Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Μαρία - Ελένη Οικονομίδου, Αρ. Υπόθεσης: 23847/05, 9 Νοεμβρίου, 2007

(1)/00. Η Κατηγορούσα Αρχή για να αποδείξει την υπόθεση της κάλεσε δύο μάρτυρες. Ο Αστ. 2829 Άγγελος Αγαθαγγέλου υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασης του την κατάθεση του Τεκμήριο 1, και απάντησε και σε ερωτήσεις που του τέθηκαν. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι την 10.1.2005 ο κ. Νίκος Κολιαντρής του κατήγγειλε ότι ο υιός του Μάριος είχε εμπλακεί σε ατύχημα. Ο Μ.Κ.1 μετέβη στο μέρος όπου βρήκε το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΕΖΧ 441 το οποίο οδηγείτο από την Κατηγορούμενη. Ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα, έλαβε ανακριτική κατάθεση από την Κατηγορούμενη και κατηγόρησε αυτήν γραπτώς. Στο σημείο του ατυχήματος υπήρχαν οδικά έργα, και υπήρχαν κώνοι στο ασφάλτινο παγκέτο. Αριστερά της πορείας της Κατηγορούμενης υπάρχει βουνό, και σε αυτό χωμάτινο μονοπάτι που οδηγούσε στο βουνό μέσα από τα δέντρα. Το μονοπάτι είναι κατηφορικό, και η κατηφόρα του κατέληγε πάνω στο ασφάλτινο παγκέτο. Δεν υπήρχε καμία ένδειξη στον δρόμο σε σχέση με την πορεία της Κατηγορούμενης ως προς την ύπαρξη μονοπατιού, ήταν δε η θέση του Μ.Κ.1 ότι ερχόμενος κάποιος με την κατεύθυνση της Κατηγορούμενης δεν μπορεί, λόγω της βλάστησης, να δει το εν λόγω μονοπάτι. Στην δεξιά της πλευρά υπήρχε παγκέτο και περιτοίχισμα, και πιο μέσα το χωριό Απλίκι. Το σημείο Χ υποδείχθηκε από την Κατηγορούμενη, και βάσει αυτού ο πεζός διένυσε 3.15μ από το μονοπάτι μέχρι το σημείο σύγκρουσης. Ο Μάριος Κολιαντρής ανέφερε ότι είναι μαθητής Δημοτικού, και την 10.1.2005 πήγε να ταΐσει τον σκύλο που βρισκόταν στο βουνό. Κατά την επιστροφή του χρησιμοποίησε το μονοπάτι που κατεβαίνει στον δρόμο. Αφού κατέβηκε, σταμάτησε στην άκρια του δρόμου, κοίταξε αριστερά, δεξιά και ξανά αριστερά, και αφού δεν ερχόταν αυτοκίνητο έτρεξε να διασταυρώσει τον δρόμο. Την ώρα που διασταύρωνε είδε ένα αυτοκίνητο πάνω στην στροφή στα δεξιά του, πετάχτηκε για να το αποφύγει, ενώ το αυτοκίνητο έκανε ελιγμό αριστερά, αλλά τον κτύπησε πάνω στο πόδι. Ο Μ.Κ.2 ισχυρίστηκε ότι κατέβηκε το μονοπάτι αργά, και διασταύρωσε αφού στάθηκε στην άκρια του δρόμου και κοίταξε δύο φορές, ενώ η σύγκρουση έγινε περίπου στην μέση του δρόμου. Την πρώτη φορά που είδε το αυτοκίνητο αυτό βρισκόταν 4 - 5μ απόσταση από τον ίδιο. Ήταν η θέση του ότι κάποιος που ερχόταν με αυτοκίνητο στην πορεία που ακολουθούσε η Κατηγορούμενη θα μπορούσε να τον δει που κατέβαινε το μονοπάτι. Μετά που η Κατηγορούμενη κλήθηκε σε απολογία με βάση τις διατάξεις του άρθρου 74

(1)(β) της Ποινικής Δικονομίας Κεφ. 155 και της εξηγήθηκαν τα δικαιώματα της, επέλεξε να δώσει Ένορκη μαρτυρία. Στην μαρτυρία της αυτή ανέφερε ότι την 10.1.2005 οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής ΕΖΧ 441 στον δρόμο Λευκωσίας - Παλαιχωρίου και πήγαινε προς Λευκωσία. Περίπου 50μ πριν από την είσοδο του χωριού Απλίκι, είδε σήματα για οδικά έργα, και ελάττωσε ταχύτητα, οδηγώντας το αυτοκίνητο της δεξιότερα λόγω της ύπαρξης εκσκαφέα. Μόλις ξαναμπήκε στην λωρίδα της, σε απόσταση 10μ από αυτήν είδε μία σκιά αριστερά του αυτοκινήτου, και την ίδια στιγμή αντιλήφθηκε πάνω στο καπό ένα παιδί. Είχε ορατότητα 50μ από το σημείο των κόνων και είδε παντού, αλλά κοίταξε για αυτοκίνητο αφού ήταν υπεραστικός δρόμος. Ήταν, όμως, η θέση της ότι αν υπήρχε πεζός και πάλι θα τον έβλεπε. Οι κώνοι απέχουν από το μονοπάτι πιο λίγο από 10μ, και ήταν η θέση της Κατηγορούμενης ότι ακριβώς στο σημείο των κόνων είδε την σκιά. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Ο Μ.Κ.1 μου έκανε γενικά καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Υπήρξε αντικειμενικός και ως τέτοιος την μαρτυρία του δέχομαι. Όσον αφορά στο συμμετρικό σχέδιο που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 2, αυτό αποτελεί την πραγματική μαρτυρία, η σημασία της οποίας έχει αποτελέσει αντικείμενο Νομολογίας. Το σχέδιο, ως έχει Νομολογηθεί, αποτελεί στοιχείο κρίσης της αξιοπιστίας των μαρτύρων και του ελέγχου των λεπτομερειών της μαρτυρίας. Αποτελεί περαιτέρω σταθερό οδηγό για τον καθορισμό των γεγονότων που συνέτειναν στην πρόκληση του δυστυχήματος (βλ. Αντώνη Σωτηρίου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 7167, ημερ. 28.6.2002, Θεοφάνους ν. Αστυνομίας

(1990)2 ΑΑΔ 160, Κονναρή ν. Κυριάκου, ΠΕ 8551, ημερ. 19.3.96, Κυριάκου ν. Δημητρίου, Π. Ε. 9571, ημερ. 27.10.1997 Α/φοι Παπαλαζάρου Λτδ ν. Σοφοκλή Μιχαήλ, Π.Ε. 9198, ημερ. 30.10.1997). Ο Μ.Κ.2 μου έκανε εξαιρετική εντύπωση ως μάρτυρας, και παρά το νεαρό της ηλικίας του παρέμεινε σταθερός στην θέση του ότι σταμάτησε στην άκρια του δρόμου και μετά διασταύρωσε, ενώ η μαρτυρία του δεν κλονίστηκε καθόλου από την αντεξέταση στην οποία υποβλήθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο για την Κατηγορούμενη. Η Κατηγορούμενη πιστεύω ότι σε γενικές γραμμές προσπάθησε να είναι ειλικρινής. Στα πλείστα δε σημεία η μαρτυρία της δεν διαφέρει από αυτά που ανέφεραν οι Μάρτυρες Κατηγορίας. Το ουσιαστικό σημείο διαφοράς είναι το κατά πόσο ο Μ.Κ.2 σταμάτησε στην άκρια του δρόμου προτού αρχίσει να διασταυρώνει, ή κατά πόσο αυτός εισήλθε στον δρόμο τρέχοντας από το μονοπάτι. Στο σημείο αυτό αποδέχομαι την μαρτυρία που έδωσε ο Μ.Κ.2, αφού η θέση της Κατηγορούμενης ουσιαστικά στηρίχθηκε στο συμπέρασμα της ότι, αφού αυτή δεν τον είδε, σημαίνει ότι δεν ήταν εκεί. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Της πιο πάνω αξιολόγησης δεδομένης, αποτελεί εύρημα μου ότι την 10.1.2005 η Κατηγορούμενη οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής ΕΖΧ 441 στον δρόμο Λευκωσίας - Παλαιχωρίου με κατεύθυνση την Λευκωσία. Σε ένα σημείο του δρόμου, παρά το χωριό Απλίκι, υπήρχαν οδικά έργα και κώνοι. Στην αριστερή πλευρά του δρόμου σε σχέση με την πορεία της Κατηγορούμενης υπήρχε βουνό και μονοπάτι, ενώ στην δεξιά πλευρά του δρόμου, πιο κάτω από τον δρόμο, είναι το χωριό Απλίκι. Η Κατηγορούμενη βγήκε από την λωρίδα της δεξιότερα στο σημείο των κόνων, και μετά ξαναμπήκε σε αυτήν. Ο Μάριος Κολιαντρής, μαθητής, την ίδια μέρα και ώρα πήγε στο βουνό να ταϊσει τον σκύλο τους. Κατέβηκε το βουνό από το μονοπάτι, στάθηκε στην άκρια του δρόμου, κοίταξε αριστερά, δεξιά και ξανά αριστερά, και ακολούθως έτρεξε να διασταυρώσει τον δρόμο. Όταν διένυσε απόσταση 3.15μ από το τέλος του μονοπατιού, κτύπησε πάνω στο αυτοκίνητο της Κατηγορούμενης. Η Κατηγορούμενη, μόλις πέρασε το σημείο με τους κώνους είδε στα 10μ απόσταση από αυτήν μία σκιά στα αριστερά της, αλλά δεν είδε σε καμία στιγμή τον πεζό, παρά το ότι κοίταξε. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 αναφέρει τα ακόλουθα: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα επί τίνος οδού μη καταβάλλον την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή μη επιδεικνύων εύλογο μέριμνα για έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδό, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας χιλίας λίρας ή εις αμφότερας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 6279, ημερ. 27.3.98 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως (βλ. Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1). Όπως αναφέρεται στην απόφαση αυτή: «Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκο προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί - (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια». (βλ. επίσης Παλαιομυλίτης ν. Τροχαίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 300 Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1. Βίττη ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 31, στη σελ. 37. Θεοφάνους ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 160. Derek Knell v. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 51, Ioannis Charalambous v. Police

(1982)1 C.L.R. 134, Portokallides v. Police

(1987)2 C.L.R. 86). Όπως προκύπτει και από την σχετική με το θέμα Νομολογία, ένας οδηγός έχει καθήκον τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις (βλ. Κωνσταντίνου ν. Κατσούρη

(1975)1 C.L.R. 188). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες, και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Νικολαϊδης ν. Οικονομίδης

(1963)2 C.L.R. 78). Δεδομένου ότι η Κατηγορούμενη είχε, όπως είπε και η ίδια, ορατότητα 50μ, θα έπρεπε να είχε αντιληφθεί τον μικρό Μάριο στην άκρη του δρόμου. Αφού, όταν πάτησε φρένα μετά την σύγκρουση, το αυτοκίνητο της σταμάτησε στα 2μ, ενδεχομένως αν αυτή αντιδρούσε πιο γρήγορα, ή έστω λάμβανε αποτρεπτικά μέτρα όταν αντιλήφθηκε την σκιά στα 10μ μακριά της, το ατύχημα να είχε αποφευχθεί. Παρά το γεγονός ότι και ο πεζός αναμφίβολα φέρει και αυτός μερίδιο ευθύνης για το επίδικο ατύχημα, εν' τούτοις δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η Κατηγορούμενη δεν έχει καμία ευθύνη. (βλ. Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας, και Paul Lesley Murrel ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 5797, ημερ. 20.12.1994). Η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει την υπόθεση της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Η Κατηγορούμενη κρίνεται ένοχη. ........................................... Μαρίνα Παπαδοπούλου Επαρχιακός Δικαστής Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο