Αστυνομία ν. Jane Jossy Walles, Αρ. Υπόθεσης: 6051/05, 20 Ιανουαρίου, 2006

(4)και 20Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 και του Νόμου 80

(1)/

1. Η κατηγορία ανατρέχει, σύμφωνα με τις λεπτομέρειές της, στις 15.12.2004 στη Λεωφόρο Γρίβα Διγενή στη Λάρνακα όπου η κατηγορουμένη οδηγούσε το μηχανοκίνητο δίκυκλο με αριθμούς εγγραφής VQ996 μη καταβάλλουσα την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή. Για να αποδείξει την υπόθεσή της η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε 4 μάρτυρες, τον Αστ. 381 Λ. Κυριάκου (ΜΚ1), τον Λ. Χ"Ματθαίου (ΜΚ2), τον Αστ. 4711 Μ. Κάρουλα (ΜΚ3), και το Σ. Παύλου (ΜΚ4). Ο ΜΚ1 ανέφερε ότι στις 15.12.2004 επισκέφθηκε τη σκηνή τροχαίου δυστυχήματος που συνέβη στη Λεωφ. Γρίβα Διγενή. Ενεχόμενα στο δυστύχημα ήταν το σαλούν με αρ. εγγραφής ΗΖΗ903, το οποίο οδηγούσε ο ΜΚ4, στο οποίο υπήρχε κτύπημα στην αριστερή πόρτα και το μοτοποδήλατο με αρ. εγγραφής VQ996 στο οποίο υπήρχαν ζημιές στα τιμόνια, μπροστινό φτερό, καλάθι και καθρεφτάκια. Ο ΜΚ4 ήταν παρών ενώ η κατηγορουμένη μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Νοσοκομείο. Τα δύο οχήματα είχαν μετακινηθεί από τις τελικές τους θέσεις αφού ο ΜΚ3 είχε σημειώσει τις εν λόγω θέσεις στην άσφαλτο. Πήρε ανακριτική κατάθεση από το ΜΚ4 και τον κατηγόρησε γραπτώς. Πήρε επίσης ανακριτική κατάθεση από την κατηγορουμένη, Τεκμήριο 3Α και 3Β και την κατηγόρησε γραπτώς, Τεκμήριο 4Α και 4Β. Η κατηγορουμένη παραδέκτηκε την κατηγορία. Ο ΜΚ1 ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο της σκηνής με βάση τις υποδείξεις του ΜΚ3, με βάση το οποίο ετοίμασε το Τεκμήριο 2, τελικό σχέδιο. Στο Τεκμήριο 2 η οδός Γρίβα Διγενή είναι ο κύριος δρόμος, πλάτους 9.50 μ., διπλής κατεύθυνσης, ενώ η οδός Θεσσαλονίκης είναι πάροδος. Η πορεία του αυτοκινήτου του ΜΚ4 φαίνεται με την ένδειξη Α στο Τεκμήριο 2 και η τελική του θέση με την ένδειξη Α
2. Η πορεία του μοτοποδηλάτου της κατηγορουμένης φαίνεται με την ένδειξη Β ενώ η τελική του θέση με την ένδειξη Β
3. Με την ένδειξη Χ φαίνεται το σημείο σύγκρουσης. Το σημείο Χ εφάπτεται στην αριστερή πλευρά του σαλούν (βούλωμα στην πόρτα) 1.70 μ. από την πίσω αριστερή του γωνία και βρίσκεται 0.40 μ. από τη νοητή ευθεία του αριστερού πεζοδρομίου ως προς την πορεία Β. Ο ΜΚ4 συμφώνησε με το σημείο Χ. Την ώρα του δυστυχήματος η τροχαία κίνηση ήταν πυκνή, η άσφαλτος ξηρή, ο καιρός αίθριος. Η ορατότητα σύμφωνα με την πορεία Β προς την αντίθετη κατεύθυνση και αντίστροφα είναι πέραν των 50 μ. αν δεν επηρεάζεται από την υφιστάμενη τροχαία. Αντεξεταζόμενος ο ΜΚ1 ανέφερε ότι η κατηγορουμένη δεν είχε υποχρέωση να σταματήσει στην πάροδο, δηλαδή στην οδό Θεσσαλονίκης. Στην οδό Γρίβα Διγενή υπάρχει χώρος για 2 αυτοκίνητα, το ένα δίπλα στο άλλο, στη μια λωρίδα. Η συνήθης ροή των αυτοκινήτων στο δρόμο του Τεκμηρίου 2 είναι μετά τη διασταύρωση του Τεκμηρίου 2, τα αυτοκίνητα που θα κατευθυνθούν δεξιά στα επόμενα φώτα παίρνουν τη μέση του δρόμου ενώ τα αυτοκίνητα που θα κατευθυνθούν ευθεία ή αριστερά, την αριστερή μεριά. Σε ερώτηση αν ο ΜΚ4 δικαιολογείτο να στρίψει από εκεί που ήταν απάντησε αρνητικά, αφού η ορατότητα του ΜΚ4 σύμφωνα με την πορεία Α εμποδίζετο προς την πορεία της κατηγορουμένης λόγω της φύσης του αυτοκινήτου του ΜΚ2, το οποίο είχε σταματήσει για να δώσει προτεραιότητα στο ΜΚ
4. Ούτε η Κατηγορουμένη με δεδομένο το αυτοκίνητο του ΜΚ2 είχε ορατότητα προς δεξιά και ευθεία μέχρι να φθάσει στα όρια της μπροστινής πλευράς του οχήματος του ΜΚ
5. Ο ΜΚ2 στις 15.12.2004 οδηγούσε το ημιφορτηγό αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής CAB635 στη Λεωφ. Γρίβα Διγενή. Υπήρχε γραμμή από αυτοκίνητα και η κίνηση ήταν πυκνή. Πλησιάζοντας την οδό Θεσσαλονίκης πρόσεξε στην αντίθετη κατεύθυνση ένα αυτοκίνητο που έδειχνε ότι θα έστριβε δεξιά. Σταμάτησε πριν την πάροδο και του έδωσε προτεραιότητα. Όπως το αυτοκίνητο έστριβε και ήταν κάθετα μπροστά του πρόσεξε μια μοτοσικλέτα να τον προσπερνά από αριστερά και να συγκρούεται στην αριστερή πλευρά του αυτοκινήτου. Η οδηγός της που ήταν η κατηγορουμένη έπεσε στο έδαφος. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι το ύψος της καμπίνας του ημιφορτηγού του είναι περίπου 2 μ. Αν η κατηγορουμένη βρισκόταν ακριβώς «πάνω στην καμπίνα του» δεν θα μπορούσε να δει δεξιά, λόγω της καμπίνας. Αν βρισκόταν πίσω «στο κάσιωμα» θα μπορούσε να δει, διότι είναι χαμηλό. Ο ΜΚ3 σημείωσε τις τελικές θέσεις των οχημάτων με κιμωλία στο έδαφος τις οποίες εξήγησε στο ΜΚ
6. Ο ΜΚ4 στις 15.12.2004 οδηγούσε το υπ' αρ. εγγραφής ΗΖΗ903 σαλούν στη Λεωφ. Γρίβα Διγενή με πρόθεση να στρίψει δεξιά στην οδό Θεσσαλονίκης. Αφού πέρασε τα Φώτα Τροχαίας έδειξε με το δείκτη του δεξιά, πήρε το κέντρο του δρόμου και όταν έφθασε στην πάροδο σταμάτησε και περίμενε να καθαρίσει ο δρόμος γιατί εξ' αντιθέτου υπήρχε πυκνή τροχαία κίνηση. Ένα ημιφορτηγό σταμάτησε πριν την πάροδο και ο οδηγός του του έκανε νόημα να μπεί. ΄Αρχισε να στρίβει και όταν ήδη εισήλθε στην οδό Θεσσαλονίκης άκουσε κτύπημα στην αριστερή πλευρά του αυτοκινήτου του και είδε την κατηγορουμένη πάνω στο αυτοκίνητό του. Συμφώνησε με το σχέδιο που του έδειξε ο αστυνομικός. Οι ζημιές στο αυτοκίνητο του ήταν στην αριστερή πόρτα και φτερό. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι είδε την κατηγορουμένη για πρώτη φορά κατά τη σύγκρουση. Δεν την είχε δει προηγουμένως γιατί δεν φαινόταν, ερχόταν αριστερά από το ημιφορτηγό και υπήρχαν συνεχόμενα αυτοκίνητα. Επίσης και το ημιφορτηγό του έκοβε τη θέα. Η κατηγορουμένη αφού κλήθηκε σε απολογία επέλεξε να μην πει ο,τιδήποτε και δεν κάλεσε οποιοδήποτε μάρτυρα υπεράσπισης. Στην κατάθεσή της, Τεκμηριο 3 Α, η κατηγορουμένη ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι στις 15.12.2004 οδηγούσε το μοτοποδήλατο με αρ. εγγραφής VQ996, στα αριστερά των αυτοκινήτων που κινούνταν στην ίδια κατεύθυνση με την ίδια. Κοντά σε μία πάροδο όπου υπάρχει καφενείο, ενώ προσπερνούσε από αριστερά δύο αυτοκίνητα είδε ξαφνικά μπροστά της ένα αυτοκίνητο που έστριβε προς την πάροδο. Η απόσταση ήταν κοντινή και δεν μπορούσε να πατήσει φρένο και κτύπησε πάνω στο αυτοκίνητο. ΄Επεσε κάτω και το κράνος που φορούσε έφυγε από το κεφάλι της. ΄Εσπασε το δεξί της χέρι. Συμφώνησε με το σχέδιο που της έδειξε ο ΜΚ
7. Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες την ώρα που κατέθεταν ενώπιόν μου καθώς και τον τρόπο που απαντούσαν και τις αντιδράσεις τους. Ο ΜΚ1 μου έκανε καλή εντύπωση. ΄Εθεσε τόσο κατά την προφορική του μαρτυρία όσο και με το Τεκμήριο 2 τα δικά του ευρήματα και μου έδωσε την εικόνα του αμερόληπτου εξεταστή του δυστυχήματος. Κανένα κλονιστικό στοιχείο δεν έχει προκύψει και η μαρτυρία του όσον αφορά τις μετρήσεις του στο Τεκμήριο 2, τις ζημιές στα δύο οχήματα καθώς και τα ευρήματά του γίνονται αποδεκτά στην ολότητά τους. Σημειώνω εδώ ότι η υπεράσπιση δεν αμφισβήτησε τη θέση του ΜΚ1 ότι η ορατότητα του ΜΚ4 εμποδίζετο προς την πορεία της κατηγορουμένης λόγω του αυτοκινήτου του ΜΚ
8. Ο ΜΚ2 μου έκανε καλή εντύπωση. Εξέθεσε περιεκτικά και με φυσικότητα όσα συνέβησαν και μου έδωσε την εικόνα φιλαλήθους μάρτυρα. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του η οποία δεν κλονίστηκε καθ' οιονδήποτε τρόπο κατά την αντεξέτασή του. Ο ΜΚ3 μου έκανε επίσης καλή εντύπωση. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του, η οποία ήταν τυπική, στο σύνολό της. Καλή εντύπωση μου έκανε και ο ΜΚ
9. Η συμπεριφορά του στο εδώλιο έδειχνε εικόνα ειλικρινούς ατόμου που εξέθεσε με απλό τρόπο όσα συνέβησαν. ΄Ηταν σταθερός και σαφής στις απαντήσεις του και κατά την αντεξέτασή του δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Συναφώς αναφέρω ότι η υπεράσπιση δεν αμφισβήτησε τη θέση του ΜΚ4, κατά την αντεξέτασή του, ότι πριν τη σύγκρουση δεν μπορούσε να δει την κατηγορουμένη. Σημειώνω εδώ πως η ένορκη μαρτυρία του ΜΚ4 συνάδει με την πραγματική μαρτυρία - Τεκμήριο 2 και ζημιές στα δύο οχήματα - η οποία αποτελεί, σύμφωνα με τη νομολογία ασφαλή οδηγό για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων και είναι αποκαλυπτική των συνθηκών και της εξέλιξης των πραγμάτων μιας σύγκρουσης. (βλ. Γ. Εισαγγελέας ν. Πότση

(2000)2 ΑΑΔ 252, Α/φοι Παπαλαζάρου Λτδ ν. Σοφοκλή Μιχαήλ

(1997)1 ΑΑΔ (Γ) 1388). Αναφορικά με το Τεκμήριο 4 υπάρχει σωρεία αποφάσεων σχετικά με τη βαρύτητα την οποία το Δικαστήριο μπορεί να δώσει στην κατάθεση ενός κατηγορουμένου (βλ. Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 109 στην οποία υιοθετήθηκε η αγγλική υπόθεση Findlay Duncan 73 Crim. App. R.

1. Στην υπόθεση Duncan (ανωτέρω) αποφασίστηκε ότι κάθε μέρος της κατάθεσης λαμβάνεται υπόψη και εκτιμάται και ως προς την αλήθεια των ισχυρισμών που προβάλλονται και όπως είναι φυσικό μπορεί να αποδοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στο μέρος εκείνο που συνθέτει παραδοχή στο αδίκημα ή περιέχει δηλώσεις ενάντια στο συμφέρον του κατηγορουμένου. ΄Εχοντας υπόψη τα πιο πάνω κρίνω πως πρέπει να αποδοθεί η δέουσα βαρύτητα στην δήλωση της κατηγορουμένης που περιέχεται στο Τεκμήριο 3Α ότι η κατηγορουμένη οδηγώντας το μοτοποδήλατο με αρ. εγγραφής VQ996 στα αριστερά των αυτοκινήτων που κινούνταν στην ίδια κατεύθυνση με την ίδια, και προσπερνώντας κοντά σε πάροδο συγκρούστηκε στο αυτοκίνητο του ΜΚ4 που έστριβε προς την πάροδο. ΄Εχοντας υπόψη μου την πιο πάνω αξιολόγηση καταλήγω στα πιο κάτω: Στις 15.12.2004 ο ΜΚ4 οδηγούσε το αυτοκίνητο του με αρ. εγγραφής ΗΖΗ903 στη Λεωφ. Γρίβα Διγενή σύμφωνα με την πορεία Α του Τεκμηρίου
2. ΄Εχοντας πρόθεση να στρίψει δεξιά στην οδό Θεσσαλονίκης έδειξε δεξιά με το δείκτη του και φθάνοντας στην πάροδο σταμάτησε και περίμενε να καθαρίσει ο δρόμος γιατί εξ΄ αντιθέτου υπήρχε πυκνή τροχαία κίνηση. Ο ΜΚ2 ο οποίος οδηγούσε το ημιφορτηγό του στην αντίθετη κατεύθυνση, πλησιάζοντας την οδό Θεσσαλονίκης πρόσεξε ότι το αυτοκίνητο του ΜΚ4 θα έστριβε δεξιά και σταμάτησε δίνοντάς του προτεραιότητα. Ενώ ο ΜΚ4 έστριβε και βρισκόταν κάθετα μπροστά στο ΜΚ2, ο τελευταίος είδε τη μοτοσικλέτα της κατηγορουμένης να τον προσπερνά από αριστερά και να συγκρούεται στην αριστερή πλευρά του αυτοκινήτου του ΜΚ
3. Ο ΜΚ4 είχε ήδη εισέλθει στην οδό Θεσσαλονίκης και βρισκόταν στη θέση Α1 του Τεκμηρίου
4. Η σύγκρουση έγινε στο σημείο Χ του Τεκμηρίου 2, 0.40 μ. από τη νοητή ευθεία του αριστερού πεζοδρομίου, 1.70 μ. από την πίσω αριστερή γωνία του αυτοκινήτου του ΜΚ
5. Ο ΜΚ3 ο οποίος επισκέφθηκε τη σκηνή σημείωσε τις τελικές θέσεις των δύο οχημάτων στην άσφαλτο. Ο ΜΚ1, ο οποίος επίσης επισκέφθηκε τη σκηνή, ετοίμασε με βάση τις υποδείξεις του ΜΚ3 το Τεκμήριο 2, τελικό σχέδιο. Η κατηγορουμένη προσεγγίζοντας την πάροδο της οδού Θεσσαλονίκης προσπερνούσε από αριστερά τα αυτοκίνητα που κινούνταν στην ίδια κατεύθυνση με την ίδια. Η τροχαία κίνηση ήταν πυκνή, η άσφαλτος ξηρή, ο καιρός αίθριος. Στο αυτοκίνητο του ΜΚ4 υπήρχε κτύπημα στην αριστερή πόρτα και στο μοτοποδήλατο της κατηγορουμένης ζημιά στα τιμόνια, μπροστινό φτερό, καλάθι και καθρεφτάκια. Η ορατότητα του ΜΚ4 προς την κατηγορουμένη εμποδίζετο λόγω του αυτοκινήτου του ΜΚ
6. Εμποδίζετο επίσης η ορατότητα της κατηγορουμένης προς το αυτοκίνητο του ΜΚ
7. Αυτό που προκύπτει από την ισχύουσα νομολογία είναι πως το καθήκον του οδηγού καθορίζεται ως «καθήκον επίδειξης συνήθους επιμέλειας προς άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο τα οποία θα μπορούσε εύλογα να προβλέψει ότι υπήρχε πιθανότητα να επηρεασθούν.» (βλ. Costas Ioannou Triftarides v. The Police

(1968)2 CLR 140, και επίσης Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 1, Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας

(1998)2 ΑΑΔ 68. Στην υπόθεση Charalambous v. Police

(1982)2 AAΔ 134, λέχθηκε ότι το κριτήριο βάση του οποίου αποφασίζεται αν κάποιος οδηγός υπήρξε αμελής είναι κατά πόσο στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχει παρέκκλιση από το επίπεδο συμπεριφοράς που αναμένεται από ένα λογικό και συνετό οδηγό. Σύμφωνα με τη νομολογία οι οδηγοί στον κύριο δρόμο έχουν προτεραιότητα στη χρήση του. Όταν η απόφραξη του δρόμου συνδέεται ευθέως με το δυστύχημα και αποτελεί μέρος των γενεσιουργών αιτίων που το προκάλεσαν δικαιολογείται η απόδοση ευθύνης (βλ. Ξυπτερά ν. Κυπριανού,

(1997)1 ΑΑΔ (Γ) 1696, Κουμή ν. Χίνη,

(2000)1 ΑΑΔ (Α) 383). Η παράλειψη ενός οδηγού να σταματήσει πριν διασταυρώσει κύριο δρόμο και η μη άσκηση καλής παρατηρητικότητας αποτελούν όπως κρίθηκε νομολογιακά, αμελείς πράξεις, (βλ. Χριστοδούλου ν. Μπίλλη,

(1998)1 ΑΑΔ 164, Constantinou v. Katsouris a.a.

(1975)1 CLR 188). Σύμφωνα με την υπόθεση Constantinou v. Katsouris (ανωτέρω) το καθήκον της δέουσας παρατηρητικότητας βαραίνει κάθε οδηγό παντού και κάτω από όλες τις περιστάσεις εκτεινόμενο προς όλες τις κατευθύνσεις. Στο σύγγραμμα BINGHAM'S MOTOR CLAIMS CASES 8th Edition, στις σελ. 76-78 αναλύονται οι ευθύνες οδηγών που προσπερνούν ουρά σταθμευμένων αυτοκινήτων (Jumping the queue), βλ. επίσης, μεταξύ άλλων, Βίκης ν. Νεοφύτου

(1990)1 ΑΑΔ 345. Στην αγγλική υπόθεση Powell v. Moody

(1966)Times 10 March, 110 Sol Jo 215 αποφασίστηκε ότι οποιοδήποτε όχημα το οποίο προσπερνά ουρά σταματημένων οχημάτων αναλαμβάνει μία πολύ επικίνδυνη επιχείρηση η οποία πρέπει να διεκπεραιωθεί με μεγάλη επιμέλεια. Υπάρχει πάντα δυσκολία σε τέτοιες περιπτώσεις να δεις τι συμβαίνει, ειδικότερα την είσοδο από τα ανοίγματα. Στην υπόθεση Clarke ν. Winchurch

(1969)1ALL ER 275 αποφασίστηκε ότι ο μοτοποδηλάτης δικαιούται να προσπερνά σταματημένα οχήματα αλλά το εγχείρημα απαιτεί πολύ ψηλό βαθμό επιμέλειας· πρέπει να οδηγεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει αμέσως μία επείγουσα κατάσταση. (βλ. επίσης Leeson v. Bevis and Tolchard Ltd

(1972)RTR 373). ´Eχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω ευρήματα και τις νομικές αρχές βρίσκω ότι η αμέλεια της κατηγορουμένης συνίσταται στο γεγονός ότι δεν είχε πλήρη παρατηρητικότητα για άλλα αυτοκίνητα που υπήρχαν στο δρόμο και ότι παρέλειψε να οδηγεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορέσει να αποφύγει το δυστύχημα. Η κατηγορουμένη, προσπερνώντας την πυκνή τροχαία κίνηση της αριστερής λωρίδας από τα αριστερά και πλησιάζοντας την πάροδο όφειλε να οδηγεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορέσει να αποφύγει το αυτοκίνητο του ΜΚ4 το οποίο είχε ήδη στρίψει στην πάροδο και/ή να προβλέψει την πιθανότητα στροφής του αυτοκινήτου στην πάροδο, ενόψει και του σταθμευμένου οχήματος του ΜΚ2 πριν την πάροδο. Ενόψει των πιο πάνω καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την κατηγορία την οποία αντιμετωπίζει η κατηγορουμένη η οποία και κρίνεται ένοχη σ' αυτήν. Μ. Παπαϊωάννου, Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο