ΑΣΤΥΝΟΜ ΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ν. ΣΑΒΒΑ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 1386/05, 10 Μαρτίου 2006

(6)και η υπόθεση προχώρησε εναντίον όλων. Όμως στη συνέχεια η Κατηγορούσα Αρχή ανέστειλε την υπόθεση εναντίον των κατηγορουμένων 3, 4, 5 και 6 ενώ ο κατηγορούμενος 2 παραδέχθηκε ενοχή και του επιβλήθηκε ποινή. Έτσι η ακρόαση της υπόθεσης τελικά συνεχίστηκε εναντίον μόνο του 1ου κατηγορούμενου. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ Η Κατηγορούσα Αρχή για να αποδείξει την υπόθεση της κάλεσε οκτώ

(8)μάρτυρες κατηγορίας (Μ.Κ.). Ο Μ.Κ.2 αστυφύλακας 2145 Περικλής Τάγκουρου κατόπιν πληροφορίας στις 6.11.2004 και περί ώρα 17:10 μετέβη στην οδό Κοπέρνικου στην είσοδο του Παττίχειου αμφιθεάτρου μαζί με τον αστυφύλακα

1. Εκεί βρήκε πέντε - έξι άτομα μεταξύ των οποίων τον Μ.Κ.8 και τον γιό του Χρίστο, οι οποίοι ήταν τραυματισμένοι και κάλεσε ασθενοφόρο, καθώς και τον άλλο γιό του Μ.Κ.8 Αλέξανδρο ο οποίος του υπέδειξε το δέντρο όπου πέταξε το σκεπάρνι με το οποίο ο κατηγορούμενος κτύπησε τον πατέρα και τον αδελφό του. Πράγματι βρήκε το σκεπάρνι και όταν το υπέδειξε στον Αλέξανδρο, ο τελευταίος το αναγνώρισε ως το σκεπάρνι που κτύπησε ο κατηγορoύμενος τον Μ.Κ.8 και τον Χρίστο. Ο Μ.Κ.1 αστυφύλακας 240 Ευξίφιος Στυλιανού δεν ανέφερε κάτι το ουσιαστικό. Ο Μ.Κ.3 Κώστας Μιχαήλ Χαραλάμπους άκουσε άγριες φωνές, βγήκε έξω από το σπίτι του να δει τι συνέβαινε. Τότε είδε τον κατηγορούμενο και κάποιον άλλο να σπρώχνονται και πιο πίσω νεαρούς να συγκρατούν ένα άλλο νεαρό που κρατούσε σκεπάρνι και απειλούσε και ήθελε να επιτεθεί στον κατηγορούμενο. Ο Μ.Κ.4 Γεώργιος Κονναρίδης στις 6.11.2004 και περί ώρα 16:50 ενώ μπογιάτιζε τα κάγκελα του σπιτιού του κατηγορούμενου άκουσε φωνές και μετέβη στο μέρος που άκουσε τις φωνές οπότε είδε τον κατηγορούμενο και ένα άλλο πρόσωπο να ανταλλάζουν γροθιές. Αν και προσπάθησε να τους χωρίσει δεν τα κατάφερε γιατί ο καυγάς συνεχίστηκε και με πολλούς άλλους μεταξύ των οποίων και έξι - επτά που επιτέθηκαν στον κατηγορούμενο. Σε κάποια στιγμή ο κατηγορούμενος έπεσε στο έδαφος και αυτοί τον κτυπούσαν με κλωτσιές και γροθιές. Ο κατηγορούμενος κατάφερε να σηκωθεί πιάνοντας στα κάγκελα και με τη βοήθεια του. Όμως συνέχισαν να τον κτυπούν. Στη συνέχεια έσπασαν τα κάγκελα με αποτέλεσμα ο κατηγορούμενος να πέσει στον κήπο του. Δεν είδε κανένα να κτυπά τον κατηγορούμενο με σκεπάρνι ούτε αυτός άλλο. Είδε όμως το γιό του Μ.Κ.8 να πετά ένα σκεπάρνι που κρατούσε στα δέντρα απέναντι από το σπίτι του κατηγορούμενου. Ο Μ.Κ.5 αστυφύλακας Παναγιώτης Κουμή δεν ανάφερε κάτι ουσιαστικό. Ο Μ.Κ.6 αστυφύλακας 2887 Χριστόδουλος Κονσόλου μετέβη και αυτός στο μέρος όπου είχε γίνει η συμπλοκή. Στο μέρος βρήκε τον Μ.Κ.2 και τον αστυφύλακα 1080, Μ.Κ.
2. Παρέλαβε το σκεπάρνι από τον Μ.Κ.2 και μίλησε με τον κατηγορούμενο ο οποίος δεν εβρίσκετο σε καλή κατάσταση και όπως του ανέφερε του είχε επιτεθεί προηγουμένως αριθμός νεαρών προσώπων. Αφού μετέβηκε στο τμήμα και συνέλαβε δυνάμει δικαστικού εντάλματος σύλληψης τον κατηγορούμενο, όταν ο τελευταίος του υπέδειξε τραύματα στην πλάτη μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Λάρνακας για περίθαλψη. Επίσης τον κατηγόρησε γραπτώς όπως και άλλους εμπλεκόμενους. Ο Μ.Κ.7 λοχίας 1080 Αναστάσιος Θρασυβούλου ανέφερε ότι είδε τον Μ.Κ.8 και τον γιό του Χρίστο και ότι ο μεν Μ.Κ.8 ήταν τραυματισμένος στο πρόσωπο και έρεε αίμα από το τριχωτό της κεφαλής του και όπως του είπε τον κτύπησε ο κατηγορούμενος με σκεπάρνι και ο δε Χρίστος του υπέδειξε την αριστερή πλευρά του τριχωτού της κεφαλής του πίσω από το αυτί ένα καρούμπαλο που αγγίζοντας το ο ίδιος το διαπίστωσε ενώ στη συνέχεια έπεσε στο έδαφος και σφάδαζε. Κλήθηκε ασθενοφόρο και τους παρέλαβε και τους δύο. Όπως έμαθε αργότερα ο νεαρός ήταν επιληπτικός. Πηγαίνοντας στο μέρος όπου ήταν ο κατηγορούμενος όταν τον ρώτησε γιατί κτύπησε με σκεπάρνι τον Μ.Κ.8 αυτός του ανάφερε ότι εβρίσκετο σε αυτοάμυνα αφού όλοι προσπαθούσαν να τον κτυπήσουν και κρατούσαν σκεπάρνια. Με υπόδειξη του Μ.Κ.8 παρέλαβε τρία σκεπάρνια και ένα σκεπαρνόξυλο από το αυτοκίνητο του Μ.Κ.
3. Ο Μ.Κ.8 Θεόδωρος Εμανουιλίδης, πρώην συγκατηγορούμενος του κατηγορούμενου, ανέφερε ότι στις 6.11.2004 και περί ώρα 14:30 έλαβε ένα τηλεφώνημα ενώ εβρίσκετο στο σπίτι του από τον γιό του Χρίστο ο οποίος του είπε ότι είχαν προβλήματα με τον άνθρωπο (κατηγορούμενο) που έμενε δίπλα από το Παττίχειο αμφιθέατρο με τον οποίο είχαν συζητήσει και την προηγούμενη ημέρα. Πήρε το αυτοκίνητο και μετέβη μαζί με τον γιο του Αλέξανδρο στο μέρος. Αφού του υποδείχθηκε από τον γιο του Χρίστο ο κατηγορούμενος ζήτησε απ' αυτό τον λόγο όταν ο κατηγορούμενος εβρίσκετο στο πεζοδρόμιο. Ενώ συζητούσαν επενέβη ο γιος του Χρίστος αναφέροντας στον κατηγορούμενο ότι την προηγούμενη ημέρα είχε πει συγκεκριμένη χυδαία φράση για τη μητέρα του κουνόντας συνάμα το δάκτυλο του προς το μέρος του κατηγορούμενου ο οποίος εκνευρίστηκε και κινήθηκε επιθετικά εναντίον του οπότε αμέσως μπήκε στη μέση και έσπρωξε τον κατηγορούμενο με τα χέρια του προς τα πίσω για να μην κτυπήσει το γιό του. Εδώ να σημειωθεί ότι ενώ στην κατάθεση του είπε ότι ο κατηγορούμενος έκανε δύο - τρία βήματα πίσω, στην αντεξέταση είπε ότι ο κατηγορούμενος έπεσε. Τότε ο κατηγορούμενος πήρε ένα σκεπάρνι που εβρίσκετο στα σκαλοπάτια του σπιτιού του και τον κτύπησε στη κεφαλή και στην πλάτη και τον γιο του στην κεφαλή ο οποίος έπεσε χάμω. Επενέβη ο γιος του Αλέξανδρος για βοήθεια του Χρίστου και δέχθηκε και αυτός κτύπημα στο μικρό αριστερό δάκτυλο του χεριού του. Κάποιος άλλος επενέβη έπιασε το χέρι του κατηγορούμενου, έπεσε το σκεπάρνι στο έδαφος και ο Αλέξανδρος το πήρε και το πέταξε στα δέντρα. Η προσοχή του στη συνέχεια ήταν στο γιό του και δεν είδε εάν οι άλλοι νεαροί κτύπησαν τον κατηγορούμενο. Κατατέθηκαν συνολικά δεκαέξι

(16)τεκμήρια στα οποία συμπεριλαμβάνονται και οι καταθέσεις των μαρτύρων ως μέρος της κυρίως εξέτασης τους, ήτοι τα τεκμήρια 1, 4, 7, 8, 9, 10, 15 και

1. Ως τεκμήριο 12 κατατέθηκε έντυπο ιατρικής εξέτασης και ευρήματα του Μ.Κ.8, ως τεκμήριο 13 παρόμοιο έντυπο για τον Χρίστο Εμανουιλίδη και ως τεκμήριο 14 ίδιο έντυπο για τον κατηγορούμενο. Ως τεκμήριο 5 το σκεπάρνι που βρέθηκε στα δέντρα και ως τεκμήριο 6 τα τρία σκεπάρνια και το σκεπαρνόξυλο που παραλήφθησαν από το αυτοκίνητο του Μ.Κ.
2. Αφού το Δικαστήριο βρήκε ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου και κλήθηκε σε απολογία, αφού του εξηγήθηκαν τα δικαιώματά του επέλεξε να δώσει ανώμοτη δήλωση και να μην καλέσει μάρτυρες υπεράσπισης. Στην ανώμοτη του δήλωση ανέφερε ότι, ενώ εστέκετο στο κάγκελο του σπιτιού του και μπογιάτιζε, ο Μ.Κ.8 μαζί με δεκαπέντε - είκοσι άτομα τον πλησίασε και φώναζε και τον ύβριζε λέγοντας του γιατί κτύπησε τον γιο του. Πριν προλάβει να του απαντήσει τον κτύπησε στο πρόσωπο και έπεσε. Μόλις σηκώθηκε του επιτέθηκαν τα άλλα άτομα που ήταν μαζί του και τον κτυπούσαν με τα χέρια τους και τα εργαλεία τους. Ο Μ.Κ.4 προσπάθησε να τους σταματήσει αλλά δεν τα κατάφερε. Τελικά έριξαν και το κάγκελο και έπεσε και ο ίδιος πάνω απ' αυτό. Ανέφερε επίσης ότι είναι αθώος και δεν έχει τέτοιο εργαλείο στο σπίτι του (υπονοώντας βεβαίως σκεπάρνι). ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής εισηγήθηκε ότι οι Μ.Κ. πρέπει να κριθούν αξιόπιστοι και με βάση τη μαρτυρία τους κάλεσε το Δικαστήριο να κρίνει ένοχο τον κατηγορούμενο στην κατηγορία που αντιμετωπίζει καθ' ότι έχουν αποδειχθεί τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος. Ο δικηγόρος του κατηγορούμενου από την άλλη εισηγήθηκε όπως ο Μ.Κ.8 κριθεί αναξιόπιστος καθ' ότι περιέπεσε σε αντιφάσεις και με βάση τη μαρτυρία των Μ.Κ.3 και 4 κριθεί αθώος ο κατηγορούμενος αφού η Κατηγορούσα Αρχή δεν κατόρθωσε να αποδείξει τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος και δη να καταδείξει ότι ο κατηγορούμενος δεν εβρίσκετο σε αυτοάμυνα ως η θέση της υπεράσπισης. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Είχα την ευκαιρία να ακούσω και να παρακολουθήσω τους Μ.Κ. ενώ έδιναν τη μαρτυρία τους ενώπιον του Δικαστηρίου κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων την ειλικρίνεια τους, την ευθύτητα τους, τη σαφήνεια τους, την φιλαλήθεια τους και το συμφέρον που είχαν στην υπόθεση. Οι Μ.Κ.1, 2, 3, 4, 5, 6 και 7 μου έκαναν πάρα πολύ καλή εντύπωση. Ήταν ευθείς, ειλικρινείς, σαφείς και φιλαλήθεις και προσπάθησαν να μεταφέρουν στο Δικαστήριο τα γεγονότα όπως ο κάθε ένας απ' αυτούς αντιλήφθηκε κατά τη στιγμή που μετέβη στο μέρος που διαδραματίστηκαν. Δεν περιέπεσαν σε αντιφάσεις και η μαρτυρία τους δεν εκλονίσθη. Άλλωστε για τους μάρτυρες αυτούς δεν υπήρχε ούτε εισήγηση εκ μέρους της υπεράσπισης ότι είπαν ψέματα. Απεναντίας για τους Μ.Κ.3 και 4 η υπεράσπιση στηρίχτηκε στη μαρτυρία τους για να προβάλει τη θέση της αυτοάμυνας. Αποδέχομαι τη μαρτυρία τους. Ο Μ.Κ.8 Θεόδωρος Εμανουιλίδης ήταν ο 2ος κατηγορούμενος στο κατηγορητήριο ο οποίος βρέθηκε ένοχος με δική του παραδοχή στην ίδια κατηγορία που αντιμετωπίζει και ο κατηγορούμενος. Σύμφωνα με την απόφαση Zacharia v. The Republic

(1962)C.L.R. 52 το πρώτο που οφείλει το Δικαστήριο να αποφασίσει όταν εξετάζει μαρτυρία ενός μάρτυρα που μπορεί να είναι ή να μην είναι συναυτουργός στην υπόθεση είναι κατά πόσο ο μάρτυρας είναι ή δεν είναι συναυτουργός. Στη συγκεκριμένη περίπτωση κατά την άποψη του Δικαστηρίου ο Μ.Κ.8, πρώην συγκατηγορούμενος του κατηγορούμενου εμπίπτει στην έννοια του συναυτουργού. Το επόμενο ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο, σαν θέμα αξιοπιστίας το Δικαστήριο είναι ή δεν είναι διατεθειμένο να βασιστεί στη μαρτυρία του χωρίς ενίσχυση. Προσεγγίζοντας τη μαρτυρία του ως τέτοιου μάρτυρα, δηλαδή συναυτουργού, με επιφύλαξη, καχυποψία, περίσκεψη και προσοχή υπενθυμίζω στον εαυτό μου ότι είναι σπιλωμένος μάρτυρας και έχοντας κατά νου τη μαρτυρία του στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας και δη των Μ.Κ.3 και 4 βρίσκω ότι πράγματι υπάρχουν αντιφάσεις τόσο στην ίδια τη δική του μαρτυρία, όπως ενώ στην κατάθεση του που αποτέλεσε την κυρίως εξέταση του είπε ότι όταν τον έσπρωξε έκανε δύο - τρία βήματα προς τα πίσω και στο Δικαστήριο είπε ότι έπεσε στο πεζοδρόμιο και επίσης πότε έγινε η εξύβριση της συζύγου του ενώπιον του γιου του Χρίστου, εάν έγινε, από τον κατηγορούμενο, όσο και στη μαρτυρία του με αυτή των Μ.Κ.3 και 4 που ανέφεραν ο μεν Μ.Κ.3 ότι εσπρόχνωνταν ο δε Μ.Κ.4 ότι αντάλλαζαν γροθιές μεταξύ τους και κανένας εμπλεκόμενος δεν έκανε χρήση σκεπαρνιού για να χτυπήσει άλλο, ενώ αυτός, δηλαδή ο Μ.Κ.8, ανέφερε απλώς ότι έσπρωξε δυνατά τον κατηγορούμενο, και έστω έπεσε, και όταν γύρισε να φύγει μαζί με τον γιο του Χρίστο κτυπήθηκαν από τον κατηγορούμενο με σκεπάρνι. Με αυτά υπόψη και έχοντας κατά νου τις αντιδράσεις του στο εδώλιο του μάρτυρα, τις απαντήσεις του, τις αντιφάσεις που περιέπεσε, ότι δεν ήταν σαφής και ειλικρινής, αξιολογώντας τη μαρτυρία του στο σύνολο της μαρτυρίας δεν μου έχει κάνει καλή εντύπωση. Απορρίπτω και δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Ενόψει της πιο πάνω αξιολόγησης τα ευρήματα μου είναι τα ακόλουθα: Στις 6.11.2004 και περί ώρα 16:45 ο Μ.Κ.3 άκουσε άγριες φωνές στην οδό Κοπέρνικου στη Λάρνακα που βρίσκεται η οικία του και βγήκε έξω απ' αυτό για να δει τι συμβαίνει. Τότε βρήκε τον κατηγορούμενο και τον Μ.Κ.8 να σπρώχνονται και ένα νεαρό να θέλει να επιτεθεί στον κατηγορούμενο κρατώντας σκεπάρνι αλλά τον συγκρατούσαν άλλοι νεαροί. Στο κάλεσμα της γυναίκας του κατηγορούμενου με τις λέξεις "βοήθεια αστυνομία" μετέβη στο σπίτι του για να ειδοποιήσει την αστυνομία. Στην οικία του κατηγορούμενου βρίσκετο ο Μ.Κ.4 ο οποίος ασχολείτο με τη βαφή των κάγκελων της οικίας στο βάθος του κήπου. Άκουσε κι' αυτός τις φωνές και πήγε να δει τι γίνεται. Αντιλήφθηκε τον κατηγορούμενο και τον Μ.Κ.8 να ανταλλάζουν γροθιές μεταξύ τους χωρίς να δει όμως ποιος κατάφερε την πρώτη γροθιά στον άλλο. Προφανώς αυτό έγινε μετά τα σπρωξίματα μεταξύ κατηγορούμενου και Μ.Κ.8 αφού δεν ανάφερε ότι είδε στη σκηνή τον Μ.Κ.3 ο οποίος φαίνεται εκείνη τη στιγμή πήγε να τηλεφωνήσει στην αστυνομία. Αν και προσπάθησε να τερματίσει το συμβάν δεν τα κατάφερε αφού στη συνέχεια ενεπλάκησαν περί τα έξι

(6)νεαρά πρόσωπα από τα είκοσι που ήταν εκεί οι οποίοι κτυπούσαν και κλωτσούσαν τον κατηγορούμενο ακόμη και όταν αυτός έπεσε κάτω. Όταν κατάφερε να σηκωθεί πιάνοντας στα κάγκελα και με τη βοήθεια τη δική του και πάλι ξαναέπεσε κάτω αυτή τη φορά ένεκα της υποχώρησης των κάγκελων από την πίεση που έβαζαν σ' αυτό τα νεαρά πρόσωπα. Κατά τη συμπλοκή δεν έγινε χρήση σκεπαρνιών όμως από τα κτυπήματα τραυματίστηκαν τόσο ο κατηγορούμενος όσο και ο Μ.Κ.8 και ο γιος του Χρίστος. Στη σκηνή μετέβη η αστυνομία η οποία μετέφερε διάφορα πρόσωπα μεταξύ των οποίων και τον κατηγορούμενο στον αστυνομικό σταθμό. Στο χώρο όπου διαδραματίστηκε το επεισόδιο μετέβη ασθενοφόρο με το οποίο μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο ο Μ.Κ.8 και ο γιος του Χρίστος οι οποίοι έτυχαν ιατρικής περίθαλψης. Όσον αφορά την ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου αναφέρω τα ακόλουθα: Η ανώμοτη δήλωση δεν είναι χωρίς απολύτως καμιά αποδεικτική ισχύ. Δεν αποτελεί μαρτυρία με την αυστηρή έννοια του όρου είναι όμως παρόλα αυτά κάτι περισσότερο από ένα απλό σχόλιο (mere comment). Δεν μπορεί να αποδείξει γεγονότα που μόνο με μαρτυρία μπορούν να αποδειχθούν αλλά μπορεί να βοηθήσει στη θεώρηση της μαρτυρίας από διαφορετική σκοπιά. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Σάββας Πλαστήρα Ιωάννου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 6854 και Χρίστος Σάββα Συμιανός ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 6855 και οι δυο ημερομηνίας 30.3.2001 σελ. 38, 39, Μάριος Αντρέα Σωφρονίου ν. Δήμος Στροβόλου,

(1991)2 CLR 369, Ιωάννης Μαραγκός ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 6628, ημερ.22.6.1999, Vrakas v. The Republic

(1973)2 CLR 139, Themistokleous v. The Police

(1981)2 CLR 200, Anastasiades v. The Republic

(1977)2 CLR 97, Onisiforou v. The Police,

(1987)2 CLR 261, R. v. Frost & Hale

(1964)48 Cr. App. R. 284, R v. Pope

(1901)18 TLR 717 και Archbold Criminal Procedure & Practice, 41η Έκδοση σελ. 423 υπό τον τίτλο "statements from the dock". Η πιο πάνω νομολογία έχει διασαφηνίσει επίσης ότι η ανώμοτη δήλωση δεν μπορεί να αξιολογηθεί από το Δικαστήριο όπως η μαρτυρία. Επομένως λαμβάνεται υπόψη σύμφωνα με τις πιο πάνω αρχές. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΚΑΤΑΛΗΞΗ Η κατηγορία εδράζεται στο άρθρο 89 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 το οποίο έχει ως εξής: "Όστις συμμετέχει συμπλοκής, εν δημοσίω χώρω είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν ενός έτους." Χρήσιμη αναφορά για την έννοια και τη φύση του αδικήματος αυτού μπορεί να γίνει στο σύγγραμμα Criminal Law, Smith & Hogan, 4th ed. σελ. 757 κ.ε.: "Affray is a common law misdemeanor which, after a long period of desuetude, has not only been brought back into regular use, but greatly expanded in scope by judicial decision. Its elements are:

1. Unlawful fighting or unlawful violence used by one or more persons against another or others; or an unlawful display of force by one or more persons without actual violence.
2. In public place or, if on private premises, in the presence of at least one innocent person who was terrified: and
3. In such a manner that a bystander of reasonably firm character might reasonably be expected to be terrified. The fighting, violence or display of force must be unlawful. If D terrifies bystanders by fighting in lawful self-defense or defense of another, he is not guilty of affray, though the assailant may be. Similarly if D uses lawful force in apprehending a criminal and his action terrifies the bystanders. It was at one time held that affray was a joint offence requiring proof of unlawful fighting by a least two people but it was decided in Taylor v. Director of Public Prosecutions

(1975)2 All E. R. 1108, that D alone may be guilty of affray if he makes a violent attack on P, whether P fights back re merely submits. There need be no "reciprocity of violence"." Πολύ χρήσιμη, επίσης, αναφορά για το αδίκημα γίνεται στο σύγγραμμα Penal Law of India, Dr. Hari Singh Cour´s, 9th ed., vol. 2, σελ. 1303 κ.ε. (σημειωτέον ότι το άρθρο 159 του India Penal Code είναι σχεδόν ταυτόσημο με το δικό μας άρθρο 89, όμως το άρθρο 89 δεν περιέχει τη φράση "disturb the public peace"). Θα πρέπει να τονισθεί ότι στο δικό μας δίκαιο δεν αποτελεί συστατικό στοιχείο του αδικήματος το ότι διασαλεύθηκε η δημόσια ειρήνη και συνεπακόλουθα τα σχετικά πιο πάνω αλλά και πιο κάτω αποσπάσματα θα κριθούν με βάση αυτό τον περιορισμό. Στη σελ. 1301 του πιο πάνω συγγράμματος αναφέρεται: "A dual fought in a public place is an affray: and, whether it be bought in public or in private, it is a misdemeanor at common law, even though no injuries are inflicted." Επίσης στη σελ. 1303: "If two men are found fighting in street one of them may say that the other attacked and he was only defending himself. But a man may well defend himself and then pass to attack, or in repelling an attack, he may use more force than necessary raising the plea of self-defense. It is only "when two or more persons by fighting in a public place disturb the public peace that they are said to commit an affray". The word "fight" connotes a bilateral act in which two parties participate and it will not amount to an affray when the party who is assaulted submits to the assault without resistance." Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος με βάση το ίδιο το λεκτικό του άρθρου αλλά και τα πιο πάνω λεχθέντα, μπορούν να ταξινομηθούν ως εξής: (α) Ότι ο κατηγορούμενος και άλλο ή άλλα πρόσωπα συμμετείχαν σε συμπλοκή. (β) Ότι η συμπλοκή έλαβε χώρα σε δημόσιο μέρος. Επίσης με την έννοια της συμπλοκής βάση του άρθρου 89, έχει ασχοληθεί η Κυπριακή Νομολογία βλ. Miliotis v. The Police

(1971)2 C.L.R. σελ. 292 και Μαραγκός ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 6459, ημερ. 21.9.1998, όπου επισημαίνεται επίσης ότι το αδίκημα της συμπλοκής είναι δυνατό να διαπραχθεί από ένα μόνο πρόσωπο όπως άλλωστε έχει τεθεί και στην υπόθεση Taylor ανωτέρω: "one person fighting unlawfully could properly be convicted of an affray, since of two persons fighting on might be participating lawfully and the other unlawfully and if one was participating unlawfully it was not necessary to inquire whether other participants were acting lawfully or unlawfully." Η γραμμή υπεράσπισης του κατηγορούμενου υπήρξε εξ΄ αρχής η αυτοάμυνα. Η θέση αυτή εξάγεται τόσο από την αντεξέταση των μαρτύρων κατηγορίας όσο και από την ανώμοτη δήλωση. Η αυτοάμυνα δεν αποτελεί υπεράσπιση με την αυστηρή έννοια του όρου. Η άμυνα είναι δικαίωμα που καθιστά τη χρήση βίας για αποτροπή επίθεσης, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, νόμιμη. Η αμυντική πράξη δεν είναι κάτω από ορισμένες συνθήκες, ποινικά κολάσιμη. Η θεώρηση αυτή λειτουργεί προς όφελος του κατηγορούμενου γιατί με την έγερση του θέματος, αυτός δεν αναλαμβάνει το παραμικρό βάρος απόδειξης. Είναι ευθύνη της Κατηγορούσας Αρχής να εξουδετερώσει το ενδεχόμενο ο κατηγορούμενος να αμύνθηκε για να παρεμποδίσει την απειλούμενη σε βαρός του βιαιοπραγία. Βλ. Ιωάννης Μαραγκός ν. Αστυνομίας, Π. Ε. 6459, 21.9.1998 όπου υιοθετήθηκαν οι αγγλικές αποφάσεις R. v. Wheeler

(1967)3 All E.R. 829, 830, Lobell

(1957)1 Q.B.D. 547. Το ερώτημα πάντοτε είναι κατά πόσο η βία που χρησιμοποίησε υπό τις περιστάσεις ο κατηγορούμενος ήταν λογική. Μεταξύ των περιστάσεων εξετάζεται και η διανοητική κατάσταση (mental state) του κατηγορούμενου κατά τον ουσιώδη χρόνο. Η αναγκαία ή νόμιμη άμυνα καθορίζεται από τις συνθήκες και περιστάσεις κάθε περίπτωσης. Βλ. Μαραγκός (πιο πάνω), Miliotis v. Police

(1971)2 C.L.R 292, Maifoshis v. Police

(1978)2 C.L.R. 9, R. v. Julien

(1969)2 All E.R. 856, Palmer v. R.

(1971)55 Cr. App. R. 223, R. v. Shannon

(1980)71 Cr. App. R. 192, Δημακόπουλος ν. Αστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ.

1. Το θέμα της αυτοάμυνας όπως προνοείται στο άρθρο 7.3 του Συντάγματος, στο άρθρο 17 του Ποινικού Κώδικα και στη Νομολογία, ως αναφερόμενο σε ενέργεια προς αποφυγή ανάλογης και άλλως αναπότρεπτης συνέπειας, εξετάστηκε πρόσφατα από το Εφετείο στη Γεώργιος Βασιλείου Νικολάου κ.α. ν. Δημοκρατίας Π.Ε. 6817 και 6825 ημερ. 29.9.
2. Παραπέμπω στα ακόλουθα αποσπάσματα (σελ. 11): ". Εκ των πραγμάτων, η έννοια της "εύλογα αναγκαίας βίας μόνο αντικειμενική μπορεί να είναι, αφού ο ίδιος ο όρος "εύλογα" εισηγείται διαμόρφωση αντικειμενικής κρίσης εκ μέρους του Δικαστηρίου ως κριτή των γεγονότων. Επειδή όμως ακριβώς το θέμα αφορά κρίση επί των γεγονότων, και μάλιστα σε συνάρτηση προς το λογικό της αντίδρασης προσώπου ισχυριζομένου ότι ευρέθη στην ανάγκη να υπερασπίσει τον εαυτό του, το υποκειμενικό στοιχείο της δικής του τοποθέτησης στην εξεταζόμενη κατάσταση πραγμάτων οπωσδήποτε υπεισέρχεται στο θέμα, μαζί με όλα τα άλλα δεδομένα: Όχι όμως ασφαλώς υπό τη μορφή του αν ο ίδιος ο κατηγορούμενος έκρινε ότι η χρησιμοποιηθείσα βία ήταν εύλογα αναγκαία, αλλά ώστε η δική του λογική αντίληψη των πραγμάτων να ληφθεί υπόψη, μαζί με όλα τα άλλα στοιχεία, για να αποφασισθεί αν ήταν εύλογα αναγκαία - ". That which was reasonable in the light of the circumstances as they reasonably appeared to the accursed." όπως το διατύπωσε ο Edmund Davies, L.J. (ως ήτο τότε), στην Mclness

(1969)53 Cr. App. R. 407 και υιοθετήθηκε η κλασσική διατύπωση της αρχής της αυτοάμυνας από το Lord Morris στην Palmer v. R.

(1971)A.C. 814 (p.c.) στις σελίδες 831 - 832 .". Μεταξύ των παραγόντων που λαμβάνονται υπόψη σύμφωνα με την κλασσική διατύπωση στην Palmer, είναι ότι σε στιγμές κρίσης για κάποιον που άμεσα κινδυνεύει, αυτός πρέπει να αποκρούσει τον κίνδυνο με κάποια άμεση και στιγμιαία αντίδραση, ότι κάποιος που υπερασπίζεται τον εαυτό του δεν μπορεί να ζυγίσει με ακρίβεια το ακριβές μέτρο της αναγκαίας αμυντικής του ενέργειας και οι ειλικρινείς και ενστικτώδεις σκέψεις του αμυνόμενου. Στην πιο πάνω απόφαση του Εφετείου υιοθετείται το πιο κάτω απόσπασμα της σύνοψης που έγινε από το Lord Diplock στη Refarence under c. 48A of the Criminal Appeal (northern Ireland) Act 1988 (No. 1 of 1875)

(1876)2 All E.R. 937, 947 ως προς το συσχετισμό του αντικειμενικού κριτηρίου προς τις περιστάσεις σε συνάρτηση προς την ανάλογη υπεράσπιση της χρήσης εύλογα αναγκαίας βίας για την αποτροπή εγκλήματος: "the question in which the jury, would have to ask themselves the question in a trial for an offence against the person in which this defence was raised by the accused, would be are we satisfied that no reasonable man (

1. a)with knowledge of such facts as were known to the accused or reasonably believed by him to exist (
2. b)in the circumstances and time available to him for reflection (
3. c)could be of opinion that the prevention of the risk of harm to which others might be exposed if the suspect were allowed to escape justified exposing the suspect to the risk of harm to him that might result form the kind of force that the accused contemplated using?" Για τη διατύπωση του ευλόγου της βίας που χρησιμοποιήθηκε, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων δεν είναι απαραίτητο ο κατηγορούμενος να προσπάθησε να οπισθοχωρήσει ή να κατευνάσει ένα καυγά, αν και μια τέτοια μαρτυρία, αν υπάρχει, ενδέχεται να είναι καθοριστική για την κρίση του Δικαστηρίου. Βλ. (R. v. Bird

(1985)A 2 All E.R. 513 και Halsbury´s Laws of England, 4th ed., Re-issue, Vol. 11

(1), παρ. 498. Περαιτέρω, νοουμένου ότι η βία που χρησιμοποιήθηκε ήταν εύλογη, ο κατηγορούμενος δικαιούται να υπερασπισθεί όχι μόνο τον εαυτό του ή μέλος της οικογένειας του, αλλά ακόμα και ένα εντελώς ξένο άτομο αν ο ξένος υφίσταται παράνομη επίθεση από άλλους. Βλ. R. v. Rose

(1884)15 Cox CC 540, R. v. Duffy

(1966)1 All E.R. 62 και Halsbury´s Laws of England, 4th ed., vol. 11, παρ. 1180. Σύμφωνα με τη μαρτυρία που το Δικαστήριο αποδέχτηκε και τη μαρτυρία που απέρριψε και τα ευρήματα του με βάση αυτή, ελλείπουν τα γεγονότα που προηγήθησαν των σπρωξιμάτων και γρονθοκοπημάτων που αντάλλαξαν μεταξύ τους ο Μ.Κ.8 με τον κατηγορούμενο με αποτέλεσμα να μην μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο ο Μ.Κ.8 να άρχισε πρώτος την επίθεση και δη παράνομη. Οπότε τίθεται το ερώτημα εάν η βία που ασκήθηκε από τον κατηγορούμενο ήταν η εύλογα αναγκαία βία. Σίγουρα η ανταπόδοση σπρωξίματος με σπρώξιμο είναι εύλογη αναγκαία βία, όπως και κτυπήματος με κτύπημα. Αν δε αναλογισθούμε και τους τραυματισμούς που είχε ένας έκαστος εξ' αυτών και ότι αυτοί προήλθαν από κτυπήματα με τα χέρια ή και τα πόδια και πάλι υπάρχει κάποια σχετική αναλογία. Δυσαναλογία υπήρχε, σε βάρος του κατηγορούμενου, από τη στιγμή που επιτέθηκαν εναντίον του περί τους έξι

(6)νεαρούς. Ότι υπήρξε συμπλοκή δεν έχω καμία αμφιβολία όπως δεν έχω αμφιβολία ότι αυτή έλαβε χώρα σε δημόσιο μέρος αφού διαδραματίστηκε σε πεζοδρόμιο. Το ερώτημα που παραμένει να απαντηθεί είναι κατά πόσο η υπεράσπιση της αυτοάμυνας που ήγειρε ο κατηγορούμενος αποκλείσθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή αποσείοντας το βάρος που ήταν επιφορτισμένη περί τούτου. Στην απουσία των αρχικών γεγονότων που οδήγησαν στην συμπλοκή δεν μπορεί να αποκλεισθεί ως λογική δυνατότητα ότι ο κατηγορούμενος εβρίσκετο σε κατάσταση αυτοάμυνας προβάλλοντας εύλογα αναγκαία βία και ως εκ τούτου η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποσείσει το βάρος απόδειξης που ήταν επιφορτισμένη. Το βάρος απόδειξης σε ποινική δίκη βρίσκεται στους ώμους της Κατηγορούσας Αρχής και εναπόκειται σ' αυτή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι αξιόπιστη και σαφής (βλ. Φλουρής ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 401). Επίσης έχει να αποδείξει την κατηγορία και κάθε στοιχείο που τη βαρύνει και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων όσο εύλογες και να είναι (βλ. Λοϊζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ σελ. 363). Ίδια ήταν η προσέγγιση και στις υποθέσεις Παφίτης ν. Δημοκρατίας

(1990)2 ΑΑΔ 102 επ. και Σωτηριάδης ν. Αστυνομίας

(1991)2 ΑΑΔ 482 επ. Με όλα όσα προσπάθησα να αναλύσω και εξηγήσω πιο πάνω, κατάληξή μου είναι ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει την υπόθεσή της και την κατηγορία εναντίον του κατηγορουμένου πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Κατά συνέπεια ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.) ............. Ν. Γερολέμου, Ε. Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο