Κατηγορούσα Αρχή ν. Παρασκευή Καρυδά, Αρ. Υπόθεσης: 12131/06, 2 Νοεμβρίου, 2007

(1)/00. Προ της έναρξης της ακροαματικής διαδικασίας, ο συνήγορος Υπεράσπισης προέβη σε δήλωση παραδεκτών γεγονότων, και συγκεκριμένα κατατέθησαν οι καταθέσεις ατόμων αφού αναφέρθηκε ότι αυτές είναι δεκτές ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους. Τούτου δεδομένου, η Κατηγορούσα Αρχή δεν κάλεσε οιουσδήποτε μάρτυρες. Κρίνω σκόπιμο στο στάδιο αυτό να παραθέσω μίαν σύνοψη του περιεχομένου των καταθέσεων αυτών, που αποτελούν και ευρήματα του Δικαστηρίου. Ο Αστ. 843 Μ. Αντωνίου αναφέρει στην Κατάθεση του Τεκμήριο 1 ότι την 17.12.2004 επισκέφτηκε την σκηνή ατυχήματος που επεσυνέβη η ώρα 08.00 στην οδό Μάρκου Δράκου, με ενεχόμενο το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΕΚΧ 762 που οδηγείτο από την Κατηγορούμενη, και τον πεζό κ. Νίκο Χριστοδούλου. Ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα με το οποίο συμφώνησε και η Κατηγορούμενη. Στον δρόμο βρήκε ίχνη τροχοπέδισης μήκους 9.30μ σε σχέση με τον αριστερό μπροστινό τροχό του αυτοκινήτου, και 7μ σε σχέση με τον δεξί μπροστινό τροχό. Από το ατύχημα τραυματίστηκε ο πεζός κ. Χριστοδούλου, ο οποίος αργότερα υπέκυψε στα τραύματα του. Η ορατότητα της Κατηγορούμενης σύμφωνα με την κατεύθυνση του πεζού ήταν 90μ, ενώ πλησίον της πορείας του πεζού στο χωμάτινο παγκέτο υπήρχε πεύκος και θάμνος. Στην κατάθεση του ο Αν. Λοχίας 457 Σ. Νεοφύτου αναφέρει ότι έλαβε φωτογραφίες της σκηνής και ανακριτική κατάθεση από την Κατηγορούμενη. Σύμφωνα με το τεστ ταχύτητας που έκανε ο Αστ. 843, τις καταθέσεις και μαθηματικούς υπολογισμούς είναι η θέση του Αν. Λοχ. 457 Σ. Νεοφύτου ότι: - Ο πεζός διένυσε 6μ από την άκρη του δρόμου μέχρι το σημείο επαφής. - Ένας πεζός πέραν των 60 ετών κινείται 9.1 πόδια το δευτερόλεπτο με γοργό ρυθμό. - Ο πεζός χρειάστηκε 2.16 m/s για να διανύσει τα 6μ. - Το ΕΚΧ 762 κινείτο με ταχύτητα 28 χ.α.ω. και όταν ο πεζός άρχισε να διασταυρώνει τον δρόμο βρισκόταν σε απόσταση 16.78μ. - Το αυτοκίνητο κινήθηκε 11.65μ μέχρι να αντιδράσει η οδηγός. - Η οδηγός μόλις αντιλήφθηκε το θύμα αντέδρασε σχεδόν αμέσως, κινούμενη προς τα αριστερά και κάνοντας ταυτόχρονη χρήση φρένων. Στην ανακριτική της κατάθεση η Κατηγορούμενη αναφέρει ότι την 17.12.2004 οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής ΕΚΧ 762 για να πάει στην εργασία της η οποία βρίσκεται στην οδό Μάρκου Δράκου. Αφού εισήλθε στην οδό αυτή ενώ κινείτο με ευθεία πορεία και ταχύτητα 30 χ.α.ω. αντιλήφθηκε μία σκιά από δεξιά, έστριψε το αυτοκίνητο της αριστερά και πάτησε φρένα. Ενώ ακόμη το αυτοκίνητο κινείτο κατάλαβε ότι είχε κτυπήσει ένα άντρα, λόγω του ότι τον είδε στον μπροστινό ανεμοθώρακα, αφού πρώτα κτύπησε στο δεξιό πλευρό του αυτοκινήτου εκεί που αρχίζει η πόρτα του οδηγού. Το αυτοκίνητο της Κατηγορούμενης ακινητοποιήθηκε και όταν κατέβηκε είδε ένα άντρα ξαπλωμένο στην άσφαλτο. Πριν το περιστατικό δεν πρόσεξε καθόλου τον άντρα αυτό, μόνο μία σκιά τελευταία στιγμή. Στις καταθέσεις Τεκμήρια 5 και 6 αναφέρονται οι ενέργειες που έγιναν για παραλαβή και μεταφορά του πεζού στο Γενικό Νοσοκομείο από τους νοσηλευτικούς λειτουργούς, ενώ το Τεκμήριο 7 είναι το πιστοποιητικό θανάτου του κ. Νίκου Χριστοδούλου. Στην κατάθεση Τεκμήριο 8 του κ. Γιαννάκη Χαραλάμπους αναφέρεται ότι την 17.12.2004 οδηγούσε το αυτοκίνητο του στην Λεωφ. 28ης Οκτωβρίου και στα φώτα τροχαίας της πιο πάνω οδού με την Λεωφ. Γρίβα Διγενή σταμάτησε πρώτος στην λωρίδα του. Είδε ένα κύριο στο απέναντι πεζοδρόμιο που έτρεχε να διασταυρώσει τον απέναντι δρόμο, ο οποίος δεν σταμάτησε στην άκρια του δρόμου και προχώρησε τρέχοντας. Την ίδια ώρα ερχόταν ένα μαύρο αυτοκίνητο από αριστερά, όχι με μεγάλη ταχύτητα, και ο άντρας καθώς έτρεχε κτύπησε στην δεξιά πλευρά του αυτοκινήτου, εκτινάχθηκε στον αέρα και έπεσε στην άσφαλτο. Πριν την σύγκρουση είδε το αυτοκίνητο να κινείται απότομα αριστερά για να τον αποφύγει. Ο κ. Μιχάλης Μιχαήλ στην κατάθεση του Τεκμήριο 9 αναφέρει ότι την 17.12.2004 οδηγούσε το αυτοκίνητο του στην οδό Μάρκου Δράκου 10μ πίσω από την Κατηγορούμενη. Σε ένα σημείο του δρόμου είδε ένα άντρα να διασταυρώνει τον δρόμο από δεξιά προς αριστερά, και κατά τον χρόνο που τον είδε είχε απόσταση 10μ περίπου από το αυτοκίνητο της Κατηγορούμενης. Όταν ο πεζός κάλυψε πέραν του μισού δρόμου είδε το αυτοκίνητο να τον κτυπά με το δεξί πλευρό του, αφού όμως η Κατηγορούμενη πριν τον κτυπήσει προσπάθησε να τον αποφύγει με κλήση αριστερά. Ο Αστ. 716 Α. Αριστείδου εξέτασε το αυτοκίνητο της Κατηγορούμενης μηχανικά και δεν υπήρχε οποιαδήποτε μηχανική βλάβη σε αυτό πριν την ώρα της σύγκρουσης. Η σωρός του θύματος αναγνωρίστηκε από την αδελφότεκνη του κα Έλενα Ιωάννου. Όπως αναφέρεται στην Ιατροδικαστική Έκθεση του Δρος Σοφοκλή Σοφοκλέους, ο οποίος την 18.12.2004 διενήργησε την νενομισμένη νεκροψία επί της σωρού του θύματος, ο θάνατος οφείλετο σε κρανιοεγκεφαλική κάκωση ως είναι κατά τροχαίο ατύχημα. Μετά που η Κατηγορούμενη κλήθηκε σε απολογία με βάση τις διατάξεις του άρθρου 74

(1)(β) της Ποινικής Δικονομίας Κεφ. 155 και της εξηγήθηκαν τα δικαιώματα της, επέλεξε να δώσει Ένορκη μαρτυρία. Στην μαρτυρία της αυτή ανέφερε ότι ούτε σκιά δεν είδε, απλά άκουσε κτύπημα στο πλάι του αυτοκινήτου της. Δεν είδε τον πεζό πριν αφού αυτός δεν ήταν μπροστά της, αλλά διασταύρωνε από το πλάι. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Η Κατηγορούμενη στην μαρτυρία της ισχυρίστηκε ότι δεν είδε ούτε σκιά, πράγμα που είναι αντίθετο με τα όσα αναφέρει στην κατάθεση της, το περιεχόμενο της οποίας έγινε παραδεκτό ως προς την αλήθεια του. Στο σημείο αυτό της μαρτυρίας της αποδέχομαι τα όσα αναφέρονται στην κατάθεση της Κατηγορούμενης. Κατά τα άλλα, θεωρώ ότι η Κατηγορούμενη προσπάθησε να είναι ειλικρινής στο Δικαστήριο, και η αντίφαση αυτή έγινε σε μία προσπάθεια να δώσει έμφαση στην θέση της ότι δεν είχε την ευχέρεια να αντιδράσει. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Της πιο πάνω αξιολόγησης δεδομένης, τα ευρήματα του Δικαστηρίου έχουν ως τα παραδεκτά γεγονότα που παρατίθενται πιο πάνω, και δεν κρίνω απαραίτητη την επανάληψη τους. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 αναφέρει τα ακόλουθα: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα επί τίνος οδού μη καταβάλλον την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή μη επιδεικνύων εύλογο μέριμνα για έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδό, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας χιλίας λίρας ή εις αμφότερας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 6279, ημερ. 27.3.98 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως (βλ. Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1). Όπως αναφέρεται στην απόφαση αυτή: «Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκο προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί - (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια». (βλ. επίσης Παλαιομυλίτης ν. Τροχαίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 300 Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1. Βίττη ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 31, στη σελ. 37. Θεοφάνους ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 160. Derek Knell v. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 51, Ioannis Charalambous v. Police

(1982)1 C.L.R. 134, Portokallides v. Police

(1987)2 C.L.R. 86). Όπως προκύπτει και από την σχετική με το θέμα Νομολογία, ένας οδηγός έχει καθήκον τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις (βλ. Κωνσταντίνου ν. Κατσούρη

(1975)1 C.L.R. 188). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες, και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Νικολαϊδης ν. Οικονομίδης

(1963)2 C.L.R. 78). Στη Νικολαϊδης κ.α. ν. Κλεοβούλου

(1992)1 ΑΑ.Δ. 422, 429 επισημαίνεται: «Όπως κατ΄ επανάληψη τονίστηκε οι πράξεις οδηγού που βρίσκεται αντιμέτωπος με επικείμενη σύγκρουση δεν κρίνονται μικροσκοπικά, αλλά με ερύτητα ανάλογη με τα αγωνιώδη διλήμματα που αντιμετωπίζει και την έλλειψη ουσιαστικής ευκαιρίας για προγραμματισμό των πράξεων του. Οι αρχές αυτές συνοψίζονται στην Adamis and Another v. Eracleous

(1982)1 C.L.R. 746 και επαναλαμβάνονται σε πολλές άλλες αποφάσεις. (Βλ. Μεταξύ άλλων Παπαχριστοδούλου ν. Χ"Νεοφύτου

(1991)1 Α.Α.Δ. 426 και Κωνσταντίνου ν²耀Φιλίππου

(1991)1 Α.Α.Δ. 1110).» Στην απόφαση Χρίστος Ιωάννου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 6614, ημερ. 19.3.99, όπου πεζός κατέβηκε από πεζοδρόμιο, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Είναι ορθή και η εισήγηση αναφορικά με την ανυπαρξία καθήκοντος προειδοποίησης στην περίπτωση. Οι υποθέσεις Soteriou v. Kyprianidou and Others

(1981)1 CLR 61 και Μurrel v. Αστυνομίας

(1994)2 ΑΑΔ 217 που αναφέρθηκαν, είναι άμεσα σχετικές. Ο πεζός περπατούσε κατά μήκος του κρασπέδου. Δεν υπήρχε οτιδήποτε το ιδιαίτερο που θα μπορούσε εύλογα να δημιουργήσει την αίσθηση κινδύνου από ενδεχόμενη απότομη είσοδο στο δρόμο και, κάτω από αυτές τις συνθήκες, δεν γεννήθηκε καθήκον προειδοποίησης ή λήψης άλλων προληπτικών μέτρων». (βλ. επίσης Triftarides v. Police

(1968)2 C.L.R. 140). Μόνο σε περίπτωση όπου η Κατηγορούμενη αντιλαμβανόταν την παρουσία του πεζού στον δρόμο ενώ είχε περιθώριο να αντιδράσει, και παρέλειπε να λάβει τα αποτρεπτικά μέτρα λογικά αναγκαία για την αντιμετώπιση του απρόβλεπτου συμβάντος θα μπορούσε να αποδοθεί ποινική ευθύνη σε αυτήν (βλ. Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας, (πιο πάνω)). Το καθήκον για λήψη αποτρεπτικών μέτρων, όμως, γεννάται αφού ο κίνδυνος εκδηλωθεί στον δρόμο (βλ. Paul Lesley Murrel ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 5797, ημερ. 20.12.1994). Στην υπό εξέταση περίπτωση, δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία ενώπιον μου η οποία να καταδεικνύει ότι η Κατηγορούμενη παρέλειψε να αντιδράσει εμπρόθεσμα. Αντιθέτως, η όλη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής έκανε αναφορά στα αποτρεπτικά μέτρα που η Κατηγορούμενη έλαβε όταν ο πεζός εισήλθε τρέχοντας στον δρόμο. Τούτων δεδομένων, κρίνω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει την υπόθεση της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Η Κατηγορούμενη αθωώνεται και απαλάσσεται από την Κατηγορία που αντιμετωπίζει. Έξοδα Λ.Κ.70,00 να καταβληθούν από την Κ.Δ. ........................................... Μαρίνα Παπαδοπούλου Επαρχιακός Δικαστής Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο