Αστυνομία ν. Νίκος Καρατζιάς, Αρ. Υποθέσεως: 12771/06, 12.04.2007

(4)του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου, Ν.86/72. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της εν λόγω κατηγορίας, ο Κατηγορούμενος στις 14.08.05 στην οδό Πανδώρας στη Λάρνακα της Επαρχίας Λάρνακας, οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΕΤΝ281, χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή. Προς επίρρωση της θέσης της για αμελή οδήγηση του Κατηγορουμένου, η Κατηγορούσα Αρχή παρουσίασε στο Δικαστήριο δύο μάρτυρες. Πρώτος μάρτυρας ήταν ο Αστ. 2434 Μ. Ττεραλλής (ΜΚ1) εξεταστής του δυστυχήματος, ενώ ακολούθησε ο Χρίστος Λοϊζου (ΜΚ2) οδηγός της μοτοσυκλέτας με την οποία συγκρούστηκε το όχημα του Κατηγορουμένου. Οι θέσεις των δύο πλευρών, Κατηγορούσας Αρχής και Υπεράσπισης, συνοψίζονται ως ακολούθως. Σύμφωνα με την Κατηγορούσα Αρχή ο ΜΚ2 οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα με αρ. εγγραφής KJK175 στη Λεωφ. Ηνωμένων Πολιτειών με κατεύθυνση από Αγ. Γεώργιο προς Λεωφ. Φανερωμένης. Τότε, ο Κατηγορούμενος οδήγησε το όχημά του με αρ. εγγραφής ΕΤΝ281 από αριστερή πάροδο, ως η πορεία του ΜΚ2, εντός της Λεωφ. Ηνωμένων Πολιτειών, ανακόπτοντας έτσι την ελεύθερη πορεία του τελευταίου. Στον αντίποδα η Υπεράσπιση ισχυρίζεται ότι ο Κατηγορούμενος προσεγγίζοντας τη συμβολή των οδών Πανδώρας και Ηνωμένων Πολιτειών ήλεγξε το δρόμο και ήταν καθαρός και γι΄ αυτό οδήγησε το όχημά του με πολύ χαμηλή ταχύτητα προς τη Λεωφ. Ηνωμένων Πολιτειών. Τότε και ενόσω ευρισκόταν εντός της Λεωφ. Ηνωμένων Πολιτειών αντιλήφθηκε από τα δεξιά του τη μοτοσυκλέτα του ΜΚ2 η οποία διενήργησε ελιγμούς και κατόπιν τούτου ανατράπηκε. Ο Κατηγορούμενος αφότου κλήθηκε σε απολογία επέλεξε και προέβη σε ανώμοτη δήλωση όπου ανέφερε "Υιοθετώ όσα ανέφερα στην κατάθεσή μου". Στη συνέχεια οι συνήγοροι προχώρησαν σε αγορεύσεις με την Κατηγορούσα Αρχή να ισχυρίζεται την απόδειξη της κατηγορίας και την Υπεράσπιση, εδραζόμενη στην απόφαση Μίσιης ν. Αστυνομίας

(1997)2 ΑΑΔ 421 να αμφισβητεί την ύπαρξη αμέλειας. Περαιτέρω, ο κ. Πουτζιουρής εκ μέρους του Κατηγορουμένου αμφισβήτησε και το αξιόπιστο της μαρτυρίας του ΜΚ2, δηλαδή του παραπονουμένου. Παρακολούθησα τους μάρτυρες κατά τη διάρκεια της ζωντανής ατμόσφαιρας της διαδικασίας και αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία κατά την εξιστόρηση των γεγονότων, στη βάση των εγγενών της μαρτυρίας τους χαρακτηριστικών (πηγή γνώσεων, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος και προκατάληψη-βλ. Phipson on Evidence, 14th edition, σελ. 251). Στην εν λόγω ενέργεια προέβηκα έχοντας επίγνωση ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός εκάστου των μαρτύρων δεν περιορίζεται στην ατομική κρίση του καθενός ξεχωριστά, αλλά επεκτείνεται και στα συμπεράσματα που προκύπτουν από το συσχετισμό, αντιπαραβολή και διερεύνηση της αντικειμενικής υπόστασης των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056) Καθ' όλη τη διάρκεια αυτής της έκφανσης της διαδικασίας είχα κατά νου ότι η αποτίμηση της αξιοπιστίας μάρτυρα είναι έργο διακριτό και εντελώς αποσυναρτημένο από οποιοδήποτε βάρος απόδειξης (βλ. Αγαθοκλέους κ.α. ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 316 και Αθανασίου κ.α. ν. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614). Τέλος, εφόσον η ανώμοτη δήλωση του Κατηγορουμένου συνίσταται σε υιοθέτηση της κατάθεσής του, κατά την αξιολόγηση τούτης δεν διέλαθε την προσοχή μου η θεμελιωμένη αρχή ότι κάθε μέρος που γίνεται δεκτό αποτελεί μαρτυρία για την αλήθεια των γεγονότων στα οποία αναφέρεται αλλά το Δικαστήριο μπορεί να δώσει διαφορετική βαρύτητα σε διαφορετικά μέρη της κατάθεσης (βλ. Κωνσταντινίδης ν. Αστυνομίας

(1991)2 ΑΑΔ 190, 192). Για την αξιολόγηση του ενώπιον μου μαρτυρικού υλικού καταλυτικά συνέδραμε και η πραγματική μαρτυρία, εφόσον το αμετάβλητο και το αναλλοίωτο που απορρέει από τη φύση της δύναται να χρησιμοποιηθεί ως μέσο διαπίστωσης τους αληθές των προβαλλόμενων ισχυρισμών (βλ. Derek Knell ν. Αστυνομίας

(1993)2 ΑΑΔ 51, 56). Στη δοσμένη περίπτωση ως πραγματική μαρτυρία εκλαμβάνω τα εξωτερικά γνωρίσματα της λεωφόρου Ηνωμένων Πολιτειών. Πρόκειται για δρόμο δύο αντίθετων μεταξύ τους κατευθύνσεων, ενώ οι προκύπτουσες λωρίδες κυκλοφορίας δεν διακρίνονται μεταξύ τους από άσπρη διαχωριστική γραμμή. Το πλάτος της εν λόγω λεωφόρου δεν είναι σταθερό σε όλο το μήκος της. Με κατεύθυνση από Αγ. Γεώργιο προς λεωφόρο Φανερωμένης, προ της συμβολής με την οδό Πανδώρας τούτο είναι 5,9μ. Μετά την εν λόγω συμβολή το πλάτος της λεωφόρου ανέρχεται σε 7,3μ. Στο αριστερό άκρο της λεωφόρου Ηνωμένων Πολιτειών εφάπτεται πεζοδρόμιο πλάτους 2μ. Στη συμβολή μεταξύ της οδού Πανδώρας και της λεωφόρου Ηνωμένων Πολιτειών η λωρίδα κυκλοφορίας των οχημάτων που κινούνται στην οδό Πανδώρας είναι σηματοδοτημένη τόσο με πινακίδα αλτ όσο και με γραμμή αλτ επί της ασφάλτου. Ως πραγματική μαρτυρία εκλαμβάνω και τις τελικές θέσεις των ενεχομένων οχημάτων, ως τούτες παρουσιάζονται στο τεκμήριο

1. Συγκεκριμένα το όχημα ΕΤΝ281 ευρίσκεται στη συμβολή της οδού Πανδώρας με τη λεωφόρο Ηνωμένων Πολιτειών, κάθετα επί της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας της λεωφόρου, με κατεύθυνση από Αγ. Γεώργιο προς λεωφόρο Φανερωμένης και το αριστερό μπροστινό μέρος του οχήματος απέχει 3,6μ. από το δεξιό άκρο της λεωφόρου, με την ίδια πάντα κατεύθυνση. Η μοτοσυκλέτα με αριθμό εγγραφής KJK175 ευρίσκεται εκτός της λεωφόρου σε χώρο όμορο με το δεξιό άκρο τούτης, με κατεύθυνση από Αγ. Γεώργιο προς λεωφόρο Φανερωμένης. Με την ίδια πάντα κατεύθυνση η μοτοσυκλέτα ευρίσκεται μετά τη συμβολή της οδού Πανδώρας με τη λεωφόρο Ηνωμένων Πολιτειών και μετά το όχημα ΕΤΝ
2. Η διαγώνια απόσταση μεταξύ του αριστερού μπροστινού μέρους του οχήματος ΕΤΝ281 και της μοτοσυκλέτας είναι, η μέγιστη 23,7μ. και η ελάχιστη 22,
3. Τέλος, πραγματική μαρτυρία είναι και τα ίχνη τροχοπέδησης και πλάγιας ολίσθησης της μοτοσυκλέτας KJK
4. Τούτα εντοπίζονται ως ακολούθως. Με κατεύθυνση πάντα από Αγ. Γεώργιο προς λεωφόρο Φανερωμένης, τα ίχνη τροχοπέδησης ευρίσκονται πριν τη συμβολή με την οδό Πανδώρας, είναι μήκους 15,3μ. και από την έναρξή τους απέχουν από το δεξιό μπροστινό μέρος του οχήματος ΕΤΝ281 41μ. Τα ίχνη τροχοπέδησης, ως τούτα εντοπίζονται επί της ασφάλτου, απέχουν από το αριστερό άκρο της λεωφόρου Ηνωμένων Πολιτειών 2,4μ. στην έναρξή τους και 2,8μ. στο τέρμα τους. Σε απόσταση 4,7μ. από εκεί όπου τελειώνουν τα ίχνη τροχοπέδησης ξεκινούν τα ίχνη πλάγιας ολίσθησης τα οποία έχουν μήκος 22,7μ. και καταλήγουν στον αριστερό μπροστινό τροχό του οχήματος ΕΤΝ
5. Στην έναρξή τους τα ίχνη πλάγιας ολίσθησης απέχουν 2,7μ. από το αριστερό άκρο της λεωφόρου Ηνωμένων Πολιτειών με κατεύθυνση από Αγ. Γεώργιο προς λεωφόρο Φανερωμένης. Η μαρτυρία του ΜΚ1 είναι τυπικής φύσεως. Ουσιαστικά ο μάρτυρας μετέφερε στο Δικαστήριο την πραγματική μαρτυρία που εντόπισε στη σκηνή του δυστυχήματος και τις μετρήσεις που έλαβε. Αυτή η πτυχή της μαρτυρίας του δεν αμφισβητήθηκε. Επί του προκειμένου, το αναμφισβήτητο τούτης, σε συνδυασμό με τον τρόπο παρουσίασης της στο Δικαστήριο από το μάρτυρα (αυθορμητισμός, συνοχή λόγου και επεξηγηματικότητα), δίδουν πιστεύω την ευχέρεια αποδοχής της ως αξιόπιστης. Συνεπώς, πλην της προσωπικής κρίσης του μάρτυρα για ότι αφορά την τυχόν ευθύνη του Κατηγορουμένου, πτυχή της υπόθεσης που άπτεται της αποκλειστικής αρμοδιότητας του Δικαστηρίου, τη μαρτυρία του ΜΚ1 την αποδέχομαι ως αξιόπιστη. Ο ΜΚ2 δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Διέκρινα, τόσο στον τόνο όσο και στο περιεχόμενο της μαρτυρίας του μια διαρκή προσπάθεια προσαρμογής της προφορικής μαρτυρίας του ανάλογα με ότι σύμφερε τον ίδιο. Τούτο, είχε ως αποτέλεσμα να περιπέσει σε αντιφάσεις μεταξύ κυρίως εξέτασης και αντεξέτασης και περαιτέρω να διαφοροποιηθεί από την πραγματική μαρτυρία. Προκύπτει από την πραγματική μαρτυρία πως η θέση του ΜΚ2 ότι χρησιμοποίησε τα φρένα του δυο φορές δεν ευσταθεί εφόσον τα μόνα ίχνη τροχοπέδησης που παρουσιάζονται επί της ασφάλτου είναι εκείνα που στο τεκμήριο 2 αποτυπώνονται ως Β
6. Πέραν τούτου, ήταν η θέση του μάρτυρα ότι όταν χρησιμοποίησε τα φρένα του, ήταν περίπου 10μ. μακριά από τον Κατηγορούμενο. Τούτο είναι αποκαλυπτικό της πρόθεσης υπερβολής του μάρτυρα, εφόσον η έναρξη των ιχνών τροχοπέδησης εντοπίζεται περίπου 41μ. μακριά από το όχημα του Κατηγορουμένου. Τέλος ενώ στο τεκμήριο 5 ο ΜΚ2 ανέφερε ότι η μοτοσυκλέτα του κτύπησε στον τροχό του οχήματος του Κατηγορουμένου και έφυγε μακριά, κατά την αντεξέτασή του ανέφερε ότι "πήγε απέναντι στο μισό δρόμο" προσπαθώντας να περιορίσει την απόσταση που διένυσε. Όλα τα πιο πάνω δείχνουν την προσπάθεια του ΜΚ2 να υποβιβάσει την ταχύτητά του, παρότι παραδέχθηκε ότι τούτη ήταν 65 με 70 χιλιόμετρα. Αυτή η υπερβολή στη μαρτυρία, η αντίφαση από κυρίως εξέταση σε αντεξέταση και η αποστασιοποίηση από την πραγματική μαρτυρία, δεν μου επιτρέπουν να αποδεχθώ τη μαρτυρία του ΜΚ2 ως αξιόπιστη. Πλην του ότι ο ΜΚ2 αντιλήφθηκε τον Κατηγορούμενο από απόσταση 140 περίπου μέτρα μακριά, στοιχείο το οποίο συνάδει με τις παρατηρήσεις του ΜΚ1 εν σχέση με την ορατότητα του ΜΚ2, δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του εν λόγω μάρτυρα. Συγκεραστικά των πιο πάνω ευρημάτων, από το σύνολο της αποδεχτής μαρτυρίας εξάγεται ότι ο Κατηγορούμενος δεν εισήλθε από την πάροδο στη λεωφόρο Ηνωμένων Πολιτειών απότομα, δηλαδή με υψηλή ταχύτητα ή εν πάση περιπτώσει όχι κανονική υπό τις περιστάσεις ταχύτητα, ή δίχως να σταματήσει στο αλτ. Τούτο προκύπτει εφόσον ο ΜΚ2 έθεσε σε λειτουργία τα φρένα της μοτοσυκλέτας του από απόσταση περίπου 41μ. μακριά από την τελική θέση του οχήματος του Κατηγορουμένου. Τούτο μάλιστα, χωρίς να παραγνωρίζω ότι ο ΜΚ2 είδε για πρώτη φορά τον Κατηγορούμενο να εισέρχεται στη λεωφόρο ενώ ο ίδιος ευρισκόταν στο ύψος περίπου του νοσοκομείου, δηλαδή περίπου 140 μ. μακριά από την συμβολή. Ως εκ τούτου, μέχρις ότου ο ΜΚ2 διανύσει απόσταση 100 περίπου μέτρα ο Κατηγορούμενος επιχειρούσε ακόμη να εισέλθει στη λεωφόρο. Σε τούτο το συμπέρασμα άγνωστες παραμένουν άλλες δύο συνιστώσεις, η ύπαρξη των οποίων θα είχε καταλυτικό ρόλο στη διαπίστωση των πραγματικών γεγονότων. Τούτες δεν είναι άλλες από την ορατότητα του Κατηγορουμένου σε κάθε στάδιο της εισόδου του στη συμβολή και την ταχύτητα του ΜΚ
7. Γι΄ αυτή την τελευταία συνιστώσα, μπορεί το Δικαστήριο να εξάξει το συμπέρασμα ότι η ταχύτητα του ΜΚ2 δεν ήταν μικρή και τούτο ένεκα των ιχνών τροχοπέδησης, των ιχνών πλάγιας ολίσθησης και της τελικής θέσης της μοτοσυκλέτας, αποστάσεις οι οποίες συμποσούνται σε πέραν των 60μ. απόσταση. Η πείρα και η λογική οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ταχύτητα της μοτοσυκλέτας αμέσως πριν την έναρξη αυτής της πορείας που προανέφερα, δεν ήταν μικρή (βλ. Γιωργαλλή ν. Αστυνομίας

(2004)2 ΑΑΔ 21, 24) Άλλωστε ο ΜΚ2 καθόρισε τούτη στα 65 με 70 χιλιόμετρα. Αναφορικά με την ορατότητα του Κατηγορουμένου η μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου παραμένει ημιτελής. Η εν λόγω ορατότητα είναι γνωστή όχι σε σχέση με την τελική θέση του οχήματος του Κατηγορουμένου αλλά σε σχέση με τη γραμμή του στη συμβολή της οδού Πανδώρας, με τη λεωφόρο Ηνωμένων Πολιτειών. Η γνωστή ορατότητα ανέρχεται σε 32,50μ. δηλαδή μικρότερη απόσταση από τη θέση που ευρισκόταν η μοτοσυκλέτα όταν έθεσε σε λειτουργία τα φρένα της και άφησε τα ίχνη τροχοπέδησης που σημειώνονται με το γράμμα Β1 επί του τεκμηρίου2. Εάν η ορατότητα ήταν η ίδια και στην τελική θέση, τούτο σημαίνει πως ο Κατηγορούμενος δεν είχε ορατότητα της μοτοσυκλέτας. Από όλα τα πιο πάνω προκύπτει ότι με βάση το αξιόπιστο ενώπιόν μου μαρτυρικό υλικό, δεν εξάγεται το συμπέρασμα ότι ο Κατηγορούμενος έχει αποστεί από το καθήκον προσήκουσας επιμέλειας. Το καθήκον βέβαια τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας, συνυπάρχει καθόλη τη διάρκεια της οδήγησης. (βλ. Σιλβέστρου ν. Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 151, 158). Αυτό όμως το καθήκον και η εμβέλεια τούτου εξαρτάται άμεσα από τη δυνατότητα ορατότητας. Επαναλαμβάνω, παράγοντας που στην υπό κρίση υπόθεση δεν έχει αποδειχθεί πλήρως. Μέχρι του σημείου που έχει αποδειχθεί δεν βοηθά την υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής αλλά την υπόθεση της Υπεράσπισης. Περαιτέρω, στην έκταση που η επιμέλεια του Κατηγορουμένου εξαρτάται από την ταχύτητα του και γενικότερα την είσοδο του στη συμβολή των δύο δρόμων, ούτε και σε αυτή την περίπτωση η Κατηγορούσα Αρχή κατόρθωσε να αποδείξει συμπεριφορά τέτοια που να αφίσταται του μέτρου του συνετού οδηγού. Τέτοια συμπεριφορά εξαρτάται από την ταχύτητα του οδηγού, που στη δοσμένη περίπτωση προκύπτει ότι ήταν χαμηλή, και από την εγγύτητα των ενεχομένων οχημάτων σε σχέση με την είσοδο του Κατηγορουμένου στη συμβολή, όπου και πάλι στη δοσμένη περίπτωση προκύπτει ότι ήταν ικανοποιητική δηλαδή 41 και πλέον μέτρα μακριά από το ΜΚ1. Δεν παραγνωρίζω ότι η υπόθεση Μίσιης (πιο πάνω) δεν διαμόρφωσε κανόνα δικαίου, εφόσον μάλιστα η κάθε υπόθεση εξετάζεται υπό το φως των δικών της περιστατικών. Εν πάση όμως περιπτώσει και εδώ ο Κατηγορούμενος δεν εισήλθε στη συμβολή απότομα ούτε και προκύπτει ότι αδιαφόρησε για εξέταση της τροχαίας κίνησης εκ των δεξιών του. Πέραν όμως της απόφασης Μίσιης (πιο πάνω), σχετική είναι και η απόφαση Κυριάκου ν. Κανάρη

(1997)1 ΑΑΔ 1436, 1439 όπου σημειώνεται ότι η ανακοπή της ελεύθερης πορείας συνιστά πράξη η οποία μπορεί να στοιχειοθετήσει αμέλεια, εφόσον αποτελεί μέρος των γενεσιουργών αιτιών που προκάλεσαν το δυστύχημα. Πράξεις οι οποίες δυνατόν να διακόψουν τούτη την αλυσίδα είναι η ορατότητα και η ταχύτητα του οδηγού, του οποίου η πορεία ανακόπτεται. Ανάλογες ήταν και οι παρατηρήσεις του Δικαστηρίου στην υπόθεση Ζίκκου ν. Αστυνομίας

(2004)2 ΑΑΔ 18, 20. Προκύπτει από το μαρτυρικό υλικό ως άγνωστη η ταχύτητα του ΜΚ2 αλλά δεδομένη η ορατότητά του, δηλαδή 140μ., ή 110μ. περίπου πέραν της ορατότητας του Κατηγορουμένου. Αυτά τα στοιχεία δεν βοηθούν την υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής εναντίον του Κατηγορουμένου. Ως εκ των πιο πάνω, κρίνω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει αμελή οδήγηση εκ μέρους του Κατηγορουμένου και συνεπώς ο Κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.) .......... Λ. Α. Παντελή, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο