Δημοκρατία ν. Αντρέα Παύλου Ευσταθίου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 17179/06, 30 Νοεμβρίου, 2007

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155 και η άσκηση της επαφίεται, σε κάθε περίπτωση, στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου ενώπιον του οποίου υποβάλλεται το αίτημα. Αφορμή για την επίκληση της εν λόγω διαδικασίας έδωσε η προηγηθείσα ενδιάμεση απόφασή μας με την οποία επιτρέψαμε να κατατεθεί ως μαρτυρία το αντίγραφο μιας βιντεοκασέτας η οποία φέρεται να περιέχει κάποιο επεισόδιο κατά το οποίο, όπως υπάρχει ισχυρισμός, μέλη της αστυνομίας κακοποίησαν δύο πολίτες. Η κατάθεση της εν λόγω βιντεοκασέτας έγινε από την πλευρά της κατηγορούσας αρχής. Είχε προηγηθεί ένσταση όσον αφορά την αποδεκτότητα της εκ μέρους περισσότερων κατηγορουμένων η οποία, όμως, απερρίφθη. Θεωρώντας, το ζήτημα σοβαρό, δώσαμε πλήρως αιτιολογημένη απόφαση μετά από επιφύλαξη της. Απορρίπτοντας την ένσταση των κατηγορουμένων αναφορικά με την αποδεκτότητα της βιντεοκασέτας κρίναμε, πρώτο, ότι υπάρχει ενώπιον μας, στο παρόν στάδιο, επαρκής μαρτυρία από την οποία αποδεικνύεται, εκ πρώτης όψεως, η γνησιότητα της. Δεύτερο, ότι η δημιουργία και η διακίνηση της, όπως αυτά αναφέρονται στη σχετική μαρτυρία, δεν παραβιάζουν οποιαδήποτε πρόνοια του περί Επεξεργασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Προστασία του Ατόμου) Νόμου 138(Ι)/2001 αλλά ούτε και το Άρθρο 15.1 του Συντάγματος. Τα ζητήματα τα οποία μας ζητείται να επιφυλάξουμε για γνωμοδότηση, με βάση το άρθρο 148

(1), θα θέτουν ερωτήματα σε σχέση με νομικά θέματα που προκύπτουν και από τους δύο πιο πάνω λόγους της ενδιάμεσης απόφασής μας. Θεωρούμε ότι τα συγκεκριμένα ερωτήματα που διατύπωσαν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των κατηγορουμένων και είναι καταγραμμένα στο πρακτικό, αφορούν όντως νομικά θέματα σχετιζόμενα άμεσα με την ορθότητα των πιο πάνω γενικών λόγων της απόφασης μας. Ανκαι πιστεύουμε αυτό δεν ισχύει απόλυτα σε σχέση με το ερώτημα το οποίο τίθεται αναφορικά με τη γνησιότητα της βιντεοκασέτας δεδομένου ότι μερικώς αμφισβητεί το πραγματικό υπόβαθρο το οποίο αποδέχεται η ενδιάμεση απόφασή μας. Όμως, το βασικό ερώτημα παραμένει, ήτοι κατά πόσο αφορούν, όπως η πρόνοια του προαναφερόμενου άρθρου ορίζει, «νομικό ζήτημα που εγείρεται κατά τη διάρκεια της δίκης» και στα αγγλικά που είναι διατυπωμένη η αυθεντική πρόνοια, "a question of law arising during the trial". Τι απαιτείται να εξεταστεί ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο ικανοποιείται η προϋπόθεση αυτή είναι γεγονός ότι δε γίνεται άμεσα αντιληπτό από το πιο πάνω λεκτικό ή και το υπόλοιπο της πρόνοιας του άρθρου 148

(1). Εν πάση περιπτώσει, έχει καταστεί σαφές ότι δεν έχει να κάνει με τη φύση του θέματος με το οποίο ασχολήθηκε η ενδιάμεση απόφαση του εκδικάζοντος δικαστηρίου. Δηλαδή, αν αφορά θέμα αποδεκτότητας μαρτυρίας, όπως ήταν η υπόθεση Επί τοις αφορώσι την Αίτηση του Γεώργιου Σάββα Πατίκκη

(2002)1(Α) Α.Α.Δ. 175. Ή αν αφορά αίτημα της μιας από τις δύο πλευρές στην υπόθεση για επιστημονική εξέταση κάποιου τεκμηρίου, όπως ήταν η υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας

(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 925. Ή ακόμα αν κάποια πρόνοια του νόμου επί του οποίου στηρίζεται μια κατηγορία αντίκειται ή όχι προς το Σύνταγμα, όπως ήταν το αντικείμενο του επιφυλαχθέντος ζητήματος στην υπόθεση Police v. Ekdotiki Eteria "Inomeni Dimosiographi" Dias Ltd

(1982)2 C.L.R. 63. Το κριτήριο κατά πόσο δικαιολογείται ή όχι η επίκληση σε ποινική υπόθεση της πρόνοιας του άρθρου 148

(1)έχει καθιερωθεί από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, από νωρίς, και έχει τεθεί πάνω σε μια γενικότερη βάση. Συγκεκριμένα, αναφερόμαστε στην υπόθεση In re Charalambous

(1974)2 C.L.R. 37 όπου το ζήτημα εξετάστηκε από την Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου στο πλαίσιο αίτησης για έκδοση προνομιακού διατάγματος. Αφού διαπιστώνεται, κατ' αρχάς από τον Τριανταφυλλίδη Πρ. ότι στο επίκεντρο της εφαρμογής του άρθρου 148

(1)είναι η σημασία της φράσης "a question of law arising during the trial", προχωρεί και δίνει στη συνέχεια, στη σελίδα 42, την ακόλουθη ερμηνεία: "In our view "a question of law arising during the trial" means only a question of law arising during the trial at a stage at which it has to be decided in order to enable the trial to proceed further in accordance with the law and rules of practice relating to criminal procedure;" Το πιο πάνω απόσπασμα υιοθετήθηκε στις ξεχωριστές αποφάσεις της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στη μεταγενέστερη υπόθεση Police v. Ekdotiki Eteria "Inomeni Dimosiographi" Dias Ltd, ανωτέρω. Ενώ στην απόφαση του Πική Δ., όπως ήταν τότε, αναφέρεται, στη σελίδα 67 και το εξής: "It is pertinent to remind of the observations .... in Re Charalambous

(1974)2 C.L.R. 37, and draw attention to the need to refrain from reserving questions unless necessary for the outcome or progress of the case." Η πιο πάνω νομολογία και ειδικότερα το κριτήριο που καθιέρωσε σε σχέση με την εφαρμογή του άρθρου 148

(1)έχει υιοθετηθεί ανεπιφύλακτα και στις υποθέσεις Επί τοις αφορώσι την Αίτηση του Γεώργιου Σάββα Πατίκκη και Αναφορικά με την Αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, που αναφέραμε προηγουμένως. Ενώ πανομοιότυπη ήταν και η τοποθέτηση, σχετικά, της πλειοψηφίας της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Pastellopoullos v. The Republic

(1985)2 C.L.R. 165, στη σελίδα 174. Έχουμε ακούσει με προσοχή τα όσα ανάφερε στην αγόρευση του ο κ. Κυπριανού προς υποστήριξη του αιτήματος για επιφύλαξη νομικού ζητήματος καθώς και τις αντίθετες τοποθετήσεις σχετικά του ευπαίδευτου συνηγόρου της κατηγορούσας αρχής. Η αντίληψη μας είναι ότι συμφωνούν ότι το ορθό κριτήριο για την εφαρμογή του άρθρου 148

(1)είναι αυτό που καθιέρωσε η νομολογία όπως το παραθέσαμε προηγουμένως. Όμως, δεν έχει επεξηγηθεί περαιτέρω γιατί συντρέχει στην προκειμένη περίπτωση. Δεν έχει δηλαδή υποδειχθεί ούτε έγινε οποιαδήποτε εισήγηση γιατί το ζήτημα της αποδεκτότητας της βιντεοκασέτας, όπως αυτό μας απασχόλησε στην ενδιάμεση απόφαση, θα πρέπει να κριθεί οριστικά και τελεσίδικα στο παρόν στάδιο με γνωμοδότηση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, προκειμένου να καταστεί δυνατή η συνέχιση της ποινικής διαδικασίας στην παρούσα υπόθεση. Η ίδια διαπίστωση ισχύει και για το δεύτερο λόγο της απόφασής μας με τον οποίο διαπιστώσαμε ότι δεν υπάρχει παράβαση προνοιών του Νόμου 138(Ι)/2001. Ούτε και ο δικός μας προβληματισμός, σχετικά, έχει αποδώσει οτιδήποτε το οποίο να μας φαίνεται ότι ικανοποιεί το εν λόγω κριτήριο ώστε να οδηγηθούμε στην έγκριση του υπό εξέταση αιτήματος. Η απόφαση μας για την αποδοχή της βιντεοκασέτας ως μαρτυρίας, διαπιστώνουμε ότι δεν εμποδίζει την απρόσκοπτη συνέχιση της ακροαματικής διαδικασίας, με το θέμα, ειδικά, της γνησιότητας της βιντεοκασέτας να παραμένει πάντα στο προσκήνιο της δίκης μέχρι και το τέλος της για να αξιολογηθεί με το πέρας της προσφοράς της μαρτυρίας της κατηγορίας ή και της δίκης, υπό το φως του συνόλου της μαρτυρίας. Το ίδιο βέβαια ισχύει και για το άλλο ζήτημα αναφορικά με την εφαρμογή του Νόμου 138(Ι)/2001, στο βαθμό που η μαρτυρία η οποία θα προσκομιστεί στη συνέχεια μπορεί να έχει οποιαδήποτε επίδραση σ' αυτό. Θα θέλαμε, τέλος, να παρατηρήσουμε ότι η διαμόρφωση του πιο πάνω κριτηρίου πασιφανώς δεν είναι άσχετη με το ευρύ δικαίωμα έφεσης το οποίο διασφαλίζεται πλέον προς όφελος και των δύο πλευρών στην ποινική δίκη με βάση το άρθρο 25 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60 και το άρθρο 137 του Νόμου, Κεφ. 155, όπως έχει τροποποιηθεί από το Νόμο 54(Ι)/98, αντίστοιχα. Υποστήριξη στην άποψη αυτή παρέχεται στην απόφαση του Βασιλειάδη Δ., όπως ήταν τότε, στην υπόθεση The Republic v. Kalli (No. 1)

(1961)C.L.R. 266, ο οποίος από νωρίς διερωτήθηκε για την αναγκαιότητα του άρθρου 148

(1)ενόψει του δικαιώματος έφεσης το οποίο παρείχε ο περί Δικαστηρίων Νόμος 14/60. Καθώς επίσης και από τις σχετικά πρόσφατες υποθέσεις Α. Σ. Κοιλιάρης Λτδ και Άλλος ν. Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσίας Δημόσιας Υγείας

(1995)2 Α.Α.Δ. 274 και Αναφορικά με την Αίτηση της Λευκής Χρυσάνθου

(1995)1 Α.Α.Δ. 1025 όπου και πάλι ετέθη το θέμα της χρησιμότητας του άρθρου 148

(1). Επανερχόμενοι στην παρούσα υπόθεση, δε διαπιστώνουμε στο παρόν στάδιο, το αποτέλεσμα της ενδιάμεσης απόφασής μας να είναι τέτοιο ώστε να μη μπορεί να προχωρήσει η δικαστική διαδικασία χωρίς τη λήψη προηγουμένως της γνωμοδότησης του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου το αίτημα απορρίπτεται. (Υπ.) .................. Γ. Ν. Γιασεμής, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .................. Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .................. Ε. Εφραίμ, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κ.π. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο