Αστυνομία ν. Σάββας Πανταζής, Αρ. Υποθέσεως: 3060/06, 15.01.2007

(4)και άρθρο 20Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου, Ν.86/72, ως έχει τροποποιηθεί. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της κατηγορίας που αντιμετωπίζει, στις 17.08.05 στη Λεωφόρο Νικοδήμου Μυλωνά στη Λάρνακα της Επαρχίας Λάρνακας οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΗΜΜ 828 χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή. Προς απόδειξη της υπόθεσης της η Κατηγορούσα Αρχή παρουσίασε στο Δικαστήριο δύο μάρτυρες. Πρώτος μάρτυρας ήταν ο Αστ. 2933 Γ. Γεωργίου (ΜΚ1) και εν συνεχεία ακολούθησε ο Γιώργος Μυλωνάς (ΜΚ2). Ο ΜΚ1 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι είναι ο εξεταστής του δυστυχήματος και προς τούτο κατέθεσε ως τεκμήριο σχεδιαγράφημα σκηνής που ο ίδιος ετοίμασε. Κατέθεσε ως τεκμήριο 2 πρόχειρο σχέδιο σκηνής του δυστυχήματος και ως τεκμήριο 3 τελικό σχέδιο σκηνής που ετοίμασε βάσει του πρόχειρου σχεδίου. Ο μάρτυρας επεξήγησε το τεκμήριο 3 και ανέφερε ότι στο σημείο Χ, δηλαδή σημείο σύγκρουσης, κατέληξε αφού άκουσε τους ισχυρισμούς των ενεχομένων οδηγών και εφόσον συμφώνησε και ο ίδιος. Αργότερα, διευκρίνισε ότι ενεχόμενους οδηγούς εννοούσε μόνο τον Κατηγορούμενο και τον οδηγό του προπορευόμενου οχήματος NX 860. Αναφορικά με την ορατότητα των οδηγών των οχημάτων που συγκρούστηκαν, ο ΜΚ1 ανέφερε ότι πριν το σημείο σύγκρουσης και χωρίς την ύπαρξη εμποδίων, τούτη ήταν 53μ. Τέλος, ο μάρτυρας επεξήγησε τις ζημίες που υπέστη τόσο το όχημα του Κατηγορουμένου όσο και η μοτοσυκλέτα του ΜΚ2, καθώς επίσης τη μορφολογία της οδού Νικοδήμου Μυλωνά. Στη συνέχεια ακολούθησε η ένορκη κατάθεση του Γιώργου Μυλωνά (ΜΚ2). Ο μάρτυρας ανέφερε ότι στις 17.08.05 οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα με αρ. εγγραφής KHJ 709 στην οδό Νικοδήμου Μυλωνά από τη Μητρόπολη με κατεύθυνση τα φώτα τροχαίας της Αμερικάνικης Ακαδημίας. Πλησιάζοντας την Αμερικάνικη Ακαδημία αντιλήφθηκε αρκετά οχήματα σταματημένα στο κόκκινο φανάρι της πορείας του και όταν τούτο έγινε πράσινο αντιλήφθηκε ότι ένα από τα οχήματα πιο μπροστά και συγκεκριμένα το τρίτο όχημα πιο μπροστά, έμεινε σταματημένο. Τότε, κινήθηκε δεξιότερα και ξεκίνησε να προσπερνά τα εν λόγω οχήματα από τα δεξιά, στη λωρίδα πορείας του. Πέρασε το πρώτο όχημα και σχεδόν το δεύτερο και τότε ένιωσε ένα κτύπημα στο αριστερό μέρος της μοτοσυκλέτας του. Ήταν η θέση του ΜΚ2 ότι όταν ξεκίνησε να προσπερνά δεν είδε κανένα των προπορευμένων οχημάτων να είχε θέσει σε λειτουργία το δεξιό του δείκτη. Τέλος, ο ΜΚ2 ανέφερε ότι η σύγκρουση έλαβε χώραν στη λωρίδα κυκλοφορίας του, δηλαδή την αριστερή. Ακολούθως, η κα Πίπη δήλωσε ότι αυτή ήταν η υπόθεση για την Κατηγορούσα Αρχή. Εκ μέρους του Κατηγορουμένου, ο κ. Κωνσταντίνου δήλωσε ότι δεν είχε οποιοδήποτε αίτημα για το στάδιο στο οποίο βρισκόταν η υπόθεση. Αργότερα, αφότου το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι είχε αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του Κατηγορουμένου και του επεξήγησε τα δικαιώματά του, ο κ. Κωνσταντίνου δήλωσε ότι ο πελάτης του θα προέβαινε σε ανώμοτη δήλωση. Ο Κατηγορούμενος κατά την ανώμοτη δήλωσή του ανέφερε στο Δικαστήριο ότι δεν είχε οτιδήποτε άλλο να δηλώσει, ότι είχε να πει το είπε στη κατάθεσή του. Στη συνέχεια οι συνήγοροι των δύο πλευρών προέβηκαν σε αγορεύσεις. Αφενός μεν η κα Πίπη ισχυρίστηκε ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε την υπόθεση της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, αφετέρου δε ο κ. Κωνσταντίνου υποστήριξε ότι η μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής είναι ασαφής και αντιφατική. Παρακολούθησα τους μάρτυρες κατά τη διάρκεια της ζωντανής ατμόσφαιρας της διαδικασίας και αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία κατά την εξιστόρηση των γεγονότων, στη βάση των εγγενών της μαρτυρίας τους χαρακτηριστικών (πηγή γνώσεων, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος και προκατάληψη-βλ. Phipson on Evidence, 14th edition, σελ. 251). Στην εν λόγω ενέργεια προέβηκα έχοντας επίγνωση ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός εκάστου των μαρτύρων δεν περιορίζεται στην ατομική κρίση του καθενός ξεχωριστά, αλλά επεκτείνεται και στα συμπεράσματα που προκύπτουν από το συσχετισμό, αντιπαραβολή και διερεύνηση της αντικειμενικής υπόστασης των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056) Καθ' όλη τη διάρκεια αυτής της έκφανσης της διαδικασίας είχα κατά νου ότι η αποτίμηση της αξιοπιστίας μάρτυρα είναι έργο διακριτό και εντελώς αποσυναρτημένο από οποιοδήποτε βάρος απόδειξης (βλ. Αγαθοκλέους κ.α. ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 316 και Αθανασίου κ.α. ν. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614). Τέλος, εφόσον η ανώμοτη δήλωση του Κατηγορουμένου συνίσταται σε υιοθέτηση της κατάθεσής του, κατά την αξιολόγηση τούτης δεν διέλαθε την προσοχή μου η θεμελιωμένη αρχή ότι κάθε μέρος που γίνεται δεκτό αποτελεί μαρτυρία για την αλήθεια των γεγονότων στα οποία αναφέρεται αλλά το Δικαστήριο μπορεί να δώσει διαφορετική βαρύτητα σε διαφορετικά μέρη της κατάθεσης (βλ. Κωνσταντινίδης ν. Αστυνομίας

(1991)2 ΑΑΔ 190, 192). Πέραν των πιο πάνω σημειώνω εδώ ότι την κρίση μου για ότι αφορά την αξιοπιστία των μαρτύρων καθοδήγησε και η πραγματική μαρτυρία. Άλλωστε, η εγγενής αξία της πραγματικής μαρτυρίας, ως αμετακίνητη βάση αξιολόγησης των μαρτύρων, έχει πολλάκις επεξηγηθεί (βλ. Derek Knell v. Αστυνομίας

(1993)2 Α.Α.Δ. 51, 56). Είναι ανάγκη πιστεύω, να αναφέρω εδώ ότι ως πραγματική μαρτυρία εκλαμβάνω ότι η οδός Νικοδήμου Μυλωνά είναι διπλής κατεύθυνσης, με μια λωρίδα κυκλοφορίας σε κάθε κατεύθυνση και ότι οι δύο λωρίδες διακρίνονται από συνεχή άσπρη διαχωριστική γραμμή. Ακόμη, ως πραγματική μαρτυρία αποδέχομαι τις τελικές θέσεις των οχημάτων KHJ 709 και ΗΜΜ 828 και τις ζημίες που προκλήθηκαν σε κάθε ένα εξ αυτών. Συγκεκριμένα, για τη μοτοσυκλέτα (KHJ 709) αποδέχομαι ως πραγματική μαρτυρία τα ακόλουθα, τρίψιμο και σπάσιμο των αριστερών πλαστικών, σπάσιμο του αριστερού σηματοδείκτη και ελαφρό τρίψιμο του αριστερού φτερού. Για το όχημα του Κατηγορουμένου ως πραγματική μαρτυρία αποδέχομαι ότι βγήκε το κορδόνι της θύρας του οδηγού, κτύπημα θύρας κοντά στο μπροστινό φτερό, κτύπημα μπροστινού δεξιού φτερού και σπάσιμο δεξιού καθρέφτη. Διευκρινίζω ότι το σημείο σύγκρουσης, ως τούτο υποδεικνύεται στο τεκμήριο 3 με το διακριτικό σημείο Χ, δεν το αποδέχομαι ως πραγματική μαρτυρία εφόσον ο ΜΚ1 δεν επεξήγησε πώς ο ίδιος κατέληξε σε αυτό, παρά μόνο ανέφερε ότι του υποδείχθηκε από τον Κατηγορούμενο. Έχοντας κατά νου όλα τα πιο πάνω, αναφέρω εκ των προτέρω ότι ο ΜΚ1 μου έκανε εξαιρετική εντύπωση. Η φιλαλήθεια του ήταν συνακόλουθη της εμπεριστατωμένης μαρτυρίας που περισυνέλεξε από τη σκηνή του δυστυχήματος και την οποία μετέφερε στο Δικαστήριο με σταθερότητα, ειλικρίνεια, χωρίς περιστροφές και αντιφάσεις. Εξίσου θετική εντύπωση αποκόμισα και για το ΜΚ2. Ο αυθορμητισμός, η σταθερότητα και η ειλικρίνεια του, ήταν τα κυρίαρχα στοιχεία της μαρτυρίας του. Δεν έχω κανένα απολύτως ενδοιασμό να αποδεχθώ το σύνολο της μαρτυρίας των ΜΚ1 και ΜΚ2. Σε αυτό το σημείο κρίνω ορθό να σχολιάσω το εξής. Είμαι της γνώμης πως ούτε ο ΜΚ1 όπως ούτε ο ΜΚ2 αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση κατά τρόπο που να αναιρεί την κατηγορία που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος. Οι υποβολές στο ΜΚ2 ότι δεν κόρναρε ενώ προσπερνούσε τον Κατηγορούμενο, ότι έτρεχε και ότι μεταξύ του οχήματος του Κατηγορουμένου και της διαχωριστικής άσπρης γραμμής υπήρχε μεγάλη απόσταση, δεν είναι ικανές να άρουν την τυχόν ποινική ευθύνη του Κατηγορουμένου. Άλλωστε, όπως υποδείχθηκε στην απόφαση Triftarides v. The Police

(1968)2 CLR 140, 144 "Simultaneous negligence on the part of other person concerned cannot affect the question of guilt of a careless driver. It can only affect the sentence to be imposed in case of conviction". Αξίζει να αναφέρω, πιστεύω, ότι από το τεκμήριο 4, την ανακριτική κατάθεση του Κατηγορουμένου, δεν αποδέχομαι τη θέση ότι γνωστοποίησε την πρόθεσή του κάνοντας σήμα με το δεξιό του σηματοδότη, εφόσον τούτη αντιστρατεύεται την αξιόπιστη μαρτυρία του ΜΚ2 και δεν προκύπτει διαφορετικά. Από το σύνολο, τόσο της αξιόπιστης, όσο και της πραγματικής μαρτυρίας προκύπτει ότι στις 17.08.05 τόσο ο Κατηγορούμενος όσο και ο ΜΚ2 οδηγούσαν στην οδό Νικοδήμου Μυλωνά προς την ίδια κατεύθυνση, δηλαδή προς Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου. Ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το όχημα HMM828 και ο ΜΚ2 τη μοτοσυκλέτα KHJ

1. Ο Κατηγορούμενος προπορεύετο του ΜΚ
2. Τρίτο όχημα με αρ. εγγραφής NX860 προπορεύετο του ΜΚ2 και του Κατηγορουμένου και στάθμευσε το όχημά του στην οδό Νικοδήμου Μυλωνά, στη λωρίδα κυκλοφορίας του ΜΚ2 και του Κατηγορουμένου. Ο Κατηγορούμενος, αντιλαμβανόμενος ότι ο οδηγός του οχήματος NX 860 στάθμευσε το όχημά του, κινήθηκε δεξιότερα στη λωρίδα κυκλοφορίας της κατεύθυνσής του και τότε κτύπησε τη μοτοσυκλέτα που οδηγούσε ο ΜΚ
3. Ο ΜΚ2, αμέσως προ του δυστυχήματος διενεργούσε προσπέρασμα των προπορευομένων αυτού οχημάτων, οδηγώντας τη μοτοσυκλέτα του δεξιά στη λωρίδα κυκλοφορίας της κατεύθυνσής του. Μεταξύ του Κατηγορουμένου και του ΜΚ2 κινείτο ακόμη ένα όχημα το οποίο ο ΜΚ2 προσπέρασε αμέσως προ του δυστυχήματος. Το σημείο σύγκρουσης μεταξύ του οχήματος του Κατηγορουμένου και της μοτοσυκλέτας του ΜΚ2 δεν δύναται να προσδιοριστεί με ακρίβεια. Ό,τι όμως εξάγεται από την τελική θέση του οχήματος του Κατηγορουμένου, ως τούτη παρουσιάζεται στο τεκμήριο 3, δηλαδή χωρίς να ξεπερνά τη διαχωριστική γραμμή και τις ζημίες των ενεχομένων οχημάτων, δηλαδή δεξιά στο όχημα και αριστερά στη μοτοσυκλέτα, υποδεικνύει ότι τούτο, δηλαδή το σημείο σύγκρουσης, ευρίσκεται εντός της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας, δηλαδή ως η κατεύθυνση των εν λόγω οχημάτων. Αμέσως προ του δυστυχήματος η μοτοσυκλέτα του ΜΚ2 ευρισκόταν στο ύψος της πόρτας του οδηγού του οχήματος του Κατηγορουμένου, γεγονός που εξάγεται από τις ζημίες στο όχημα του τελευταίου. Στη βάση των πιο πάνω ευρημάτων κρίνω ότι η παρούσα υπόθεση δεν μπορεί παρά να εξεταστεί υπό το φως των αρχών της νομολογίας που αφορούν προσπέρασμα. Είναι νομολογημένο ότι ο οδηγός που επιθυμεί να προσπεράσει άλλο προπορευόμενο όχημα, οφείλει προτού πράξει τούτο να ελέγξει την τροχαία κίνηση πίσω του. Σχετική είναι η απόφαση Bullows v. Νεοφύτου κ.α.

(1994)1 Α.Α.Δ. 41, 50 όπου λέχθηκε ότι "Ο οδηγός, ο οποίος αποφασίζει να προσπεράσει και προσπερνά, έχει καθήκον να ελέγχει την τροχαία πίσω του. Η ενάγουσα οδηγός παρέλειψε να εκτελέσει το καθήκον της αυτό. Δεν είδε καθόλου το αυτοκίνητο του εναγομένου. Δεν είδε οποιοδήποτε αυτοκίνητο. Το ότι έδειξε ότι θα προσπερνούσε δεν είναι αρκετό, στην παρούσα περίπτωση, να την απαλλάξει από ευθύνη. Αν κοίταζε πίσω της, οπωσδήποτε θα έβλεπε το αυτοκίνητο του εναγομένου το οποίο την ακολουθούσε και, αφού έδειξε ότι θα προσπερνούσε, οδηγήθηκε στη δεξιά λωρίδα. Θα μπορούσε έτσι να λάβει έγκαιρα περισσότερα μέτρα για την προστασία της και την αποφυγή του ατυχήματος." Ακόμη, σχετική, κρίνω είναι και η απόφαση Αχιλλέως v. Αλέξη

(1998)1 Α.Α.Δ. 952, 956 όπου το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε πως "Το γεγονός ότι το αυτοκίνητο του εφεσίβλητου-ενάγοντα κινήθηκε δεξιότερα έστω και εντός της λωρίδας του τη στιγμή που θα το προσπερνούσε το άλλο όχημα σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο εφεσίβλητος-ενάγοντας δεν πρόσεξε καθόλου την ύπαρξη του οχήματος που τον προσπερνούσε, αποτελεί κατά τη γνώμη μας αμέλεια που συνέτεινε στην πρόκληση της σύγκρουσης των δύο οχημάτων." Όπως προκύπτει από την απόφαση Bullows (πιο πάνω), ακόμη και αν ο ισχυρισμός του Κατηγορουμένου ότι γνωστοποίησε την πρόθεση του να προσπεράσει, γινόταν αποδεκτός, δεν θα ήταν από μόνος του ικανός να τον απαλλάξει ευθύνης. Ο Κατηγορούμενος όφειλε προτού διενεργήσει προσπέρασμα να σιγουρευτεί για την τροχαία κίνηση πίσω του. Κρίνω πως η αναφορά του Κατηγορουμένου στο τεκμήριο 4 ότι ήλεγξε πίσω του και είδε ένα άσπρο όχημα αλλά όχι τη μοτοσυκλέτα του ΜΚ2, δεν τον βοηθά, τουναντίον, δυσχεραίνει πιστεύω τη θέση του. Τη δεδομένη στιγμή η τροχαία κίνηση στο δρόμο ήταν σχεδόν σταματημένη (ο ίδιος ο Κατηγορούμενος στο τεκμήριο 4 δήλωσε ότι οδηγούσε πολύ σιγά), πίσω από το όχημα του Κατηγορουμένου ακολουθούσε για κάποιο χρονικό διάστημα ένα άσπρο όχημα, ως εκ τούτου, όπως ο Κατηγορούμενος απεφάσισε να προσπεράσει το όχημα ΝΧ860 το ίδιο μπορούσε να πράξει οιονδήποτε άλλο όχημα πίσω από τον Κατηγορούμενο. Τούτο, μπορούσε μάλιστα να συμβεί και από μοτοσυκλέτα. Όπως αναφέρεται στην απόφαση Κυριάκου v. Λοϊζίδη

(1999), 1 Α.Α.Δ. 414, 423 "Στην προκειμένη περίπτωση ο εφεσίβλητος ήταν, κατά την κρίση μας, αμελής. Γιατί ήταν προβλεπτό το προσπέρασμα από μοτοσικλέτα. Είναι στους δρόμους μας σήμερα όχι μόνο γνωστό αλλά και συχνό φαινόμενο. Και όφειλε, έχοντας το αυτό κατά νου, να έβγαινε διαμέσου της ουράς των αυτοκινήτων με κάθε δυνατή προφύλαξη: να ξεπρόβαλλε με πολύ αργό ρυθμό και, σε πρώτο στάδιο, σε μόνο μικρό βαθμό, ακόμα και να σταματούσε, έστω για λίγο, για να δώσει την ευκαιρία σε οδηγό που προσπερνούσε να τον αντιληφθεί ώστε να λάβει μέτρα αποφυγής της σύγκρουσης." Συνεπώς, ο Κατηγορούμενος όφειλε να ήταν ιδιαίτερα προσεκτικός και σε εγρήγορση να ήλεγχε την τροχαία κίνηση που είχε δημιουργηθεί ένεκα της στάθμευσης του οχήματος ΝΧ860, τόσο από πίσω του όσο και από το πλαϊνό μέρος του οχήματός του. Κρίνω πως οι πράξεις του Κατηγορουμένου υφίστανται αυτών των υποχρεώσεων του. Σύμφωνα με δική του παραδοχή στο τεκμήριο 4, ο ίδιος ήλεγξε την τροχαία κίνηση μόνο από το καθρεπτάκι που βρίσκεται μέσα στο όχημά του. Προκύπτει λοιπόν ότι ο Κατηγορούμενος προβαίνοντας σε τέτοιο έλεγχο περιόρισε το οπτικό του πεδίο. Ακόμη, ο Κατηγορούμενος δεν αναφέρει οτιδήποτε για έλεγχο της τροχαίας κίνησης στο πλαϊνό μέρος του οχήματος του. Ό,τι όμως προκύπτει από την πραγματική μαρτυρία είναι πως ο ΜΚ2, τη στιγμή που ο Κατηγορούμενος επιχείρησε να προσπεράσει το όχημα ΝΧ860, βρισκόταν τουλάχιστον μέχρι την πόρτα του οδηγού του οχήματος του Κατηγορουμένου. Ο Κατηγορούμενος και πάλιν στο τεκμήριο 4, δήλωσε πως δεν είδε την μοτοσυκλέτα. Αναφέρεται στην απόφαση Nicolaides v. Economides

(1963)1 CLR 78, 81 ότι "Failure to see what is plainly visible is negligence". Ενόψει των πιο πάνω, κρίνω πως η οδήγηση του Κατηγορουμένου κατά τον επίδικο χρόνο δεν εκπλήρωσε την υποχρέωση άσκησης προσήκουσας επιμέλειας. Η εξέταση στην οποία ο Κατηγορούμενος προέβη για εντοπισμό της τροχαίας κίνησης που ευρίσκετο στην οδό Νικοδήμου Μυλωνά, ούτως ώστε με ασφάλεια να επιχειρήσει προσπέρασμα του προπορευομένου αυτού οχήματος, ήταν ελλιπής και είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση του δυστυχήματος με τη μοτοσυκλέτα του ΜΚ2 που ήδη βρισκόταν σε πορεία προσπεράσματος του οχήματος του Κατηγορουμένου. Στην βάση των ανωτέρω κρίνω τον Κατηγορούμενο ένοχο της κατηγορίας που αντιμετωπίζει. .............. Λ. Α. Παντελή, Προσ. Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο