Δ. Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ ΥΙΟΙ ΛΤΔ ν. ΑΝΔΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ κ.α., Αρ.Υπ.: 13429/05, 12 Μαϊου, 2006

(1)του Ποινικού Κώδικα Κεφ.

2. Τα πιο πάνω αδικήματα αφορούν τις πιο κάτω επιταγές της τράπεζας Universal:

(1)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ2148,21, με ημερομηνία πληρωμής 20/5/2002.(Τεκ. 1).

(2)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,83, με ημερομηνία πληρωμής 3/7/2002.(Τεκ. 2).

(3)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89 με ημερομηνία πληρωμής 4/7/2002.(Τεκ. 3).

(4)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 5/7/2002.(Τεκ. 4).

(5)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 8/7/2002.(Τεκ. 5).

(6)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 9/7/2002.(Τεκ. 6).

(7)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 10/7/2002.(Τεκ. 7).

(8)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 11/7/2002.(Τεκ. 8).

(9)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 12/7/2002.(Τεκ. 9).

(10)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 15/7/2002.(Τεκ. 10).

(11)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 16/7/2002.(Τεκ. 11).

(12)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 17/7/2002.(Τεκ. 12).

(13)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 18/7/2002.(Τεκ. 13).

(14)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 19/7/2002.(Τεκ. 14).

(15)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 22/7/2002.(Τεκ. 15).

(16)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 23/7/2002.(Τεκ. 16).

(17)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 24/7/2002.(Τεκ. 17).

(18)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 25/7/2002.(Τεκ. 18).

(19)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 26/7/2002.(Τεκ. 19).

(20)Επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89, με ημερομηνία πληρωμής 29/7/2002.(Τεκ. 20).

1. Στο πλαίσιο της ακροαματικής διαδικασίας δηλώθηκαν παραδεκτά γεγονότα, τα οποία εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο και έχουν ως ακολούθως: ΄Ολοι οι κατηγορούμενοι κατά τα έτη 2001 και 2002 ήταν διευθυντές της εταιρείας Χρυσαετός Λτδ. Οι επιταγές, τεκμήρια 1 μέχρι και 19, όπως αναφέρονται στην παράγραφο 2 πιο πάνω, παρουσιάστηκαν στην πληρώτρια τράπεζα εντός ευλόγου χρόνου από την ημερομηνία κατά την οποία κατέστησαν πληρωτέες και δεν εξοφλήθηκαν λόγω ελλείψεως διαθεσίμων κεφαλαίων στον λογαριασμό του εκδότη.
2. Προς στοιχειοθέτηση των κατηγοριών, η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε δύο μάρτυρες, τους κ. Λεωνίδα Ασσιώτη και κ. Δημήτρη Παντελή. Ο κ. Ασσιώτης εργάζεται στην Κατήγορο εταιρεία από το
3. Κατόπιν σχετικής συμφωνίας η Κατήγορος τροφοδοτούσε με εμπορεύματα την εταιρεία Χρυσαετός Λτδ και στα πλαίσια αυτής η τελευταία έκδιδε επιταγές. Η πρώτη επικοινωνία έγινε με τους κατηγορουμένους 1 και 5 κατά το έτος 2000 όπου συμφώνησαν να προμηθεύουν την εν λόγω εταιρεία με εμπορεύματα. Στα πλαίσια της συνεργασίας τους η εταιρεία Χρυσαετός δημιούργησε χρέος και εξέδωσε ακάλυπτες επιταγές, οι οποίες αντικαταστάθηκαν με τις επιταγές τεκμήρια 1 μέχρι και
4. Αρχικά ανέφερε ότι δεν θυμόταν τις συγκεκριμένες επιταγές. Δεν θυμόταν πότε παρέλαβε την επιταγή (τεκμ. 1) με ημερομηνία πληρωμής 20/5/
5. Ακολούθως δήλωσε ότι τις επιταγές (τεκμ. 1 - 20) τις παρέλαβε την ημερομηνία πληρωμής τους από τον χώρο υποδοχής των γραφείων της εταιρείας Χρυσαετός Λτδ. Την επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89 με ημερομηνία πληρωμής 29/7/2002 (τεκμ. 20) μπορεί να την παρέλαβε και ενωρίτερα. Ακολούθως δήλωσε ότι τις τελευταίες δύο με τρεις επιταγές (τεκμ. 18 - 20) μπορεί να τις παρέλαβε την ίδια ημέρα. ΄Ολες τις επιταγές τις παραλάμβανε πάντοτε ο ίδιος και τις παρέδιδε στην Κατήγορο εταιρεία. Δεν γνώριζε ποιος υπέγραψε τις επιταγές αυτές αφού δεν υπογράφηκαν στην παρουσία του.
6. Ο κ. Δημήτρης Παντελή είναι προϊστάμενος καταστήματος στην Τράπεζα Universal. Ανέφερε ότι εκδότης των επιταγών (τεκμ. 1 - 20) είναι η εταιρεία Χρυσαετός Λτδ και οι υπογραφές σ' αυτές προσομοιάζουν με τις υπογραφές του κ. Ανδρέα Χριστοδούλου (κατηγορουμένου 1) και του κ. Δημήτρη Δημητρίου. Δεν μπορούσε να πει με βεβαιότητα ότι οι υπογραφές επί των επιταγών ανήκουν στα πιο πάνω πρόσωπα αφού σύμφωνα με τον ίδιο κανένας δεν μπορεί να είναι βέβαιος, παρά το γεγονός ότι προηγουμένως ανέφερε ότι λόγω της πείρας του έχει την δυνατότητα να αναφέρει κατά πόσο μία υπογραφή προσομοιάζει με μία άλλη. Η εν λόγω εταιρεία δεσμευόταν με την υπογραφή ενός από τους κυρίους Ανδρέα Χριστοδούλου και Ελευθέριου Ελευθερίου και ενός από τους κυρίους Λάμπρο Γνάφτη και Δημήτρη Δημητρίου. Κατέθεσε ως τεκμήριο 21 απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας. Δήλωσε ότι από τις 15/5/2002 ο κ. Δημήτρης Δημητρίου δεν είχε δυνατότητα να υπογράφει επιταγές της εταιρείας και δεν την δέσμευε, αφού αντικαταστάθηκε τόσο το εν λόγω πρόσωπο όσο και ο κ. Γνάφτης από τον κ. Α. Μιχαηλίδη, δηλαδή από την εν λόγω ημερομηνία δέσμευαν την εταιρεία με την υπογραφή τους ο κ. Α. Μιχαηλίδης και ένας από τους Α. Χριστοδούλου και Ε. Ελευθερίου.
7. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των κατηγορουμένων εισηγήθηκαν ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση καθ' ότι δεν αποδείχθηκε το συστατικό στοιχείο της έκδοσης επιταγής ως επίσης δικαιούχος των επιταγών δεν είναι η Κατήγορος εταιρεία αλλά ο Δ. Α. Νικολαϊδης. Περαιτέρω εισηγήθηκαν ότι οι επιταγές (τεκμ. 1 - 20) πρόκειται για μεταχρονολογημένες επιταγές και συνεπώς δεν ήταν επιταγές στα πλαίσια της έννοιας του νόμου κατά την ημερομηνία έκδοσης τους.
8. Η προσέγγιση του θέματος της απόδειξης της εκ πρώτης όψεως υπόθεσης αναλύεται στην υπόθεση Azinas and Another v. Police 1981 2 CLR
9. Οι ίδιες αρχές υιοθετήθηκαν στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου 1990 2 ΑΑΔ 133, στην οποία ο πρώην Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Πικής ανάφερε ότι η απαλλαγή του Κατηγορουμένου με βάση την έλλειψη στοιχειοθέτησης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης δικαιολογείται σύμφωνα με την Δικαστική Πρακτική του 1962 μόνο σε δύο περιπτώσεις: α) Όταν δεν στοιχειοθετείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της Κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων συστατικών στοιχείων του αδικήματος. β) Οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σε αυτή την καταδίκη τον Κατηγορούμενο. Στην ίδια απόφαση ο κ. Πικής τόνισε ότι το κριτήριο είναι αντικειμενικό. Ενδεικτικά αναφέρω το ακόλουθο απόσπασμα: «Δεν προβαίνει ο Δικαστής στο στάδιο εκείνης της δίκης σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας. Το έργο αυτό επιτελείται κατά το τέλος της δίκης. Η απόφαση του περιορίζεται, όπως αναφέραμε σε αντικειμενική θεώρηση της υπόθεσης. Η απόφαση για απαλλαγή και αθώωση σ΄ εκείνο το στάδιο της δίκης, πρέπει να έχει αντικειμενικό έρεισμα και να αντέχει στη βάσανο που θέτει η πρακτική του 1962 δηλαδή ότι κάθε λογικό Δικαστήριο θα κατέληγε ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας στο ίδιο συμπέρασμα». Ο Κατηγορούμενος πρέπει να κληθεί σε απολογία μόνο όταν η Κατηγορούσα Αρχή έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρή στην ουσία της που να καθιστά την καταδίκη του Κατηγορουμένου μία πραγματική δυνατότητα αν δεν δοθεί από αυτόν μια εξήγηση αλλιώς, ο Κατηγορούμενος θα κληθεί όχι για να υπερασπιστεί τον εαυτό του αλλά για να διορθώσει τις ατέλειες που υπάρχουν στην μαρτυρία που δόθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή. (βλ. The Police v. Kallenos 1980, 1 JSC σελ. 145, απόφαση Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Γ. Νικολάου Ε.Δ. όπως ήταν τότε).
10. Τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων που αντιμετωπίζουν οι κατηγορούμενοι είναι τα ακόλουθα: (α) Η έκδοση επιταγής. (β) Η παρουσίαση της στην τράπεζα κατά ή μετά την ημερομηνία κατά την οποία κατέστη πληρωτέα. (γ) Η μή εξόφληση της λόγω ελλείψεως διαθεσίμων κεφαλαίων του εκδότη, και (δ) Η παραμονή της απλήρωτη για περίοδο 7 ημερών από την παρουσίαση.
11. Εκείνο που θα εξεταστεί στην συνέχεια είναι κατά πόσο με βάση την προσκομισθείσα μαρτυρία αποδείχθηκαν στο στάδιο αυτό τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος.
12. ΄Εκδοση σύμφωνα με το άρθρο 2 του Περί Συναλλαγματικών Νόμου σημαίνει την πρώτη παράδοση συναλλαγματικής, γραμματίου ή επιταγής συμπληρωμένης κατά τύπο σε πρόσωπο το οποίο λαμβάνει αυτή ως κάτοχο. Το θέμα της έκδοσης απασχόλησε το Ανώτατο Δικαστήριο στην Ποινική ΄Εφεση 7158, Βούρας v. Ανδρέας, Λούκας Ματθαίος (Α.Λ.Μ.) Γενικές Μεταφορές Λτδ κ.α., ημερ. 20/3/2003 στην οποία αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Είναι εκ των ων ουκ άνευ να υπάρχει συμπαγής ή νόμιμη μαρτυρία αναφορικά με την πατρότητα της επιταγής. Χρειάζεται μαρτυρία που έχει δυνητικά τέτοια ποιότητα ή αξιοπιστία. Διαφορετικά ελλείπει ο συνδετικός κρίκος της συγκεκριμένης επιταγής με τον εκδότη της. Με την άρνηση των κατηγοριών, ο Κατήγορος έχει υποχρέωση να αποδείξει κάθε συστατικό όρο του αδικήματος. Και στην προκείμενη περίπτωση ότι οι εφεσίβλητοι εξέδωσαν την επίδικη επιταγή. Η υπεράσπιση δε δέχθηκε ποτέ, όπως προκύπτει από το χειρισμό της υπόθεσης, ότι είχαν τέτοια ανάμειξη. Είναι φανερό από τη σχετική μαρτυρία της ΜΚ2 ιδωμένης και υπό το πλαίσιο της όλης μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής, ότι δεν είχε ιδία αντίληψη αναφορικά με την προέλευση των υπογραφών της επιταγής ή των οδηγιών για τη μη πληρωμή. ΄Ελειπε επομένως παντελώς το υλικό που θα μπορούσε να στηρίξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση.» Στην προκειμένη περίπτωση, ο κ. Ασσιώτης δεν γνώριζε ποιοι υπέγραψαν τις επίδικες επιταγές (τεκμ. 1 - 20) αφού ο ίδιος τις παραλάμβανε από κοπέλα στον χώρο υποδοχής των γραφείων της εταιρείας Χρυσαετός Λτδ. Ο δε τραπεζιτικός υπάλληλος κ. Δ. Παντελή ανέφερε ότι οι υπογραφές σ' αυτές προσομοιάζουν με τις υπογραφές του κατηγορουμένου 1 και του Δημήτρη Δημητρίου. Καμία αναφορά δεν έγινε σε σχέση με τους κατηγορουμένους 2 μέχρι και
13. Η προσκομισθείσα μαρτυρία όπως εκτίθεται τόσο πιο πάνω όσο και στην παράγραφο 5 ανωτέρω δεν είναι ικανή να αποδείξει στο στάδιο αυτό το συστατικό στοιχείο της έκδοσης σε σχέση με όλες τις επιταγές, αντικείμενο των κατηγοριών που αντιμετωπίζουν οι κατηγορούμενοι. Η ευπαίδευτη συνήγορος του Κατηγόρου εισηγήθηκε ότι το γεγονός και μόνο ότι οι κατηγορούμενοι ήταν διευθυντές της εταιρείας κατά τον επίδικο χρόνο είναι ικανό να στοιχειοθετήσει το αδίκημα. Παρέπεμψε το Δικαστήριο στην υπόθεση Ταμείο Προνοίας Προσωπικού Βιομηχανιών Συνομοσπονδίας Εργατοϋπαλλήλων Κύπρου (Σ.Ε.Κ.) v. Samoa Clothing Industry Ltd κ.α., Ποινική ΄Εφεση 6649, ημερ. 30/11/
14. Η πιο πάνω υπόθεση υιοθέτησε την υπόθεση Ajini κ.α. v. Αστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 319, και την υπόθεση Επίσημος Παραλήπτης και εκκαθαριστής της εταιρείας Ch. Zakakiotis (Disco) Ltd v. Kalavas & Associates Ltd κ.α., Ποινική ΄Εφεση 6570, ημερ. 21/10/99. Στην υπόθεση Ajini οι επιταγές υπογράφηκαν από αξιωματούχους της εταιρείας και οι εφεσείοντες κρίθηκαν ένοχοι για αδικήματα έκδοσης επιταγών χωρίς αντίκρισμα κατά παράβαση του άρθρου 305 Α

(1)ως συνεργοί στην διάπραξη των αδικημάτων. Στην υπόθεση Samoa Clothing Industry ανωτέρω οι επιταγές υπογράφηκαν από τον διευθυντή της εταιρείας. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο είχε λανθασμένη προσέγγιση αφού δεν έδωσε σημασία στην παραδοχή του διευθυντή αναφορικά με την έλλειψη διαθεσίμων κεφαλαίων και η παραδοχή του αυτή σε σχέση με στοιχείο του αδικήματος (δηλαδή της έλλειψης διαθεσίμων κεφαλαίων) μπορούσε να αποτελέσει έγκαιρο βάθρο για να στοιχειοθετήσει ανάλογο εύρημα του Δικαστηρίου και σε τελική ανάλυση εύρημα ενοχής. Συνεπώς η υπόθεση Samoa Clothing Industry ανωτέρω, διαφοροποιείται από την παρούσα υπόθεση, αφού στην παρούσα υπόθεση δεν υπάρχει μαρτυρία ότι οι Κατηγορούμενοι υπέγραψαν τις επιταγές ή και συνέδραμαν καθ' οιονδήποτε τρόπο. Το γεγονός και μόνο ότι οι κατηγορούμενοι ήταν διευθυντές της εταιρείας Χρυσαετός Λτδ κατά τα έτη 2001 και 2002 δεν είναι ικανό όχι μόνο να αποδείξει την έκδοση αλλά και ότι συνέδραμαν καθ' οιονδήποτε τρόπο στην διάπραξη του αδικήματος.

1. Πέραν των πιο πάνω, σε σχέση με την επιταγή για το ποσό των ΛΚ316,89 με ημερομηνία πληρωμής 29/7/2002 (τεκμ. 20) δεν υπάρχει μαρτυρία ότι παρουσιάστηκε στην τράπεζα εντός ευλόγου χρόνου από την ημερομηνία κατά την οποία κατέστη πληρωτέα και δεν εξοφλήθηκε λόγω ελλείψεως διαθεσίμων κεφαλαίων. Τα παραδεκτά γεγονότα σε σχέση με το πιο πάνω θέμα καλύπτουν τις επιταγές τεκμήρια 1 μέχρι και 19 (βλ. παράγραφο 3 ανωτέρω).
2. Επίσης οι επιταγές τεκμήρια 2 μέχρι και 20 αναγράφουν ως δικαιούχο όχι την Κατήγορο εταιρεία αλλά τον Δ. Α. Νικολαϊδης. Δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία ότι οι επιταγές οπισθογραφήθηκαν από το εν λόγω πρόσωπο ή ότι κατατέθηκαν στον λογαριασμό της κατηγόρου εταιρείας.
3. ΄Οπως έχει νομολογηθεί, μεταχρονολογημένες επιταγές που εκδόθηκαν πριν τις 24/10/2003 (ημερ. δημοσίευσης του Ν.164

(1)/2003 στον οποίο στην έννοια της επιταγής περιλαμβάνει και την μεταχρονολογημένη), δεν ήταν επιταγές στα πλαίσια της έννοιας του Νόμου (βλ. Ερμογένους v. Αστυνομίας, Ποιν. ΄Εφεσ. 7496, ημερ. 1/9/2003, και Χαραλαμπίδη v. Δρουσιώτη, Ποιν. ΄Εφεσ. 7466, ημερ. 18/2/2004). Στην προκειμένη περίπτωση ο κ. Ασσιώτης ανέφερε ότι τις επιταγές τις παρέλαβε την ημερομηνία πληρωμής τους, πλην ίσως των επιταγών (τεκμ. 18 - 20). Ο κ. Δ. Παντελή ανέφερε ότι την εταιρεία από την 15/5/2002 την δέσμευαν ο κ. Α. Μιχαηλίδης και ένας από τους Α. Χριστοδούλου και Ε. Ελευθερίου. ΄Ολες οι επιταγές ήταν πληρωτέες μετά την πιο πάνω ημερομηνία και εκδόθηκαν και παραδόθηκαν σύμφωνα με τον κ. Ασσιώτη την ημερομηνία πληρωμής τους, όπως εκτίθεται πιο πάνω. Θα ήταν πρόωρο να αποφασιστεί στο στάδιο αυτό κατά πόσο οι επιταγές (τεκμ. 1 - 18) ήταν μεταχρονολογημένες αφού η έκδοση δεν συντελείται μόνο με την υπογραφή αλλά με την υπογραφή και την παράδοση. Το Δικαστήριο στο στάδιο αυτό δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά όπως έχω ήδη αναφέρει σε μία αντικειμενική θεώρηση της. ΄Εχοντας υπόψη μου τα όσα ανέφερε ο κ. Ασσιώτης ότι κατά την τελευταία του επίσκεψη μπορεί να του δόθηκαν 2 με 3 επιταγές κρίνω ότι δεν έχει αποδειχθεί στο στάδιο αυτό ότι τα τεκμήρια 19 και 20 ήταν επιταγές στα πλαίσια της έννοιας του Νόμου. 12. Η Κατήγορος για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω πιο πάνω έχει αποτύχει να αποδείξει συστατικά στοιχεία των αδικημάτων. Συνακόλουθα οι κατηγορούμενοι αθωώνονται και απαλλάσσονται στις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. 13. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ των Κατηγορουμένων και εναντίον της Κατηγόρου ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............................ Η. Γεωργίου, Ε. Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο