Pieris Michael Developments Ltd ν. Golden Sun Leisure (CY) Ltd κ.α., Αρ. Υπ.: 13446/05, 16 Νοεμβρίου 2006

(2)του Ποινικού Κώδικα (1η κατηγορία) και (β) της έκδοσης επιταγής χωρίς αντίκρισμα κατά παράβαση του άρθρου 305(Α)

(1)του ίδιου Νόμου.

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες των αδικημάτων οι κατηγορούμενοι κατά ή περί την 24.3.2004 στην Αγ.Νάπα εξέδωσαν την επιταγή της Τράπεζας Κύπρου με αρ.39579133 για το ποσό των ΛΚ10.000.-, η οποία όταν παρουσιάστηκε στην τράπεζα για πληρωμή δεν εξοφλήθηκε καθότι οι κατηγορούμενοι χωρίς εύλογη αιτία προκάλεσαν τη μη εξόφληση της. Επίσης κατά ή περί την 31.8.2004 στον ίδιο τόπο οι κατηγορούμενοι εξέδωσαν την επιταγή της Τράπεζας Κύπρου με αρ.46412448 για το ποσό των ΛΚ4.200.- επ΄ ονόματι της κατηγόρου, η οποία όταν παρουσιάστηκε για αποπληρωμή στη τράπεζα δεν εξοφλήθηκε λόγω έλλειψης διαθεσίμων κεφαλαίων στο λογαριασμό του εκδότη.
2. Στο πλαίσιο της ακροαματικής διαδικασίας δηλώθηκαν παραδεκτά γεγονότα, τα οποία εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο και συνακόλουθα αποτελούν ευρήματα. Έχουν δε ως ακολούθως: I) Η εταιρεία Go Sun Holdings Ltd έχει αλλάξει το όνομα της και ονομάζεται Golden Sun Leisure (CY) Ltd. (βλ.Τεκμ.7 και 8) II) Κατά τον ουσιώδη χρόνο που εκδόθηκαν οι επιταγές της Τράπεζας Κύπρου: (α) με αρ.39579193 για το ποσό των ΛΚ10.000.- με ημερομηνία πληρωμής 24.3.2004 και (β) με αρ.46412448 για το ποσό των ΛΚ4.200.- με ημερομηνία πληρωμής 31.8.2004 (Τεκμ.1 και 2 αντίστοιχα), ο κατηγορούμενος 2 ήταν διευθυντής της κατηγορούμενης 1 από το 2002 μέχρι 23.9.2004 και υπέγραψε τις δυο πιο πάνω επιταγές. IV) Ο Αντώνης Αποστόλου ήταν διευθυντής της αγγλικής εταιρείας Golden Sun Holiday Ltd κατά τον ουσιώδη χρόνο.
3. Προς στοιχειοθέτηση των κατηγοριών η κατήγορος κάλεσε συνολικά δυο μάρτυρες, το κ.Μιχαήλ Πιερή και το κ.Σωτήρη Τρικούπη.
4. Ο κ.Μ. Πιερής είναι ένας εκ των μετόχων και διευθυντών της κατηγόρου εταιρείας, η οποία διατηρεί ξενοδοχεία και τουριστικά διαμερίσματα στην Αγ. Νάπα. Με την κατηγορούμενη αρ.1 εταιρεία συνεργάζονταν αφού η τελευταία τους έστελνε τουρίστες από την Αγγλία. Ο κατηγορούμενος αρ. 2 ήταν ένας από τους διευθυντές της κατηγορούμενης
5. Στα πλαίσια της συνεργασίας τους ο ίδιος και ο διευθυντής του ξενοδοχείου του, παρελάμβανε επιταγές από τα γραφεία της κατηγορούμενης 1 στη Λάρνακα. Στα πλαίσια της συνεργασίας τους η κατηγορούμενη 1 εξέδωσε τις δυο επιταγές που περιγράφονται πιο πάνω και ειδικότερα την επιταγή των ΛΚ10.000.-, (Τεκμ.1) και την επιταγή των ΛΚ4.200.- (Τεκμ.2) με ημερομηνίες πληρωμής 24.3.2004 και 31.8.2004 αντίστοιχα. Συνήθως οι επιταγές που παρελάμβανε ήταν μεταχρονολογημένες. Όταν παρέλαβε την επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1) παρέλαβε επίσης και άλλες 4 επιταγές και ειδικότερα δυο επιταγές των ΛΚ10.000.- η κάθε μια, εκ των οποίων η μια πληρώθηκε σε αντίθεση με την άλλη. Στις άλλες δυο δικαιούχος ήταν η Anthea και ήταν για το ποσό των ΛΚ20.000.- η κάθε μια, πληρώθηκε η μια εξ αυτών. Όταν παρέλαβε την επιταγή των ΛΚ4.200.- (Τεκμ.2) παρέλαβε ακόμη μια επιταγή. Στη μαρτυρία του ο κ.Π. Μιχαήλ δεν ανέφερε πότε εκδόθηκε η επιταγή για το ποσό των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1). Ο λόγος που κλήθηκε σε απολογία ο κατηγορούμενος αρ.2 σε σχέση με το συστατικό στοιχείο της έκδοσης, έχοντας υπόψη του ότι ήταν μεταχρονολογημένη, ήταν λόγω της επιστολής της κατηγορούμενης 1 την οποία υπέγραψε και ο κατηγορούμενος 2 (Τεκμ.12) σύμφωνα με την οποία καλείτο η τράπεζα να σταματήσει την πληρωμή των επιταγών μεταξύ των οποίων και η πιο πάνω, η οποία δόθηκε το Δεκέμβριο του
7. Αναφορικά με την επιταγή των ΛΚ4.200.- ανέφερε ότι παραλήφθηκε μία με δυο μέρες πριν την ημερομηνία πληρωμής της (31.8.2004). Και οι δυο επιταγές κατατέθηκαν στη τράπεζα για αποπληρωμή όπου στις 26.4.2004 πληροφορήθηκε για πρώτη φορά ότι ανακλήθηκε η πληρωμή της επιταγής για το ποσό των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1). Το Μάιο του 2004 άρχισε να μην έχει εμπιστοσύνη προς τους συνεργάτες του. Παρά ταύτα όμως στις 4.6.2004 υπέγραψε συμφωνία με την κατηγορούμενη 1 (Τεκμ.6) για το ποσό των ΛΚ94.673.-. Σε ερώτηση για πιο λόγο υπέγραψε την εν λόγω συμφωνία ανέφερε ότι «αυτά τα έχουμε στο τουρισμό» και προχώρησε «διότι μου χρωστούσαν λεφτά για να βγάλουμε τα λεφτά σκαλοπάτι σκαλοπάτι». Αρνήθηκε ότι η επιταγή των ΛΚ10.000.- πληρώθηκε από την κατηγορούμενη 1 στις 23.4.
9. Στο στάδιο της κυρίως εξέτασης ανέφερε ότι συνεργαζόταν με την εταιρεία του εξωτερικού στην αντεξέταση ενώ αρχικά ανέφερε ότι δεν γνώριζε αν υπήρχε η αγγλική εταιρεία Golden Sun Holiday UK Ltd, στη συνέχεια σε υποβολή του συνηγόρου ότι η κατηγορούμενη 1 είχε συνεργασία με την πιο πάνω εταιρεία και έμβαζε χρήματα στη κατηγορουμένη 1 για να πληρώσει τις υποχρεώσεις της ανέφερε: «Πιστεύω πως ναι αλλά είχαν και εισπράξεις και από Κύπρο, από εκδρομές δεν ξέρω τι γίνεται στο εσωτερικό της εταιρείας.»
10. Ανέφερε ότι στο υποκατάστημα της Τράπεζας Κύπρου στην Αγ.Νάπα μετέβη είτε ο ίδιος είτε υπάλληλος του και του ανάφεραν τι πράγματι έγινε. Δεν θυμόταν ποιος πήγε στη τράπεζα στις 31.8.2004 ενώ για την επιταγή για το ποσό των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1) την κατέθεσε ο ίδιος στις 26.4.
12. Πριν καταθέσει στη τράπεζα την επιταγή των ΛΚ10.000.- (με ημερομηνία πληρωμής 24.3.04) κανένας δεν του ανέφερε να μη το πράξει παρά μόνο του ζήτησαν να την καταθέσει μετά από ένα μήνα (γεγονός που φαίνεται και από το ότι η εν λόγω επιταγή κατατέθηκε την 26.4.04). Παρέλαβε επιστολή μέσω τηλεομοιότυπου (Τεκμ.3) με την οποία η κατηγορούμενη 1 του ζητούσε να μην καταθέσει τις επιταγές καθότι οι θυγατρικές εταιρείες της κατηγορούμενης 1 στο Λονδίνο Golden Sun Holidays Ltd και Airglobe Holidays Ltd πρόσφατα ανέστειλαν τις δραστηριότητες τους και ως εκ τούτου η κατηγορούμενη 1 δεν ήταν σε θέση να πληρώσει τις επιταγές που του δόθηκαν. Συνεπεία των οφειλών της κατηγορούμενης αρ.1, η κατήγορος καταχώρησε αγωγή εναντίον της με αποτέλεσμα στις 25.11.2004 στα πλαίσια της αγωγής 849/2004 του Ε.Δ. Αμμοχώστου να εκδοθεί απόφαση υπέρ του κατήγορου και εναντίον της κατηγορούμενης 1 για το ποσό των ΛΚ131.744.- πλέον τόκους και έξοδα. Παρά ταύτα όμως δεν πλήρωσαν κανένα ποσό. Προχώρησε στην επαλήθευση του χρέους στον εκκαθαριστή της εταιρείας. Δεν γνώριζε όμως κατά πόσο διαλύθηκε η κατηγορούμενη
14. Ο κ.Σωτήρης Τρικούπης εργαζόταν στη Τράπεζα Κύπρου και ήταν ο υπεύθυνος των λογαριασμών της κατηγορούμενης αρ.
15. Ανέφερε ότι και οι δυο επίδικες επιταγές (Τεκμ.1 και 2) εκδόθηκαν από το λογαριασμό της κατηγορούμενης
16. Ο κατηγορούμενος αρ.2 δέσμευε με την υπογραφή του την κατηγορούμενη αρ.
17. Οι υπογραφές σ΄ αυτές ανήκουν στο κατηγορούμενο
18. Για να πληρωθεί η επιταγή από τον εν λόγω λογαριασμό θα έπρεπε να υπήρχε πιστωτικό υπόλοιπο. Σε σχέση με την επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1), ανέφερε ότι ανακλήθηκε η πληρωμή της στις 19.3.
19. Κατ΄ εκείνη την ημέρα απεστάλη επιστολή από μέρους της κατηγορούμενης 1 (Τεκμ.11) την οποία υπέγραψε ο κατηγορούμενος 2 με την οποία ζητούσε από τη τράπεζα να μην πληρώσει 21 συνολικά επιταγές μεταξύ των οποίων και η επίδικη των ΛΚ10.000.- για τον ακόλουθο λόγο. «Όλες οι πιο πάνω επιταγές δόθηκαν τον Δεκέμβριο 2003 με την προϋπόθεση ότι θα καλύπτονταν από έμβασμα της θυγατρικής εταιρείας Golden Sun Holidays UK Ltd. Δυστυχώς στο παρόν στάδιο δεν θα γίνει αυτό το έμβασμα και η πληρωμή των πιο πάνω επιταγών θα γίνει αργότερα και οι πιο πάνω θα αντικατασταθούν με επιταγές μεταγενέστερης ημερομηνίας.»
20. Η επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1) παρουσιάστηκε στη τράπεζα στις 26.4.2004 και επιστράφηκε την ίδια ημέρα απλήρωτη καθότι η πληρωμή ανακλήθηκε από τον εκδότη της. Τοποθετήθηκε και σχετική σφραγίδα της πληρώτριας τράπεζας ενυπογράφως στην οποία αναγράφεται η ημερομηνία και ο λόγος μη πληρωμής.
21. Αναφορικά με την επιταγή των ΛΚ4.200.- με ημερομηνία πληρωμής 31.8.2004 (Τεκμ.4) ανέφερε ότι κατατέθηκε στην πληρώτρια τράπεζα σε αρκετές περιπτώσεις μεταξύ των ημερομηνιών 31.8.2004 και Σεπτεμβρίου 2004 με αποτέλεσμα στις 2.9.2004 να επιστραφεί απλήρωτη με την ένδειξη «Να παρουσιαστεί ξανά - μη επαρκή υπόλοιπα». Στις 2.9.2004 το υπόλοιπο του λογαριασμού της κατηγορούμενης 1 ήταν ΛΚ156.- χρεωστικό. Παρουσιάστηκε ξανά για αποπληρωμή αλλά δεν εξοφλήθηκε λόγω ελλείψεως διαθέσιμων κεφαλαίων. Στις 22.9.2004 ο λογαριασμός της κατηγορούμενης αρ.1 ήταν ΛΚ42.- χρεωστικό. Τοποθετήθηκαν σχετικές σφραγίδες της πληρώτριας τράπεζας.
22. Ο κ.Τρικούπης ανέφερε ότι στο λογαριασμό της κατηγορούμενης 1 εμβάζονταν χρήματα από το εξωτερικό. Ο μεγαλύτερος όγκος εισπράξεων προέρχονταν από το εξωτερικό. Σύμφωνα δε με τη κατάσταση λογαριασμού (Τεκμ.12) στις 23.4.2004 πληρώθηκε η επιταγή με αρ.39579134 για το ποσό των ΛΚ10.000.-, στην οποία δικαιούχος ήταν η κατήγορος (Τεκμ.13).
23. Με βάση την πιο πάνω μαρτυρία το Δικαστήριο με ενδιάμεση απόφαση του έκρινε ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου 2, και αφού επεξήγησε σ΄ αυτόν τα δικαιώματα του δυνάμει του άρθρου 74

(1)(γ) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ.155, αυτός επέλεξε και έδωσε μαρτυρία από τη θέση εξεταζόμενου μάρτυρα.

1. Ο κατηγορούμενος ανέφερε ότι εργαζόταν στη κατηγορούμενη 1 από το 1995 μέχρι και την 13.9.2004, ημερομηνία κατά την οποία τερμάτισε τις εργασίες της. Η κατηγορούμενη 1 εταιρεία ήταν αντιπρόσωπος της εταιρείας Golden Sun Holidays Ltd and Airglobe Holidays Ltd (Τεκμ.15), από τώρα και στο εξής θα καλείται η αγγλική εταιρεία. Η εν λόγω εταιρεία διοχέτευε τουρίστες στη Κύπρο, και η κατηγορούμενη αρ.1 τους παραλάμβανε, και τους μετέφερε σε ξενοδοχεία και γενικότερα σε τουριστικά καταλύματα που προαγοράστηκαν. Επίσης η αγγλική εταιρεία έμβαζε χρήματα στο λογαριασμό της κατηγορούμενης 1 για αποπληρωμή των υποχρεώσεων της. Απέστελλαν από το Λονδίνο γραπτές οδηγίες για να ετοιμαστούν συμφωνίες και να υπογραφούν αφού συμφωνούσαν προηγουμένως και επίσης τους απέστελλαν γραπτές οδηγίες αναφορικά με τα ποια πρόσωπα θα πληρωθούν, το ποσό ως επίσης και την ημερομηνία πληρωμής. Το λογιστήριο συμπλήρωνε τις επιταγές με βάση τις γραπτές οδηγίες και ακολούθως τις υπέγραφε ο κατηγορούμενος
2. Πάντοτε εκδίδοντο μεταχρονολογημένες επιταγές. Ο κ.Α. Αποστόλου ήταν και οικονομικός διευθυντής της αγγλικής εταιρείας και το πρόσωπο που αποφάσιζε για τα πιο πάνω. Με τον τρόπο που περιγράφεται πιο πάνω εκδόθηκαν οι επίδικες επιταγές. Η κατηγορούμενη αρ.1 δεν είχε οικονομικούς πόρους πλην των εμβασμάτων της αγγλικής εταιρείας, πλην μικρών εισοδημάτων που προέρχονταν από προμήθειες με τις οποίες πληρώνονταν οι ξεναγοί. Οι μισθοί των υπαλλήλων της κατηγορούμενης αρ.1 πληρώνοντο από την αγγλική εταιρεία. Ο κατηγορούμενος αρ.2 δεν προέβαινε σε έλεγχο στη τράπεζα σ΄ αντίθεση με το λογιστήριο.
3. Η συνεργασία με την κατήγορο άρχισε πριν χρόνια. Έγιναν συμφωνίες και μεταξύ αυτών οι συμφωνίες ημερ. 29.10.03 (Τεκμ.5) και 4.6.04 (Τεκμ.6). Και οι δύο συμφωνίες αφορούσαν το ξενοδοχείο Pierre Anne στην Αγ.Νάπα. Τις επιταγές τις παραλάμβανε ο κ.Π. Μιχαήλ με το διευθυντή του ξενοδοχείου του από το λογιστήριο και όχι από τον ίδιο το κ.Σολωμού.
4. Ο κατηγορούμενος αρ.2 ανέφερε ότι η επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1) αντικαταστάθηκε με άλλη επιταγή (Τεκμ.13) η οποία πληρώθηκε στις 23.4.
5. Ο δε λόγος που έγινε ανάκληση της πληρωμής της ήταν διότι ο κ.Α. Αποστόλου αντιλήφθηκε ότι θα υπήρχε καθυστέρηση στην είσπραξη με αποτέλεσμα να δώσει οδηγίες στο λογιστήριο της κατηγορούμενης αρ.1 να ανακαλέσει τη πληρωμή της και να την αντικαταστήσει με άλλη επιταγή, πράγμα το οποίο έγινε. Η επιταγή των ΛΚ4.200.- με ημερομηνία πληρωμής 31.8.2004 (Τεκμ.2) πράγματι δεν πληρώθηκε, καθότι η αγγλική εταιρεία έκλεισε στις 23.9.
6. Δεν γνώριζε ότι δεν θα πληρωνόταν η εν λόγω επιταγή. Πληροφορήθηκε ότι δεν πληρώθηκε όταν έκλεισε η εταιρεία. Όταν η αγγλική εταιρεία έκλεισε, η κατηγορούμενη αρ.1 δεν μπορούσε να επιβιώσει. Ο λόγος που δεν ανακλήθηκε η πληρωμή της επιταγής των ΛΚ4.200.- (Τεκμ.2) ήταν διότι δεν είχε τέτοιες οδηγίες.
7. Στα πλαίσια της συνεργασίας του η κατηγορούμενη αρ.1 εξέδωσε δυο επιταγές της Τράπεζας Κύπρου. (α) με αρ.46412449 για το ποσό των ΛΚ3.960.- με ημερομηνία πληρωμής 31.8.04 επ΄ ονόματι του Anthea και (β) με αρ. 3957931 επ΄ ονόματι του ιδίου για το ποσό των ΛΚ20.000.- με ημερομηνία πληρωμής 24.3.
8. (Τεκμ.19 και 18 αντίστοιχα).
9. Αντεξεταζόμενος ανέφερε μεταξύ άλλων ότι ο κ. Π. Μιχαήλ γνώριζε ότι η αγγλική εταιρεία έδιδε εντολές για πληρωμή. Και επίσης του ζητούσε να αποταθεί στην αγγλική εταιρεία για να του καταβάλουν τις οφειλές του.
10. Ο κ. Α. Αποστόλου ήταν οικονομικός διευθυντής της αγγλικής εταιρείας η οποία δημιουργήθηκε το 1997 και ασχολείτο με τη διοργάνωση ταξιδιών από το Λονδίνο στη Κύπρο. Το 2000 δημιουργήθηκε η κατηγορούμενη 1 και ο όμιλος που δημιουργήθηκε εισήχθηκε στο ΧΑΚ τον ίδιο χρόνο. Όλες τις συμφωνίες στη Κύπρο τις υπέγραφε η κατηγορούμενη 1 κατόπιν σχετικών οδηγιών. Η αγγλική εταιρεία έμβαζε χρήματα στο λογαριασμό της κατηγορούμενης 1 στη Κύπρο και κατόπιν σχετικών οδηγιών της, η κατηγορούμενη αρ.1 πλήρωνε. Κάθε εβδομάδα το διοικητικό συμβούλιο της αγγλικής εταιρείας του έδιδε σχετικές οδηγίες σε σχέση με το πότε θα αποσταλούν χρήματα και πότε θα πληρωθούν. Ακολούθως έδινε γραπτές οδηγίες στην κατηγορούμενη αρ.
11. Η ρευστότητα της εξαρτιόταν από τις πωλήσεις τουριστικών πακέτων από τουριστικούς πράκτορες και τον τρόπο πληρωμής.
12. Ο κ.Α. Αποστόλου έδωσε γραπτές οδηγίες (Τεκμ. 20-21) στη κατηγορούμενη 1 για την έκδοση των επίδικων επιταγών (Τεκμ.1 και 2). Οι γραπτές οδηγίες δεν φέρουν ημερομηνία και ο λόγος σύμφωνα με το κ.Αποστόλου ήταν διότι εκδίδονταν εις διπλούν. Η επιταγή των ΛΚ10.000.- ανακλήθηκε κατόπιν σχετικών οδηγιών καθότι η αγγλική εταιρεία τα τελευταία 3 χρόνια δεν πήγαινε καλά ο τουρισμός πλην όμως αντικαταστάθηκε με άλλη επιταγή. Δεν θα υπογραφόταν συμφωνία μεταξύ των δυο πλευρών αν δεν πληρωνόταν η επιταγή. Ο λόγος δε που δεν πληρώθηκε η επιταγή των ΛΚ4.200.- (Τεκμ.2) ήταν διότι δεν έγινε έμβασμα καθότι η αγγλική εταιρεία πτώχευσε στις 23.9.2004 και ένας από τους λόγους που πτώχευσε ήταν διότι η αγγλική εταιρεία προς το τέλος της τουριστικής περιόδου πώλησε πακέτα για τη Κύπρο σε ζημιά. Η ανάκληση των επιταγών γινόταν κατόπιν συνεννόησης με τους ιδιοκτήτες των τουριστικών καταλυμάτων. Όλοι οι συνεργάτες τους γνώριζαν ότι για να πληρωθούν έπρεπε ν΄ αποσταλούν χρήματα από το Λονδίνο. Το περιεχόμενο της συμφωνίας αντιπροσωπείας (Τεκμ.5) το γνώριζαν παρά το γεγονός ότι δεν τους το έδωσαν. Ο κ.Πιερής Μιχαήλ μετέβαινε στο Λονδίνο και τους πίεζε να προβούν σε συμφωνία. Ανέφερε ότι δεν ήταν στα καθήκοντα του κατηγορούμενου αρ.2 να γνωρίζει τα οικονομικά. Η συμφωνία ημερ. 29.10.03 (Τεκμ.5) αντικαταστάθηκε από την συμφωνία ημερ.4.6.04 (Τεκμ.6).
13. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 2 εισηγήθηκε ότι οι κατηγορίες πάσχουν από πολλαπλότητα όπως έχουν διατυπωθεί και ενόψει τούτου επηρεάστηκαν δυσμενώς τα δικαιώματα του κατηγορούμενου καθότι ο κατηγορούμενος 2 δεν μπόρεσε να προβάλει ορθά την υπεράσπιση του καθότι η κάθε κατηγορία μετάτρεπε τους κατηγορούμενους 1 και 2 σε αυτουργούς και συμμέτοχους στη διάπραξη των αδικημάτων που αντιμετωπίζουν και ειδικότερα όπως είναι διατυπωμένες οι λεπτομέρειες των αδικημάτων μετατρέπουν το κατηγορούμενο 2 από συμμέτοχο στη διάπραξη των αδικημάτων σε εκδότη της επιταγής. 23.1 Η πολλαπλότητα ορίζεται ως η συμπερίληψη στην ίδια κατηγορία πέραν του ενός αδικήματος. Είναι αυστηρός ο κανόνας ότι η κατηγορία δεν πρέπει να περιέχει περισσότερα από ένα αδίκημα. Για να γνωρίζει η υπεράσπιση επ΄ ακριβώς τι είναι που αντιμετωπίζει. Αλλιώς ενδέχεται να επηρεαστεί δυσμενώς. (βλ. Ακκελίδου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 7897/Ημερ.28.4.05). 23.2 Στη προκειμένη περίπτωση όπως είναι διατυπωμένες οι κατηγορίες δεν υπάρχει πολλαπλότητα. Οι κατηγορίες είναι σαφείς και καθορίζουν με επάρκεια το αδίκημα που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος. Συνακόλουθα η εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου του κατηγορούμενου 2 δεν με βρίσκει σύμφωνο. Ήταν η θέση του ότι σύμφωνα με τις λεπτομέρειες των αδικημάτων ο κατηγορούμενος 2 εξέδωσε τις επιταγές. Σύμφωνα με την αδιαμφισβήτητη προσαχθείσα μαρτυρία οι επίδικες επιταγές υπογράφηκαν από τον κατηγορούμενο 2 ο οποίος δέσμευε την κατηγορούμενη 1 εταιρεία. Δεν χρειάζεται να λεχθούν πολλά παρά μόνο να αναφέρω ότι εκδότης των επιταγών ήταν η κατηγορούμενη
14. Ο κατηγορούμενος 2 τις υπέγραψε. Το άρθρο 20 του Ποινικού Κώδικα προβλέπει την δυνατότητα να κατηγορηθεί ο συνεργός ως αυτουργός. Παραθέτω μέρος του άρθρου 20: «
15. Όταν διαπράττεται ποινικό αδίκημα, καθένας από τους ακόλουθους θεωρείται ότι συμμετέσχε στη διάπραξη και θεωρείται ότι είναι ένοχος για αυτό και δύναται να διωχτεί ως αυτουργός σύμφωνα με τα ακόλουθα: (α) ..... (β) ..... (γ) εκείνος που παρέχει βοήθεια σε άλλον ή που παρακινεί αυτόν κατά τη διάπραξη ποινικού αδικήματος· (δ) .....» 23.3 Παρόμοιο θέμα εξετάστηκε στην υπόθεση Ευγένιος Ajini v. Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ, όπου ο έντιμος Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ.Νικολάου ανέφερε: «Από νομικής άποψης οι κατηγορίες ήταν λοιπόν ορθές. Ωστόσο είναι επιθυμητό, όπου η Κατηγορούσα Αρχή γνωρίζει εξ αρχής ότι ο ρόλος κατηγορούμενου ήταν ρόλος συνεργού να το εκθέτει αυτό για πληρέστερη ενημέρωση της υπεράσπισης. Δεν είναι όμως απαραίτητο. Η απόφαση στην υπόθεση Maxwell (ανωτέρω) υπογραμμίζει ότι παρόλον που η εξειδίκευση είναι επιθυμητή εκεί όπου είναι δυνατή, εντούτοις δεν είναι απαραίτητη και η έλλειψη της δεν αναιρεί την ετυμηγορία εφόσον ο ίδιος ο νόμος επιτρέπει τη μεταχείριση συνεργού ως αυτουργού: βλ. τις ομιλίες των δικαστών Dilhorne, Hailsham και Edmund-Davies στις σελ.143, 147, 149-150 αντίστοιχα. Με τον ίδιο τρόπο αντικρύστηκε το ζήτημα και στην R. v. Gaughan

(1990)Crim. L.R. 880 (C.A.). Το άρθρο 39 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, θέτει ως κατευθυντήρια γραμμή στο υπό αναφορά ζήτημα την παροχή στοιχείων που εύλογα επαρκούν προκειμένου να γνωρίζει ο κατηγορούμενος την υπόθεση που θα αντιμετωπίσει: βλ. ιδιαίτερα την παράγραφο (ζ). Το κατά πόσο αυτό επιτυγχάνεται, συναρτάται με την υφή και τις ανάγκες της κάθε περίπτωσης.» 23.4 Στην προκειμένη περίπτωση ήταν από την αρχή της ακρόασης πρόδηλο τι ήταν εκείνο που στην πραγματικότητα αντιμετώπιζε ο κατηγορούμενος 2 και σε καμιά περίπτωση δεν επηρεάστηκε η υπεράσπιση του και κανένα δικαίωμα του δεν παραβιάστηκε. Συνεπώς η εν λόγω εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου του κατηγορούμενου 2 δεν με βρίσκει σύμφωνο και συνακόλουθα απορρίπτεται. 24. Οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν συνολικά δυο κατηγορίες που αφορούν τα αδικήματα της πρόκλησης μη εξόφλησης επιταγής κατά παράβαση του άρθρου 305(Α)

(2)του Ποινικού Κώδικα και της έκδοσης επιταγής χωρίς αντίκρισμα κατά παράβαση του άρθρου 305(Α)

(1)του ίδιου Νόμου. 25. Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της πρόκλησης μη εξόφλησης επιταγής χωρίς εύλογη αιτία είναι τα ακόλουθα: (α) Η έκδοση επιταγής (β) Η πρόκληση μη εξόφλησης της χωρίς εύλογη αιτία 26.1 Εφόσον η Κατηγορούσα Αρχή αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό την έκδοση επιταγής και την πρόκληση μη εξόφλησης της τότε το βάρος μετατοπίζεται στους ώμους του κατηγορουμένου να αποδείξει την υπεράσπιση του άρθρου 305 (Α)

(2)του Κεφ.154 και ειδικότερα την εύλογη αιτία ανακλητού της επιταγής. Το βάρος απόδειξης υπεράσπισης που δημιουργείται είτε από το Νόμο είτε από το Κοινοδίκαιο το έχει ο κατηγορούμενος με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων (ίδε Ζαβός ν. Αστυνομίας

(1963)1 CLR 57, Ταραπουλούζης ν. Έπαρχος Λευκωσίας

(1962)CLR 91, Παπαδόπουλος ν. Δημοκρατίας,

(1980)2 CLR 10). 26.2 Στην υπόθεση N.C. Diamonds Co. Ltd ν. Χρίστου Γεωργίου, Π.Ε. 7105/Ημερ.11.12.2001 εξετάστηκε η υπεράσπιση του άρθρου 305Α

(2)η οποία καθιερώνει την αρχή του ανακλητού επιταγής για εύλογη αιτία. Στη σελ.6 λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Στην υπόθεση Pitsillides, ανωτέρω, το Εφετείο ερμήνευσε τη φράση «εύλογη αιτία», η οποία απαντάται στο άρθρο 22 των περί Εθνικής Φρουράς Νόμων. Η παραγρ. (α) αυτού καθιστά αδίκημα την παράλειψη του υποχρέου να καταταγεί στην Εθνική Φρουρά χωρίς εύλογη αιτία. Η έννοια αυτή συνδέθηκε με εκείνη της καλής πίστης. Κρίθηκε ότι οι θρησκευτικές πεποιθήσεις και οι λόγοι συνείδησης των εφεσειόντων (ήταν μάρτυρες του Ιεχωβά) δεν συνιστούσαν εύλογη αιτία, αφού ο νόμος δεν τους απαλλάσσει των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων εξαιτίας των θρησκευτικών δοξασιών τους. Το Δικαστήριο συγκρότησε ως εξής το συλλογισμό του: "That reasonable is a relative term and there must be bona fides; for the cause to be reasonable there must be good faith in it; it must be objectively fair; that the ^cause must be one that is not contrary to or incompatible with the Law of the land; that the religious and grounds of conscience of the appellants by themselves are not reasonable cause." Η ίδια φράση έχει συσχετισθεί και με την έννοια δίκαιη αιτία. Στην υπόθεση Osgood n. Nelson

(1872)L.R. 5 H.L. 636 έχει λεχθεί από τον Lord Hatherley L.C. στη σελ.649: "There is a power in the Courts of Law ... to examine whether reasonable cause haw been assigned; and ... by "reasonable" must be meant "just cause." Θα μπορούσε να γίνει χρήσιμη αναφορά και στην φράση bona fide (καλή τη πίστει) που στην αγγλική ορολογία θεωρήθηκε ταυτόσημη με τη λέξη "honestly" (ειλικρινά) (βλ. Bramwell L.J. στην υπόθεση R.v. Hall, 7 Q.B.D. 575). Κατά τη Road Safety Act 1967 {(c.30, s.2

(1)] αστυνομικός έχει «εύλογη αιτία» να υποψιασθεί πως ο οδηγός οχήματος οδηγεί υπό την επήρεια οινοπνευματωδών ποτών άνκαι η μόνη μαρτυρία που έχει είναι από μήνυμα που έλαβε μέσω ασυρμάτου ότι αυτός είναι μεθυσμένος (McNicol v. Peters

(1969)S.L.T. 261) και παρόλο ότι δεν τον είδε να οδηγεί, αλλά κλήθηκε στη σκηνή από συναδέλφους του που δεν φορούσαν αστυνομική στολή (Copeland v. Mcpherson

(1970)S.L.T. 87). Βλ. τη φράση "reasonable cause" στο Stroud´s Judicial Dictionary of Words and Phrases, 4η έκδοση σελ.22612.» 27. Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της έκδοσης επιταγής χωρίς αντίκρισμα κατά παράβαση του άρθρου 305(Α)

(1)Κεφ. 154 είναι τα ακόλουθα: (

1. i)Η έκδοση επιταγής (
2. ii)Η παρουσίαση της στη τράπεζα κατά ή μετά την ημερομηνία κατά την οποία κατέστη πληρωτέα και η μη εξόφληση της. (iii) Λόγω ελλείψεως διαθεσίμων κεφαλαίων του εκδότη που επενεργεί ως λόγος μη εξόφλησης, και (
3. iv)Η παραμονή της απλήρωτης για περίοδο 15 ημερών από την εν λόγω παρουσιάσεως. 28. Στο στάδιο των αγορεύσεων, μεταξύ άλλων και οι δυο συνήγοροι ανέφεραν ότι πράγματι ο κατηγορούμενος αρ. 2 υπέγραψε τις επίδικες επιταγές της κατηγορούμενης αρ.1 (παραδεκτό γεγονός) ως επίσης ότι προκάλεσε τη μη εξόφληση της επιταγής για το ποσό των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1), και ότι πράγματι η επιταγή για το ποσό των ΛΚ4.200.- παρουσιάστηκε στη τράπεζα για αποπληρωμή αλλά δεν εξοφλήθηκε λόγω ελλείψεως διαθεσίμων κεφαλαίων στο λογαριασμό του εκδότη δηλ. της κατηγορούμενης 1 και ότι παρέμεινε απλήρωτη για περίοδο 15 ημερών. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 2 αγορεύοντας ανέφερε ότι υπήρχε εύλογη αιτία για τη μη εξόφληση της επιταγής καθότι σύμφωνα με την επιστολή (Τεκμ.11) η πληρωμή της επιταγής θα γινόταν αργότερα και θα αντικαταστείτο με άλλη επιταγή μεταγενέστερης ημερομηνίας πράγμα το οποίο έγινε με την επιταγή (Τεκμ.13), η οποία πληρώθηκε. Περαιτέρω ανέφερε σε σχέση με το αδίκημα της έκδοσης επιταγής χωρίς αντίκρισμα ότι δεν έχει αποδειχθεί η ένοχη σκέψη. Εκ διαμέτρου αντίθετη ήταν η εισήγηση του συνηγόρου της κατηγόρου. 29. Μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή όλους όσους κατέθεσαν στο Δικαστήριο και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, την λογικότητα της εκδοχής τους, την αμεσότητα και ευθύτητα των απαντήσεων τους και γενικότερα όλη την εν γένει παρουσία τους στο εδώλιο του μάρτυρα. 30. Τόσο ο κ.Πιερής Μιχαήλ όσο και ο υπάλληλος της τράπεζας κ.Σωτήρης Τρικούπης μου έκαναν πολύ καλή εντύπωση. Δεν περιέπεσαν σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις ικανές να κλονίσουν την αξιοπιστία τους καθ΄ οιονδήποτε τρόπο. Αντιθέτως ήταν συνεπείς και σταθεροί στις απαντήσεις τους. Η όλη παρουσία τους στο εδώλιο του μάρτυρα ήταν θετική. Ήταν μάρτυρες της αλήθειας. 31. Τα ίδια όμως δεν ισχύουν τόσο για τον κατηγορούμενο αρ.2 όσο και για το μάρτυρα υπεράσπισης κ.Α. Αποστόλου, οι οποίοι δεν μου έκαναν καλή εντύπωση για τους λόγους που θα προσπαθήσω να εξηγήσω πιο κάτω: Κατ΄ αρχήν η όλη παρουσία τους στο εδώλιο του μάρτυρα δεν ήταν θετική. Δεν απαντούσαν με αμεσότητα στις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν στο στάδιο της αντεξέτασης, γεγονός που δεν φαίνεται από τα στεγνά πρακτικά της δίκης. Ο κατηγορούμενος αρ.2 διευθυντής της κατηγορούμενης αρ.1 ανέφερε ότι έστελναν οδηγίες από το Λονδίνο σε σχέση με τους ποιους θα πληρώσουν και τον τρόπο πληρωμής. Ο ίδιος υπέγραφε τις επιταγές τις οποίες συμπλήρωνε το λογιστήριο. Αναφέρθηκε ότι δεν ενέπιπτε στις αρμοδιότητες του να πληροφορείται το υπόλοιπο του λογαριασμού της κατηγορούμενης εταιρείας. Εάν είναι δυνατό. Ο άνθρωπος ο οποίος σύμφωνα με τους δικούς τους ισχυρισμούς μετουσίωνε σε πράξη τις οδηγίες της αγγλικής εταιρείας, υπέγραφε επιταγές, συμφωνίες να μην ελέγχει το υπόλοιπο του λογαριασμού της κατηγορούμενης εταιρείας διότι δεν ενέπιπτε στις αρμοδιότητες του. Σύμφωνα με τον κατηγορούμενο το λογιστήριο προέβαινε σε έλεγχο στη τράπεζα. Όπως έχω ήδη προαναφέρει ο κατηγορούμενος αρ.2 ήταν ο διευθυντής της κατηγορούμενης αρ.1 και ήταν ένα από τα πρόσωπα που δέσμευαν με την υπογραφή του την κατηγορούμενη αρ.1 σε σχέση με την έκδοση επιταγών και ήταν το πρόσωπο το οποίο απέστειλε επιστολή προς τη τράπεζα (Τεκμ.11) για να ανακληθούν οι επιταγές που περιγράφονται στην εν λόγω επιστολή μεταξύ των οποίων και η επίδικη επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1). Ήταν ο ισχυρισμός ότι σε περίπτωση που δεν εξοφλείτο η επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1) που ανακλήθηκε η πληρωμή της, δεν θα υπογράφονταν νέες συμφωνίες. Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι εκδόθηκε απόφαση εναντίον της κατηγορούμενης αρ. 1 για το ποσό των ΛΚ131.744.- πλέον τόκους και έξοδα (Τεκμ.4). Εξ΄ άλλου γίνεται δεκτή η θέση του κ. Π. Μιχαήλ επί του προκειμένω. Ο κ.Α. Αποστόλου ανέφερε ότι απέστελλαν γραπτές οδηγίες στην κατηγορούμενη αρ.1 και μεταξύ αυτών τα Τεκμ.20 και 21 τα οποία αφορούσαν οδηγίες για πληρωμή προς τη κατήγορο. Οι πιο πάνω γραπτές οδηγίες δεν έφεραν ημερομηνία και ο λόγος σύμφωνα με το κ.Αποστόλου ήταν διότι έβγαιναν εις διπλούν. Το επιστολόχαρτο ήταν από πάνω και από κάτω το αντίγραφο. Το πιο πάνω όχι μόνο δεν εμπίπτει στη σφαίρα της λογικής αλλά όταν απαντούσε στη συγκεκριμένη ερώτηση υπήρχε κάποιος σκεπτικισμός και διστακτικότητα από μέρους του. Η επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1) ήταν πληρωτέα την 31.8.2004. Εκδόθηκε δε μια με δυο ημέρες προηγουμένως. Τα πιο πάνω αποτελούν αδιαμφισβήτητα γεγονότα. Σύμφωνα με τη μαρτυρία που προσκομίστηκε από μέρους της υπεράσπισης η αγγλική εταιρεία αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα με αποτέλεσμα στις 23.9.2004 να πτωχεύσει, με αποτέλεσμα να μη πληρωθεί η επιταγή. Η εν λόγω επιταγή σύμφωνα με το κ.Τρικούπη κατατέθηκε στη τράπεζα σε αρκετές περιπτώσεις. Ευλόγως γεννάται το ακόλουθο ερώτημα. Την έκδωσαν στις 29 ή 30.8.2004 και ήταν πληρωτέα την 31.8.2004. Δεν εγνώριζαν κατά την έκδοση της δηλ. κατά την υπογραφή και παράδοση της ότι υπήρχαν οικονομικά προβλήματα; Ήταν ο ισχυρισμός του κ.Α. Αποστόλου ότι ο λόγος που δεν πλήρωνε η αγγλική εταιρεία με επιταγές ήταν διότι θα χρειαζόταν 35 περίπου ημέρες για να εξαργυρωθούν οι επιταγές. Τα πιο πάνω έρχονται σε αντίθεση με τα όσα ανέφερε ο κ.Π. Μιχαήλ και ειδικότερα ότι του ζητούσαν πίστωση χρόνου για την πληρωμή των επιταγών. Ήταν ο ισχυρισμός ότι η επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1) αντικαταστάθηκε με άλλη επιταγή για το ίδιο ποσό η οποία και πληρώθηκε. Αποτελεί γεγονός ότι η επιταγή με αρ.39579134 για το ποσό των ΛΚ10.000.- με ημερομηνία πληρωμής 24.4.2004 με δικαιούχο τη κατήγορο πληρώθηκε στις 23.4.2004 (βλ. και Τεκμ.12). Όπως διαφαίνεται πληρώθηκε μια ημέρα προηγουμένως. Εν πάση περιπτώσει όμως αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η εν λόγω επιταγή πληρώθηκε. Επίσης εκδόθηκε η επιταγή για το ποσό των ΛΚ20.000.- με ημερομηνία πληρωμής 24.3.2004 δηλ. την ίδια ημέρα πληρωμής με την επίδικη επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1). Η επιταγή που κατ΄ ισχυρισμό αντικατέστησε και εξόφλησε την επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1) έχει αριθμό 39579134 (Τεκμ.13). Επί τούτου ανέπτυξε επιχείρημα ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατήγορου ότι είναι αδύνατο να αντικατέστησε την επίδικη επιταγή. Δηλαδή η αμέσως επόμενη με αριθμό επιταγή να αντικατέστησε την επίδικη (Τεκμ.1). Δεν μπορούν να εξαχθούν επί τούτου ασφαλή συμπεράσματα, με μόνο τις επιταγές. Ως έχω ήδη προαναφέρει η μαρτυρία του κ.Π. Μιχαήλ έγινε αποδεκτή και ειδικότερα ότι η επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.13) δεν αντικατέστησε την επίδικη επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1) και συνεπώς δεν εξοφλήθηκε. Εμφανής ήταν η πρόθεση του κατηγορούμενου αρ.2 να παραθέσει στο Δικαστήριο όχι την πραγματικότητα αλλά γεγονότα τα οποία θα τον βοηθούσαν να απαλλαγεί ευθύνης. Ως επίσης και εμφανής η πρόθεση του Α. Αποστόλου να βοηθήσει τον κατηγορούμενο αρ.2. Δεν έπεισε ο ισχυρισμός ότι δεν παρέλαβαν την επιταγή των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.) διότι είχε εμπιστοσύνη στον κ.Πιερή Μιχαήλ 10.Για όλους τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω δεν γίνεται αποδεκτή η μαρτυρία τόσο του κατηγορούμενου αρ.2 όσο και του κ. Α. Αποστόλου. 32. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση θα προχωρήσω να εξετάσω κατά πόσο η κατήγορος έχει επιτύχει να αποδείξει και τις δυο κατηγορίες στον απαιτούμενο βαθμό. 33. Η κατήγορος διατηρεί τουριστικά καταλύματα στην Αγ.Νάπα. Η κατηγορούμενη αρ.1 συνεργαζόταν μαζί τους αφού μετέφερε τουρίστες στα ξενοδοχεία. Ο κατηγορούμενος αρ.2 ήταν ένας από τους διευθυντές της κατηγορούμενης αρ.1 και το πρόσωπο που δέσμευε την εταιρεία με την υπογραφή του σε σχέση με την έκδοση επιταγών. Στα πλαίσια της συνεργασίας τους η κατηγορούμενη αρ.1 εξέδωσε δυο επιταγές (Τεκμ. 1 και 2), τις οποίες υπέγραψε ο κατηγορούμενος αρ.2. Η επιταγή για το ποσό των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1) με ημερομηνία πληρωμής 24.3.2004 παρουσιάστηκε στη πληρώτρια τράπεζα για αποπληρωμή στις 24.4.2004 αλλά δεν εξοφλήθη καθότι η κατηγορούμενη αρ.1 δια του διευθυντή της κατηγορούμενου αρ.2 σταμάτησε τη πληρωμή της με επιστολή προς τη πληρώτρια τράπεζα ημερ. 19.3.2004. Η τράπεζα έθεσε σχετική σφραγίδα επί την εν λόγω επιταγής αναγράφοντας την ημερομηνία και το λόγο. Η επιταγή εκδόθηκε το Δεκέμβριο του 2003 (βλ. Τεκμ.11). Όπως έχω ήδη προαναφέρει εφόσον αποδειχθούν τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της πρόκλησης μη εξόφλησης επιταγής χωρίς εύλογη αιτία κατά παράβαση του άρθρου 305(Α)

(2)του Ποινικού Κώδικα τότε το βάρος μετατίθεται στους ώμους του κατηγορούμενου να αποδείξει με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων ότι έχει εύλογη αιτία. Στην προκειμένη περίπτωση έχοντας υπόψη μου τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και όπως συνοπτικά αναφέρεται πιο πάνω κρίνω ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει επιτύχει να αποδείξει τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος. Σε αντίθεση με τον κατηγορούμενο ο οποίος απέτυχε να αποδείξει την υπεράσπιση που θέτει το άρθρο 305(Α)

(2)για τους λόγους που εξηγώ πιο πάνω αφού η μαρτυρία της υπεράσπισης δεν γίνεται αποδεκτή. Αποτελεί επίσης εύρημα του Δικαστηρίου ότι η εν λόγω επιταγή δεν έχει εξοφληθεί. 34. Σε σχέση με το αδίκημα της έκδοσης επιταγής χωρίς αντίκρισμα κατά παράβαση του άρθρου 305(Α)

(1)του Ποινικού Κώδικα επαναλαμβάνω τα όσα ανέφερα προηγουμένως και επιπρόσθετα ότι η επιταγή για το ποσό των ΛΚ4.200.- με ημερομηνία πληρωμής 31.8.2004 κατατέθηκε στη τράπεζα μεταξύ 31.8.2004 και Σεπτεμβρίου 2004 αλλά δεν πληρώθηκε καθότι δεν υπήρχαν διαθέσιμα κεφάλαια στο λογαριασμό του εκδότη. Η τράπεζα τοποθέτησε σχετικές σφραγίδες επί της εν λόγω επιταγής αναφέροντας το λόγο μη πληρωμής της. Οι εν λόγω σφραγίδες φέρουν ημερομηνία 2.9., 16.9., 22.9., και 29.9.

1. Σε όλες τις περιπτώσεις που παρουσιάστηκε δεν υπήρχαν διαθέσιμα κεφάλαια στο λογαριασμό του εκδότη δηλ. της κατηγορούμενης αρ.
2. Ο κατηγορούμενος αρ.2 υπέγραψε την εν λόγω επιταγή.
3. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 2 όπως ήδη έχω προαναφέρει, εισηγήθηκε ότι ο κατηγορούμενος αρ.2 δεν έχει ποινική ευθύνη αναφορικά με το αδίκημα της έκδοσης επιταγής χωρίς αντίκρισμα καθότι η αιμοδότης της κατηγορούμενης αρ.1, αγγλική εταιρεία, πτώχευσε την 23.9.04 και συνεπώς απουσιάζει η ένοχη διάνοια (mens rea). Παρέπεμψε το Δικαστήριο στην υπόθεση Παυλόπουλος ν. SKOPY SHOE FACTORY LTD,

(2003)2 ΑΑΔ,

2. Στην υπόθεση Παυλόπουλος ανώτερω, ο εφεσείων ήταν ο μοναδικός διευθυντής εταιρείας και βρέθηκε ένοχος από το πρωτόδικο Δικαστήριο στη διάπραξη αδικημάτων έκδοσης 7 ακάλυπτων επιταγών από την εταιρεία. Στις 21.9.01 εκδόθηκε διάταγμα παραλαβής εναντίον της περιουσίας του εφεσείοντος. Οι επιταγές που εξέδωσε η εταιρεία ήταν πληρωτέες από το Μάιο 2001 μέχρι και την 24.10.
3. Όσες επιταγές είχαν ημερομηνία πληρωμής πριν την 21.9.01 εξαργυρώθηκαν. Το πρωτόδικο Δικαστήριο καταδικάζοντας τον εφεσείοντα θεώρησε το αδίκημα της ακάλυπτης επιταγής ως αδίκημα απόλυτης ή αυστηρής ευθύνης με αποτέλεσμα να μην χρειάζεται να αποδειχθεί ένοχη διάνοια (mens rea) του εκδότη της επιταγής ή του συνεργού και ότι η αδυναμία του εφεσείοντος να ενεργεί ως διευθυντής της εταιρείας λόγω της πτώχευσης του δεν εξάλειφε την ευθύνη του ως συνεργού στη διάπραξη των αδικημάτων. Το Ανώτατο δικαστήριο ανατρέποντας την πρωτόδικη απόφαση κατέληξε ότι όσον αφορά το συνεργό θα πρέπει να αποδεικνύεται ένοχη διάνοια. Το νοητικό στοιχείο που πρέπει να αποδεικνύεται για συνεργό είναι στενότερο και πιο απαιτητικό απ΄ ότι χρειάζεται για τον αυτουργό και απαιτεί πρόθεση ή γνώση εκ μέρους του συνεργού. 37.1 Η υπόθεση Παυλόπουλος ανωτέρω διαφοροποιείται από την παρούσα υπόθεση για τους λόγους που θα προσπαθήσω να εξηγήσω πιο κάτω. Ο εφεσείοντας στην εν λόγω υπόθεση πτώχευσε στις 21.9.
4. Οι επιταγές που έκδωσε ήταν μεταχρονολογημένες και ήταν πληρωτέες μετά την πιο πάνω ημερομηνία. Φρόντιζε να υπήρχαν κεφάλαια στο λογαριασμό της εταιρείας από τα οποία πληρώνονταν επιταγές. Κατέστη τούτο αδύνατο λόγω της κύρηξης του σε πτώχευση. Στη προκειμένη περίπτωση η επιταγή των ΛΚ4.200.- ήταν πληρωτέα την 31.8.
5. Ακόμη και αν θεωρηθεί ότι η αγγλική εταιρεία πτώχευσε, αυτή πτώχευσε την 23.9.
6. Η επίδικη επιταγή εκδόθηκε μια με δύο μέρες πριν την 31.8.
7. Όπως διαφαίνεται η επιταγή ήταν πληρωτέα πριν την πτώχευση της αγγλικής εταιρείας. Έχει αναφερθεί ότι τότε υπήρχαν οικονομικά προβλήματα. Ακόμη και αν έτσι είχαν τα πράγματα η επιταγή εκδόθηκε ενώ υπήρχαν τα οικονομικά προβλήματα της αγγλικής εταιρείας. Παρουσιάστηκε στη τράπεζα για αποπληρωμή και δεν εξοφλήθηκε λόγω έλλειψης διαθέσιμων κεφαλαίων και παρέμεινε απλήρωτη πριν να πτωχεύσει η αγγλική εταιρεία. Το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος αρ.2 δεν γνώριζε τα διαθέσιμα κεφάλαια της κατηγορούμενης αρ.1 διότι δεν ενέπιπτε στα καθήκοντα του, δεν γίνεται αποδεκτό για τους λόγους που εξήγησα πιο πάνω, ακόμη και αν θεωρηθεί σχετικό. Δεν εμπίπτει στη σφαίρα της λογικής. Ο κατηγορούμενος αρ.2 ήταν ο διευθυντής της κατηγορούμενης αρ.1 και υπέγραφε τις επιταγές. Πέραν δε τούτου πρόκειται για δυο διαφορετικά νομικά πρόσωπα. 37.2 Συνεπώς η εν λόγω εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου του κατηγορούμενου αρ.2 δεν με βρίσκει σύμφωνο. 38.1 Εκείνο που θα με απασχολήσει στη συνέχεια είναι ο τρόπος με τον οποίο είναι διατυπωμένες οι λεπτομέρειες των αδικημάτων. Όπως προκύπτει από την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία οι επιταγές εκδόθηκαν στη Λάρνακα και όχι στην Αγ.Νάπα όπως αναφέρεται στις λεπτομέρειες. Η επιταγή των ΛΚ10.000.- όπως εξηγώ πιο πάνω εκδόθηκε το Δεκέμβριο του 2003 και όχι κατά ή περί την 24.3.
8. 38.2 Θα εξετάσω κατά πόσο ενδείκνυται η τροποποίηση των λεπτομερειών των αδικημάτων σε σχέση με το τόπο έκδοσης αναφορικά και με τις δυο κατηγορίες αλλά και σε σχέση με το χρόνο έκδοσης της επιταγής των ΛΚ10.000.- (Τεκμ.1) αντικείμενο της κατηγορίας της πρόκλησης μη εξόφλησης επιταγής χωρίς εύλογη αιτία κατά παράβαση του άρθρου 305(Α)

(2)(1η κατηγορία). 38.3 Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Ανδρέας Κυριάκου -v- Αστυνομίας,1992 2 ΑΑΔ 458, η οποία υιοθέτησε την υπόθεση Fatma Mehmet -v- Police, 1970 2 CLR 62, σκοπός των προνοιών 83, 84 και 85 του Κεφ. 155 είναι να παράσχουν στα Δικαστήρια την δυνατότητα να απονέμουν δικαιοσύνη στην περίπτωση κατά την οποία απλές παρατυπίες μπορούσαν να οδηγήσουν σε αθώωση κατηγορουμένου παρά την απόδειξη των συστατικών στοιχείων του αδικήματος. 38.4 Σύμφωνα με το άρθρο 38 Β του Κεφ. 155, το κατηγορητήριο πρέπει να περιλαμβάνει εκτός από το ποινικό αδίκημα ή τα ποινικά αδικήματα για τα οποία κατηγορείται ο κατηγορούμενος και τις λεπτομέρειες που εκτίθονται στα άρθρα 38 και 39 του ίδιου Νόμου. Το κατηγορητήριο στην παρούσα υπόθεση έχει συνταχθεί σύμφωνα με τις πρόνοιες των άρθρων 38 και 39 του Κεφ. 155. Στην υπόθεση Georgios Leonidou -V- The Police, 1987 2CLR 96, αποφασίστηκε ότι το κατηγορητήριο θεωρείται ελαττωματικό μέσα στην έννοια του άρθρου 83

(1)του Κεφ. 155, στην περίπτωση που το περιεχόμενο του δεν συνάδει με την κατηγορία που δόθηκε στην δίκη. Ο όρος «δίκη» στο πλαίσιο του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, περιλαμβάνει κάθε στάδιο της διαδικασίας μέχρι την έκδοση της ετυμηγορίας (βλ. Lanitis Bros Ltd -V- Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, Ποινική Έφεση 5885, ημερ. 9/10/95). Στην υπόθεση Leonidou ανωτέρω τονίστηκε ότι η πρόνοια του άρθρου 83

(1)μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιοδήποτε στάδιο πριν περατωθεί η δίκη. 38.5 Στην αίτηση με αριθμό 123/95, ημερ. 21/7/95, επί τοις αφορώσι την αίτηση του Άκη Φάντη, ο Έντιμος Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Γ. Νικολάου, στην σελ. 3 ανέφερε τα ακόλουθα: «Το κατά πόσο ένα κατηγορητήριο (Charge ή information) είναι ή όχι ελαττωματικό αποτελεί θέμα το οποίο δεν συναρτάται μόνο με τα εξωτερικά γνωρίσματα του κατηγορητηρίου και ειδικότερα με την διατύπωση των κατηγοριών αλλά και με το πως η Κατηγορούσα Αρχή αντικρίζει τις κατηγορίες, έχοντας ως κριτήριο της το αποδεικτικό υλικό το οποίο έχει στην διάθεση της ή σε μεταγενέστερο στάδιο, δηλαδή στην εξέλιξη της δίκης, την μαρτυρία που προσκομίστηκε, βλ. Σχετικά με αυτό το θέμα της ελαττωματικότητας την απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Pouris and Others -V- The Republic

(1983)2CLR 140 και τις αγγλικές αυθεντίες που αναφέρονται εκεί (στις σελ. 162-164). Συνεπώς, η οποία διαπίστωση του Δικαστηρίου αναφορικά με ελαττωματικότητα του κατηγορητηρίου λαμβάνει υπόψη και αυτή την δεύτερη διάσταση. Στην ίδια απόφαση, στην σελ. 4, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Κατά την γνώμη μου η αναφορά στο άρθρο 83

(1)σε «τροποποίηση» ως τρόπο μεταβολής του περιεχομένου του κατηγορητηρίου, δεν προοριζόταν να αποτελέσει έννοια που να προσδιορίζει το βαθμό ή το είδος της μεταβολής, έτσι ώστε να αντιδιαστέλλεται ουσιαστικά από τους άλλους τρόπους μεταβολής. Δεν θεωρώ ότι δημιουργούνται στεγανά εντός των οποίων να εντάσσονται τα αναφερθέντα ενδεχόμενα. Η χρήση των εν λόγω όρων στο άρθρο 83

(1), γίνεται καθώς μου φαίνεται, μόνο περιγραφικά με προοπτική να καλύπτονται όλα τα ενδεχόμενα, χωρίς κρισιμότητα σε ότι αφορά το ενδεχόμενο της μεταβολής. Εννοώ, ότι το πως ταξινομεί κανείς την όποια εξέλιξη δυνάμει του άρθρου 83

(1)δεν ενέχει σημασία.» 38.6 Περαιτέρω στην ίδια απόφαση τονίστηκε ότι η κάθε είδους μεταβολή πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το κατά πόσο προκαλούνται δυσμενείς επιπτώσεις στην υπεράσπιση και ότι αυτό εξαρτάται κυρίως από το στάδιο στο οποίο υποβάλλεται το αίτημα. 38.7 Στην υπόθεση Pouris ανωτέρω, το Κακουργιοδικείο στο στάδιο που εξέταζε κατά πόσο αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των κατηγορούμενων, αποφάσισε να προσθέσει νέες κατηγορίες για εντελώς νέα αδικήματα τα οποία όμως είχαν συνάφεια με το ότι είχε απασχολήσει. 38.8 Στην προκειμένη περίπτωση με έχει απασχολήσει ιδιαίτερα κατά πόσο ο κατηγορούμενος αρ.2 επηρεάζεται δυσμενώς καθ΄ οιονδήποτε τρόπο. Έχοντας υπόψη μου τις κατηγορίες όπως είναι διατυπωμένες στο κατηγορητήριο και έχοντας υπόψη μου το σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας όπως το έχω παραθέσει πιο πάνω δεν διαβλέπω πως επηρεάζεται δυσμενώς καθ΄ οιονδήποτε τρόπο και ως εκ τούτου διατάσσω τη μεταβολή του κατηγορητηρίου ως ακολούθως: Στην 1η κατηγορία δια της διαγραφής της φράσης στη πρώτη γραμμή των λεπτομερειών «κατά ή περί την 24.3.2004 στην Αγ. Νάπα της επαρχίας Αμμοχώστου» και την αντικατάσταση με τη φράση «το Δεκέμβριο του 2003 στη Λάρνακα». Στη 2η κατηγορία με τη διαγραφή της φράσης «Αγ.Νάπα» και την αντικατάσταση με τη λέξη «Λάρνακα». 39. Με βάση όλα τα πιο πάνω κρίνω ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει επιτύχει να αποδείξει και τις δυο κατηγορίες όπως πιο πάνω αναφέρεται στον απαιτούμενο βαθμό, έξω από κάθε λογική αμφιβολία σε σχέση με το κατηγορούμενο αρ.2. 40. Αναφορικά με την κατηγορούμενη αρ.1 εταιρεία δεν υπάρχει μαρτυρία κατά πόσο αυτή υφίστατο ως νομικό πρόσωπο κατά τη καταχώρηση του κατηγορητηρίου δηλ. την 4.11.2005. Ο κ.Πιερής Μιχαήλ έχει αναφέρει ότι προέβη σε επαλήθευση του χρέους αλλά δεν γνώριζε αν αυτή διαλύθηκε. 41. Για όλους τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω η κατηγορούμενη αρ.1 αθωώνεται και απαλλάσσεται στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει ενώ ο κατηγορούμενος αρ.2 βρίσκεται ένοχος και στις δυο κατηγορίες. (Υπ.): ........ Η. Γεωργίου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /ΕΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο