Αστυνομία ν. Κώστας Ανδρέου, Αρ. Υποθέσεως: 14076/06, 04.05.2007

(4)και 20Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου, Ν.86/72. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της εν λόγω κατηγορίας, ο Κατηγορούμενος την 01.02.06 στον αυτοκινητόδρομο Ριζοελιάς-Δεκέλειας στα Λειβάδια της Επαρχίας Λάρνακας, οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής KJW417, χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή. Η Κατηγορούσα Αρχή επιχείρησε την τεκμηρίωση της υπόθεσής της με τους μάρτυρες Αστ. 2855 Α. Παναγιώτου (ΜΚ1) και Ανδρέα Μιχαήλ (ΜΚ2). Στην αντίπερα όχθη η Υπεράσπιση, αφότου ο Κατηγορούμενος κλήθηκε σε απολογία επέλεξε και κατέθεσε ενόρκως. Άλλη μαρτυρία για την Υπεράσπιση δεν παρουσιάστηκε. Αξίζει να σημειωθεί ότι πλείστα των πραγματικών γεγονότων δεν αμφισβητούνται. Η οδήγηση των οχημάτων KJW417 και ΕΕΧ975 από τους Κατηγορούμενο και ΜΚ2, αντίστοιχα και ότι τούτη έλαβε χώραν στον αυτοκινητόδρομο Ριζοελιάς προς Δεκέλεια, είναι αναμφισβήτητη. Θέση του Κατηγορουμένου είναι ότι κινείτο στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας και ένεκα παρουσίας σκύλου στο δρόμο διενήργησε ελιγμό προς τα δεξιά και κατόπιν τούτου επανέφερε το όχημά του στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας. Κατά την επαναφορά του οχήματός του στην αρχική τούτου θέση, επήλθε η σύγκρουση. Διαφορετική είναι η θέση του ΜΚ2 ο οποίος ισχυρίζεται ότι ο Κατηγορούμενος κινείτο στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας και απρόσμενα κινήθηκε αριστερά, αποκόπτοντας έτσι την πορεία του. Για ότι αφορά την τυχόν παρουσία σκύλου, ο ΜΚ2 ανέφερε ότι δεν είδε κάτι τέτοιο, αλλά ούτε και το απέκλεισε. Ενόψει των πιο πάνω, ό,τι ανάγεται σε επίδικο θέμα είναι η λωρίδα κυκλοφορίας στην οποία κινόντουσαν τα εν λόγω οχήματα λίγο πριν τη σύγκρουση, ως επίσης οι ενέργειες των δύο οδηγών. Τέλος, σχετική καθίσταται και η διερεύνηση του ισχυρισμού για την παρουσία σκύλου στο δρόμο. Στο στάδιο των αγορεύσεων κάθε μια εκ των δύο πλευρών υποστήριξε το αξιόπιστο της μαρτυρίας που παρουσίασε στο Δικαστήριο. Η μεν κα Πίπη ισχυρίστηκε ότι τόσο ο ΜΚ1 όσο και ο ΜΚ2 είναι αξιόπιστοι και πως το Δικαστήριο πρέπει να καταδικάσει τον Κατηγορούμενο στη βάση της μαρτυρίας τους. Ο δε κ. Αχιλλέως, για λόγους που επεξηγούνται στη συνέχεια κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, αμφισβήτησε την αξιοπιστία των ΜΚ1 και ΜΚ2, υποστήριξε το αληθές της μαρτυρίας του Κατηγορουμένου και εδραζόμενος στην πρόσφατη απόφαση Δημοσθένους ν. Αστυνομίας Π.Ε. 132/06, ημερ. 25.04.07 ισχυρίστηκε ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να αθωώσει τον Κατηγορούμενο. Παρακολούθησα τους μάρτυρες κατά τη διάρκεια της ζωντανής ατμόσφαιρας της διαδικασίας και αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία κατά την εξιστόρηση των γεγονότων, στη βάση των εγγενών της μαρτυρίας τους χαρακτηριστικών (πηγή γνώσεων, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος και προκατάληψη-βλ. Phipson on Evidence, 14th edition, σελ. 251). Στην εν λόγω ενέργεια προέβηκα έχοντας επίγνωση ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός εκάστου των μαρτύρων δεν περιορίζεται στην ατομική κρίση του καθενός ξεχωριστά, αλλά επεκτείνεται και στα συμπεράσματα που προκύπτουν από το συσχετισμό, αντιπαραβολή και διερεύνηση της αντικειμενικής υπόστασης των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056) Καθ' όλη τη διάρκεια αυτής της έκφανσης της διαδικασίας είχα κατά νου ότι η αποτίμηση της αξιοπιστίας μάρτυρα είναι έργο διακριτό και εντελώς αποσυναρτημένο από οποιοδήποτε βάρος απόδειξης (βλ. Αγαθοκλέους κ.α. ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 316 και Αθανασίου κ.α. ν. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614). Κατά την αξιολόγηση του ενώπιον μου μαρτυρικού υλικού, ως σταθερό δείκτη αποτίμησης της ειλικρίνειας και της αλήθειας των προβαλλόμενων ισχυρισμών χρησιμοποίησα την πραγματική μαρτυρία. Το αναλλοίωτο και αμετάβλητο τούτης παρέχει τέτοιο δικαίωμα, ως επεξηγείται στην απόφαση Knell v. Αστυνομίας

(1993)2 Α.Α.Δ. 51,

1. Αξίζει να σημειωθεί ότι εκλαμβάνω ως πραγματική μαρτυρία τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του χώρου στον οποίο έλαβε χώραν το δυστύχημα. Πρόκειται βεβαίως για τον αυτοκινητόδρομο Ριζοελιάς - Δεκέλειας με κατεύθυνση προς Δεκέλεια. Η εν λόγω κατεύθυνση αποτελείται από δύο λωρίδες κυκλοφορίας, κάθε μια εκ των οποίων έχει πλάτος 3,60μ. Οι δύο λωρίδες κυκλοφορίας διαχωρίζονται από άσπρη διακεκομμένη γραμμή. Στο δεξιό άκρο της δεξιάς λωρίδας κυκλοφορίας της υπό αναφορά κατεύθυνσης ευρίσκεται το διαχωριστικό στηθαίο, ενώ στο αριστερό άκρο της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας ευρίσκεται η λωρίδα ασφαλείας πλάτους 3,00μ. Σε σημείο εντός της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας το οποίο απέχει 2,00μ. από το αριστερό άκρο τούτης, εντοπίζονται συντρίμμια γυαλιών. Τούτο το σημείο, το οποίο στο τεκμήριο 3 υποδεικνύεται με το διακριτικό στοιχείο Χ, ευρίσκεται δυτικότερα του σταθερού σημείου Ο κατά 10,00μ. Περαιτέρω, ως πραγματική μαρτυρία εκλαμβάνω και την τελική θέση του οχήματος ΕΕΧ975 η οποία εντοπίζεται κάθετα στη λωρίδα ασφαλείας, σε απόσταση 29,50μ. ανατολικά του σταθερού σημείου Ο. Στο τεκμήριο 3 υποδεικνύεται με το διακριτικό στοιχείο Β
2. Τέλος, πραγματική μαρτυρία είναι και οι ζημίες που εντοπίζονται στα δύο οχήματα. Για ότι αφορά το όχημα KJW417 έχει ζημίες στην αριστερή πισινή γωνία, ενώ το όχημα ΕΕΧ975 φέρει ζημίες στο δεξιό μπροστινό μέρος και γδάρσιμο στην αριστερή πλευρά. Οι μάρτυρες Κατηγορούσας Αρχής (ΜΚ1 και ΜΚ2) μου έκαναν καλή εντύπωση. Όχι μόνο η παρουσίαση της μαρτυρίας τους και η εγγενής τούτης αξία, ως δηλαδή προκύπτει από το περιεχόμενο της, με εντυπωσίασαν. Στοιχεία όπως ο αυθορμητισμός, η φιλαλήθεια, η παραστατικότητα και η περιεκτικότητα, ήταν πρόδηλα στη μαρτυρία τους. Αντίθετη είναι η άποψή μου για τον Κατηγορούμενο ο οποίος επίσης με εξέπληξε, κατ' αρνητικό όμως τρόπο. Ο Κατηγορούμενος, ο οποίος καθ΄ όλη τη διάρκεια της μαρτυρίας του κόμπιαζε, απαντούσε απροσδιόριστα και με ασάφεια, περιέπεσε σε αντιφάσεις και κρίνω ότι δεν είπε την αλήθεια. Για λόγους που επεξηγούνται στη συνέχεια δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του Κατηγορουμένου. Το σημείο σύγκρουσης των ενεχομένων οχημάτων δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση. Επί του προκειμένου ούτε η μαρτυρία του ΜΚ1 τέθηκε υπό αμφισβήτηση. Εν πάση περιπτώσει, παρατηρώ ότι ο μάρτυρας ανέφερε πως ο λόγος που καθόρισε το σημείο Χ επί του τεκμηρίου 3 ως το σημείο σύγκρουσης, είναι η ύπαρξη κομματιασμένων γυαλιών στο δρόμο. Τα εν λόγω θρύψαλα ο ΜΚ1 τα απέδωσε στα φώτα του φορτηγού, δηλαδή του οχήματος του Κατηγορουμένου. Ενόψει της πραγματικής μαρτυρίας (η ζημία του φορτηγού εντοπίζεται στην αριστερή πισινή γωνία), κρίνω την υπόδειξη του ΜΚ1, δηλαδή ότι το σημείο Χ είναι το σημείο σύγκρουσης ως ορθή και ως εκ τούτου την αποδέχομαι. Βασικός πυλώνας υπεράσπισης του Κατηγορουμένου είναι η παρουσία σκύλου στο δρόμο. Είναι στη βάση αυτού του γεγονότος που ο Κατηγορούμενος υποστήριξε το εύλογο των ενεργειών του. Παρόλα ταύτα, προκύπτει ότι ο Κατηγορούμενος, ο μόνος από τους δύο οδηγούς που υποστήριξε την παρουσία σκύλου, στην ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία του περιέπεσε σε σοβαρές αντιφάσεις. Στην κατάθεση που ο Κατηγορούμενος έδωσε στο ΜΚ1, τεκμήριο 4 ενώπιον του Δικαστηρίου, η παρουσία σκύλου στο δρόμο προκύπτει ως ακολούθως "αντιλήφθηκα από πολύ μακριά ένα σκύλο να διασταυρώνει το δρόμο από τα αριστερά και να πηγαίνει προς τα δεξιά.(πιο κάτω). σε πολύ κοντινή απόσταση από το σκύλο ο σκύλος άλλαξε πορεία και κατευθύνθηκε πάλι στα αριστερά από όπου είχε εμφανιστεί". Στην ένορκο μαρτυρία του ο Κατηγορούμενος διαφοροποιήθηκε αναφορικά με τις κατ' ισχυρισμό ενέργειες του σκύλου. Επί του προκειμένου ανάφερε ότι: "Α. Ναι, σε κάποιο σημείο ο σκύλος γύρισε προς την κατεύθυνση στην οποία ήρθε, από τα χωράφια. Ε. Δηλαδή έφυγε εκτός αυτοκινητόδρομου; Α. Ναι. Ε. Μετά τι έγινε; Α. Σε απόσταση περίπου 5-6μ. ο σκύλος ξαναγύρισε στο δρόμο." Γίνεται αντιληπτό ότι ενώ στο τεκμήριο 4 ο σκύλος προσεγγίζει το όχημα του Κατηγορουμένου από τα δεξιά ως η κατεύθυνση του τελευταίου, στην ένορκο μαρτυρία του η εν λόγω προσέγγιση γίνεται από τα αριστερά. Ό,τι παρέμεινε σταθερό είναι η λωρίδα κυκλοφορίας στην οποία ευρίσκετο το όχημα του Κατηγορουμένου, ως επίσης οι ενέργειες του Κατηγορουμένου, δηλαδή ο ελιγμός προς τα δεξιά. Γιατί ο Κατηγορούμενος μετέβαλε τη θέση του και ποια από τις δύο θέσεις είναι ορθή, παρέμεινε άγνωστο για το Δικαστήριο. Γεγονός είναι πως ούτε την Κατηγορούσα Αρχή απασχόλησε το εν λόγω σημείο. Παρόλα ταύτα, κρίνω πως αυτή η διαφοροποίηση της θέσης του Κατηγορουμένου και μάλιστα αναιτιολόγητη, είναι καθοριστική της αξιοπιστίας του. Εάν ο Κατηγορούμενος ψεύσθηκε στην κρισιμότερη πτυχή της υπεράσπισής του, ή ακόμη, εάν απλώς δεν ήταν βέβαιος για την ακρίβεια και ορθότητα αυτού του κατά τ' άλλα σημαντικού γεγονότος, πως είναι δυνατό το Δικαστήριο να αποδεχτεί τη μαρτυρία του και να υιοθετήσει ως ορθή οιανδήποτε από τις θέσεις του; Άλλωστε, ποια εκ των δύο θέσεων είναι ορθή, δεν επεξηγήθηκε από την Υπεράσπιση. Προκύπτει λοιπόν ότι στην κρισιμότερη πτυχή της υπεράσπισης ο Κατηγορούμενος δεν παρέμεινε συνεπής, αλλά αντιφατικός και ως εκ τούτου επιπόλαιος. Περαιτέρω, η αναλήθεια του Κατηγορουμένου προκύπτει και από την αιτιολόγηση που έδωσε για τη συχνή χρήση των φρένων του οχήματός του. Σύμφωνα με τον Κατηγορούμενο η συχνή χρήση των φρένων, δεν ήταν μόνο για να ελαττώσει ταχύτητα αλλά και για να προειδοποιήσει τους οδηγούς που ακολουθούσαν ότι υπήρχε εμπόδιο στο δρόμο. Η εν λόγω θέση, όχι μόνο δεν συνάδει αλλά και αναιρεί τον ισχυρισμό του Κατηγορουμένου ότι εξέτασε την τροχαία κίνηση που τον ακολουθούσε και "μέχρι αρκετή απόσταση δεν είδε αυτοκίνητο πίσω". Εάν έτσι είχαν τα πράγματα η προειδοποίηση ακολουθούντων οχημάτων ήταν άνευ σημασίας, αφού δεν υπήρχαν τέτοια οχήματα. Όταν κατά την αντεξέταση επισημαίνεται τούτο στον Κατηγορούμενο, η βεβαιότητα της ορθότητας των ενεργειών του διαφοροποιείται σε πιθανολόγηση και η νέα απάντηση ασαφής και απροσδιόριστη. Η απάντηση που έδωσε "μα δεν είπα ότι είχε, να προειδοποιήσω πιθανόν αυτά που ήταν μακριά." Το σύνολο της μαρτυρίας του Κατηγορουμένου περιγράφει τούτον ως άτομο που δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο με σκοπό να πει την αλήθεια. Έντονο το στοιχείο της μεταβολής της μαρτυρίας του κατά τρόπο που ο ίδιος έκρινε ότι εξυπηρετούσε την υπόθεσή του. Κρίνω πως τα στοιχεία που υποδείχθηκαν είναι ουσιώδη και ως εκ τούτου η αναλήθεια του Κατηγορουμένου σε αυτή την πτυχή της μαρτυρίας του, δεν επιτρέπει την αποδοχή οποιουδήποτε μέρους τούτης (βλ. Αθανασίου ν. Κουνούνη (πιο πάνω) και Χριστοφίδης ν. Αστυνομίας Π.Ε. 100/06, ημερ. 23.01.07). Αντικείμενο κρίσης παραμένει βεβαίως η λωρίδα κυκλοφορίας στην οποία κινόντουσαν τα δύο οχήματα προ του δυστυχήματος. Σχετικές είναι οι θέσεις των δύο οδηγών, δηλαδή του ΜΚ2 και του Κατηγορουμένου. Παρεμβάλλω εδώ ότι ο κ. Αχιλλέως στο στάδιο των τελικών αγορεύσεων ισχυρίστηκε πως ο ΜΚ2 δεν αρνήθηκε ότι ο Κατηγορούμενος εκινείτο στην αριστερή λωρίδα. Εν πάση περιπτώσει, ανέφερε ο συνήγορος του Κατηγορουμένου, δεν υποβλήθηκε στον Κατηγορούμενο ότι εκινείτο στη δεξιά λωρίδα. Κρίνω πως οι εν λόγω εισηγήσεις δεν ευσταθούν. Για ότι αφορά το ΜΚ2 σχετικό είναι το τεκμήριο 6 (κατάθεση μάρτυρα), το οποίο υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου και αναφέρεται ότι "είδα ένα φορτηγό να κινείται στα δεξιά". Περαιτέρω, τυχόν αμφιβολίες σε σχέση με το πότε ο μάρτυρας είδε αυτό το φορτηγό, διευκρινίστηκαν κατά την αντεξέτασή του. Οι ακόλουθες απαντήσεις του μάρτυρα, για του λόγου του ασφαλές: "Ε. Αυτό που σας ρωτώ κύριε μάρτυρα είναι όταν το αντιληφθήκατε το φορτηγό να κινείται στον αυτοκινητόδρομο ήδη ήταν κοντά σας; Α. Όχι το φορτηγό το είδα και πιο πριν. Ε. Πόσο πιο πριν το είδατε; 500μ; 600μ; πόσο; Α. Δεν μπορώ να προσδιορίσω τώρα αλλά την ώρα, την τελευταία φάση που θυμούμαι σίγουρα ήταν στα δεξιά μου. Ε. Δηλαδή απ' όσα θυμάστε, όπως λέτε την τελευταία φάση, ότι το φορτηγό κινείτο στα δεξιά δεν αποκλείεται το φορτηγό να κινείτο προηγουμένως στην αριστερή λωρίδα, συμφωνείτε μαζί μου; Α. Απ' ότι το είδα εγώ ήταν στα δεξιά μου." Προκύπτει από τα πιο πάνω ότι ο ΜΚ2 όχι μόνο δεν άφησε περιθώριο αμφιβολίας για τη θέση που είχε το όχημα του Κατηγορουμένου αλλά μετά βεβαιότητας καθόρισε τούτη και μάλιστα σε συνάρτηση με το χρόνο, δηλαδή αμέσως προ του δυστυχήματος. Αξίζει ακόμη να σημειωθεί ότι η θέση της Υπεράσπισης δεν ήταν πως ο Κατηγορούμενος οδήγησε για κάποιο, έστω μικρό, χρονικό διάστημα το όχημά του στη δεξιά λωρίδα. Η θέση του Κατηγορουμένου ως προκύπτει από την ένορκο μαρτυρία του ήταν ότι έκανε ένα μικρό ελιγμό ο οποίος διήρκησε δευτερόλεπτα και αμέσως επέστρεψε στα αριστερά. Αυτή η θέση και παρά τις απαντήσεις του ΜΚ2, ουδέποτε υποβλήθηκε στο μάρτυρα από την Υπεράσπιση. Η παράλειψη υποβολής της αποδυναμώνει βεβαίως τη μεταγενέστερη έγερση της από τον Κατηγορούμενο εφόσον ουδέποτε τέθηκε κάτω από το πρίσμα της αντεξέτασης και άγνωστη παραμένει η επί του προκειμένου θέση του ΜΚ
3. Σκοπός άλλωστε της αντεξέτασης είναι να τεθούν οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί στους μάρτυρες της άλλης πλευράς, ούτως ώστε στο τέλος της ημέρας το Δικαστήριο να έχει την ευχέρεια συσχετισμού και αντιπαραβολής των εκατέρωθεν θέσεων επί των επίδικων θεμάτων (βλ. Frederickou Schools Co. Ltd κ.α. v. Acuac Inc. Πολ. Έφ. 8266 και 8530, ημερ. 10.10.02 και Ευγένιος Παναγιώτου κ.α. v. Αστυνομίας

(2000)2 ΑΑΔ 191, 199). Στην προκείμενη περίπτωση ο ΜΚ2 δεν έτυχε τέτοιας αντεξέτασης. Εν ολίγοις, ο ΜΚ2 παρέμεινε αναμφισβήτητος αναφορικά με τη θέση ότι προ του δυστυχήματος το όχημα του Κατηγορουμένου κινείτο στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας της κατεύθυνσής του. Είναι αλήθεια πως ούτε ο Κατηγορούμενος αντεξετάστηκε και αμφισβητήθηκε επί της θέσης ότι οδηγούσε το όχημά του στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας. Παρόλα ταύτα, στη δοσμένη περίπτωση η εν λόγω παράλειψη καθίσταται άνευ σημασίας εφόσον για όλους τους λόγους που προανέφερα η μαρτυρία του Κατηγορουμένου κρίνεται ως αναξιόπιστη. Αναμφισβήτητη μαρτυρία δυνατό να οδηγήσει σε συμπεράσματα, εφόσον βέβαια υπερπηδήσει τη σκόπελο της αμφιβολίας και κριθεί αξιόπιστη (βλ. Μουζέ ν. Λαμπρή

(1994)1 ΑΑΔ 216, 220 και Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(1999)2 ΑΑΔ 260, 267). Κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί με την υπό αναφορά μαρτυρία. Δυνάμει της αξιόπιστης και αποδεκτής μαρτυρίας καταλήγω ότι ο Κατηγορούμενος την 01.02.06 και αμέσως προ του δυστυχήματος οδηγούσε το όχημα του στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας της κατεύθυνσής του. Για άγνωστο λόγο ο Κατηγορούμενος διενήργησε ελιγμό προς τα αριστερά και απέκοψε την πορεία του οχήματος ΕΕΧ975 που ακολουθούσε στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας. Έχοντας υπόψη μου την πιο πάνω κατάληξη, ως τούτη προκύπτει από το σύνολο του ενώπιον μου μαρτυρικού υλικού, διαπιστώνω ότι η ενέργεια του Κατηγορουμένου δεν συνιστά μόνο απόφραξη αλλά και γενεσιουργό αιτία του δυστυχήματος (βλ. Γιωργαλλή ν. Αστυνομία

(2004)2 ΑΑΔ 21, 25 και Ξυπτερά ν. Κυπριανού

(1997)1 ΑΑΔ 1696, 1704). Αυτή η κατάληξη οδηγεί σε ένα μόνο αποτέλεσμα ήτοι, τη διαπίστωση της ενοχής του Κατηγορουμένου πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Στη βάση όλων των ανωτέρω κρίνω τον Κατηγορούμενο ένοχο της κατηγορίας που αντιμετωπίζει. (Υπ.) .......... Λ. Α. Παντελή, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο