ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ν. ΣΑΡΜΙΛΛΑ ΠΑΥΛΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 13671/04, 30 Νοεμβρίου 2005

(2)μάρτυρες κατηγορίας (Μ.Κ). Την Μαρία Ασλανίδου Μ.Κ.1, παραπονούμενη και τον Αστυφύλακα 2548 Χριστάκη Δημητρίου. Κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 1 η κατάθεση της Μ.Κ.1 που αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασής της, ως Τεκμήριο 2 η κατάθεση του Μ.Κ.2 που αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασής του, ως Τεκμήριο 3 η κατάθεση της κατηγορούμενης στην μητρική της γλώσσα, ως Τεκμήριο 4 η μετάφραση της κατάθεσης της στην ελληνική γλώσσα, ως Τεκμήριο 5 η γραπτή κατηγορία στην μητρικής της γλώσσα, ως Τεκμήριο 6 η μετάφραση της στην ελληνική γλώσσα και ως Τεκμήρια 7 και 8 αντίστοιχα παραπομπές της παραπονούμενης και κατηγορούμενης στο νοσοκομείο και βεβαιώσεις ιατρών των αντίστοιχων ευρημάτων από την εξέτασή τους. Μετά που το Δικαστήριο αυτεπάγγελτα εξέτασε το θέμα του εκ πρώτης όψεως υπόθεση, αφού δεν υποβλήθηκε από την υπεράσπιση, ένεκα της γραμμής που ακολούθησε, της αυτοάμυνας, και βρήκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση, κάλεσε την κατηγορούμενη σε απολογία αφού της εξηγήθηκαν τα δικαιώματα της. Αυτή δε επέλεξε να δώσει ένορκη μαρτυρία και δεν έφερε μάρτυρα υπεράσπισης. Η ΕΚΔΟΧΗ ΤΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΣΑΣ ΑΡΧΗΣ Η παραπονούμενη και η κατηγορούμενη γνωρίζοντο από παλαιά, όταν κατά το έτος 2001 εργάσθηκαν ως καθαρίστριες στο ξενοδοχείο "LORDOS", στο δρόμο Λάρνακας - Δεκέλειας, περί τα δύο

(2)χρόνια. Οι σχέσεις τους δεν ήταν οι καλύτερες. Η κατηγορούμενη πέρα του ότι δημιουργούσε ψιθήρους είχε επιτεθεί στην παραπονούμενη αλλά δεν έγινε οποιαδήποτε καταγγελία. Η τύχη τα έφερε δεκαπέντε

(15)περίπου ημέρες πριν το συμβάν η κατηγορούμενη να αρχίσει να εργάζεται στον ίδιο εργοδότη "THE BEST" και στο ίδιο ξενοδοχείο "GOLDEN BAY" και στην ίδια εργασία, καθαρίστρια κουζίνας, που ήδη εργάζετο η παραπονούμενη. Στις 19.9.2004 και περί ώρα 21:00 η κατηγορούμενη μετέβη, αφού έφυγε από άλλη κουζίνα που εργάζετο με τον Amin, που βρίσκεται σε άλλο χώρο του ξενοδοχείου, στην κουζίνα που βρίσκεται στο ξενοδοχείο και εργάζετο η παραπονούμενη και κάποια Ευδοκία. Η παραπονούμενη που εκείνη τη στιγμή έκανε διάλειμμα και έτρωγε παγωτό είπε στην κατηγορούμενη να πλύνει τα πιάτα. Να λεχθεί ότι θεώρησε ότι η κατηγορούμενη άργησε να έρθει στην κουζίνα που ήταν αυτή και που έπρεπε να είχε πάει νωρίτερα. Η κατηγορούμενη αντέδρασε λέγοντας της ποια ήταν αυτή που θα την διέτασσε. Ακολούθως δε η κατηγορούμενη πήρε δύο ποτήρια σαμπάνια από καλάθι που εβρίσκετο σε "σταν" και την κτύπησε στην αριστερή παρειά προκαλώντας της τραύμα, που αφού μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, χρειάσθηκε να συρραφή και στη συνέχεια, αν και έφυγε επανήλθε με αιμάτωμα της αριστερής παρειάς οπότε εκλήθη χειρούργος και κρατήθηκε στο χειρουργικό τμήμα για παροχέτευση τραύματος και παρακολούθηση. Εξήλθε δε την επομένη. Ο Μ.Κ.2 που ανέλαβε την εξέταση της υπόθεσης, ένεκα και της καταγγελίας που είχε κάνει η κατηγορούμενη ότι της επιτέθηκε η παραπονούμενη και αναζήτησε την παραπονούμενη, έλαβε καταθέσεις και όταν κατηγόρησε την κατηγορούμενη για επίθεση με πραγματική σωματική βλάβη στην παραπονούμενη, αρνήθηκε την κατηγορία. Η ΕΚΔΟΧΗ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ Η κατηγορούμενη αφού επιβεβαίωσε την από παλαιά γνωριμία της με την παραπονούμενη και αρνήθηκε τα όσα της καταλόγισε η παραπονούμενη για εκείνη την περίοδο επισημαίνοντας ότι την αγαπούσαν όλοι ανέφερε τα ακόλουθα για το επίμαχο επεισόδιο. Στις 19.9.2004 άρχισε εργασία στις 15:30 σε κουζίνα σε χώρο του ξενοδοχείου "GOLDEN BAY", άλλη απ' εκείνη που εργάζετο η παραπονούμενη, στην οποία τέλειωσε όπως συνήθως και τις προηγούμενες φορές περί ώρα 21:00 και μετέβη στην κουζίνα που εργάζετο η παραπονούμενη και κάποια Ευδοκία, οι οποίες εκείνη τη στιγμή εκάθοντο. Με την άφιξη της η Ευδοκία σηκώθηκε και ανέλαβε εργασία. Η παραπονούμενη της είπε να πάει στην Λάντζα αλλά η ίδια της ανέφερε ότι θα βοηθούσε την Ευδοκία. Η παραπονούμενη τότε της είπε να πήγαινε αμέσως και αυτή της απάντησε εάν είχε παράπονο να το έκανε στην υπεύθυνή της. Επίσης η παραπονούμενη την αποκάλεσε μαύρο ποντίκι και ότι έκανε έρωτα με τον Αmin και γι' αυτό δεν ήρθε με την ώρα της. Τότε είπε στην παραπονούμενη να μην της λέει τέτοια λόγια και την απείλησε ότι θα της πετούσε το καλάθι με τα ποτήρια. Έτσι η παραπονούμενη πήρε ένα ποτήρι του χυμού και από την μικρή απόσταση που εβρίσκετο απ' αυτήν της το πέταξε με αποτέλεσμα επειδή πρόλαβε και γύρισε το κεφάλι της να μην την χτυπήσει στο πρόσωπο αλλά στην δεξιά πλευρά της κεφαλής της πίσω από το αυτί. Επειδή πόνεσε και φοβήθηκε και δεν ήξερε τι να έκανε πήρε ένα ποτήρι της σαμπάνιας και το πέταξε στο πρόσωπο της παραπονούμενης με αποτέλεσμα να την τραυματίσει και να ρέει αίμα από το πρόσωπο της παραπονουμένης. Στη συνέχεια έφυγε από τη σκηνή του επεισοδίου και ακολούθως από την εργασία της και κατάγγειλε την παραπονούμενη στην αστυνομία ότι της επιτέθηκε ρίχνοντας της ποτήρι στο κεφάλι και τραυματίζοντας την. Τέλος ανάφερε ότι μετά που έκανε ότι έκανε κατάλαβε ότι έπρεπε να μην προβεί στην ενέργεια που ανέφερε πιο πάνω κατά της παραπονουμένης και δεν είναι ευχαριστημένη από την τροπή που πήραν τα πράγματα. Με τη μαρτυρία της έκλεισε την υπεράσπισή της. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Η ευπαίδευτος συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής με έδαφος τη μαρτυρία που παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ζήτησε όπως το Δικαστήριο κρίνει αξιόπιστη την παραπονούμενη και αναξιόπιστη την κατηγορούμενη και με βάσει τη μαρτυρία της κρίνει ένοχη την κατηγορούμενη στην κατηγορία που αντιμετωπίζει αφού έχουν αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας όλα τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος. Ο ευπαίδευτος δικηγόρος της κατηγορούμενης αφού πρώτα διευκρίνησε ότι δεν αμφισβητείται ότι η κατηγορουμένη τραυμάτησε την παραπονούμενη πετάσσοντας της ένα ποτήρι στο πρόσωπο, ζήτησε από το Δικαστήριο όπως κρίνει την κατηγορούμενη αξιόπιστη καθ' ότι δεν κλονίσθηκε η μαρτυρία της από την αντεξέταση η οποία είχε συνέπεια και συνοχή, και την παραπονούμενη αναξιόπιστη καθ' ότι υπέπεσε σε αντιφάσεις. Με βάση δε τη μαρτυρία της κατηγορούμενης, αυτή αφού δέχθηκε πρώτη επίθεση από την οποία τραυματίστηκε στο κεφάλι, ενεργώντας ενστικτωδώς πέταξε ένα ποτήρι και προκάλεσε τραύμα στο πρόσωπο της παραπονούμενης. Η ενέργεια της όμως αυτή εμπίπτει στην έννοια της αυτοάμυνας και ως εκ τούτου θα πρέπει να αθωωθεί. Παρέπεμψε δε το Δικαστήριο σε σχετικές αυθεντίες για το θέμα της αυτοάμυνας. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Είχα την ευκαιρία να ακούσω και να παρακολουθήσω με προσοχή κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας τόσο τους Μ.Κ. όσο και την κατηγορούμενη και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων, την ειλικρίνεια τους, την ευθύτητά τους, την φιλαλήθεια τους και το προσωπικό τους συμφέρον στην υπόθεση. Ο Μ.Κ.2 αστυτύλακας 2548 Χριστάκης Δημητρίου μου έκανε καλή εντύπωση. Ήταν ειλικρινής, ευθύς και μάρτυρας της αλήθειας. Δεν αντεξετάστηκε. Η μαρτυρία του παρέμεινε αναντίλεκτη. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Η Μ.Κ.1 Μαρία Ασλανίδου, παραπονούμενη, μου έκανε κι' αυτή πολύ καλή εντύπωση. Ήταν ειλικρινής, ευθύς, φιλαληθής και σαφής. Κάποιες μικροαντιφάσεις που τυχόν υπάρχουν αυτές είναι λογικό να υφίστανται τόσο ένεκα του χρόνου που έχει διαρρεύσει από τη διάπραξη του αδικήματος μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης όσο και του γεγονότος ότι είναι αλλοδαπή και κατά μεγάλο μέρος της αντεξέτασης της, κατόπιν επιθυμίας της, μιλούσε ελληνικά τα οποία δεν είναι η μητρική της γλώσσα και δεν γνωρίζει άριστα. Οι οποιεσδήποτε δε μικροαντιφάσεις είναι ασήμαντες και δεν άγγιξαν την ουσία της υπόθεσης. Επίσης σε καμία περίπτωση αυτές κατέδειξαν ούτε και επεσήμανα διάθεση εκ μέρους της να ψευσθεί. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της. Η κατηγορούμενη, που έδωσε τη μαρτυρία της στην ελληνική γλώσσα, δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Δεν ήταν ειλικρινής και ευθύς και δεν είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Πρώτα απ' όλα γιατί όταν μετέβη στην αστυνομία απέκρυψε το γεγονός, από τον Μ.Κ.2, ότι είχε τραυματίσει την Μ.Κ.1 από το οποίο τραύμα έρεε αίμα το οποίο είχε δει. Δηλαδή απ' εκείνη τη στιγμή διεφάνη η πρόθεση της να αποφύγει, εάν υπήρχε, την οποιαδήποτε ευθύνη της παρουσιάζοντας, ως ήταν και η μόνη έγνοια της, ότι ήταν θύμα επίθεσης χωρίς η ίδια να είχε κάνει οτιδήποτε στην Μ.Κ.

1. Στην κατάθεση της ενώπιον του Δικαστηρίου είπε ότι πήγε στην αστυνομία μόλις τέλειωσε το επεισόδιο και τους είπε την αλήθεια. Στην κατάθεση της στην αστυνομία ανέφερε ότι η Μ.Κ.2 της είπε ότι όταν ήταν στην κάτω κουζίνα έκανε έρωτα με τον Amin. Ενώπιον του Δικαστηρίου ανέφερε ότι της είπε και μαύρο ποντίκι πέραν του προαναφερθέντος. Αυτό βέβαια το ανάφερε για να καταδείξει κατά την άποψη της και ρατσιστική αντιμετώπιση της από την Μ.Κ.
2. Στην κατάθεση της είπε ότι μετά που κατά τον ισχυρισμό της, η Μ.Κ.1 (που ήταν πολύ κοντά της ενάμιση 1½ περίπου μέτρο) την κτύπησε με ποτήρι του χυμού στο κεφάλι, νευρίασε και άρχισε να πετά ότι έβρισκε μπροστά της. Ενώπιον του Δικαστηρίου όμως παρουσίασε μια άλλη διάσταση των πραγμάτων, ότι δηλαδή επειδή εφοβήθηκε, και είδε "αστέρια" και την έπιασε σαν "ρεύμα" ένεκα του κτυπήματος, ενστικτωδώς, αφού έπιασε ένα ποτήρι από το ράφι, της το πέταξε και την τραυμάτισε. Ακόμα αφού ήταν σε απόσταση ενάμιση 1½ μέτρο, όπως κατά τον ισχυρισμό της ανάφερε, μεταξύ τους όταν η Μ.Κ.1 της πέταξε το ποτήρι του χυμού, μετά από την επίθεση της Μ.Κ.1 πώς ήταν δυνατό να μην αντιδράσει η Μ.Κ.1, αφού ήδη επιτέθηκε αυτή και σίγουρα θα ανέμενε κάποια ενέργεια της κατηγορούμενης, για να προστατευθεί όταν την είδε να προσπαθεί να πιάσει το ποτήρι από το καλάθι για να την κτυπήσει. Η κατηγορούμενη όταν αναφέρετο στο μέρος της κεφαλής της που την κτύπησε κατά τον ισχυρισμό της η Μ.Κ.1 υποδείκνυε το μέρος πίσω από το δεξιό αυτί της κεφαλής της ενώ σύμφωνα με το εύρημα της ιατρού που την εξέτασε ήταν στην αριστερή πλευρά της κεφαλής της πίσω από το αυτί. Ο κ. Ιντιάνος εισηγήθηκε ότι αυτό δεν είναι ουσιαστικό. Αναφέρω ότι για να διαπιστωθεί εάν γνώριζε πια πλευρά είναι η δεξιά και πια η αριστερή ρωτήθηκε ειδικά περί τούτου και απάντησε σωστά. Το ερώτημα λοιπόν που τίθεται είναι εάν πράγματι κτυπήθηκε από την Μ.Κ.1 στο μέρος που είναι το εύρημα της ιατρού που την εξέτασε, δηλαδή στα αριστερά της κεφαλής της πίσω από το αριστερό αυτί και παρέμεινε και 4 ημέρες στην οικία της εξ' αιτίας αυτού του τραυματισμού, πως ξέχασε μια τέτοια, μη ουσιαστική κατά την εισήγηση του κ. Ιντιάνου λεπτομέρεια; Η μαρτυρία της ήταν κατασκευασμένη για να αποποιηθεί της ευθύνης της πράξης της. Απορρίπτω και δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία της. Τα παραδεκτά γεγονότα γίνονται αποδεκτά. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Ενόψει της πιο πάνω αξιολόγησης τα ευρήματα είναι τα ακόλουθα: Η Μ.Κ.1, παραπονούμενη, και η κατηγορούμενη είναι αλλοδαπές. Είχαν εργασθεί μαζί περί το 2002 ως καθαρίστριες για κάποιο χρονικό διάστημα στο ξενοδοχείο "LORDOS". Φαίνεται να έγινε κάποια παρεξήγηση μεταξύ τους. Η Μ.Κ.1 ως υπάλληλος της εταιρείας "THE BEST" εργάζετο ως καθαρίστρια στην κουζίνα του ξενοδοχείου "GOLDEN BAY". Αρχές Σεπτεμβρίου άρχισε να εργάζεται ως υπάλληλος της ίδιας εταιρείας, στην ίδια εργασία και στο ίδιο ξενοδοχείο και η κατηγορούμενη. Στις 19.9.2004 και περί ώρα 21:20 η Μ.Κ.1 και κάποια Ευδοκία εκάθοντο στην κουζίνα του αναφερθέντος ξενοδοχείου όταν εισήλθε σ' αυτήν η κατηγορούμενη η οποία εργάζετο σ' άλλη κουζίνα άλλου χώρου του ίδιου ξενοδοχείου. Με την άφιξη της η Ευδοκία σηκώθηκε για να πλύνει πιάτα. Η Μ.Κ.1 κατά την άποψη της οποίας η κατηγορούμενη έπρεπε να είχε μεταβεί πιο νωρίς στην κουζίνα είπε στην κατηγορούμενη να πάει στην "λάντζα". H κατηγορούμενη τότε άρχισε να φωνάζει ποια ήταν αυτή που θα την διάτασσε και θυμωμένη ως ήταν πήρε δύο ποτήρια της σαμπάνιας με τα οποία κτύπησε την Μ.Κ.1 στο πρόσωπο προκαλώντας της θλαστικό τραύμα στην αριστερή παρειά του οποίου έγινε συρραφή, αφού βέβαια μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Λάρνακας όπου εξετάστηκε και διαπιστώθηκαν τα πιο πάνω. Η Μ.Κ.1 έφυγε από το νοσοκομείο για να επανέλθει αργότερα με αιμάτωμα αριστερής παρειάς, οπότε εκλήθηκε χειρούργος και κρατήθηκε στο χειρουργικό τμήμα για παροχέτευση τραύματος και παρακολούθηση. Εξήλθε του νοσοκομείου την επόμενη. Η κατηγορούμενη η οποία εξετάστη κι' αυτή από ιατρό έφερε μικρό υποδόριο οίδημα στο τριχωτό της κεφαλής όπισθεν του αριστερού ωτός τα οποίο είναι άγνωστο από πού επήλθε αφού εύρημα μου είναι ότι δεν την κτύπησε η Μ.Κ.
3. Ο Μ.Κ.2 που εξέτασε την υπόθεση έλαβε καταθέσεις από την Μ.Κ.1 και την κατηγορούμενη την οποία κατηγόρησε γραπτώς και απάντησε "δεν παραδέχομαι". ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΚΑΤΑΛΗΞΗ Η κατηγορία που η κατηγορούμενη αντιμετωπίζει στηρίζεται στο άρθρο 243 του Ποινικού Κώδικα, το οποίο προνοεί τα εξής: "Όποιος διαπράττει επίθεση που προκαλεί πραγματική σωματική βλάβη, είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση τριών χρόνων." Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι: (i) η επίθεση ενάντια σε άλλο πρόσωπο (ii) η πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβης σε αυτό Ο όρος "επίθεση" χρησιμοποιείται συχνά με την έννοια ότι περιλαμβάνει "assault" και "battery". Επίθεση είναι οποιαδήποτε πράξη που γίνεται με πρόθεση ή με μεγάλη αδιαφορία (recklessly) να προκαλέσει και που προκαλεί σε ένα άλλο πρόσωπο το φόβο ότι θα ασκηθεί άμεση ή παράνομη βία εναντίον του (βλ. R. v. Venna

(1975)3 All E.R. 788, 794). Ο όρος χρησιμοποιείται με την έννοια της πραγματικής ή σκοπούμενης (intended) χρήσης παράνομης βίας σε κάποιο άλλο πρόσωπο χωρίς τη συγκατάθεσή του. Επίθεση μπορεί να διαπραχθεί χωρίς ο κατηγορούμενος να αγγίξει το άλλο πρόσωπο (βλ. R. v. Rolphe

(1953)36 Cr. App. R. 4 και Fagon v. Metropolitan Police Commissioner

(1988)3 All E. R. 445). Βλέπε επίσης Archbold Pleading and Practice, 39η Έκδοση, παρ. 2634, σελ. 1071-2. Η μεγάλη αδιαφορία που μπορεί να στοιχειοθετήσει εναλλακτικά το συστατικό στοιχείο της πρόθεσης στο αδίκημα, έχει περιγραφεί στη νομολογία του κοινοδικαίου ότι καλύπτει τις περιπτώσεις όπου ο παραβάτης, πριν ενεργήσει, είτε παραβλέπει την πιθανότητα του κινδύνου, είτε, αφού συνειδητοποιήσει την ύπαρξη του κινδύνου, παραταύτα προβαίνει στις ενέργειες του (βλ. R. v. Lawrence

(1981)1 All E.R. 974, 982, R. v. Caldwell

(1981)1 All E.R. 964, 966 και Archbold, 42η έκδοση, παρ. 17-25). Μια τέτοια ενέργεια συνεπάγεται αδιαφορία για τις πιθανές συνέπειες των πράξεων του. Το αδίκημα στοιχειοθετείται παρόλο που ο κατηγορούμενος δεν είχε πρόθεση να εξασκήσει τη βία που επέφερε το τελικό αποτέλεσμα, αν αποδειχθεί ότι αυτός υπήρξε αδιάφορος (reckless) ως προς το κατά πόσο ο παραπονούμενος θα υφίστατο άμεση και παράνομη βία. (Βλ. Kimber

(1983)77 Cr. App. R. 225, 228, D.P.P. v. Morgan

(1975)2 All E.R. 347, 363-364). Για τα σχόλια στο θέμα αυτό της αδιαφορίας (recklessness) παραπέμπω επίσης στον Archbold, 42η έκδοση, παρ. 20-114 και Russel on Crime, 11η έκδοση, τόμος 1, σελ. 724. Περαιτέρω, δεν είναι απαραίτητο η άδικη επίθεση να είναι άμεση. Στο σύγγραμμα Ruseel, πιο πάνω, σελ. 729, γίνεται αναφορά στην υπόθεση Scott v. Shepherd

(1773)2 W.BI. 892 όπου ρίχθηκε από τον εναγόμενο ένα αντικείμενο σε κάποια αγορά το οποίο τινάχθηκε από χέρι σε χέρι από διάφορα άτομα και τελικά κτύπησε τον ενάγοντα βγάζοντας του το μάτι και ο εναγόμενος κρίθηκε υπόλογος για επίθεση και βιαιοπραγία. Το ίδιο κρίθηκε και στην υπόθεση Short v. Lovejoy

(1752)Bull. N.P. 16 όπου κάποιος έσπρωξε ένα μεθυσμένο προς άλλο πρόσωπο με αποτέλεσμα το τελευταίο πρόσωπο να τραυματισθεί. Επιπρόσθετα, για να στοιχειοθετηθεί το αδίκημα που προβλέπει το άρθρο 243, πέραν του στοιχείου της επίθεσης απαιτείται και η πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβης. Ως προς το τι συνιστά πραγματική σωματική βλάβη παραπέμπω στις αποφάσεις R. v. Miller

(1954)2 All E.R. 529, 534, Αστυνομία ν. Ανδρέα Ιωάννου

(1989)2 Α.Α.Δ. 61 και Georghiades v. Police

(1985)2 C.L.R.

1. Στην τελευταία απόφαση επιφανειακή εκδορά στο πρόσωπο με ερέθισμα θεωρήθηκε αρκετή για σκοπούς του άρθρου
2. Το τι συνιστά "πραγματική σωματική βλάβη" σχολιάζεται στον Archbold, 36η έκδοση παρ. 2634 όπου αναφέρεται ότι: "Actual bodily harm need not be an injury of permanent character, nor need it amount to what could be considered to be grevious bodily harm." Ακόμη και επίθεση που προκαλεί υστερική νευρική κατάσταση θεωρείται ως πραγματική σωματική βλάβη [βλ. Miller (πιο πάνω)]. Η απουσία του συστατικού στοιχείου της προκλήσεως πραγματικής σωματικής βλάβης θα κατέτασσε το αδίκημα στο άρθρο 242 για απλή επίθεση [βλ. Αστυνομία ν. Ανδρέα Ιωάννου (πιο πάνω)]. Ο κ. Ιντιάνος ήγειρε το θέμα της αυτοάμυνας. Η αυτοάμυνα δεν αποτελεί υπεράσπιση με την αυστηρή έννοια του όρου. Η άμυνα είναι δικαίωμα που καθιστά τη χρήση βίας για αποτροπή επίθεσης, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, νόμιμη. Η αμυντική πράξη δεν είναι κάτω από ορισμένες συνθήκες, ποινικά κολάσιμη. Η θεώρηση αυτή λειτουργεί προς όφελος του κατηγορούμενου γιατί με την έγερση του θέματος, αυτός δεν αναλαμβάνει το παραμικρό βάρος απόδειξης. Είναι ευθύνη της Κατηγορούσας Αρχής να εξουδετερώσει το ενδεχόμενο ο κατηγορούμενος να αμύνθηκε για να παρεμποδίσει την απειλούμενη σε βάρος του βιαιοπραγία. Βλ. Ιωάννης Μαραγκός ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 6459, 21.09.1998 όπου υιοθετήθηκαν οι αγγλικές αποφάσεις R. v. Wheeler

(1967)3 All E.R. 829, 830, Lobell

(1957)1 Q.B.D. 547. Το ερώτημα πάντοτε είναι κατά πόσο η βία που χρησιμοποίησε υπό τις περιστάσεις ένας κατηγορούμενος ήταν λογική. Μεταξύ των περιστάσεων εξετάζεται και η διανοητική κατάσταση (mental state) του κατηγορούμενου κατά τον ουσιώδη χρόνο. Η αναγκαία ή νόμιμη άμυνα καθορίζεται από τις συνθήκες και περιστάσεις κάθε περίπτωσης. Βλ. Μαραγκός (πιο πάνω), Miliotis v. Police

(1971)2 C.L.R 292, Maifoshis v. Police

(1978)2 C.L.R 9, R. v. Julien

(1969)2 All E.R. 856, Palmer v. R.

(1971)55 Cr. App. R. 223, R. v. Shannon

(1980)71 Cr. App. R. 192, Δημακόπουλος ν. Αστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ

1. Το θέμα της αυτοάμυνας όπως προνοείται στο άρθρο 7.3 του Συντάγματος, στο άρθρο 17 του Ποινικού Κώδικα και στη Νομολογία, ως αναφερόμενο σε ενέργεια προς αποφυγή ανάλογης και άλλως αναπότρεπτης συνέπειας, εξετάστηκε πρόσφατα από το Εφετείο στη Γεώργιος Βασιλείου Νικολάου κ.α. ν. Δημοκρατίας, Π.Ε. 6817 και 6825 ημερ. 29.09.
2. Παραπέμπω στα ακόλουθα αποσπάσματα: (σελ. 11) ". Εκ των πραγμάτων, η έννοια της "εύλογα αναγκαίας βίας μόνο αντικειμενική μπορεί να είναι, αφού ο ίδιος ο όρος "εύλογα" εισηγείται διαμόρφωση αντικειμενικής κρίσης εκ μέρους του Δικαστηρίου ως κριτή των γεγονότων. Επειδή όμως ακριβώς το θέμα αφορά κρίση επί των γεγονότων, και μάλιστα σε συνάρτηση προς το λογικό της αντίδρασης προσώπου ισχυριζομένου ότι ευρέθη στην ανάγκη να υπερασπίσει τον εαυτό του, το υποκειμενικό στοιχείο της δικής του τοποθέτησης στην εξεταζόμενη κατάσταση πραγμάτων οπωσδήποτε υπεισέρχεται στο θέμα, μαζί με όλα τα άλλα δεδομένα: Όχι όμως ασφαλώς υπό την μορφή του αν ο ίδιος ο κατηγορούμενος έκρινε ότι η χρησιμοποιηθείσα βία ήταν εύλογα αναγκαία, αλλά ώστε η δική του λογική αντίληψη των πραγμάτων να ληφθεί υπόψη, μαζί με όλα τα άλλα στοιχεία, για να αποφασισθεί αν ήταν εύλογα αναγκαία - ". That which was reasonable in the light of the circumstances as they reasonably appeared to the accused ." όπως το διατύπωσε ο Edmund Davies, L.J. (ως ήτο τότε), στην Mclness

(1969)53 Cr. App. R. 407 και υιοθετήθηκε η κλασσική διατύπωση της αρχής της αυτοάμυνας από το Lord Morris στην Palmer v. R.

(1971)A.C. 814 (p.c.) στις σελίδες 831 - 832 ." Μεταξύ των παραγόντων που λαμβάνονται υπόψη σύμφωνα με την κλασσική διατύπωση στην Palmer είναι ότι σε στιγμές κρίσης για κάποιον που άμεσα κινδυνεύει, αυτός πρέπει να αποκρούσει τον κίνδυνο με κάποια άμεση και στιγμιαία αντίδραση, ότι κάποιος που υπερασπίζεται τον εαυτό του δεν μπορεί να ζυγίσει με ακρίβεια το ακριβές μέτρο της αναγκαίας αμυντικής του ενέργειας και οι ειλικρινείς και ενστικτώδεις σκέψεις του αμυνόμενου. Στην πιο πάνω απόφαση του Εφετείου υιοθετείται το πιο κάτω απόσπασμα της σύνοψης που έγινε από το Lord Diplock στη Reference under s. 48A of the Criminal Appeal (northern Ireland) Act 1968 (No.1 of 1975)

(1976)2 All. E.R. 937, 947 ως προς το συσχετισμό του αντικειμενικού κριτηρίου προς τις περιστάσεις σε συνάρτηση προς την ανάλογη υπεράσπιση της χρήσης εύλογα αναγκαίας βίας για την αποτροπή εγκλήματος: "the question in which the jury, would have to ask themselves the question in a trial for an offence against the person in which this defense was raised by the accused, would be: are we satisfied that no reasonable man (

1. a)with knowledge of such facts as were known to the accused or reasonably believed by him to exist (
2. b)in the circumstances and time available to him for reflection (
3. c)could be of opinion that the prevention of the risk of harm to which others might be exposed if the suspect were allowed to escape, justified exposing the suspect to the risk of harm to him that might result from the kind of force that the accused contemplated using?" Για τη διατύπωση του ευλόγου της βίας που χρησιμοποιήθηκε, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων δεν είναι απαραίτητο ο κατηγορούμενος να προσπάθησε να οπισθοχωρήσει ή να κατευνάσει ένα καυγά, αν και μια τέτοια μαρτυρία, αν υπάρχει, ενδέχεται να είναι καθοριστική για τη κρίση του Δικσατηρίου. Βλ. R. v. Bird

(1985)A 2 All E.R. 513 και Halsbury´s Laws of England, 4th ed., Re-issue, Vol 11

(1), παρ. 498. Περαιτέρω, νοουμένου ότι η βία που χρησιμοποιήθηκε ήταν εύλογη, ο κατηγορούμενος δικαιούται να υπερασπισθεί όχι μόνο τον εαυτό του ή μέλος της οικογένειας του, αλλά ακόμα και ένα εντελώς ξένο άτομο αν ο ξένος υφίσταται παράνομη επίθεση από άλλους. Βλ. R. v. Rose

(1884)15 Cox CC 540, R. v. Duffy

(1966)1 All E.R. 62 και Halsbury´s Laws of England, 4th Ed., Vol. 11, παράγραφος 1180. Από τα πιο πάνω καταδεικνύεται, αφού απέρριψα και δεν αποδέχτηκα τη μαρτυρία της κατηγορούμενης αλλά έκρινα αξιόπιστη την Μ.Κ.1, ότι δεν μπορεί να ευσταθίσει η υπεράσπιση της αυτοάμυνας για την κατηγορούμενη και απορρίπτεται η θέση της αυτή. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η ενέργεια της κατηγορούμενης να πάρει δύο ποτήρια της σαμπάνιας και να κτυπήσει την Μ.Κ.1 στο πρόσωπο αποτελεί επίθεση εναντίον της Μ.Κ.1 και μάλιστα απρόκλητα και αναίτια στοιχειοθετόντας έτσι το πρώτο (Ι) συστατικό στοιχείο του αδικήματος. Ο τραυματισμός δε που προκάλεσε η παράνομη επίθεση στο πρόσωπο της κατηγορούμενης όπως τον περιέγραψα στα ευρήματα μου, ήτοι θλαστικό τραύμα από το οποίο έρεε αίμα και του οποίου έγινε συρραφή εμπίπτει στην έννοια της πραγματικής σωματικής βλάβης και έτσι πληρείται και το δεύτερο (II) συστατικό στοιχείο του αδικήματος όπως τα καθόρισα ανωτέρω στην έννοια και στους σκοπούς του άρθρου 243 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 με βάση τη νομολογία που ανέφερα πιο πάνω. Επομένως η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει την υπόθεση της και όλα τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Κατά συνέπεια η κατηγορούμενη κρίνεται ένοχη στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.) ............ Ν. Γερολέμου, Ε. Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο