Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Δέμης Μωσίδης, Αρ. Υπόθεσης: 2403/06, 3.12.2007

(1)/

1. Η Κατηγορούσα Αρχή για να αποδείξει την υπόθεση της κάλεσε δύο μάρτυρες. Ο Αστυφύλακας 3149 Ιορδάνης Πρίγκιπας ανέφερε ότι την 8.11.2004 επισκέφτηκε την σκηνή τροχαίου ατυχήματος το οποίο επεσυνέβη στην οδό Ηλία Παπάκυριακου στην Μακεδονίτισσα. Ενεχόμενα ήσαν το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής ΗΥΝ 602 το οποίο οδηγείτο από τον Κατηγορούμενο, και η μοτοσυκλέτα με αριθμό πλαισίου CE08C - 006087 η οποία οδηγείτο από τον Μ.Κ.
2. Το ατύχημα έγινε κατά την διάρκεια της νύχτας, αλλά υπήρχε οδικός φωτισμός ψηλής έντασης. Ο δρόμος στο σημείο του ατυχήματος είναι διπλής κατεύθυνσης με δύο λωρίδες για κάθε κατεύθυνση, οι οποίες χωρίζονται από άσπρη συνεχόμενη γραμμή, αλλά στο σημείο της παρόδου της οδού Σκουφά η γραμμή μετατρέπεται σε διακεκομμένη. Ο Κατηγορούμενος υπέδειξε ως σημείο σύγκρουσης το Χ, ο Μ.Κ.2 υπέδειξε το Χ1, ενώ ο ίδιος τοποθέτησε ως σημείο το Χ
3. Ο κ. Αντώνης Διολλάς ανέφερε ότι είναι ο ιδιοκτήτης της μοτοσυκλέτας με αριθμό πλαισίου CE08C - 006087 μάρκας Yamaha, την οποία και οδηγούσε την 8.11.2004 στην Λεωφ. Ηλία Παπακυριακού με κατεύθυνση προς την Κρατική Έκθεση. Είδε ένα αυτοκίνητο το οποίο ήταν σταθμευμένο στα αριστερά να εισέρχεται με δεξιά κλήση στην πορεία του. Επειδή το αυτοκίνητο αυτό πήγαινε αργά, αποφάσισε να το προσπεράσει από δεξιά, αλλά εντός της ίδιας λωρίδας. Κατά τον χρόνο, όμως, που προσπερνούσε, το αυτοκίνητο έστριψε απότομα δεξιά και του έκοψε την πορεία. Παρά το γεγονός ότι προσπάθησε να το αποφύγει, λόγω της μικρής απόστασης που υπήρχε μεταξύ τους δεν τα κατάφερε. Ήταν η θέση του Μ.Κ.2 ότι κατά τον χρόνο που το αυτοκίνητο άρχισε να μπαίνει μέσα στην λωρίδα, ο ίδιος βρισκόταν 10μ μακριά του. Αυτό εισήλθε κανονικά στην πορεία του και ο Μ.Κ.2 πήγαινε πίσω του. Αφού προχώρησαν και ο Κατηγορούμενος πέρασε και το στρίψιμο, κινήθηκε αριστερά και ο Μ.Κ.2 νόμισε ότι τον διευκόλυνε ώστε να προσπεράσει. Τότε, όμως, ο Κατηγορούμενος κινήθηκε δεξιά χωρίς να δείξει, και επήλθε η σύγκρουση. Μετά που ο Κατηγορούμενος κλήθηκε σε απολογία με βάση τις διατάξεις του άρθρου 74

(1)(β) της Ποινικής Δικονομίας Κεφ. 155 και του εξηγήθηκαν τα δικαιώματα του, επέλεξε να δώσει Ένορκη μαρτυρία. Στην μαρτυρία του ο Κατηγορούμενος ανέφερε ότι την 8.11.2004 και περί ώρα 21.00 ήταν σταθμευμένος έξω από Φρουταρία στην Λεωφ. Ηλία Παπάκυριακου με κατεύθυνση την Κρατική Έκθεση. Κοίταξε στο καθρεφτάκι του και εισήλθε στον δρόμο. Προχώρησε 20μ περίπου και σταμάτησε με σκοπό να στρίψει δεξιά στην οδό Σκουφά. Δεν πρόλαβε να ανάψει τον δείκτη του γιατί την στιγμή που επιχείρησε να στρίψει ένοιωσε κτύπημα στην δεξιά πλευρά του οχήματος του. Εκείνη την στιγμή είδε μίαν μοτοσυκλέτα μπροστά του και να κτυπά στο πεζοδρόμιο. Ο οδηγός της μοτοσυκλέτας εκτινάχθηκε και έπεσε μπροστά στο αυτοκίνητο. Ο Κατηγορούμενος ανέφερε ότι τράβηξε χειρόφρενο, αφού, όμως, προχώρησε 5 - 7μ. Ήταν η θέση του Κατηγορούμενου ότι δεν πρόλαβε να δει την μοτοσυκλέτα πριν από την σύγκρουση, η οποία έλαβε χώρα όταν ο ίδιος άρχισε να στρίβει. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Ο Αστ. 3149 Πρίγκιπας δεν με εντυπωσίασε ως μάρτυρας. Όπως διεφάνη, υπήρξε μπερδεμένος ως προς το ποίο σημείο όντως καθόρισε ο ίδιος, το Χ1 ή το Χ2. Επίσης, και οι δύο εμπλεκόμενοι στο ατύχημα υπέδειξαν σημεία εντός της ίδιας λωρίδας, αλλά ο Μ.Κ.1, ο οποίος και δεν ήταν αυτόπτης μάρτυρας, αποφάσισε ότι το ορθό σημείο ήταν στην άλλη λωρίδα, απλά και μόνο λόγω της ύπαρξης γυαλιών. Σημειώνω, περαιτέρω, ότι ο Μ.Κ.1 ανέφερε ότι δεν έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον Μ.Κ.2 γιατί θεώρησε ότι ο Κατηγορούμενος «ήταν Κατηγορούμενος» όπως ανέφερε ρητά. Πολύ άσχημη εντύπωση μου έκανε το γεγονός ότι επί της γραπτής κατάθεσης του Μ.Κ.1 υπήρχε διόρθωση χειρόγραφη, η οποία, όπως ανέφερε ο Μ.Κ.1 δεν έγινε από τον ίδιο, αλλά «λογικά πρέπει να την έκανε ο Λοχίας που βλέπει την υπόθεση». Κάτι τέτοιο, αν όντως έγινε, καθιστά απαράδεκτη επέμβαση σε καταθέσεις, οι οποίες αποτελούν μαρτυρικό υλικό, εκ μέρους της Αστυνομίας. Ο Μ.Κ.1 ανέφερε αρχικά ότι ο ίδιος δεν θυμόταν αν έδωσε καν άδεια να γίνει αυτή η διόρθωση, ενώ δεν γνωρίζει πότε έγινε. Όταν, όμως, από την όλη πορεία της αντεξέτασης, διεφάνη ότι ίσως οι πράξεις αυτές να μην ήταν οι ενδεδειγμένες, ο Μ.Κ.1 προσπαθούσε να αλλάξει την εκδοχή του. Των πιο πάνω δεδομένων, από την μαρτυρία του Μ.Κ.1 αποδέχομαι μόνο τα όσα υποστηρίζονται και από άλλη μαρτυρία. Ο Μ.Κ.2 δεν υποβλήθηκε σε αντεξέταση από τον συνήγορο του Κατηγορούμενου, πράγμα που καταδεικνύει ότι τα όσα ανέφερε είναι αποδεκτά. Από αυτά σημειώνω ότι το γεγονός ότι ο Μ.Κ.2 κτύπησε στην πόρτα του οδηγού του Κατηγορούμενου καταδεικνύει ότι την ώρα που έστριψε ο Κατηγορούμενος αυτός πρέπει να βρισκόταν στο πλάι του αυτοκινήτου. Σημειώνω, επίσης, ότι ο Μ.Κ.2 ανέφερε ότι το αυτοκίνητο του Κατηγορούμενου μπήκε σε ευθεία πορεία και ο Μ.Κ.2 τον ακολουθούσε, και άρα δεν ήταν η θέση του Μ.Κ.2 ότι το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος εισήλθε στον δρόμο από την Φρουταρία σχετίζετο με οιονδήποτε τρόπο με το ατύχημα που ακολούθησε. Ο Κατηγορούμενος πιστεύω ότι ήταν ειλικρινής. Από την μαρτυρία του σημειώνω το γεγονός ότι δεν άναψε τον δείκτη του γιατί την στιγμή που επιχείρησε να στρίψει, και αφού το αυτοκίνητο του είχε πάρει κλήση δεξιά, ένοιωσε το κτύπημα. Σημειώνω, επίσης ότι στην κατάθεση του δεν ανέφερε αν κοίταξε το καθρεφτάκι του προτού στρίψει, και θεωρώ ότι ο ισχυρισμός του ότι το έλεγξε όπως αναφέρθηκε κατά την αντεξέταση του, αποτελεί εκ των υστέρων σκέψη. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Της πιο πάνω αξιολόγησης δεδομένης, αποτελεί εύρημα μου ότι, κατά την 8.11.2004 ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής ΗΥΝ 602 στην Λεωφ. Ηλία Παπάκυριακου με κατεύθυνση την Κρατική Έκθεση. Αφού εισήλθε στον δρόμο με δεξιά κλήση από μέρος στο οποίο ήταν σταθμευμένος, πήγαινε με χαμηλή ταχύτητα προς το στρίψιμο της οδού Σκουφά. Ο Μ.Κ.2 εκείνη την μέρα και ώρα οδηγούσε την μοτοσυκλέτα με αριθμό πλαισίου CE08C - 006087 και ακολουθούσε το αυτοκίνητο του Κατηγορούμενου. Στο σημείο της παρόδου ο Κατηγορούμενος κινήθηκε αριστερότερα, και ο Μ.Κ.2 θεώρησε ότι αυτό έγινε εις μίαν προσπάθεια να τον διευκολύνει να τον προσπεράσει, πράγμα το οποίο επιχείρησε να πράξει από τα δεξιά του στην ίδια λωρίδα. Κατά τον χρόνο που ο Μ.Κ.2 προσπερνούσε το αυτοκίνητο του Κατηγορούμενου, ο Κατηγορούμενος χωρίς να δείξει έστριψε δεξιά, με αποτέλεσμα τα δύο οχήματα να συγκρουστούν. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 αναφέρει τα ακόλουθα: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα επί τίνος οδού μη καταβάλλον την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή μη επιδεικνύων εύλογο μέριμνα για έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδό, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας χιλίας λίρας ή εις αμφότερας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 6279, ημερ. 27.3.98 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως (βλ. Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1). Όπως αναφέρεται στην απόφαση αυτή: «Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκο προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί - (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια». (βλ. επίσης Παλαιομυλίτης ν. Τροχαίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 300 Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1. Βίττη ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 31, στη σελ. 37. Θεοφάνους ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 160. Derek Knell v. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 51, Ioannis Charalambous v. Police

(1982)1 C.L.R. 134, Portokallides v. Police

(1987)2 C.L.R. 86). Όπως προκύπτει και από την σχετική με το θέμα Νομολογία, ένας οδηγός έχει καθήκον τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις (βλ. Κωνσταντίνου ν. Κατσούρη

(1975)1 C.L.R. 188). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες, και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Νικολαϊδης ν. Οικονομίδης

(1963)2 C.L.R. 78). Στην υπόθεση Parmaxi and another v. Katsiola

(1985)1 C.L.R. 633 της οποίας τα γεγονότα προσομοιάζουν με αυτά της υπό εξέταση περίπτωσης, κρίθηκε ότι ο μοτοσυκλετιστής που προσπερνούσε αυτοκίνητο το οποίο έστριψε δεξιά, δεν μπορούσε να θεωρηθεί άμοιρος ευθυνών. Αναφέρθηκε περαιτέρω ότι, άτομο είναι ένοχο συντρέχουσας αμέλειας εάν έπρεπε λογικά να προβλέψει ότι, αν δεν ενεργούσε συνετά, υπήρχε η πιθανότητα να υποστεί ζημιά. (βλ. επίσης Ιωάννου & Παρασκευαϊδης Λτδ ν. Ταξί Κυριάκος Λτδ, Πολ. Εφ. 8671 ημερ. 13.6.1995 και Polycarpou and another v. Adamou

(1985)1 C.L.R 727). Οταν η απόφραξη του δρόμου συνδέεται ευθέως με το δυστύχημα και αποτελεί μέρος των γενεσιουργών αιτίων που το προκάλεσαν δικαιολογείται η απόδοση ευθύνης. (Βλ. Ξιπτέρα ν. Κυπριανού

(1997)1(Γ) ΑΑΔ 1696, Κουμή ν. Χίνη, ΠΕ 10237, ημερ. 22.3.00). Στην υπό εξέταση περίπτωση, ο Κατηγορούμενος έστριψε δεξιά χωρίς να ελέγξει κατά πόσο αυτό ήταν απόλυτα ασφαλές, ενώ δεν κατέδειξε την πρόθεση του αυτή με τον δείκτη του αυτοκινήτου του. Δεδομένου του ευρήματος ότι, κατά τον χρόνο που αυτή άρχισε να στρίβει, η μοτοσυκλέτα βρισκόταν στο πλάι του αυτοκινήτου, εάν επιδείκνυε την λογική μέριμνα, θα μπορούσε να την είχε αντιληφθεί. Παρά το γεγονός ότι ο Μ.Κ.2 σίγουρα φέρει και αυτός ευθύνη για το υπ' αναφορά ατύχημα, εν' τούτοις η συμπεριφορά του Κατηγορούμενου συνέτεινε στην σύγκρουση, αφού δεν λειτούργησε ως ένας συνετός οδηγός. Των πιο πάνω δεδομένων, καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει την υπόθεση της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος. ........................................... Μαρίνα Παπαδοπούλου Επαρχιακός Δικαστής Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο