Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Χριστάκη Στυλιανού, Αρ. Υπόθεσης: 17566/06, 10 Δεκεμβρίου, 2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2007:B72 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Στ. Ν. Σταύρου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 17566/06 Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Χριστάκη Στυλιανού Κατηγορουμένου __________________ 10 Δεκεμβρίου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Αβρααμίδου. Για τον Κατηγορούμενο: κ. Χριστοδούλου. (Ο Κατηγορούμενος είναι παρών). Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει δύο κατηγορίες. Η 1η αφορά το αδίκημα της μόλυνσης της ατμόσφαιρας κατά παράβαση του άρθρου 192 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.
- Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της κατηγορίας αυτής, ο κατηγορούμενος στις 3 Μαΐου 2006 στην τοποθεσία "Σιήλες" στον Κάτω Πύργο εκούσια μόλυνε την ατμόσφαιρα έτσι ώστε αυτή να γίνει επιβλαβής στην υγεία προσώπων που κατοικούν σε γειτονική περιοχή, δηλαδή είχε σε λειτουργία καμίνι παραγωγής ξυλάνθρακα με αποτέλεσμα να προκαλείται έντονη μυρωδιά στην ατμόσφαιρα από τον καπνό που παράγετο από το καμίνι. Η 2η κατηγορία που προστέθηκε κυριολεκτικά την υστάτη, αμέσως δηλαδή προ της ενάρξεως της ακροαματικής διαδικασίας, αφορά το αδίκημα της κοινής οχληρίας κατά παράβαση του άρθρου 186 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
- Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της κατηγορίας αυτής, κατά τον αυτόν τόπο και χρόνο που αναφέρεται στην 1η κατηγορία, ενώ ήταν ιδιοκτήτης του καμινιού παραγωγής ξυλάνθρακα διενήργησε πράξη που δεν ήταν εξουσιοδοτημένος από τον νόμο, δηλαδή είχε σε λειτουργία το καμίνι με αποτέλεσμα να προκαλείται από τον καπνό έντονη μυρωδιά στη γύρω περιοχή και συνεπεία αυτού να προκαλείται ενόχληση στο κοινό κατά την άσκηση των κοινών δικαιωμάτων του. Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε αμφότερες τις κατηγορίες και έτσι η υπόθεση προχώρησε σε ακρόαση. Προς απόδειξη της υπόθεσης κλήθηκαν από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής δύο μάρτυρες. Ο αστ. 2955 Διογένης Σπύρου (Μ.Κ.1) και ο Χαράλαμπος Χαραλάμπους (Μ.Κ.2). Η μαρτυρική εκδοχή της Κατηγορούσας Αρχής ως προκύπτει από τα συμφραζόμενα των προαναφερθέντων μαρτύρων συνοψίζεται ως εξής: Ο Μ.Κ.2 μαζί με τη σύζυγο και τα δύο τους παιδιά Ανδρέα και Ευγενία διαμένουν σε ιδιόκτητη κατοικία στην αναφερθείσα στις λεπτομέρειες αδικήματος τοποθεσία. Σε απόσταση περίπου 150 μέτρων υπάρχουν δύο καμίνια παραγωγής ξυλάνθρακα τα οποία ανήκουν στον κατηγορούμενο. Στις 3.5.06 και περί ώρα 21.15 η οικογένεια επέστρεψε στο σπίτι μετά από κάποια οικογενειακή επίσκεψη. Κατά την άφιξη τους διαπίστωσαν ότι η ατμόσφαιρα γύρω αλλά και μέσα στο σπίτι είχε έντονη μυρωδιά από καπνό προερχόμενη από τα καμίνια του κατηγορουμένου. Την κατάσταση αυτή τη διαπίστωσε και ο Μ.Κ.1 ο οποίος επισκέφθηκε την περιοχή αμέσως μετά. Αυτός μίλησε για άσπρο καπνό και δυσοσμία. Η δημιουργηθείσα κατάσταση καθ' όσων αφορά την οικογένεια του Μ.Κ.2 είχε ως αποτέλεσμα τόσο η σύζυγος του όσο και ο γιος του Ανδρέας, ο οποίος πάσχει από παιδικό άσμα να μην μπορούν να αναπνεύσουν κανονικά. Ο Ανδρέας από τις μυρωδιές και τον καπνό αναπτύσσει βήχα και τάση για εμετό. Η κατάσταση τη συγκεκριμένη ημέρα ήταν τόσο αφόρητη που αναγκάστηκαν να απομακρυνθούν από το σπίτι και να επιστρέψουν μετά από περίπου μία ώρα που τα πράγματα είχαν κάπως βελτιωθεί. Στις 28.5.06 ο κατηγορούμενος κατηγορήθηκε γραπτώς για το αδίκημα της πρώτης κατηγορίας και αφού του επιστήθηκε η προσοχή στο νόμο απάντησε, "Δεν παραδέχομαι, άναψα το καμίνι επειδή είναι το επάγγελμα μου εδώ και 30 χρόνια". Μετά το πέρας της υπόθεσης από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής ο ευπαίδευτος συνήγορος Υπεράσπισης κ. Χριστοδούλου εισηγήθηκε ότι δεν έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Σε σχέση με την 1η κατηγορία στηλίτευσε την απουσία μαρτυρίας εμπειρογνώμονα για την κατ' ισχυρισμό μόλυνση και κατ' επέκταση για το επιβλαβές για την υγεία, απουσία, που σύμφωνα με το συνήγορο, αφήνει την κατηγορία μετέωρη. Σε σχέση με τη 2η κατηγορία επισήμανε ιδιαιτέρως ότι ο Μ.Κ.1 ανέφερε ότι "δεν κατηγορεί τον κατηγορούμενο σε σχέση με τη λειτουργία του καμινιού χωρίς άδεια", αναφορά που σύμφωνα με τον συνήγορο, αντιστρατεύεται του ισχυρισμού που υπάρχει στις λεπτομέρειες αδικήματος της 2ης κατηγορίας για διενέργεια πράξης από μέρους του κατηγορουμένου που δεν ήταν εξουσιοδοτημένος από τον νόμο. Στον αντίποδα η εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής κα Αβρααμίδου σε σχέση με την 1η κατηγορία υποστήριξε πως δεν χρειαζόταν μαρτυρία πραγματογνώμονα. Αρκεί, σημείωσε, η αναφορά του Μ.Κ.2 ότι η δυσοσμία προκάλεσε βήχα και τάση για εμετό στον γιο του. Σε σχέση με τη 2η κατηγορία υπέδειξε ότι η αναφορά στις λεπτομέρειες αδικήματος σε μη εξουσιοδοτημένη από τον νόμο πράξη απορρέει από το ίδιο το άρθρο 186 και αφορά αυτήν καθ' αυτήν την οχληρία και όχι οτιδήποτε που έχει σχέση με την αδειοδότηση της λειτουργίας του καμινιού. Σύμφωνα με το άρθρο 74
(1)(γ) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155, ο κατηγορούμενος σ΄ αυτό το ενδιάμεσο στάδιο της διαδικασίας καλείται σε απολογία μόνο όταν η προσαχθείσα από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής μαρτυρία, κρινόμενη αντικειμενικά στο απόγειο της, δημιουργεί εκ πρώτης όψεως ενοχή του κατηγορουμένου. Σε αυτό το στάδιο η μαρτυρία δεν αξιολογείται υποκειμενικά ούτε και εξάγονται συμπεράσματα. Αυτά αφήνονται για το τέλος νοουμένου βέβαια ότι θα δοθεί συνέχεια στη δίκη. Από την άλλη όταν (α) η μαρτυρία που έχει προσκομιστεί από την Κατηγορούσα Αρχή δεν στοιχειοθετεί τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος ή (β) η μαρτυρία έχει κλονισθεί σε τέτοιο μεγάλο βαθμό ως αποτέλεσμα της αντεξέτασης ή είναι τόσο έκδηλα αβάσιμη που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να καταλήξει σε εύρημα ενοχής στηριζόμενη σ' αυτή, η δίκη διακόπτεται και ο κατηγορούμενος, χωρίς άλλο, αθωώνεται (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου
(1992)2 Α.Α.Δ. 133, Γενικός Εισαγγελέας ν. Χρίστου, Ποινική Έφεση 7077, ημερ. 21.6.2001, Αποστόλου ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 7123, ημερ. 20.12.2002 και Νικολαίδης ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 7217, ημερ. 27.6.2003). Στην προκειμένη περίπτωση χρήζει εξέτασης η προϋπόθεση που αφορά στα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων. Το αδίκημα της 1ης κατηγορίας ως προανέφερα θεμελιώνεται στο άρθρο 192, το οποίο διαλαμβάνει ως εξής: "Οποιος εκούσια μολύνει την ατμόσφαιρα σε οποιοδήποτε χώρο έτσι ώστε αυτή να γίνεται επιβλαβής στην υγεία προσώπων που κατοικούν ή διεξάγουν εργασία στη γειτονική περιοχή ή που χρησιμοποιούν δημόσια διάβαση, είναι ένοχος πλημμελήματος." Στο επίκεντρο της εν λόγω διάταξης βρίσκεται αναμφίβολα η επίμαχη αναφορά σε μόλυνση της ατμόσφαιρας σε βαθμό μάλιστα που αυτή να γίνεται επιβλαβής για την υγεία. Ο όρος "μόλυνση της ατμόσφαιρας" ερμηνεύεται στο μείζον λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας του Τεγόπουλου ως "ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα από ξένες ουσίες (αέρια, υγρά ή στερεά) που η παρουσία τους οφείλεται στη δραστηριότητα του ανθρώπου". Η ατμοσφαιρική ρύπανση ερμηνεύεται ως "η παρουσία στην ατμόσφαιρα αεριών, κόκκων στερεών ουσιών κτλ...σε ποσότητες τέτοιες που γίνονται βλαπτικές για τον άνθρωπο και γενικά για το περιβάλλον". Η δε ρύπανση του περιβάλλοντος ερμηνεύεται ως "η εισαγωγή ή διασπορά στο περιβάλλον ουσιών ή ενέργειες σε ποσότητες τέτοιες που είναι αδύνατο να αφομοιωθούν ή εξουδετερωθούν". Από τις πιο πάνω ερμηνείες προκύπτει πως η μόλυνση και κατ' επέκταση η ρύπανση της ατμόσφαιρας είναι εξειδικευμένοι όροι αλληλένδετοι και συναρτημένοι με το επιβλαβές της υγείας των ανθρώπων. Τούτο προκύπτει εξάλλου ρητά και από την ίδια την νομοθετική διάταξη. Δεν είναι κάθε εκπομπή αερίων ή καπνού στην ατμόσφαιρα που συνιστά μόλυνση, όσον ανεπιθύμητη και δύσοσμη κι αν είναι. Πρέπει να συνδεθεί επιστημονικά η όποια εκπομπή στην ατμόσφαιρα με το επιβλαβές στην υγεία. Τούτο κατά την κρίση μου θα πρέπει να γίνει από πραγματογνώμονα. Επ' αυτού και ειδικά σε μια ποινική δίκη, δεν χωρούν συνειρμοί και υποθέσεις. Συνεπώς δεν στοιχειοθετείται το αδίκημα με μια απλή αναφορά από μη πραγματογνώμονα, όπως για παράδειγμα του Μ.Κ.2, ότι ο γιος του αναπτύσσει βήχα και τάση για εμετό. Επί τούτου να σημειώσω εν πάση περιπτώσει ότι η αναφορά του Μ.Κ.2 δεν συνδέθηκε με το συγκεκριμένο συμβάν της 3.5.06 αλλά ήταν μια γενικότερη περιγραφή των συμπτωμάτων του γιου του από την εν γένει λειτουργία των καμινιών στην περιοχή. Εδώ όμως δεν εξετάζεται η εν γένει λειτουργία των καμινιών αλλά το περιστατικό και μόνο της 3.5.
- Ελλείψει λοιπόν της αναγκαίας εξειδικευμένης μαρτυρίας, η 1η κατηγορία θα πρέπει από τώρα να απορριφθεί. Έρχομαι στην 2η κατηγόρια που εδράζεται στο άρθρο
- Το άρθρο αυτό στον βαθμό που ενδιαφέρει προβλέπει τα εξής: "Οποιος διενεργεί πράξη που δεν είναι εξουσιοδοτημένη από τον νόμο ή παραλείπει να εκτελέσει καθήκον που επιβάλλεται από τον νόμο και συνεπεία αυτού προκαλεί οποιαδήποτε κοινή βλάβη ή κίνδυνο ή ενόχληση ή παρεμποδίζει ή προκαλεί ενόχληση στο κοινό κατά την άσκηση κοινών δικαιωμάτων, διενεργεί πλημμέλημα το οποίο καλείται κοινή οχληρία...." Προτού ασχοληθώ με τις λεπτομέρειες του αδικήματος, να σημειώσω παρενθετικά, ότι σε σχέση με τη διαφωνία που υπήρξε για το εξουσιοδοτημένο της πράξης από τον νόμο, δίκαιο φαίνεται να έχει η εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής, κα Αβρααμίδου. Η αναφορά αφορά αυτήν καθ' αυτήν την πράξη της οχληρίας. Αν ο εκάστοτε κατηγορούμενος επιθυμεί να στηριχθεί στο ότι η οχληρή πράξη ήταν εξουσιοδοτημένη από τον νόμο, αυτός οφείλει να το αποδείξει και όχι να αναμένει από την Κατηγορούσα Αρχή εκ προοιμίου να το καταρρίψει. Έρχομαι τώρα στις λεπτομέρειες του αδικήματος. Η πρώτη και ουσιώδης επισήμανση που θα πρέπει να γίνει είναι ότι το αδίκημα της κοινής οχληρίας διακρίνεται από την ιδιωτική οχληρία που ενυπάρχει στο αστικό δίκαιο. Στο σύγγραμμα "Russell on Crime", (12η έκδοση), Τόμος 2 η διάκριση καταγράφεται ως εξής: (σελ. 1387) "Η οχληρία ή η ενόχληση σημαίνει οτιδήποτε το οποίο προκαλεί βλάβη, στενοχώρια ή ζημιά. Οι οχληρίες είναι δύο ειδών: δημόσια ή κοινή οχληρία η οποία επηρεάζει ουσιωδώς το κοινό, και αποτελεί ουσιώδη ενόχληση για όλους τους υπηκόους . και ιδιωτική οχληρία η οποία μπορεί να προσδιοριστεί σαν οτιδήποτε το οποίο προκαλεί ουσιαστική ανησυχία και ενόχληση, σε οποιοδήποτε άτομο κατά την χρήση για συνηθισμένους σκοπούς της κατοικίας του ή της περιουσίας του." Με άλλα λόγια η κοινή οχληρία εξομοιώνεται με τη δημόσια οχληρία. Σύμφωνα με τον Russel (πιο πάνω), σελ. 1405-1406, "δημόσια οχληρία μπορεί να προκληθεί από καπνό, δυσοσμία, ή κακοσμία, αν από μόνες τους ή σε συνδυασμό δημιουργούν αισθητή δημόσια ενόχληση ή βλάβη στην υγεία. Αν υπάρχουν οσμές ενοχλητικές για τις αισθήσεις αυτό είναι αρκετό γιατί οι περίοικοι έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν τον καθαρό αέρα". Στο σύγγραμμά Archbold Criminal Pleading Evidence and Practice, (42α έκδοση), παρ. 27-50 επισημαίνονται τα εξής: "Πρέπει να αποδειχθεί ότι η οσμή ήταν είτε επιβλαβής στην υγεία ή τόσο ενοχλητική ώστε να αφαιρεί με αισθητό τρόπο από την απόλαυση της ζωής και περιουσίας στην περιοχή της. Δεν είναι αναγκαίο για τις οσμές να είναι επιβλαβείς στην υγεία. Είναι αρκετό αν είναι ενοχλητικές για τις αισθήσεις: Bishop Auckland L.B. v. Bishop Auckland Iron Co. [1882] 10 Q.B.D. 138, Betts v. Penge U.D.C. [1942] 2 K.B.
- Πρέπει επίσης να αποδειχθεί ότι πρόκειται για κατοικημένη περιοχή, ή κοντά σε υπεραστικό δρόμο γιατί το κατά πόσο είναι οχληρία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον αριθμό των κατοίκων και την συγκέντρωση κόσμου στην συγκεκριμένη περιοχή, το οποίο αποτελεί ζήτημα πραγματικό που αποφασίζεται από τους ενόρκους: R. v. White and Ward [19757] 1 Burr. 333." (Όλες οι προαναφερθείσες αναφορές είναι από την υπόθεση Κωνσταντίνου v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 216.) Στην παρούσα υπόθεση δεν υπάρχει καμία μαρτυρία που να καταδεικνύει επηρεασμό οποιωνδήποτε προσώπων πέραν του Μ.Κ.2 και της οικογένειας του. Δεν γνωρίζουμε αν υπάρχουν άλλα ιδιωτικά σπίτια στην περιοχή. Ούτε αν υπάρχει κοντά υπεραστικός ή άλλος πολυσύχναστος δρόμος. Ούτε καν η φύση της περιοχής δεν αποκαλύφθηκε με ιδιαίτερη λεπτομέρεια. Η εδώ δοθείσα μαρτυρία τείνει να καταδείξει ιδιωτική και όχι κοινή οχληρία. Έτσι και η 2η κατηγορία θα πρέπει να απορριφθεί. Στη βάση λοιπόν των πιο πάνω ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται σε αμφότερες τις κατηγορίες. (Υπ.)......... Στ. Ν. Σταύρου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο