, Ερμογένης Χριστοδούλου ν. Γ. Περικλέους

(1998)1 ΑΑΔ 1122). Περαιτέρω, θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι αγορεύσεις των συνηγόρων των διαδίκων, όπως έχει νομολογηθεί, δεν αποτελούν μέσο προσαγωγής μαρτυρίας ή διεύρυνσης των επίδικων θεμάτων (βλ. Μισιρλής ν. Κυπριακής Δημοκρατίας

(1995)3 ΑΑΔ 379). (V) AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ & ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ։ · Οι δυνάμεις των γονέων։ Αναφορικά με τα εισοδήματα των διαδίκων, θα εξετάσω αρχικά αυτά που λαμβάνει η Αιτήτρια. Μέσα από την Αίτηση αλλά και την γραπτή της μαρτυρία, η Αιτήτρια υποστήριξε ότι εργάζεται ως καθαρίστρια σε σχολική εφορεία δημοτικού σχολείου και πως λαμβάνει μηνιαίως το καθαρό ποσό των €412,00 από την εργασία της, προσκομίζοντας σχετική βεβαίωση ως Τεκμήριο αρ.

1. Επιπρόσθετα, ανέφερε ότι λαμβάνει το ποσό των €142,00 μηνιαίως ως επίδομα πολυτέκνου και €188,00 μηνιαίως ως επίδομα μονογονέα. Δεν προσκόμισε οποιοδήποτε έγγραφο που να επιβεβαιώνει την λήψη και το ύψος των εν λόγω επιδομάτων που λαμβάνει, εν τούτοις η εν λόγω μαρτυρία της παρέμεινε αναντίλεκτη. Αποδέχομαι την θέση της Αιτήτριας ως προς το ύψος των καθαρών αποδοχών που λαμβάνει από την εργασία της, αλλά και από τα κρατικά επιδόματα, θέση η οποία τεκμηριώνεται μέσα από τα στοιχεία που προσκομίστηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου (βλ. Τεκμήριο 2). Εξάλλου, η θέση της για το ύψος των εισοδημάτων της είναι παραδεκτή από την πλευρά του Καθ' ου η Αίτηση, όπως διαφαίνεται μέσα από την ένορκη του μαρτυρία. Ως εκ τούτου, αποδέχομαι την θέση της Αιτήτριας, η οποία επαληθεύεται μέσα από τα τεκμήρια που παρέθεσε, ότι δηλαδή τα καθαρά μηνιαία εισοδήματα της μαζί με τα δυο επιδόματα που λαμβάνει για το ανήλικο τέκνο των διαδίκων, ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €742,00-. Έχω φυσικά συνυπολογίσει στα εισοδήματα της, ότι λαμβάνει υπό την ιδιότητα της ως μητέρα από τα προαναφερόμενα επιδόματα, όπως επιτάσσει η καθοδηγητική νομολογία (βλ. απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην υπόθεση Α.Χ.Β. ν. Μ.Γ.Μ. Πολ. Έφεση αρ. 5/23, ημερομηνίας 07/06/2024). Αναφορικά με τα εισοδήματα του υπόχρεου της διατροφής, ήτοι του Καθ' ου η Αίτηση, η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι ο Καθ΄ ου η Αίτηση λαμβάνει επιδόματα αναπηρίας και σύνταξη από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, ενώ είναι σε θέση να εργάζεται ώστε να μπορεί να διατρέφει και να συντηρεί το ανήλικο τέκνο τους. Ισχυρίζεται ότι ο Καθ' ου η Αίτηση σύναψε σχέση με αλλοδαπή με την οποία έκανε καινούργια οικογένεια, ενώ για το ανήλικο τέκνο του Π.Π. αδιαφορεί παντελώς. Υποστηρίζει ότι, από την ημερομηνία της διάστασης των διαδίκων μέχρι και σήμερα, ο Καθ' ου η Αίτηση παραλείπει να συνεισφέρει οποιοδήποτε ποσό για την κάλυψη των εξόδων διατροφής και συντήρησης του ανήλικου τέκνου τους και ότι μάλιστα ακόμα και μετά από την έκδοση του προσωρινού διατάγματος στα πλαίσια της παρούσας Αίτησης, ο Καθ' ου η Αίτηση εξακολουθεί να αρνείται ετσιθελικά να καταβάλει οποιοδήποτε ποσό. Δεν έχω εντοπίσει μέσα από τα δικόγραφα ή την ένορκη μαρτυρία της Αιτήτριας να προβάλλεται οποιοσδήποτε ισχυρισμός σε σχέση με το ύψος των εισοδημάτων του Καθ' ου η Αίτηση. Στον αντίποδα, ο Καθ' ου η Αίτηση υποστηρίζει ότι η Αιτήτρια προσπαθεί να παραπλανήσει το Δικαστήριο, καθώς η αναπηρία που έχει είναι σοβαρή και δυσκολεύεται στην κίνηση και ειδικότερα στην άσκηση εργασίας, ενώ αυτό φαίνεται μέσα από τα ιατρικά πιστοποιητικά που έχει παρουσιάσει στο Δικαστήριο. Προς απόδειξη των ισχυρισμών του παρουσίασε ως Τεκμήριο 1 και 2, αντίγραφο της κάρτας αναπηρίας του αλλά και διάφορα ιατρικά πιστοποιητικά και βεβαιώσεις, όπου τεκμηριώνονται τα διάφορα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει και επιβεβαιώνεται η αναπηρία του, καθώς και βεβαίωση λήψης παροχής σύνταξης ανικανότητας η οποία αναφέρει επ' ακριβώς το συνολικό ποσό που λαμβάνει ύψους €561,15 μηνιαίως. Στην βάση των πιο πάνω, αποδέχομαι την θέση του, ότι δεν μπορεί τουλάχιστον επί του παρόντος να εργαστεί και να έχει σταθερά μηνιαία εισοδήματα, θέση η οποία ουσιαστικά παρέμεινε αναντίλεκτη και δεν αντικρούστηκε ουσιωδώς από την πλευρά της Αιτήτριας, είτε μέσω αντεξέτασης του Καθ' ου η Αίτηση είτε μέσω της προσκόμισης οποιασδήποτε θετικής ή ενισχυτικής μαρτυρίας από αυτήν, προς απόδειξη των ισχυρισμών της. Για αυτό εξάλλου, οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες έκριναν προφανώς ότι ο Καθ' ου η Αίτηση είναι δικαιούχος σύνταξης ανικανότητας, αξιολογώντας την κατάσταση της υγείας του και την ικανότητα του προς εργασία. Αποτελεί διαπίστωση μου, ότι δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν οι θέσεις της Αιτήτριας ελλείψει αξιόπιστης μαρτυρίας και στην βάση γενικών και αόριστων ισχυρισμών. Ως εκ τούτου, εν όψει των πιο πάνω διαπιστώσεων αποδέχομαι την θέση του Καθ' ου η Αίτηση η οποία υποστηρίζεται από έγγραφη μαρτυρία, ότι αυτός αδυνατεί να εργαστεί και ότι τα συνολικά καθαρά μηνιαία εισοδήματα του ανέρχονται στο ποσό των €561,15 μηνιαίως, αλλά και ότι δεν λαμβάνει οποιαδήποτε επιπρόσθετα εισοδήματα. · Τα έξοδα του ανήλικου τέκνου։ Μέσα από την Αίτηση και την γραπτή μαρτυρία της, η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι τα συνολικά μηνιαία έξοδα για την διατροφή και συντήρηση του ανήλικου τέκνου της Π.Π. ανέρχονται στο ποσό των €600,
2. Να σημειωθεί ότι κατά τον χρόνο καταχώρησης της παρούσης, το εν λόγω ανήλικο τέκνο ήταν ηλικίας 15 ετών περίπου, ενώ σήμερα έχει πλέον ενηλικιωθεί. Η Αιτήτρια έχει προβεί σε ανάλυση των εξόδων του Π.Π. παραθέτοντας σχετικό πίνακα όπου τα περιγράφει ξεχωριστά, καθώς και το ύψος τους σε μηνιαία βάση. Παρουσίασε ως Τεκμήριο αρ. 3 και 4 αποδείξεις πληρωμής του ηλεκτρικού ρεύματος και της κατανάλωσης νερού από το κοινοτικό συμβουλίου του χωριού όπου διαμένουν με το παιδί. Παρέλειψε να παρουσιάσει οποιεσδήποτε άλλες αποδείξεις ή έγγραφα προς τεκμηρίωση των υπόλοιπων εξόδων του ανήλικου τέκνου των διαδίκων, όπως τα περιγράφει μέσα από την ένορκη μαρτυρία της. Υποστηρίζει ακόμα ότι φέρει το βάρος της αποκλειστικής πληρωμής του στεγαστικού δανείου που πληρώνει αποκλειστικά σε σχέση με την οικία που διαμένει με το ανήλικο τέκνο της, όπου υπάρχει ένα τεράστιο χρέος το οποίο ξεπερνά τις €200,000-. και για το οποίο δεν συνεισφέρει καθόλου ο Καθ' ου η Αίτηση. Εν τούτοις, δεν έχει προσκομίσει οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο σε σχέση με το εν λόγω χρέος ή την μηνιαία δόση που καλείται να καταβάλει και αν πραγματικά αυτή πληρώνεται κανονικά. Στον αντίποδα, ο Καθ' ου η Αίτηση υποστηρίζει μέσα από την Υπεράσπιση αλλά και την έγγραφη μαρτυρία του, ότι τα έξοδα που περιγράφει η Αιτήτρια είναι υπερβολικά, διογκωμένα και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, ενώ ταυτόχρονα πως αυτή παρέλειψε να παρουσιάσει οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο σε σχέση με τα ισχυριζόμενα έξοδα διατροφής, ένδυσης, υπόδησης, ψυχαγωγίας, μεταφορικά, ρεύμα, νερό, θέρμανση, έξοδα καθαρισμού και υγιεινής. Σε κάθε περίπτωση, έχω διαπιστώσει ότι ο Καθ' ου η Αίτηση στην Υπεράσπιση του αλλά και μέσα από την ένορκη γραπτή του μαρτυρία περιορίζεται σε απλή γενική άρνηση και αμφισβήτηση των κονδυλίων και εξόδων που απαιτούνται για την διατροφή και συντήρηση του ανήλικου τέκνου του. Θεωρώ ότι, ο Καθ' ου η Αίτηση δεν έχει αμφισβητήσει εμπράκτως τα έξοδα του παιδιού του, την αναγκαιότητα τους αλλά και την υποχρέωση καταβολής τους, ενώ παραλείπει να παραθέσει την δική του θέση για το είδος και το ύψος του κάθε κονδυλίου ξεχωριστά αλλά και ποια από αυτά θεωρεί ως εύλογα έξοδα. Ούτε έχει διαφανεί μέσα από την ολότητα της μαρτυρίας ότι διαμαρτυρήθηκε ποτέ στο παρελθόν για αυτά, συνεπώς συνάγεται ότι σιωπηρώς τα αποδέχθηκε. Ούτε έχει λάβει χώρα οποιαδήποτε αντεξέταση της Αιτήτριας προς τον σκοπό αυτό, αλλά και για να υποβάλει ο Καθ' ου η Αίτηση τις δικές του θέσεις επί του θέματος. Προβαίνοντας σε μία συνολική αξιολόγηση των εξόδων του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Π.Π., είναι η θέση μου ότι στην ολότητα τους παρουσιάζονται από την Αιτήτρια σε μία λογική βάση, χωρίς ιδιαίτερες υπερβολές όπως υποστήριξε ο Καθ' ου η Αίτηση. Αρχικά, αναφορικά με τα έξοδα σίτισης-διατροφής του ανήλικου ύψους €285,00 που ισχυρίστηκε η Αιτήτρια, θεωρώ με βάση την κοινή λογική και την πείρα της ζωής, ως λογικό ποσό κάλυψης των βασικών και αναγκαίων μηνιαίων εξόδων διατροφής του εν λόγω τέκνου, με βάση την ηλικία και τις συνθήκες ζωής του, το ποσό των €250,00-. μηνιαίως το οποίο είναι αρκούντως ικανοποιητικό και επαρκές για την διαβίωση του. Αποδέχομαι ως λογικά και τα έξοδα για το κουρείο ύψους €15,00 μηνιαίως για τον ανήλικο, λαμβάνοντας υπόψη την σημασία και αναγκαιότητα του εν λόγω κονδυλίου για έναν έφηβο, σε σχέση με την προσωπική του περιποίηση και καλλωπισμό και το οποίο σε κάθε περίπτωση δεν θεωρώ ως υπερβολικό. Αναφορικά με τα έξοδα ένδυσης και υπόδησης του Π.Π. ύψους €50,00 μηνιαίως, πράγματι θεωρώ ότι το εν λόγω ποσό είναι απολύτως λογικό και ικανοποιητικό για την κάλυψη των αναγκών του σε μηνιαία βάση, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία του και το ραγδαία αυξανόμενο κόστος ζωής τα τελευταία έτη. Σε σχέση με τα ιατρικά έξοδα-φάρμακα που ισχυρίστηκε η Αιτήτρια ύψους €20,00 σε μηνιαία βάση, δεν αποδέχομαι το εν λόγω ποσό, αφού αυτά θεωρώ ότι μπορούν να καλυφθούν από το ΓΕ.ΣΥ. και όχι από την προσωπική συνεισφορά της ίδιας ή του Καθ' ου και σε κάθε περίπτωση αυτή δεν έχει προσκομίσει οποιεσδήποτε αποδείξεις πληρωμής ή δικαιολογητικά αναφορικά με το εν λόγω ποσό και τι ακριβώς καλύπτει κάθε μήνα. Αναφορικά με τα έξοδα τηλεφώνου-κινητής τηλεφωνίας του παιδιού ύψους €20,00 αποδέχομαι αυτά ως λογικά και ικανοποιητικά, αφού με βάση τον σύγχρονο τρόπο ζωής, αλλά και την σχετική νομολογία τα έξοδα που αφορούν την επικοινωνία, καθίστανται αναγκαία πλέον για κάθε πρόσωπο και δύνανται να συμπεριληφθούν στα απαραίτητα έξοδα διατροφής ενός ανήλικου τέκνου, πόσω μάλλον ενός εφήβου. Αναφορικά με τα έξοδα καθαριότητας που παρουσίασε η Αιτήτρια ύψους €30,00 δεν μπορώ να αποδεχθώ το εν λόγω κονδύλι, αφού δεν επεξηγείται τι ακριβώς αυτό αφορά και επιπρόσθετα δεν έχουν προσκομιστεί οποιεσδήποτε αποδείξεις που να δικαιολογούν την καταβολή του εν λόγω ποσού. Σε σχέση με τα έξοδα ψυχαγωγίας ύψους €30,00 μηνιαίως, θεωρώ ότι λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία του παιδιού αλλά και την κοινή λογική όπως και την πείρα της ζωής, θεωρώ ως εύλογο και ικανοποιητικό το εν λόγω ποσό το οποίο κάλλιστα θα μπορούσε να ήταν και μεγαλύτερο. Αναφορικά με τα έξοδα μεταφορικών του ανήλικου τότε Π.Π. ύψους €50,00 θεωρώ ότι αυτά εδράζονται σε μία λογική βάση, παρά το γεγονός ότι δεν προβλήθηκε οποιοσδήποτε ισχυρισμός ότι το παιδί μεταβαίνει σε οποιεσδήποτε απογευματινές δραστηριότητες ή φροντιστήρια, αλλά λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι ζει σε ένα χωριό το οποίο βρίσκεται σε αρκετά μακρινή απόσταση από την πλησιέστερη πόλη, θεωρώ συνεπώς ως εύλογες και απαραίτητες τις μετακινήσεις του από και προς την κατοικία του. Συνεπώς, αποδέχομαι το πιο πάνω ποσό ως επαρκές και ικανοποιητικό για έξοδα καυσίμων. Αναφορικά με τα έξοδα κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος και νερού για την οικία που διαμένουν ύψους €45,00 μηνιαίως κατ' αναλογία, λαμβάνοντας υπόψη τα δικαιολογητικά που παρουσίασε η Αιτήτρια (βλ. Τεκμήρια αρ. 3 και 4 τα οποία επισυνάπτονται στην ένορκη μαρτυρία της), κρίνω ως λογικά και ικανοποιητικά τα εν λόγω ποσά σε μηνιαία βάση και συνεπώς τα αποδέχομαι λαμβάνοντας υπόψη τα υψηλά τέλη κατανάλωσης των εν λόγω κοινωφελών υπηρεσιών κατά τα τελευταία έτη. Εν προκειμένω, τονίζω πως τα κονδύλια που αφορούν τα έξοδα για την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος και νερού, μπορούν να ενταχθούν στην ευρύτερη έννοια της διατροφής και να συνυπολογιστούν στα έξοδα του ανήλικου τέκνου των διαδίκων (βλ. απόφαση Λ.Λ. ν. I.S. Πολ. Έφεση με αρ. 37/2025 ημερομηνίας 04/09/2018). Σε σχέση με τα έξοδα γενεθλίων του ανήλικου ύψους €30,00 αλλά και τα έξοδα γραφικής ύλης-βιβλίων ύψους €30,00 μηνιαίως, δεν έχουν προσκομιστεί οποιαδήποτε δικαιολογητικά τα οποία να τεκμηριώνουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την καταβολή τους ή την ύπαρξη και αναγκαιότητα τους ή ότι αυτά καταβάλλονται ανελλιπώς σε μηνιαία ή ετήσια βάση, συνεπώς δεν μπορώ να τα αποδεχτώ. Ως εκ τούτου, στην βάση των πιο πάνω διαπιστώσεων αποδέχομαι ότι τα πραγματικά μηνιαία έξοδα του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Π.Π. είναι τα ακόλουθα։ €250,00 για τα έξοδα σίτισης και διατροφής, €50,00 για τα έξοδα ένδυσης-υπόδησης, €20,00 για τα έξοδα τηλεφώνου, €30,00 για έξοδα ψυχαγωγίας, €50,00 για μεταφορικά έξοδα, €45,00 αναλογία εξόδων τελών ηλεκτρικού ρεύματος και νερού, €15,00 για έξοδα κουρείου, ΣΥΝΟΛΟΝ։ €460,00-.
3. Λαμβάνω σοβαρά υπόψη μου τα προσωπικά έξοδα που ισχυρίζεται ότι καταβάλλει ο Καθ' ου η Αίτηση στον βαθμό που τα έχει παραθέσει και στον βαθμό που μπορούν να γίνουν αποδεκτά από το Δικαστήριο. Ειδικότερα, έχω συνυπολογίσει τα έξοδα που καλείται να καταβάλει για τα τρία ανήλικα τέκνα που απέκτησε με την νέα του σύζυγο, τα οποία περιλαμβάνουν την σίτιση και εκπαίδευση τους, καθώς και τις βεβαιώσεις-πιστοποιητικά-έγγραφα που έχουν παρουσιαστεί προς απόδειξη τους (βλ. Τεκμήρια αρ.4-8 της ένορκης μαρτυρίας του Καθ' ου η Αίτηση). Περαιτέρω, καταγράφεται ο ισχυρισμός του Καθ' ου η Αίτηση για την κάλυψη του ενοικίου της οικίας που διαμένουν από την Δημοκρατία, λόγω της εξαιρετικά δυσμενούς οικονομικής του κατάστασης.
4. Να επισημάνω εν προκειμένω, ότι ο Καθ' ου η Αίτηση δεν έχει παραθέσει είτε μέσα από τα δικόγραφα του, είτε μέσα από την ένορκη μαρτυρία του, οποιαδήποτε ξεχωριστή ανάλυση των προσωπικών του εξόδων ή των τακτικά καταβαλλόμενων μηνιαίων εξόδων των τριών ανήλικων τέκνων που απέκτησε με την νέα του σύζυγο και ούτε έχει προσκομίσει οποιεσδήποτε αποδείξεις ή δικαιολογητικά σε σχέση με τα εν λόγω μηνιαία έξοδα διατροφής και διαβίωσης τους. Ούτε έχει παρατεθεί ποιο είναι το συνολικό ποσό που απαιτείται σε μηνιαία βάση για την κάλυψη των οικογενειακών τους εξόδων.
5. Οφείλω να τονίσω στο σημείο αυτό, ότι με βάση την σχετική νομολογία η υποχρέωση ενός προσώπου να παράσχει εύλογη διατροφή για το παιδί του, συνυπάρχει με την υποχρέωση να συντηρεί την νέα του οικογένεια και αυτή του η υποχρέωση προηγείται έναντι όλων των άλλων υποχρεώσεων. (βλ. Zacharia v. Zacharia

(1969)1 C.L.R. 307, 321).

1. Περαιτέρω, δεν έχω διαπιστώσει ότι ο Καθ' ου η Αίτηση διατηρεί οποιαδήποτε συχνή ή έστω σταθερή επικοινωνία με τον ανήλικο Π.Π. και κατ' επέκταση πως επωμίζεται ένα σημαντικό μέρος των εξόδων του, έστω κατά τον χρόνο άσκησης της επικοινωνίας του με αυτόν. Ούτε έχει παρατεθεί οποιαδήποτε επαρκής μαρτυρία περί τούτου, από την πλευρά του Καθ' ου η Αίτηση. Το γεγονός αυτό έχει την ιδιαίτερη σημασία του, αφού αν ο Καθ' ου η Αίτηση κατά την άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας του με τον Π.Π., κάλυπτε ένα εύλογο ποσοστό των εξόδων του, τότε το Δικαστήριο θα όφειλε να το λάβει υπόψη του στον υπολογισμό των εξόδων του (βλ. απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου Θ.Δ. ν. Κ.Δ., Έφεση αρ. 12/2022, ημερομηνίας 24/11/2022). Συνεπακόλουθα, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι τα απαιτούμενα μηνιαία έξοδα διατροφής και συντήρησης του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Π.Π., ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €460,
2. Επομένως, η συνεισφορά των διαδίκων στην βάση των προαναφερόμενων παραμέτρων τις οποίες έχω λάβει υπόψη, είναι η ακόλουθη: ∙ Καθ' ου η Αίτηση: €561,00 x €460,00= €258,06 ? €1.303.= €200,00 (στρογγυλός αριθμός). ∙ Αιτήτρια: €742,00 x €460,00= €341,32? €1.303= €260,00 (στρογγυλός αριθμός). Η Αιτήτρια αξιώνει με το παρακλητικό της Αίτησης της, την επιδίκαση της αιτούμενης διατροφής από την ημερομηνία καταχώρησης της υπό εκδίκαση Αίτησης καθώς και 13η διατροφή. Αναφορικά με την αξίωση της Αιτήτριας για καταβολή 13ης διατροφής, κρίνω ότι εν όψει της ολότητας της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε, αλλά και των αντικειμενικών οικονομικών δυνατοτήτων και υποχρεώσεων του Καθ' ου η Αίτηση, δεν θα ήταν εύλογο και δίκαιο να επιτύχει η αιτούμενη θεραπεία στην βάση των δεδομένων της παρούσης υπόθεσης, όπως έχουν παρατεθεί πιο πάνω. Θεωρώ ότι η τακτική μηνιαία καταβολή διατροφής στο παιδί των διαδίκων Π.Π. επαρκεί πλήρως για την κάλυψη των βασικών βιοτικών αναγκών συντήρησης και διατροφής του, χωρίς να τίθεται σε ορατό κίνδυνο είτε η επιβίωση του είτε αυτή του πατέρα του. Συνεπώς, ισοζυγίζοντας τα δεδομένα που έχω ενώπιον μου, κρίνω ότι η εν λόγω αιτούμενη θεραπεία για καταβολή 13ης διατροφής θα πρέπει να απορριφθεί, αφού η εξαιρετικά δυσμενής οικονομική κατάσταση του Καθ' ου η Αίτηση δεν επιτρέπει μία τέτοια ρύθμιση. Αναφορικά με το ζήτημα της αναδρομικότητας της διατροφής και την δυνατότητα να διαταχθεί η καταβολή της από την ημερομηνία καταχώρησης της Αίτησης ή από κάποιο μεταγενέστερο χρονικό σημείο, κρίνω ότι με βάση τα ιδιαίτερα περιστατικά και συνθήκες της παρούσης υπόθεσης, θα πρέπει να προσδώσω αναδρομική ισχύ στο διάταγμα που θα εκδοθεί. Κατέληξα σε αυτή την απόφαση, λαμβάνοντας υπόψη ότι η Αιτήτρια εξακολουθεί να έχει μειωμένα εισοδήματα, αλλά και γιατί τα εισοδήματα της θα μειωθούν ακόμα περισσότερο αφού με την ενηλικίωση του Π.Π. στις 22/08/2025 δεν θα λαμβάνει πλέον κάποιο κρατικό επίδομα σε σχέση με αυτόν. Επιπρόσθετα, για τον λόγο ότι η Αιτήτρια συνέχιζε να διατηρεί την φύλαξη και φροντίδα (day to day care) του εν λόγω τέκνου, καλύπτοντας αδιαλείπτως στον μεγαλύτερο βαθμό τις καθημερινές του ανάγκες επιβαρυνόμενη με το σταθερά αυξανόμενο κόστος ζωής των τελευταίων ετών. Στην Ι. Παλάζη ν. Σ. Παλάζη

(2007)1 Α.Α.Δ. 381, λέχθηκε ότι ο καθορισμός της παρεχόμενης διατροφής για το ανήλικο τέκνο, με έναρξη της υποχρέωσης για συνεισφορά στην διατροφή από την ημερομηνία καταχώρησης της σχετικής αίτησης, εναπόκειται στην διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Σε σχέση με το ζήτημα της αναδρομικότητας, το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο στην απόφαση του στην υπόθεση μεταξύ των Α.Σ. ν. Ε.Α., Έφεση αρ. 14/122, ημερομηνίας 26/01/2023, επισήμανε τα ακόλουθα παραπέμποντας σε σχετική νομολογία։ «Με τον έκτο λόγο έφεσης καταγράφεται ότι «Λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο και/ή αυθαίρετα κατέληξε και/ή έκρινε σχετικά με το θέμα της μη αναδρομικότητας ισχύς του επίδικου διατάγματος διατροφής, αναφορά που γίνεται στην σελίδα 20 της πρωτόδικης Απόφασης, όπου αναφέρεται ότι «Όσα ποσά πληρώθηκαν δυνάμει του προσωρινού διατάγματος μέχρι 31.1.2022 καλώς εδόθηκαν και όσα οφείλονται πρέπει να πληρωθούν με βάση το ισχύον μέχρι σήμερα προσωρινό διάταγμα καθότι το Δικαστήριο δεν θα ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια αναφορικά με την αναδρομική ισχύ του διατάγματος». Στην Παπαντωνίου ν. Παπαντωνίου

(2011)1 Α.Α.Δ. 1875 αναφέρθηκε πως δύναται να διαταχθεί αναδρομική καταβολή της διατροφής από την ημέρα της υποβολής της αίτησης ή από κάποιο μεταγενέστερο χρονικό σημείο ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. (Βλ. επίσης Κλεοβούλου ν. Χριστοδούλου

(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 886 και Στυλιανού ν. Στυλιανού

(1993)1 Α.Α.Δ. 839). Στην δε ΧΧ KONYALIAN και ΧΧ PASKULOV, ΄Εφεση αρ. 2/20, 24.6.21 αναφέρθηκε: «Η αναδρομικότητα του διατάγματος είναι καθόλα επιτρεπτή εφόσον ανατρέχει στην ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης και ήταν υπό τις περιστάσεις καθόλα εύλογη (βλ. Χρυσάνθου ν. Χρυσάνθου

(2011)1 Α.Α.Δ. 1890). Η έκδοση νωρίτερα προσωρινού διατάγματος με μεγαλύτερο ποσό δεν μπορεί να εμποδίσει το Δικαστήριο να διατάξει αναδρομικότητα ισχύoς του τελικού διατάγματος. Οι δύο διαδικασίες κρίνονται επί διαφορετικών παραμέτρων και προϋποθέσεων και εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς». Θεωρούμε το σχετικό λόγο έφεσης αβάσιμο. ΄Ηταν μέσα στα πλαίσιο της διακριτικής εξουσίας του πρωτόδικου Δικαστηρίου να διατάξει όπως διέταξε και δεν υπάρχει περιθώριο επέμβασης μας». (VI) ΚΑΤΑΛΗΞΗ։ Συνακόλουθα, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ΄ ου η αίτηση όπως καταβάλλει στην Αιτήτρια το ποσό των €200,00 μηνιαίως από την ημερομηνία καταχώρησης της παρούσας Αίτησης, ήτοι από τις 24/10/2022 και κάθε αντίστοιχη ημέρα κάθε επόμενου μήνα, ως συνεισφορά του για την διατροφή και συντήρηση του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Π.Π. μέχρι και την ενηλικίωση του. Από την οφειλόμενη αναδρομικά διατροφή, θα πρέπει να αφαιρεθεί το ποσό που ήδη καταβλήθηκε από τον Καθ' ου η Αίτηση στα πλαίσια του προσωρινού διατάγματος διατροφής που εκδόθηκε αρχικά στις 12/12/2022 και αργότερα οριστικοποιήθηκε τροποποιημένο στις 04/09/2024. Το εναπομείναν οφειλόμενο συσσωρευμένο υπόλοιπο, διατάσσεται να αποπληρωθεί από τον Καθ' ου η Αίτηση με μηνιαίες δόσεις των €100,00-. της πρώτης δόσης πληρωτέας την 01/10/2025 και ακολούθως την αντίστοιχη ημέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι πλήρους εξόφλησης. Ασκώντας την διακριτική μου ευχέρεια και λόγω της μερικής επιτυχίας της υπό εξέταση αίτησης, τα έξοδα επιδικάζονται σε ποσοστό ½ υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ....................................... Χ. Πογιατζής, Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο