ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ν. ΑΙΜΙΛΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 12962/05, 7 Αυγούστου  2006

(4)τεκμήρια. ΄Ητοι ως τεκμήρια 1 και 2 οι καταθέσεις της Μ.Κ. στην αστυνομία που απετέλεσαν την κυρίως εξέταση της, ως τεκμήριο 3 η κατάθεση του κατηγορουμένου, ως τεκμήριο 4 η γραπτή κατηγορία εναντίον του κατηγορουμένου και ως τεκμήριο 5 η κατάθεση του αστυφύλακα 4836 Χρ. Μακρή ως προς το αληθές του περιεχομένου της. Μετά που το Δικαστήριο βρήκε ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορουμένου και κλήθηκε σε απολογία αφού του εξηγήθηκαν τα δικαιώματα του, αυτός επέλεξε ως είχε δικαίωμα και προέβη σε ανώμοτη δήλωση στην οποία ανέφερε ότι ουδέποτε εξύβρισε την Μ.Κ. ούτε της είπε να μην κτυπά πάνω στους τσίγγους και ότι είναι αθώος. Κάλεσε δε ως μάρτυρα υπεράσπισης (Μ.Υ.) την μητέρα του. Η ΕΚΔΟΧΗ ΤΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΣΑΣ ΑΡΧΗΣ Η Μ.Κ. Ανθούλα Κυριάκου, παραπονούμενη, κατοικά στο χωριό Ψευδά απ' όπου και κατάγεται στην οδό Μεσολογγίου 1. Η οικία της συνορεύει με αυτήν του κατηγορουμένου που διαμένει μαζί με τους γονείς του. Οι δύο οικογένειες έχουν διαφορές μεταξύ τους. Στις 15/6/05 και περί ώρα 09:00 και ενώ η Μ.Κ. συνομιλούσε με την αδελφή της, στην παρουσία της αδελφότεκνης της Μαρίνας παρά το κοινό σύνορο τους, αναφέρθηκε και στους τσίγγους που είναι τοποθετημένοι στο όμορο οικόπεδο που βρίσκεται η οικία που διαμένει ο κατηγορούμενος. Ο κατηγορούμενος που εβρίσκετο στην οικία του εκείνη τη στιγμή προφανώς άκουσε και επειδή δεν αντελήφθηκε τι είπε η Μ.Κ. παρεξήγησε την φράση της και αφού πήρε ένα σίδερο την πλησίασε και της είπε «Για την κουβέντα που ξέρεις, που έδωκες κατάθεση θα πιάσεις που τα τρία το μιαλλίτερο τζια θα σου λύσω την κκελέ σου» προκαλώντας της φόβο. Για την παρουσία του κατηγορουμένου και πριν εκστομίσει τα πιο πάνω λόγια την πληροφόρησε η αδελφότεκνη της αφού η ίδια δεν τον είχε δει ένεκα της θέσης που εβρίσκετο. Στην συνέχεια κατάγγειλε την υπόθεση στην Αστυνομία. Η ΕΚΔΟΧΗ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ Από την γραμμή αντεξέτασης, από την ανώμοτη δήλωση και την μαρτυρία της Μ.Υ. καταδεικνύεται ότι θέση του κατηγορούμενου είναι ότι δεν την απείλησε και δεν την εξύβρισε. Απεναντίας η Μ.Κ. ήταν αυτή που κτυπούσε με ένα ξύλο πάνω στους τσίγγους αφού εισήλθε στην αυλή της οικίας τω γονέων του και τον εξύβρισε ενώ ο κατηγορούμενος της ζήτησε μόνο να σταματήσει. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Ο δικηγόρος του κατηγορουμένου με επίκληση συγκεκριμένων αναφορών από την μαρτυρία της Μ.Κ. εισηγήθηκε ότι η Μ.Κ. περιέπεσε σε αντιφάσεις και ζήτησε όπως κριθεί αναξιόπιστη. Πέραν αυτής της θέσης με προβολή νομολογίας εισηγήθηκε ότι δεν αποδείχθηκαν τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος ακόμη και αν η Μ.Κ. κρίνετο αξιόπιστη και ζήτησε όπως κριθεί αθώος. Η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής ζήτησε όπως κριθεί αξιόπιστη η Μ.Κ. και αναξιόπιστη η Μ.Υ. Επί τη βάσει δε της μαρτυρίας της Μ.Κ. έχουν αποδειχθεί τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος και ως εκ τούτου να κριθεί ένοχος ο κατηγορούμενος στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Είχα την ευκαιρία να ακούσω και να παρακολουθήσω τόσο την Μ.Κ. όσο και την Μ.Υ. ενώ έδιναν ένορκη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων την ειλικρίνεια τους, την φιλαλήθεια τους, την ευθύτητα τους και το συμφέρον τους στην υπόθεση. Η Μ.Κ. μου έκανε πολύ καλή εντύπωση. ΄Ηταν ειλικρινής, ευθύς και μάρτυρας της αλήθειας. Ο δικηγόρος του κατηγορουμένου εισηγήθηκε ότι η Μ.Κ. προέβαλε τρεις εκδοχές για το τι λέχθηκε μεταξύ της και του κατηγορουμένου. ΄Ότι δηλαδή στην κατάθεση της ισχυρίζεται ότι ο κατηγορούμενος εκστόμισε την φράση που φαίνεται στο κατηγορητήριο ενώ ενώπιον του Δικαστηρίου άλλες δύο ήτοι ότι του είπε η Μ.Κ. «εάν είσαι μάγκας κτύπα» και ο κατηγορούμενος της απάντησε «έλα πιάσε να δεις εάν είμαι μάγκας» και ότι εαν κτυπούσε τους τσίγγους η Μ.Κ. θα την κτυπούσε ο κατηγορούμενος. Τοιουτοτρόπως εισηγήθηκε υπάρχει αντίφαση στην μαρτυρία της. Κάθε άλλο. Στην αστυνομία ανάφερε τη φράση, που κατά την άποψη της, ο κατηγορούμενος διέπραξε αδίκημα ήτοι της απειλής βιαιοπραγίας ένεκα της οποίας φοβήθηκε. Τα υπόλοιπα ήταν μέρος της συζήτησης και μέρος των όσων ελέχθησαν μεταξύ τους και όλα μαζί αποτελούν μέρος των διαδραματισθέντων με σημαντικό και κύριο την απειλή. Επομένως καμία αντίφαση δεν υπάρχει στην μαρτυρία της Μ.Κ. Αποδέχομαι την μαρτυρία της. Η Μ.Υ. δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Από μητρική αγάπη ήρθε στο Δικαστήριο να βοηθήσει το γιο της. Πέραν του ότι δεν ήταν παρών στα διαδραματισθέντα γεγονότα και δεν μπορούσε να αναφέρει οτιδήποτε περί τούτων, για το ποιος τηλεφώνησε πρώτα στην αστυνομία, αν και δεν είναι σημαντικό στην υπόθεση, εάν τηλεφωνούσε πρώτος ο κατηγορούμενος, πρώτος θα πήγαινε και στην αστυνομία και δεν χωρεί δικαιολογία ότι ήταν ασθενής και δεν το έπραξε, γιατί ως ασθενής που ήταν βγήκε έξω από την οικία του, πήρε σωλήνα στα χέρια του και πήγε στο μέρος όπου ήταν η Μ.Κ. ως εύκολα διαπιστώνεται από την κατάθεση του ιδίου του κατηγορουμένου. Απορρίπτω και δεν αποδέχομαι την μαρτυρία της. ΄Οσον αφορά την ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου αναφέρω τα ακόλουθα: Η ανώμοτη δήλωση δεν είναι χωρίς απολύτως καμιά αποδεικτική ισχύ. Δεν αποτελεί μαρτυρία με την αυστηρή έννοια του όρου είναι όμως παρόλα αυτά κάτι περισσότερο από ένα απλό σχόλιο (mere comment). Δεν μπορεί να αποδείξει γεγονότα που μόνο με μαρτυρία μπορούν να αποδειχθούν αλλά μπορεί να βοηθήσει στη θεώρηση της μαρτυρίας από διαφορετική σκοπιά. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Σάββας Πλαστήρα Ιωάννου ν. Δημοκρατίας, Ποινική ΄Εφεση 6854 και Χρίστος Σάββα Συμιανός ν. Δημοκρατίας, Ποινική ΄Εφεση 6855 και οι δύο ημερομηνίας 30.3.2001 σελ. 38, 39, Μάριος Αντρέα Σωφρονίου ν. Δήμος Στροβόλου,

(1991)2 CLR 369, Ιωάννης Μαραγκός ν. Αστυνομίας, Ποινική ΄Εφεση 6628, ημερ. 22.6.1999, Vrakas v. The Republic

(1973)2 CLR 139, Themistokleous v. The Police

(1981)2 CLR 200, Anastasiades v. The Republic

(1977)2 CLR 97, Onisiforou v. The Police,

(1987)2 CLR 261, R. v. Frost & Hale

(1964)48 Cr. App. R. 284, R. ν. Rope

(1901)18 TLR 717 και Archbold Criminal Procedure & Practice, 41η ΄Εκδοση σελ. 423 υπό τον τίτλο "statements for the dock". Η πιο πάνω νομολογία έχει διασαφηνίσει επίσης ότι η ανώμοτη δήλωση δεν μπορεί να αξιολογηθεί από το Δικαστήριο όπως η μαρτυρία. Επομένως λαμβάνεται υπόψη σύμφωνα με τις πιο πάνω αρχές. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Η Μ.Κ. διαμένει με το σύζυγο και τα παιδιά της στην οδό Μεσολογγίου 1 στον Ψευδά. Η οικία της συνορεύει με την οικία των γονέων του κατηγορουμένου ο οποίος διαμένει μαζί τους. Οι δύο οικογένειες έχουν διαφορές μεταξύ τους. Τα κτήματα τους διαχωρίζονται από τσίγγους που έχουν τοποθετήσει οι γονείς του κατηγορούμενου και τους οποίους προφανώς δεν θέλει η Μ.Κ. γιατί είναι επικίνδυνοι να πέσουν. Στις 15/6/05 και περί ώρα 09:00 η Μ.Κ. ενώ συνομιλούσε με την αδελφή της και την αδελφότεκνη της Μαρίνα παρά τα κοινά σύνορα τους και δεν μπορούσε να δει τι εγίνετο προς την πλευρά της αυλής του κατηγορουμένου ένεκα της θέσης της, με αφορμή κάτι που είπε για τους τσίγγους, προφανώς την άκουσε ο κατηγορούμενος ο οποίος παρεξήγησε τα λεχθέντα της και αφού πήρε μία σωλήνα πλησίασε την Μ.Κ. την οποία προειδοποίησε η Μαρίνα για την παρουσία του. Στην συζήτηση που έγινε μεταξύ τους ο κατηγορούμενος, μεταξύ άλλων και κρατώντας σωλήνα, ανάφερε στην Μ.Κ. την φράση «Για την κουβέντα που ξέρεις, που έδωκες κατάθεση θα πιάσεις που τα τρία το μιαλλίτερο τζια θα σου λύσω την κκελέ σου». Η Μ.Κ φοβήθηκε και κατάγγειλε την υπόθεση στην αστυνομία. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΚΑΤΑΛΗΞΗ Το αδίκημα εδράζεται στο άρθρο 91(γ) του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «91: ΄Οποιος - (α) ..... (β) ..... (γ) με σκοπό υποκίνησης οποιουδήποτε προσώπου για να διενεργήσει πράξη την οποία αυτό δεν έχει νομική υποχρέωση να διενεργήσει ή να παραλείψει πράξη την οποία αυτό έχει νομικό δικαίωμα να διενεργήσει, απειλεί άλλον ότι δυνατόν να προξενήσει βλάβη στο πρόσωπο, την υπόληψη, ή την περιουσία του ή στο πρόσωπο ή την υπόληψη οποιουδήποτε για τον οποίο ενδιαφέρεται εναντίον του οποίου γίνονται οι απειλές, Είναι ένοχο πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση τριών χρόνων.» Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος κατά την άποψη του Δικαστηρίου είναι τα εξής: (α) Απειλή προξένησης βλάβης κάποιου προσώπου ή άλλου που ενδιαφέρεται τούτο. (β) με σκοπό τον εκφοβισμό του προσώπου να διενεργήσει πράξη την οποία δεν έχει νομική υποχρέωση να διενεργήσει ή να παραλείψει πράξη την οποία έχει νομικό δικαίωμα να διενεργήσει, (γ) Στο παρόν ή το μέλλον. Στην υπόθεση Panayiotis Kallenos v. The Police

(1969)2 CLR 210 ο κατηγορούμενος στη συζήτηση που είχε με τον παραπονούμενο, για κάποιες σωλήνες άρδευσης σχετικά με την τοποθέτηση τους για τις οποίες είχαν φιλονικήσει και στο παρελθόν, είπε στον παραπονούμενο «είσαι ένας γαϊδαρος, θα σε παίξω όπως ο Θωμάς έκαμε. Θα δεις τα έντερα σου να βγαίνουν έξω». Το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε την καταδίκη γιατί αν και υπήρχε κάποια μορφής απειλή δεν είχαν σκοπό να εμποδίσουν τον παραπονούμενο να εκτελέσει στο μέλλον μια πράξη την οποία νομικά δικαιούτο να εκτελέσει. Στην υπόθεση Ντζιαν Νετζιηπ ν. Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 1, 6 υποδείχθηκε ότι από το κείμενο του άρθρου 91(γ) του Κεφ. 154 προκύπτει ότι η απειλή πρέπει να έχει πραγματικό έρεισμα και να δημιουργεί εξ αντικειμένου τη δυνατότητα εκφοβισμού προς το σκοπό αποτροπής εκτέλεσης καθήκοντος. Κενή απειλή, δηλαδή η οποία λόγω του εξωπραγματικού χαρακτήρα του ή των συνθηκών κάτω από τις οποίες διατυπώθηκε, δεν στοιχειοθετεί πρόθεση εκφοβισμού. Στην υπόθεση Χρίστου Βοσκού ν. Αστυνομίας

(1990)2 ΑΑΔ 510 ο παραπονούμενος έβοσκε τα ζώα του σε ακαλλιέργητη χαλίτικη γη. Ο κατηγορούμενος πλησίασε τον παραπονούμενο με το τρακτέρ του και του είπε «αυτά είναι δικά μου, εν να τα σπείρω εγώ, να μην μπαίνεις μέσα και εάν ξαναμπείς δαμέσα εν να σε σκοτώσω». Ο παραπονούμενος του είπε ότι είναι χαλίτικη γη και ότι θα κατάγγελλε όλους όσους καλλιεργούσαν χαλίτικη γη. Τότε ο κατηγορούμενος του είπε «σιώπα ρε σιηλλόπελλε να μεν κατέβω κάτω από το τράκτορ να σου κόψω τα πόθκια σου». Ο παραπονούμενος φοβήθηκε μάζεψε τα πρόβατα του και αφού τα οδήγησε στην μάντρα στη συνέχεια κατάγγειλε την υπόθεση στην αστυνομία. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την καταδίκη γιατί πρόθεση του κατηγορούμενου με τα λόγια που είπε στον παραπονούμενο, που αναφέρονται πιο πάνω, ήταν να εμποδίσει τον παραπονούμενο να τελέσει πράξη την οποία είχε νομικό δικαίωμα να τελέσει, δηλαδή να βόσκει ελεύθερα τα πρόβατα του στη χαλίτικη περιοχή η οποία ήταν βοσκότοπος για όλους τους κτηνοτρόφους. Στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχει κάποιας μορφή απειλής και εξύβρισης από τον κατηγορούμενο, ο οποίος μάλιστα κρατούσε σωλήνα στο χέρι του, εναντίον της Μ.Κ.. Ελλείπει όμως το συστατικό στοιχείο ότι η απειλή είχε σκοπό να αποτρέψει την Μ.Κ. από το να διενεργήσει πράξη που είχε νόμιμη υποχρέωση να πράξει ή να παραλείψει πράξη που είχε νομικό δικαίωμα να πράξει αφού αναφέρετο σε ενέργεια που ήδη είχε κάμει η Μ.Κ. δηλαδή που κατάθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου στο παρελθόν. Η Κατηγορούσα Αρχή φέρει το βάρος απόδειξης της κατηγορίας και κάθε συστατικού στοιχείου του αδικήματος και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων όσο εύλογες και αν είναι (βλ. Λοίζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 363, Παφίτη ν. Δημοκρατίας

(1990)2 ΑΑΔ 102 και Σωτηριάδης ν. Αστυνομίας

(1991)2 ΑΑΔ 282). Εναπόκειται στην Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάζει αξιόπιστη και σαφή μαρτυρία (βλ. Φλουρή ν. Αστυνομίας

(1898)2 ΑΑΔ 401). Με όλα όσα προσπάθησα να εξηγήσω κρίνω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει την κατηγορία εναντίον του κατηγορουμένου. Κατά συνέπεια ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται από την κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.) ............. Ν. Γερολέμου, Ε. Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο