← Κύπρος

Αστυνομία ν. Σάββα Γρηγορίου, Aρ. Υπόθεσης: 8184/06, 9 Οκτωβρίου, 2007

Αστυνομία ν. Σάββα Γρηγορίου, Aρ. Υπόθεσης: 8184/06, 9 Οκτωβρίου, 2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2007:B52 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Θ. Θωμά, Ε.Δ. Aρ. Υπόθεσης: 8184/06 Α σ τ υ ν ο μ ί α ν. Σάββα Γρηγορίου Κατηγορούμενου Ημερομηνία: 9 Οκτωβρίου,

  1. Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Α. Μιχαήλ. Για τον Κατηγορούμενο: κ. Μ. Πελεκάνος. Κατηγορούμενος παρών. ΑΠΟΦΑΣΗ Ο κατηγορούμενος με βάση το κατηγορητήριο της υπό εξέταση υπόθεσης αντιμετωπίζει 3 κατηγορίες οι οποίες στηρίζονται στον Περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμο (Ν.29/77). Πρόκειται για τα αδικήματα της καλλιέργειας (κατηγορία υπ΄ αρ. 1), της κατοχής (κατηγορία υπ΄ αρ. 2), και της κατοχής με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα (κατηγορία υπ΄ αρ. 3) έξι φυτών του γένους κάνναβης. Τα υπό εξέταση αδικήματα αποκαλύφθηκαν, κατά την εκδοχή της Κατηγορούσας Αρχής, κατά την 20ην 1.
  2. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφέρω ότι η υπεράσπιση στηριζόμενη στην ημερομηνία κατά την οποία αποκαλύφθηκαν τα υπό εξέταση αδικήματα ήγειρε θέμα παραβίασης του συνταγματικού δικαιώματος του κατηγορουμένου για διάγνωση της ποινικής του ευθύνης εντός ευλόγου χρόνου. Με το θέμα αυτό θα ασχοληθώ λεπτομερώς σε κατοπινό στάδιο της απόφασης μου. Οι μοναδικοί μάρτυρες τους οποίους παρουσίασε στο Δικαστήριο η Κατηγορούσα Αρχή ήταν τα δύο μέλη της Υ.ΚΑ.Ν. Λάρνακας Αν. Λοχίας 547 Δημήτρης Μιχαήλ (ΜΚ1) και Αστυνομικός 265 Βασίλης Βασιλείου (ΜΚ2). Συνοψίζω σε αδρές γραμμές τη μαρτυρία τους: τις πρώτες πρωινές ώρες της 20ης 1.04 οι δύο μάρτυρες, μετά από σχετική πληροφορία έθεσαν υπό παρακολούθηση φυτεία με φυτά κάνναβης στην κτηνοτροφική περιοχή Αραδίππου. Η φυτεία αποτελείτο από δύο αυτοσχέδια θερμοκήπια στα οποία υπήρχαν 12 γλάστρες και μέσα στις έξι από αυτές υπήρχαν φυτευμένα 6 φυτά κάνναβης (βλ. τις φωτογραφίες υπ΄ αριθμό 4 - 16 της δέσμης φωτογραφιών Τεκμήριο 1). Περί ώρα 10:15 έφθασε στο μέρος με το όχημα του ο κατηγορούμενος, ο οποίος διατηρούσε φάρμα (μάντρα) στο μέρος εκείνο. Αφού στάθμευσε το αυτοκίνητο του δίπλα από τη φάρμα του και σε απόσταση 30 περίπου μέτρων από τα θερμοκήπια πλησίασε τα θερμοκήπια προσεκτικά. Ξεσκέπασε το ένα θερμοκήπιο, στο οποίο υπήρχαν τα έξι φυτά, γονάτισε και άρχισε να περιποιείται τα φυτά. Αμέσως οι ΜΚ1 και 2 τον πλησίασαν, ο ΜΚ1 τον πληροφόρησε ότι διέπραττε τα αδικήματα της κατοχής και της καλλιέργειας φυτών κάνναβης και του επέστησε την προσοχή του στο Νόμο. Ο κατηγορούμενος απάντησε επί λέξει: "Να χαρείτε, πιάστε τα φυτά τζαι φύεται τζαι κάμετε πως εν με είδετε". Ακολούθως ο ΜΚ1 τον συνέλαβε για τα αυτόφωρα αδικήματα τα οποία διέπραττε, του επέστησε και πάλι την προσοχή του στο Νόμο και ο κατηγορούμενος απάντησε: "Τωρά εν να με συλλάβεις για τούντο πράμα; Εφύτεψα τα για να ποσκολιούμαι". Στη συνέχεια ο ΜΚ2 πήρε αριθμό φωτογραφιών της σκηνής (βλ. τη δέσμη φωτογραφιών - Τεκμήριο 1) και μετέφεραν τον κατηγορούμενο μαζί με τα ανευρεθέντα φυτά κάνναβης στα γραφεία της Υ.ΚΑ.Ν. Λάρνακας. Η υπεράσπιση παραδέχεται ότι τα 6 φυτά τα οποία βρέθηκαν από τους ΜΚ1 και 2 στα δύο θερμοκήπια αποτελούν φυτά του γένους κάνναβης. Αρνείται όμως ότι ο κατηγορούμενος είχε οποιαδήποτε σχέση με τα υπό αναφορά φυτά κάνναβης. Η θέση της υπεράσπισης ήταν ότι ο κατηγορούμενος αφού έφτασε στο υπό αναφορά μέρος, όπου βρίσκεται η φάρμα του ανέβηκε στο μεταλλικό κατασκεύασμα "σιλό", το οποίο έχει κάποιο ύψος για να ελέγξει αν υπήρχε σε αυτό τροφή για τα ζώα του. Όταν ανέβηκε στο "σιλό" είδε από ψηλά τα δύο θερμοκήπια και, μη γνωρίζοντας τι ακριβώς ήταν κατέβηκε από αυτό και κατευθύνθηκε προς αυτά. Μόλις πλησίασε τα θερμοκήπια και σήκωσε το νάιλον επενέβησαν οι ΜΚ1 και
  3. Σε καμιά περίπτωση δεν παραδέχθηκε ότι φύτεψε ο ίδιος τα υπό αναφορά φυτά και ότι αυτά ήταν δικά του. Ο κατηγορούμενος μετά την κλήση του σε απολογία προέβηκε σε δήλωση από τη θέση του. Στην ως άνω δήλωση αναφέρει μεταξύ άλλων ότι κατεβαίνοντας από το "σιλό" έπιασε το μάτι του κάτι νάιλον, πλησίασε κοντά για να δει τι ήταν και όταν τράβηξε το νάιλον άκουσε πίσω του μια φωνή να λέει "όπα δικέ μου επιάσαμεν σε". Γύρισε και τους είπε "ρε παιθκιά μου δεν είναι δικά μου, λάθος πιάστε τα και αφήστε με να φύω". Πλησίασαν για να τον συλλάβουν και τους είπε "τωρά να με συλλάβετε για τούτο το πράμα; αφού δεν είναι δικά μου, αφού δεν είναι δικά μου, τι να τα κάμω, φύτεψα τα για να ποσκολιούμε; Δεν είναι δικά μου αυτά." Παρακολούθησα με μεγάλη προσοχή και τους δύο μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Το Δικαστήριο θα προσεγγίσει τη μαρτυρία τους με ιδιαίτερη προσοχή έχοντας κατά νου ότι και οι δύο μάρτυρες προέρχονται από τις τάξεις της Αστυνομικής Δύναμης και ενδεχομένως το κίνητρο τους να ήταν η κατασκευή μιας ψεύτικης υπόθεσης εναντίον του κατηγορούμενου. Και οι δύο μάρτυρες άφησαν εξαίρετη εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα. Κρίνονται ως αντικειμενικοί, αμερόληπτοι, ανεξάρτητοι. Απάντησαν σε οτιδήποτε τους ζητήθηκε με ευθύτητα, αμεσότητα, χωρίς δισταγμούς και αμφιταλαντεύσεις. Περιέγραψαν τα γεγονότα με τόση καθαρότητα και σαφήνεια σε βαθμό που δεν άφησαν καμιά αμφιβολία στο Δικαστήριο ότι τα όσα περιέγραψαν στη μαρτυρία τους επεσυνέβησαν στην πραγματικότητα. Δεν παραγνωρίζω ότι στις γραπτές τους καταθέσεις προς την Αστυνομία (Τεκμήρια 2 και 4Α) οι οποίες αποτέλεσαν μέρος της κυρίως εξέτασης τους χρησιμοποιούν την ίδια σχεδόν φρασεολογία για να περιγράψουν τα διαδραματισθέντα γεγονότα. Αυτό σε ένα βαθμό ήταν αναμενόμενο ενόψει του ότι η δράση τους από τη στιγμή που έθεσαν υπό παρακολούθηση τα θερμοκήπια ήταν κοινή. Ειδικά όμως θα ήθελα να τονίσω ότι η περιγραφή των γεγονότων στις γραπτές τους καταθέσεις κατά τον ίδιο σχεδόν τρόπο δεν φανερώνει οποιαδήποτε μεταξύ τους συνεννόηση ή προσχεδιασμό στη μαρτυρία τους. Και οι δύο μάρτυρες αντεξετάστηκαν επί μακρόν από τον συνήγορο υπεράσπισης. Αν επρόκειτο για προσχεδιασμένη εκδοχή πιστεύω ότι αυτή θα κατέρρεε σαν χάρτινος πύργος από τα πρώτα στάδια της αντεξέτασης. Κάτι τέτοιο όμως δεν συνέβη. Η αξιοπιστία τους δεν κατέστη δυνατό να πληγεί ούτε κατ΄ ελάχιστο κατά την αντεξέταση τους. Ο συνήγορος του κατηγορουμένου επικαλέστηκε ως παράδειγμα της αναξιοπιστίας των μαρτύρων κατηγορίας το γεγονός ότι στην ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία τους αναφέρθηκαν σε γεγονότα τα οποία δεν περιλαμβάνονται στις γραπτές τους καταθέσεις προς την Αστυνομία (Τεκμήρια 3 και 4Α). Θα συμφωνούσα καταρχάς ότι στην ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία τους αναφέρθηκαν σε λεπτομέρειες οι οποίες δεν περιλαμβάνονται στις γραπτές τους καταθέσεις προς την Αστυνομία. Αναφέρω ως παράδειγμα το φορτηγό το οποίο κατέφθασε στη σκηνή, πριν την άφιξη του κατηγορουμένου, για να προμηθεύσει με τροφή το "σιλό" της φάρμας του κατηγορουμένου. Το γεγονός αυτό δεν περιλαμβάνεται στις γραπτές τους καταθέσεις προς την Αστυνομία. Δεν θα συμφωνούσα όμως ότι η παράλειψη τους να περιγράψουν κατά λεπτομερή τρόπο όλα όσα είχαν λάβει χώρα κατά το χρόνο που βρίσκονταν στη σκηνή αποκαλύπτει οποιαδήποτε αναξιοπιστία ή ακόμα και κακοπιστία τους. Θα το θεωρούσα πολύ φυσικό στην ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία τους να περιγράψουν λεπτομερέστερα τα διαδραματισθέντα γεγονότα, σε αντίθεση με τις γραπτές τους καταθέσεις προς την Αστυνομία, στις οποίες περιέγραψαν με συνοπτικό τρόπο τα γεγονότα, τα οποία οδήγησαν στη σύλληψη του κατηγορουμένου. Στην ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία τους τούς δόθηκε η δυνατότητα μέσω των ερωτήσεων που τους υποβάλλονταν κατά την κυρίως εξέταση και αντεξέταση τους να περιγράψουν λεπτομερώς όλα τα γεγονότα τα οποία επεσυνέβησαν καθ΄ ον χρόνο παρακολουθούσαν τη σκηνή όπου βρίσκονταν τα θερμοκήπια. Επιπλέον θα πρέπει να τονίσω ότι στην ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία τους δεν αναίρεσαν οτιδήποτε από τα όσα αναφέρονται στις γραπτές τους καταθέσεις προς την Αστυνομία. Ωστόσο δεν θα μπορούσα να μην σχολιάσω τον ισχυρισμό τους ο οποίος περιλαμβάνεται στις γραπτές τους καταθέσεις ότι ο κατηγορούμενος μετά που ξεσκέπασε το θερμοκήπιο άρχισε να περιποιείται τα φυτά. Στην ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία τους ο μεν ΜΚ1 ανέφερε ότι αυτό που είχε δει τον κατηγορούμενο να κάνει ήταν να αγγίζει τις γλάστρες και τα φυτά, ο δε ΜΚ2 ανέφερε ότι είχε δει τον κατηγορούμενο να κάμνει κάτι στις γλάστρες και στα φυτά, δεν μπόρεσε όμως να διακρίνει τι ήταν αυτό που έκαμνε ο κατηγορούμενος, διευκρινίζοντας όμως ότι ο κατηγορούμενος δεν σκάλισε αλλά ούτε και πότισε τα φυτά. Πιστεύω ότι δεν πρόκειται για αντιφατικό σημείο μεταξύ των γραπτών τους καταθέσεων προς την Αστυνομία και της προφορικής τους μαρτυρίας. Αντίθετα, θα το θεωρούσα ως επεξήγηση περισσότερο του τι εννοούσαν με τη λέξη "περιποιείτο" η οποία αναφέρεται στις γραπτές τους καταθέσεις προς την Αστυνομία. Όπως έχω ήδη αναφέρει η γραμμή της υπεράσπισης του κατηγορουμένου ήταν ότι μόλις κατέφθασε στο μέρος και στάθμευσε στο αυτοκίνητο του ανέβηκε στο μεταλλικό κατασκεύασμα (σιλό) το οποίο βρίσκεται δίπλα από τη φάρμα του για να ελέγξει αν υπήρχε σ΄ αυτό τροφή για τα ζώα της φάρμας του. Όταν ανέβηκε στο "σιλό" είδε από ψηλά τα θερμοκήπια και μη γνωρίζοντας τι ακριβώς ήταν κατέβηκε από το "σιλό" και κατευθύνθηκε στο σημείο που βρίσκονταν τα θερμοκήπια για να εξετάσει περί τίνος επρόκειτο. Και οι δύο μάρτυρες απέρριψαν ασυζητητί την ως άνω θέση της υπεράσπισης. Ήταν βέβαιοι ότι ο κατηγορούμενος μόλις κατέφθασε στο μέρος και κατέβηκε από το αυτοκίνητο του κατευθύνθηκε στο σημείο που βρίσκονταν τα θερμοκήπια. Ο συνήγορος υπεράσπισης προσπάθησε να αμφισβητήσει τη δυνατότητα των μαρτύρων κατηγορίας να έχουν ορατότητα από το μέρος που ήταν κρυμμένοι προς το σημείο που στάθμευσε το αυτοκίνητο του ο κατηγορούμενος, εις τρόπο ώστε δεν θα μπορούσαν να ήταν βέβαιοι για τις κινήσεις του κατηγορούμενου αμέσως μόλις είτε κατεβεί από το αυτοκίνητο του. Επιπλέον ο συνήγορος υπεράσπισης στηριζόμενος κατά μεγάλο μέρος στις φωτογραφίες υπ΄ αρ. 1-4 της δέσμης φωτογραφιών (Τεκμήριο 1) αμφισβήτησε το σημείο στο οποίο βρίσκονταν τα θερμοκήπια σε σχέση με τα δεμάτια σανού, τα οποία απεικονίζονται στις ως άνω φωτογραφίες. Η θέση του κου Πελεκάνου ήταν ότι τα υπό αναφορά θερμοκήπια δεν βρίσκονταν πίσω από τα δεμάτια, αλλά στο βάθος των φωτογραφιών στο σημείο που βρίσκεται το κίτρινο υποστατικό. Καταρχάς θα πρέπει να αναφέρω ότι και οι δυο μάρτυρες επεξήγησαν, κατά τρόπο που δεν άφηνε περιθώρια αμφιβολίας ότι είχαν ορατότητα προς το σημείο που στάθμευσε το αυτοκίνητο του ο κατηγορούμενος διαμέσου των διαδρόμων που σχημάτιζαν τα δεμάτια σανού, τα οποία ήταν σε σχήμα κυλίνδρου (βλ. τις φωτογραφίες υπ΄ αρ. 1, 2 και3). Από την άλλη, όπως και οι δύο μάρτυρες επεξήγησαν, ειδικά δε ο ΜΚ2 οι φωτογραφίες όπως είναι αποτυπωμένες δεν παρουσιάζουν την πραγματική κατάσταση που υπήρχε επί τόπου και δυνατό να ξεγελούν αυτόν που τις κοιτάζει. Κατά την εκδοχή τους οι φωτογραφίες αυτές δεν απεικονίζουν τις σωστές αποστάσεις που υπήρχαν στην πραγματικότητα. Ο ΜΚ2 ανέφερε ως παράδειγμα τη φωτογραφία υπ΄ αριθμό
  4. Στην εν λόγω φωτογραφία το κίτρινο υποστατικό που υπάρχει στο βάθος φαίνεται ως εάν να βρίσκεται ακριβώς πίσω από το αυτοκίνητο του κατηγορουμένου. Και όμως το υποστατικό αυτό στην πραγματικότητα βρισκόταν σε απόσταση 40-50 μέτρων πίσω από το σταθμευμένο αυτοκίνητο. Επιπλέον όπως και οι δύο μάρτυρες επεξήγησαν η κάθε μια από τις φωτογραφίες λήφθηκε από διαφορετικό οπτικό σημείο, εις τρόπον ώστε δεν παρέχεται η δυνατότητα για να διαφανεί μια πλήρης και ολοκληρωμένη άποψη της περιοχής που βρέθηκαν τα θερμοκήπια. Έχοντας κατά νου τα όσα αναφέρονται πιο πάνω καταλήγω ότι οι φωτογραφίες υπ΄ αρ. 1-4 της δέσμης φωτογραφιών Τεκμήριο 5, όπως είναι αποτυπωμένες δεν απεικονίζουν τις πραγματικές αποστάσεις μεταξύ των όσων απεικονίζονται σ΄ αυτές. Αντίθετα το Δικαστήριο αποδέχεται ανεπιφύλακτα τη θέση των ΜΚ ότι τα δύο θερμοκήπια βρίσκονταν ακριβώς πίσω από τα δεμάτια σανού, τα οποία απεικονίζονται στις φωτογραφίες υπ΄ αρ. 1-
  5. Πέραν των όσων έχω αναφέρει πιο πάνω θα ήθελα να υποδείξω ότι και οι δύο μάρτυρες, όπως επεξήγησαν είχαν ορατότητα προς το μεταλλικό κατασκεύασμα (σιλό) καθότι αυτό βρισκόταν σε κάποιο ύψος από το έδαφος. Και οι δύο μάρτυρες είχαν αναφερθεί στον οδηγό του φορτηγού με τις ζωοτροφές, ο οποίος κατέφθασε στο μέρος πριν την άφιξη του κατηγορουμένου και ανέβηκε στο "σιλό" για να το γεμίσει με τροφή. Κατ΄ επέκταση θα μπορούσαν να έβλεπαν και τον κατηγορούμενο στην περίπτωση που ανέβαινε στο "σιλό". Όσον αφορά την ανώμοτη δήλωση του κατηγορουμένου, όπως είναι ευρέως γνωστό η ανώμοτη δήλωση έχει κάποια αξία η οποία πρέπει να εξετάζεται μέσα στο σύνολο της μαρτυρίας αλλά όχι τέτοια που να ισοδυναμεί με μαρτυρία. (βλέπε Σάββας Ιωάννου Πλαστήρας και άλλος ν. Δημοκρατίας

(2001)2 ΑΑΔ 78). Το Δικαστήριο για τους λόγους που επεξήγησε λεπτομερώς πιο πάνω απέρριψε τη θέση του κατηγορουμένου ότι αμέσως μόλις έφθασε στη σκηνή ανέβηκε στο "σιλό" απ΄ όπου και είδε το θερμοκήπιο, χωρίς να γνωρίζει τι ακριβώς ήταν αυτό και τι περιείχε. Όσον αφορά τις υπόλοιπες δηλώσεις του κατηγορουμένου αυτό το οποίο προκύπτει αβίαστα από μια συνολική θεώρηση τους είναι ότι ο κατηγορούμενος δεν αμφισβητεί κατ΄ ουσία ότι της σύλληψης του προηγήθηκε κάποια συνομιλία με τους ΜΚ1 και
  1. Αμφισβητεί όμως το περιεχόμενο της συνομιλίας, όπως το μετέφεραν στις καταθέσεις τους οι ΜΚ1 και
  2. Ισχυρίζεται ότι τόνισε κατ΄ επανάληψη στους ΜΚ1 και 2 ότι τα φυτά δεν ήταν δικά του. Επιπλέον δεν αρνείται ότι ανέφερε τη φράση "εφύτεψα τα για να ποσκολιούμαι". Ισχυρίζεται όμως ότι η φράση αυτή λέχθηκε υπό τύπο ερώτησης και απορίας επειδή τα φυτά δεν ήταν δικά του. Δυστυχώς οι ως άνω δηλώσεις του κατηγορουμένου δεν θα μπορούσαν να γίνουν αποδεκτές για το λόγο ότι ενώπιον του Δικαστηρίου υπάρχει η αξιόπιστη μαρτυρία των ΜΚ1 και 2 η οποία αντικρούει τις ως άνω δηλώσεις του κατηγορουμένου. Επιπλέον θα ήθελα να τονίσω ότι ο ισχυρισμός του ότι υπέβαλε προς τους μάρτυρες κατηγορίας την πιο πάνω φράση υπό τύπον ερώτησης στερείται οποιασδήποτε λογικότητας. Με βάση την ενώπιον μου αποδεκτή μαρτυρία καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: Τις πρώτες πρωινές ώρες της 20ης.1.04 τα μέλη της Υ.ΚΑ.Ν. Λάρνακας Αν. Λοχίας Δημήτρης Μιχαήλ και Αστυνομικός Βάσος Βασιλείου (ΜΚ1 και 2) έθεσαν υπό παρακολούθηση φυτεία με φυτά κάνναβης στην κτηνοτροφική περιοχή Αραδίππου. Η φυτεία αποτελείτο από δύο αυτοσχέδια θερμοκήπια στα οποία υπήρχαν δώδεκα πλαστικές γλάστρες. Σε έξι από τις γλάστρες υπήρχαν φυτευμένα, στην κάθε μία από αυτές από ένα φυτό του γένους κάνναβης. Τα θερμοκήπια μαζί με τις γλάστρες και τα φυτά απεικονίζονται στις φωτογραφίες υπ΄ αρ. 3 - 9 της δέσμης φωτογραφιών - Τεκμήριο
  3. Τα υπό αναφορά θερμοκήπια περιφράσσοντο στις τρεις πλευρές τους από δεμάτια σανού σε σχήμα κυλίνδρου τα οποία ήταν ψηλότερα από τα δύο θερμοκήπια (βλ. την φωτογραφία υπ΄ αρ. 3 του Τεκμηρίου 1). Οι ΜΚ1 και 2 παρακολουθούσαν τη σκηνή κρυμμένοι μέσα σε διαδρόμους που σχημάτιζαν τα δεμάτια σανού τα οποία περιέφρασσαν τα υπό αναφορά θερμοκήπια. Πολύ κοντά στο σημείο που βρίσκονταν τα δύο θερμοκήπια, σε απόσταση 40-50 μ. βρισκόταν η φάρμα (μάντρα) του κατηγορουμένου. Πριν την άφιξη του κατηγορουμένου επισκέφθηκε τη σκηνή κάποιο φορτηγό με ζωοτροφές, ο οδηγός του οποίου ανέβηκε πάνω στο μεταλλικό κατασκεύασμα "σιλό" το οποίο βρίσκεται δίπλα από τη φάρμα του κατηγορούμενου (βλ. τη φωτογραφία υπ΄ αρ. 1 του Τεκμηρίου 1). Το μεταλλικό αυτό κατασκεύασμα χρησιμοποιείτο για αποθήκευση και φύλαξη των ζωοτροφών. Περί ώρα 10:15 το πρωί κατέφθασε στο μέρος ο κατηγορούμενος. Στάθμευσε το αυτοκίνητο του τύπου Pajero μπροστά από τα δεμάτια σανού, κοντά στο μεταλλικό κατασκεύασμα "σιλό" (βλ. τη φωτογραφία αρ. 1 του Τεκμηρίου 1). Από το σημείο που στάθμευσε το αυτοκίνητο του δεν μπορούσε να δει τα δύο θερμοκήπια με τα φυτά. Την ορατότητα του απέκοπταν τα δεμάτια σανού, τα οποία περιέφρασσαν τα δύο θερμοκήπια. Ο κατηγορούμενος μόλις κατέβηκε από το αυτοκίνητο του διέσχισε τα δεμάτια σανού, κατευθυνόμενος προς τα δύο θερμοκήπια. Αφού πήγε πάνω από το θερμοκήπιο με τα έξι φυτά κάνναβης σήκωσε το νάιλον το οποίο κάλυπτε τα φυτά, γονάτισε μπροστά από αυτά και άρχισε να αγγίζει τα φυτά και τις γλάστρες. Κατά τη στιγμή εκείνη εμφανίστηκαν μπροστά του οι ΜΚ1 και
  4. Ο ΜΚ1 τον πληροφόρησε ότι διέπραττε τα αδικήματα της κατοχής και της καλλιέργειας των φυτών κάνναβης και του επέστησε την προσοχή του στο Νόμο. Ο κατηγορούμενος, όπως ήταν γονατιστός έγειρε το σώμα του προς τα πίσω και τους ανέφερε επί λέξει: "Να χαρείται πιάστε τα φυτά τζιαι φύεται τζιαι κάμετε πως εν με είδετε". Ακολούθως ο ΜΚ1 τον συνέλαβε για τα αυτόφωρα αδικήματα της κατοχής και της καλλιέργειας των φυτών κάνναβης και ο κατηγορούμενος του απάντησε επί λέξει: "Τωρά εν να με συλλάβεις για τούντο πράμα; Εφύτεψα τα για να ποσκολιούμαι". Ακολούθως τα υπό αναφορά φυτά μεταφέρθηκαν στα γραφεία της Υ.ΚΑ.Ν. Λάρνακας. Την 21.1.04 ο ΜΚ2 παρέδωσε τα υπό αναφορά φυτά στην Κατερίνα Κονάρη, Χημικό του Κρατικού Χημείο για επιστημονικές εξετάσεις. Σύμφωνα με την έκθεση της κας Κονάρη (Τεκμήριο 4) τα υπό αναφορά φυτά είναι φυτά κάνναβης από τα οποία δεν έχει εξαχθεί η ρητίνη. Νομική πτυχή Θα ξεκινήσω την ανάλυση των συστατικών στοιχείων των αδικημάτων με τη δεύτερη κατηγορία, η οποία αφορά το αδίκημα της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξης Β. Συμφώνως των "λεπτομερειών αδικήματος" της κατηγορίας ο κατηγορούμενος σε άγνωστο χρόνο μέχρι και τις 20.1.04 στην κτηνοτροφική περιοχή Αραδίππου είχε στην κατοχή του ελεγχόμενο φάρμακο τάξης Β, ήτοι 6 φυτά κάνναβης χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας. Το άρθρο 32
(2)του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου Ν.29/77 απαιτεί όπως ο κατηγορούμενος έχει γνώση της ύπαρξης των γεγονότων που προβάλλονται από την Κατηγορούσα Αρχή (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Μάριου Αριστοτέλους
(2004)2 ΑΑΔ 166). Η έννοια του όρου "κατοχή" έχει επεξηγηθεί στην υπόθεση Ιωάννου άλλως Τίτος κ.α. ν. Δημοκρατίας
(2000)2 ΑΑΔ
  1. Στην υπόθεση αυτή για την ερμηνεία του όρου "κατοχή" αντλήθηκε καθοδήγηση από το Σύγγραμμα Archbold έκδοση 1994, reissue, παρ. 24-5 όπου πραγματεύονται οι διατάξεις της Firearms Act 1968, άρθρο 1, καθώς επίσης και από τις διατάξεις του δικού μας περί Εκρηκτικών Υλών Νόμου Κεφ.
  2. Όπως τονίζεται στην υπόθεση αυτή η φυσική κατοχή του αντικειμένου δεν αποτελεί προαπαιτούμενο για να στηρίξει καταδίκη. Η καταδίκη μπορεί να επιτευχθεί ακόμα και στην περίπτωση που το αντικείμενο βρίσκεται στην πραγματική κατοχή ή φύλαξη τρίτου προσώπου ή ακόμα φυλάγεται σε υποστατικό τρίτου προσώπου, εφόσον ο κατηγορούμενος διατηρεί τον έλεγχό του. Αξίζει επίσης να παραθέσω και το άρθρο 2
(3)του Ν.29/77 το οποίο προνοεί επί λέξει ότι "διά τους σκοπούς του παρόντος Νόμου, παν πρόσωπο θεωρείται ως έχων εν τη κατοχή αυτού οιαδήποτε αντικείμενα τελούνται υπό τον έλεγχο αυτού καίτοι ταύτα ευρίσκονται υπό τη φύλαξη ετέρου προσώπου". Στην υπό εξέταση υπόθεση, συμφώνως των ευρημάτων μου τα δύο θερμοκήπια με τα έξι φυτά κάνναβης βρίσκονταν σε κοντινή απόσταση, περί τα 30 - 40 μ. από τη φάρμα του κατηγορουμένου. Ο χώρος στον οποίο βρέθηκαν τα υπό αναφορά θερμοκήπια δεν ήταν περιφραγμένος ή διαχωρισμένος, αντίθετα ήταν "ανοικτός" χώρος. Δεν παραγνωρίζω ότι ενώπιον του Δικαστηρίου δεν υπάρχει μαρτυρία για το πρόσωπο το οποίο ήταν ο ιδιοκτήτης του χώρου στον οποίο βρέθηκαν τα υπό αναφορά θερμοκήπια. Όμως κατά την άποψη μου για τη θεμελίωση καταδίκης δεν ήταν απαραίτητη η παρουσίαση μαρτυρίας για τον ιδιοκτήτη του υπό αναφορά χώρου. Ο κατηγορούμενος, σύμφωνα με τα ευρήματα μου αμέσως μόλις κατέβηκε από το αυτοκίνητο του κατευθύνθηκε προς το σημείο που βρίσκονταν τα δύο θερμοκήπια, διασχίζοντας τα δεμάτια σανού, τα οποία περιέβαλλαν τα θερμοκήπια και τα οποία εμπόδιζαν την ορατότητα προς τα θερμοκήπια από το σημείο που στάθμευσε το αυτοκίνητο του ο κατηγορούμενος. Τα ευρήματα τα οποία έχω περιγράψει αμέσως πιο πάνω με οδηγούν στο αναπόδραστο συμπέρασμα ότι ο κατηγορούμενος γνώριζε την ύπαρξη των υπό αναφορά θερμοκηπίων με τα έξι φυτά κάνναβης στο συγκεκριμένο σημείο. Εν συνεχεία ο κατηγορούμενος αφού σήκωσε το νάιλον που κάλυπτε τις γλάστρες με τα φυτά γονάτισε μπροστά από αυτά και τα άγγιζε. Επιπλέον επισημαίνω τις πρώτες του δηλώσεις στις οποίες προέβηκε μόλις ο ΜΚ1 τον πληροφόρησε για τα αδικήματα που διέπραττε και ακολούθως μόλις τον πληροφόρησε ότι ήταν υπό σύλληψη για τα αυτόφωρα αδικήματα. Ο κατηγορούμενος σε καμιά περίπτωση δεν αρνήθηκε ότι είχε γνώση της ύπαρξης τόσο των θερμοκηπίων, όσο και των φυτών κάνναβης που βρίσκονταν μέσα σε αυτά. Αντίθετα από τις ως άνω δηλώσεις του συνάγεται αβίαστα το συμπέρασμα ότι ο κατηγορούμενος γνώριζε την ύπαρξη των δύο θερμοκηπίων και των έξι φυτών κάνναβης που υπήρχαν μέσα σε αυτά. Κατάληξη μου είναι ότι η Κατηγορούσα Αρχή πέτυχε να αποδείξει την κατοχή των έξι φυτών κάνναβης από τον κατηγορούμενο. Δεν παραγνωρίζω ότι οι επιστημονικές εξετάσεις, οι οποίες επακολούθησαν της ανεύρεσης των φυτών δεν αποκάλυψαν την ύπαρξη δακτυλικών αποτυπωμάτων επί των γλάστρων στις οποίες ήταν φυτευμένα τα φυτά (βλέπε την έκθεση του εμπειρογνώμονα Κερίμη - Τεκμήριο 2). Το γεγονός όμως αυτό κατά την άποψη μου δεν αποδυναμώνει την κατηγορία. Ενώπιον του Δικαστηρίου υπάρχει η μαρτυρία την οποία έχω περιγράψει λεπτομερώς πιο πάνω, με βάση την οποία συνάγεται αβίαστα η κατοχή των έξι φυτών κάνναβης από τον κατηγορούμενο. Είμαι της άποψης ότι η υπό εξέταση υπόθεση θα πρέπει να διαχωριστεί από την υπόθεση Μάριος Κάππελος ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 47/2006 ημερ. 23.5.07. Στην υπόθεση εκείνη, τα γεγονότα της οποίας ήταν εντελώς διαφορετικά από αυτά της υπό εξέταση υπόθεσης κρίθηκε ότι η παράλειψη των ανακριτικών αρχών να υποβάλουν τα ανευρεθέντα ναρκωτικά σε επιστημονικές εξετάσεις έπρεπε να είχε δημιουργήσει πολλά ερωτηματικά στο πρωτόδικο δικαστήριο και ήταν ένας από τους λόγους που οδήγησαν το Εφετείο στην ακύρωση της καταδίκης του εφεσείοντα. Στην υπό εξέταση υπόθεση τα ανευρεθέντα δοχεία, όπως έχω αναφέρει υπεβλήθησαν σε επιστημονικές εξετάσεις. Το άρθρο 6
(1)
(2)του Ν.29/77 καθιστά παράνομη την κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου. Σύμφωνα με το κοινά αποδεκτό περιεχόμενο της έκθεσης της Χημικού Κατερίνας Κονάρη τα έξι επίδικα φυτά είναι φυτά κάνναβης από τα οποία δεν έχει εξαχθεί η ρητίνη. Σύμφωνα με τον Πρώτο πίνακα μέρος ΙΙ του Ν.29/77 η κάνναβης και η ρητίνη καννάβεως περιλαμβάνονται στα ελεγχόμενα φάρμακα τάξεως Β. Όσον αφορά την ημερομηνία διάπραξης του αδικήματος υπενθυμίζω ότι ο κατηγορούμενος συνελήφθη στο σημείο όπου βρίσκονταν τα θερμοκήπια με τα επίδικα φυτά κάνναβης κατά την 20ην 1.04. Με βάση τα όσα περιγράφω πιο πάνω καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει καταφέρει να αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό όλα τα συστατικά στοιχεία της 2ης κατηγορίας. Η κατηγορία υπ΄ αριθμό 1 αφορά το αδίκημα της καλλιέργειας φυτών καννάβεως. Συμφώνως των "λεπτομερειών αδικήματος" της κατηγορίας ο κατηγορούμενος σε άγνωστο χρόνο μέχρι και τις 20.1.04 στην κτηνοτροφική περιοχή Αραδίππου καλλιέργησε έξι φυτά του γένους κάνναβης χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας. Το άρθρο 7
(1)(α) του Ν.29/77 απαγορεύει την καλλιέργεια οποιουδήποτε φυτού του γένους κάνναβης. Το άρθρο 7
(2)του ιδίου Νόμου καθιστά αδίκημα την καλλιέργεια ή τη φύτευση οποιουδήποτε φυτού του γένους κάνναβης. Στην υπό εξέταση υπόθεση η ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία δεν αποκάλυψε ότι ο κατηγορούμενος κατά το χρόνο που παρακολουθείτο από τους ΜΚ1 και 2 είχε προβεί σε οποιαδήποτε πράξη καλλιέργειας, όπως π.χ. σκάλισμα ή πότισμα των επίδικων φυτών κάνναβης. Η μοναδική ενέργεια του κατηγορουμένου σε σχέση με τα επίδικα φυτά, την οποία μετέφεραν στο Δικαστήριο οι ΜΚ1 και 2 ήταν ότι άγγιζε τα επίδικα φυτά και τα δοχεία στα οποία αυτά ήταν φυτευμένα. Το άγγιγμα των επίδικων φυτών δεν μπορεί κατά την άποψή μου να θεωρηθεί ως πράξη καλλιέργειάς τους. Από την άλλη όμως δεν θα μπορούσα να παραγνωρίσω τη δήλωση - παραδοχή του κατηγορουμένου προς τον ΜΚ1, η οποία ακολούθησε της σύλληψης του ότι φύτεψε τα επίδικα φυτά για να "ποσκολιέται". Κατά την άποψη μου η καλλιέργεια αποτελείται από όλες εκείνες τις πράξεις, όπως η προετοιμασία του εδάφους, το φύτευμα, λίπασμα, πότισμα κλπ οι οποίες καταλήγουν στην παραγωγή και τη συγκομιδή (βλ. και το Σύγγραμμα Oxford Advanced Learner΄s Dictionary 4th edition 1989 σελ. 291 στο οποίο δίνεται η ερμηνεία της λέξης "cultivate"). Κατά την άποψη μου το "φύτευμα" αποτελεί μέρος της καλλιέργειας των επίδικων φυτών κάνναβης. Η παραδοχή του κατηγορουμένου ότι φύτεψε τα επίδικα φυτά κάνναβης συνάδει απόλυτα με την επί τόπου κατάσταση, την οποία εντόπισαν στη σκηνή οι ΜΚ1 και 2. Υπενθυμίζω ότι τα έξι επίδικα φυτά βρέθηκαν φυτευμένα σε έξι πλαστικά δοχεία. Σύμφωνα με το αδιαμφισβήτητο περιεχόμενο των φωτογραφιών υπ΄ αριθμό 6-17 του Τεκμηρίου 1, στις οποίες απεικονίζονται τα επίδικα φυτά μερικά από αυτά παρουσιάζονται αρκετά ανεπτυγμένα. Συγκεκριμένα τα φυτά τα οποία απεικονίζονται στις φωτογραφίες υπ΄ αρ. 11 και 12 έχουν ύψος που φθάνει τα 40 εκατοστά. Πιστεύω ότι αν τα επίδικα φυτά δεν ήταν υπό καλλιέργεια δεν θα υπήρχε λόγος να βρίσκονταν φυτευμένα στις γλάστρες τους. Στο σημείο αυτό αξίζει να τονίσω ότι το άρθρο 7
(2)του Ν.29/77 καθιστά αδίκημα την καλλιέργεια ή τη φύτευση οποιουδήποτε φυτού κάνναβης. Θα μπορούσε λοιπόν η υπό εξέταση κατηγορία να αναφέρετο σε φύτευση και όχι σε καλλιέργεια φυτών κάνναβης, αφού το άρθρο αυτό καθιστά αδίκημα κατά τον ίδιο τρόπο τόσο την καλλιέργεια όσο και τη φύτευση φυτών κάνναβης. Το Δικαστήριο με βάση τις εξουσίες που του παρέχει το άρθρο 85
(4)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155 θα μπορούσε να προχωρήσει αυτεπάγγελτα στην τροποποίηση του υπό εξέταση κατηγορητηρίου, προσθέτοντας κατηγορία για το αδίκημα της φύτευσης φυτών κάνναβης, εις τρόπο ώστε να συνάδει με την παραδοχή του κατηγορουμένου ότι φύτεψε τα επίδικα φυτά. Ενόψει όμως της κατάληξης μου ότι η φύτευση αποτελεί μέρος της καλλιέργειας των φυτών κάνναβης θεωρώ ότι δεν καθίσταται αναγκαία η τροποποίηση της σχετικής κατηγορίας. Ένα εκ των επιχειρημάτων του συνηγόρου του κατηγορουμένου ήταν ότι η σύλληψη του κατηγορούμενου από τον ΜΚ1 ήταν παράνομη και κατ΄ επέκταση η δήλωση στην οποία προέβηκε αμέσως μετά τη σύλληψη του θα πρέπει να αγνοηθεί από το Δικαστήριο. Δεν θα συμφωνούσα με το ως άνω επιχείρημα. Και οι δύο μάρτυρες επεξήγησαν ότι τα γεγονότα τα οποία προηγήθηκαν της σύλληψης του κατηγορουμένου, όπως τα περιέγραψαν στη μαρτυρία τους τούς δημιούργησαν την εύλογη υπόνοια ότι ο κατηγορούμενος διέπραττε τα αυτόφωρα αδικήματα της κατοχής και της καλλιέργειας των φυτών κάνναβης. Με βάση τις υπόνοιες αυτές ο ΜΚ1 προέβηκε στη σύλληψη του κατηγορουμένου. Ο κατηγορούμενος κατά την άποψη μου διέπραττε στην παρουσία των ΜΚ1 και 2 τα αυτόφωρα αδικήματα που αναφέρθηκαν πιο πάνω με αποτέλεσμα οι ΜΚ1 και 2 να δικαιούντο να συλλάβουν τον κατηγορούμενο χωρίς να προηγηθεί η έκδοση δικαστικού εντάλματος σύλληψής του (βλ. το άρθρο 11.3 του Συντάγματος και το άρθρο 14 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155). Με βάση τα όσα περιγράφω πιο πάνω καταλήγω ότι η σύλληψη του κατηγορουμένου ήταν καθόλα νόμιμη. Κατ΄ επέκταση και η υπό εξέταση δήλωση του κατηγορουμένου αποτελεί μαρτυρία η οποία λήφθηκε νόμιμα. (Merthodja v. Police
(1987)2 CLR 227, Αστυνομία ν. Γιάλλουρου
(1992)2 ΑΑΔ 147, Δημοκρατία ν. Κυπριανίδη κ.α.
(1994)2 ΑΑΔ 37, David Parris v. Δημοκρατίας
(1999)2 ΑΑΔ 186, Γιαννίδης ν. Αστυνομίας
(2002)2 ΑΑΔ). Με βάση τα όσα αναφέρω πιο πάνω καταλήγω ότι έχουν αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό τα συστατικά στοιχεία και της 1ης κατηγορίας. Η κατηγορία υπ΄ αρ. 3 αφορά το αδίκημα της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξης Β με σκοπό την προμήθεια του σε άλλα πρόσωπα. Συμφώνως των "λεπτομερειών αδικήματος" της κατηγορίας ο κατηγορούμενος σε άγνωστο χρόνο μέχρι και τις 20.1.04 στην κτηνοτροφική περιοχή Αραδίππου στην επαρχία Λάρνακας είχε στην κατοχή του ελεγχόμενο φάρμακο τάξεως Β, δηλαδή έξι φυτά του γένους κάνναβης με σκοπό να τα προμηθεύσει σε άλλα πρόσωπα χωρίς άδεια από τον Υπουργό Υγείας. Το άρθρο 30Α στο οποίο ουσιαστικά στηρίζεται η υπό εξέταση κατηγορία προνοεί επί λέξει τα ακόλουθα: "Εφόσον ήθελε αποδειχθεί ότι πρόσωπο καλλιέργησε ή κατείχε ή μετέφερε ελεγχόμενο φάρμακο ή ουσία που αναφέρεται στην πρώτη στήλη, θεωρείται ότι καλλιέργησε ή κατείχε ή μετέφερε το ελεγχόμενο αυτό φάρμακο ή την ουσία με σκοπό να το προμηθεύσει σε τρίτο πρόσωπο εκτός αν ικανοποιήσει το Δικαστήριο για το αντίθετο". Από τον τρόπο με τον οποίο είναι διατυπωμένο το ως άνω άρθρο καθίσταται φανερό ότι στην περίπτωση των φυτών κάνναβης το αδίκημα το οποίο δημιουργεί το άρθρο αυτό είναι η καλλιέργεια φυτών κάνναβης με σκοπό την προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα και όχι η κατοχή φυτών κάνναβης με σκοπό την προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα, όπως λανθασμένα κατά την άποψη μου αναφέρεται στην υπό εξέταση κατηγορία. Φυσικά η αναφορά της υπό εξέταση κατηγορίας σε κατοχή και όχι σε καλλιέργεια φυτών κάνναβης με σκοπό την προμήθεια τους σε άλλα πρόσωπα δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί μοιραία για την υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής. Το Δικαστήριο και σ΄ αυτήν την περίπτωση με βάση την ευχέρεια που του παρέχει το άρθρο 85
(4)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155 θα μπορούσε να προβεί στην τροποποίηση του κατηγορητηρίου αυτεπάγγελτα και να προσθέσει κατηγορία για το αδίκημα της καλλιέργειας των φυτών κάνναβης με σκοπό την προμήθεια τους σε άλλα πρόσωπα, ιδιαίτερα έχοντας κατά νου ότι έχει αποδειχθεί εναντίον του κατηγορουμένου το αδίκημα της καλλιέργειας των επίδικων φυτών κάνναβης (1η κατηγορία). Για την καλλιέργεια φυτών κάνναβης ο ελάχιστος αριθμός που προβλέπεται στη δεύτερη στήλη του άρθρου 30(Α) για να τεθεί σε εφαρμογή το άρθρο αυτό είναι τρία φυτά. Όπως είναι νομολογιακά καθιερωμένο σε ποινικές υποθέσεις η δημιουργία μαχητού τεκμηρίου, όπως το τεκμήριο που καθιερώνει το άρθρο 30Α του Νόμου 29/77 δεν μπορεί κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες να μεταθέσει το βάρος απόδειξης στον κατηγορούμενο. Στην υπόθεση Σκούλλου ν. Δημοκρατίας
(2000)2 ΑΑΔ 87 η οποία υιοθετήθηκε στην πολύ πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Νίκος Μαυρίκιος ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 89/06, ημερ. 4.7.07, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με τη δημιουργία μαχητού τεκμηρίου: "Άποψη μας είναι ότι η δημιουργία μαχητού τεκμηρίου μπορεί να συμβιβασθεί με το θεμελιώδες τεκμήριο της αθωότητας εφόσον - (α) τα συμπεράσματα, τα οποία προκύπτουν από την απόδειξη γεγονότων, συναρτώνται άμεσα και αποτελούν φυσιολογικό επακόλουθο των γεγονότων αυτών, οπόταν, με την καθιέρωση τους, ιχνηλατείται αυτό που φυσιολογικά προκύπτει και όχι ανεξάρτητο μη τεκμηριωθέν γεγονός· (β) το αποδεικτικό βάρος, το οποίο εναποτίθεται στον κατηγορούμενο για την απόσειση τους (των επίμαχων συμπερασμάτων), δεν εκτείνεται πέραν της δημιουργίας λογικής αμφιβολίας για την ύπαρξη των φυσιολογικών επακόλουθων· και (γ) το βάρος απόδειξης της κατηγορίας - (το αποδεικτικό βάρος) - παραμένει στους ώμους της Κατηγορούσας Αρχής καθ΄ όλη τη διάρκεια της δίκης και δε μετατίθεται, με τη δημιουργία μαχητού τεκμηρίου, οποιοδήποτε μέρος του." Στην υπό εξέταση υπόθεση η προσκομησθείσα μαρτυρία δεν κατόρθωσε να αποκαλύψει καθ΄ οιονδήποτε τρόπο ότι η πρόθεση του κατηγορουμένου με την καλλιέργεια των επίδικων φυτών ήταν να τα προμηθεύσει σε άλλα πρόσωπα. Πιστεύω ότι ήταν απαραίτητη η προσαγωγή μαρτυρίας από την Κατηγορούσα Αρχή από την οποία να αποκαλύπτετο ότι πρόθεση του κατηγορουμένου ήταν η διάθεση των επίδικων φυτών. Θα μπορούσε για παράδειγμα να παρουσιαστεί μαρτυρία για την ποσότητα των γραμμαρίων κάνναβης την οποία αναμένετο να αποδώσει κάθε φυτό. Η τυχόν μεγάλη ποσότητα που θα παρήγαγαν συνολικά τα φυτά θα μπορούσε να ήταν ένα από τα στοιχεία από τα οποία θα διαφαίνετο η πρόθεση του κατηγορουμένου να διαθέσει σε τρίτους την παραγωγή των επίδικων φυτών. Δυστυχώς όμως ενώπιον του Δικαστηρίου δεν υπάρχει ίχνος μαρτυρίας για την ποσότητα κάνναβης που θα μπορούσαν να παράξουν τα επίδικα φυτά. Δεν παραγνωρίζω ότι ο κατηγορούμενος, όπως υπήρξε κοινό έδαφος δεν ήταν χρήστης ναρκωτικών. Από την άλλη όμως δεν θα μπορούσα να μην λάβω υπόψη μου την επεξήγηση που έδωσε στους ΜΚ1 και 2 ότι φύτεψε τα επίδικα φυτά για να "ποσκολιέται" δηλαδή για να περνά τον καιρό του. Καμιά μαρτυρία δεν παρουσιάστηκε από την Κατηγορούσα Αρχή η οποία θα μπορούσε να ανατρέψει την επεξήγησή του ότι σκοπός του με την καλλιέργεια των επίδικων φυτών δεν ήταν να περνά τον καιρό του αλλά για να προβαίνει σε διάθεσή τους σε τρίτα πρόσωπα. Με βάση τα όσα έχω αναφέρει πιο πάνω καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό ότι πρόθεση του κατηγορούμενου με την καλλιέργεια των επίδικων φυτών ήταν να τα προμηθεύσει σε τρίτα πρόσωπα. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορουμένου ήγειρε ζήτημα αντισυνταγματικότητας του άρθρου 30Α του Ν.29/77 στο οποίο στηρίζεται η υπό εξέταση κατηγορία. Όμως, ενόψει της ως άνω κατάληξής μου θεωρώ ότι δεν καθίσταται αναγκαία η εξέταση της συνταγματικότητας του ως άνω άρθρου. Στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας του συνηγόρου του κατηγορουμένου ήταν η εισήγηση του για παραβίαση του συνταγματικού δικαιώματος του κατηγορουμένου για διάγνωση της ποινικής του ευθύνης εντός ευλόγου χρόνου. Ο συνήγορος διατείνεται ότι υπήρξε αδικαιολόγητη καθυστέρηση τόσο στην καταχώρηση του κατηγορητηρίου της υπόθεσης, όσο και στην εκδίκαση της υπόθεσης. Σύμφωνα με τη νομολογία μας το εύλογο διάστημα αποφασίζεται με καθιερωμένα κριτήρια όπως η πολυπλοκότητα της υπόθεσης, η σημασία για εκείνον που υποβάλει το αίτημα, η στάση των αρχών και η συμπεριφορά του ιδίου του αιτούντος (βλ. Καυκαρής ν. Δημοκρατίας
(1990)2 ΑΑΔ 203 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Μενελάου
(2004)2 ΑΑΔ 223. Στο σύγγραμμα των D.J. Harris, M. O Bogle, C. Warbrick "law of the Eyropean Convention on Human Rights" το οποίο αναφέρεται στην υπόθεση Μενελάου (ανωτέρω) αναφέρονται σε μετάφραση τα ακόλουθα: "Το εύλογο του χρόνου της δικαστικής διαδικασίας τόσο στις ποινικές όσο και μη ποινικές υποθέσεις, εξαρτάται από τα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης. Δεν υπάρχει δογματικά καθορισμένο διάστημα. Παράγοντες που πάντοτε λαμβάνονται υπόψη είναι η πολυπλοκότητα της υπόθεσης, η συμπεριφορά του αιτητή και η συμπεριφορά των αρμοδίων διοικητικών και δικαστικών αρχών. Κανένας ειδικός παράγοντας δεν είναι καθοριστικός. Η ορθή προσέγγιση είναι, η εξέταση πρώτα των παραγόντων ξεχωριστά και μετά να υπολογιστούν οι σωρευτικές τους επιπτώσεις. Μολονότι, ειδικές περιπτώσεις αργοπορίας που βαρύνουν την πολιτεία μπορεί να μη φαίνονται εύλογες, δυνατόν να κριθούν εύλογες, αν οι πιο πάνω παράγοντες προσμετρήσουν. Δεν εφαρμόζεται οποιαδήποτε συγκεκριμένη αρχή αναφορικά με το χρονικό τούτο διάστημα, τουλάχιστον ρητά, όταν υπολογίζεται το εύλογο του χρόνου. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο απλά υπολογίζει το ίδιο το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Όταν δεν το κάνει αυτό, πρέπει να έχει υπόψη του ότι άρθρο 6 απαιτεί μόνο τέτοια ταχύτητα η οποία θα είναι συμβατή με τον ορθό τρόπο απονομής της Δικαιοσύνης." Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Καψού
(2004)2 ΑΑΔ 127: "Τόσο η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων όσο και η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου θεωρεί το δικαίωμα για δίκη εντός ευλόγου χρόνου ως εξαιρετικής σημασίας για την ορθή, αποτελεσματική και αξιόπιστη απονομή της Δικαιοσύνης. Ευθύνη προς τούτο φέρει το κράτος που είναι υπεύθυνο για την καλή οργάνωση του δικαστικού συστήματος ούτως ώστε να επιτυγχάνεται η εκδίκαση τόσο των πολιτικών υποθέσεων και ιδιαίτερα των ποινικών υποθέσεων μέσα σε εύλογο χρόνο. (Βλέπε: Konig v. Germany
(1978)2 E.H.R.R.170 και Sussman v. Germany
(1998)25 E.H.R.R. 64). Εξάλλου με το Άρθρο 35 του Κυπριακού Συντάγματος επιβάλλεται υποχρέωση σε κάθε μια από τις τρεις εξουσίες, τη νομοθετική, την εκτελεστική και τη δικαστική όπως διασφαλίζουν την αποτελεσματική εφαρμογή των διατάξεως του μέρους ΙΙ «Περί των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και Ελευθεριών». Στην υπόθεση Καυκαρής (ανωτέρω), το Ανώτατο Δικαστήριο συνοψίζοντας τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τον καθορισμό του μέτρου για το εύλογο του χρόνου, στη σελ. 222 ανέφερε τα εξής: "H νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων υποστηρίζει, όπως υποδεικνύεται, ότι στον καθορισμό του μέτρου για το εύλογο του χρόνου για την ολοκλήρωση της ποινικής διαδικασίας, με αφετηρία την ημέρα σύλληψης του κατηγορουμένου, λαμβάνονται υπόψη τα περιστατικά και το περίπλοκο της υπόθεσης, η συμπεριφορά των ανακριτών και δικαστικών Αρχών, καθώς και εκείνη του κατηγορουμένου. Οι ίδιες αρχές υποστηρίζονται και από την απόφαση της δικαστικής επιτροπής του αγγλικού Ανακτοβουλίου (P.C.) στην υπόθεση Bell v. DΡΡ of Jamaica [1985] 2 All E.R. 585, στην οποία ερμηνεύθηκαν οι πρόνοιες του άρθρου 20
(1)του Συντάγματος της Ιαμαϊκής που αντιστοιχούν σε μεγάλο βαθμό με εκείνες που κατοχυρώνονται από το άρθρο 30.2 του Κυπριακού Συντάγματος. Άξιες μνείας είναι επίσης οι παρατηρήσεις του Δικαστηρίου στην υπόθεση εκείνη ότι και σύμφωνα με τις αρχές του κοινού Δικαίου τα δικαστήρια έχουν συμφυή δικαιοδοσία να παρεμποδίσουν καθυστερήσεις στην εκδίκαση υποθέσεων που οδηγούν σε καταπιεστική (oppressive) μεταχείριση του κατηγορουμένου." Καθοδηγητικές επίσης επί του ζητήματος της καθυστέρησης είναι και οι υποθέσεις Tsiarta and Another v. Yiapana and Another
(1962)CLR 198, Nicola v. Christofi and Another
(1965)1 CLR 324, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 CLR 257, Δημητρίου ν. Γαβριήλ
(2000)1 ΑΑΔ 595, Χριστόπουλος ν. Αστυνομίας
(2001)2 ΑΑΔ 100 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Aboul Kareem Ban Othan
(2001)2 AAΔ
  1. Όσον αφορά την εισήγηση του κ. Πελεκάνου για αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπό εξέταση υπόθεσης, μετά από μελέτη των πρακτικών του Δικαστηρίου παρατηρώ τα ακόλουθα: το κατηγορητήριο της υπό εξέταση υπόθεσης κατεχωρήθη στις 17.5.
  2. Η υπόθεση ορίστηκε αρχικώς για απάντηση στις κατηγορίες την 13.6.
  3. Κατ΄ εκείνη την ημερομηνία η υπόθεση ανεβλήθη για απάντηση και πάλι λόγω του ότι δεν κατέστη δυνατή η επίδοση του κατηγορητηρίου στον κατηγορούμενο. Επαναορίστηκε για απάντηση στις 14.6.
  4. Κατ΄ εκείνη την ημερομηνία ο κατηγορούμενος απάντησε στις κατηγορίες και η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση στις 11.12.
  5. Κατά τη δικάσιμο της 11ης 12.06 υπεβλήθη αίτημα από την υπεράσπιση για αναβολή λόγω του ότι ο συνήγορος υπεράσπισης δεν είχε πάρει τις καταθέσεις των μαρτύρων από την Κατηγορούσα Αρχή. Το αίτημα έγινε δεκτό και η υπόθεση επαναορίστηκε για ακρόαση στις 16.1.
  6. Στις 16.1.07 υπεβλήθη και πάλι από την υπεράσπιση αίτημα αναβολής λόγω ασθενείας του συνηγόρου υπεράσπισης. Το αίτημα έγινε δεκτό και η υπόθεση επαναορίστηκε για ακρόαση στις 12.2.
  7. Η ακρόαση της υπόθεσης ξεκίνησε στις 12.2.07 με την εκ συμφώνου κατάθεση διαφόρων εγγράφων ως τεκμηρίων, η συνέχιση της όμως αναβλήθη λόγω ελλείψεως χρόνου του Δικαστηρίου. Επαναορίστηκε για συνέχιση της ακρόασης στις 21.3.
  8. Κατά την ημερομηνία εκείνη η ακρόαση ανεβλήθη κατόπιν αιτήματος της Κατηγορούσας Αρχής λόγω κωλύματος του ΜΚ με τον οποίο θα ξεκινούσε την υπόθεση της η Κατηγορούσα Αρχή. Στις 2.4.07 ξεκίνησε η εξέταση των μαρτύρων κατηγορίας. Η ακρόαση της υπόθεσης αποπερατώθηκε στις 26.7.07 οπόταν και επιφυλάχθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου. Από τα όσα περιγράφω πιο πάνω προκύπτει ότι η υπεράσπιση δεν είναι άμοιρη ευθυνών για την οποιαδήποτε καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπόθεσης. Η ακρόαση της υπόθεσης ανεβλήθηκε δύο συνεχόμενες φορές κατόπιν αιτημάτων τα οποία υπέβαλε η πλευρά της υπεράσπισης. Κατ΄ επέκταση θεωρώ ότι η υπεράσπιση δεν μπορεί να εγείρει ζήτημα αδικαιολόγητης καθυστέρησης στην εκδίκαση της υπόθεσης, από τη στιγμή που και η ίδια με τη συμπεριφορά της συνέβαλε στη μη έγκαιρη εκδίκαση της υπόθεσης. Εν πάση περιπτώσει οι 14 σχεδόν μήνες που χρειάστηκαν από την καταχώρηση της υπόθεσης μέχρι την αποπεράτωση της εκδίκασης της κατά την άποψη μου δεν βρίσκεται εκτός των ορίων του εύλογου χρόνου. Ενόψει των όσων έχω αναφέρει πιο πάνω καταλήγω ότι η θέση της υπεράσπισης για αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπόθεσης δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή. Θα προχωρήσω τώρα στην εξέταση της εισήγησης του κ. Πελεκάνου για αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην καταχώρηση του κατηγορητηρίου της υπό εξέταση υπόθεσης. Τα δεδομένα τα οποία υπάρχουν ενώπιον του Δικαστηρίου είναι τα ακόλουθα: τα υπό εξέταση αδικήματα ανακαλύφθηκαν από την Αστυνομία στις 20.1.
  9. Σύμφωνα με τον "πίνακα μαρτύρων" ο οποίος υπάρχει στην 2η σελίδα του κατηγορητηρίου όλοι οι μάρτυρες της Κατηγορούσας Αρχής είναι μέλη της Αστυνομικής Δύναμης με εξαίρεση την κα Κονάρη του Γενικού Χημείου του κράτους. Η έκθεση του εμπειρογνώμονα Νίκου Κερίμη, ο οποίος προέβηκε σε δακτυλοσκοπικό έλεγχο των γλαστρών που βρέθηκαν στα επίδικα θερμοκήπια είχε ετοιμαστεί στις 5.2.
  10. (βλ. την έκθεση Τεκμήριο 2). Η έκθεση της Χημικού κας Κονάρη, η οποία εξέτασε τα έξι επίδικα φυτά ετοιμάστηκε στις 21.6.05 (βλ. το Τεκμήριο 5). Ο κατηγορούμενος κατηγορήθηκε γραπτώς στις 26.10.05 (βλ. το Τεκμήριο 6). Ακολούθησε η καταχώρηση του κατηγορητηρίου στις 17.5.
  11. Από τα όσα περιγράφω αμέσως πιο πάνω καθίσταται φανερό ότι πέρασαν σχεδόν 28 μήνες από την αποκάλυψη των υπό εξέταση αδικημάτων μέχρι την καταχώρηση του κατηγορητηρίου της παρούσας υπόθεσης. Αποτέλεσε κοινό έδαφος ότι ο κατηγορούμενος δεν συνέβαλε με τη συμπεριφορά του καθ΄ οιονδήποτε τρόπο στην καθυστέρηση των 28 μηνών που χρειάστηκαν για να καταχωρηθεί η υπόθεση στο Δικαστήριο. Από την άλλη, καθίσταται φανερό ότι δεν επρόκειτο για πολύπλοκη υπόθεση, εις τρόπο ώστε να απαιτείτο μεγάλο χρονικό διάστημα για την ολοκλήρωση του ανακριτικού έργου. Από τον συνολικό αριθμό των έξι μαρτύρων, οι οποίοι περιλαμβάνονται στον "πίνακα μαρτύρων" του κατηγορητηρίου οι πέντε από αυτούς, όπως έχω ήδη αναφέρει είναι μέλη της Αστυνομικής Δύναμης. Η ευπαίδευτη συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής προέβαλε ως δικαιολογία για την καθυστέρηση στην καταχώρηση της υπό εξέταση υπόθεσης την μη έγκαιρη ετοιμασία της έκθεσης του Κρατικού Χημείου. Όσο και αν συμφωνούσα ότι χρειάστηκαν 17 σχεδόν μήνες μέχρι να ετοιμαστεί η έκθεση της κας Κονάρη, εντούτοις δεν θα συμφωνούσα ότι η πάροδος τόσο μεγάλου χρονικού διαστήματος για να ετοιμαστεί η ως άνω έκθεση θα μπορούσε να δικαιολογήσει την καθυστέρηση στην καταχώρηση της παρούσας υπόθεσης. Πιστεύω ότι αποτελεί καθήκον της πολιτείας να επανδρώνει τις διάφορες υπηρεσίες, οι οποίες εμπλέκονται στη διερεύνηση ποινικών υποθέσεων με τον απαιτούμενο αριθμό υπαλλήλων και επιστημόνων εις τρόπο ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται έγκαιρα στα καθήκοντα τα οποία τους ανατίθενται. Τις επιπτώσεις από τη μη έγκαιρη έκδοση των αποτελεσμάτων των διαφόρων επιστημονικών εξετάσεων από τα διάφορα κυβερνητικά τμήματα υφίστανται αποκλειστικά οι κατηγορούμενοι με την παράταση της αγωνίας τους για την έκβαση της εναντίον τους διερευνόμενης υπόθεσης. Εξάλλου καμιά επεξήγηση δεν προσφέρθηκε στο Δικαστήριο για το λόγο που χρειάστηκε τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα για να ετοιμαστεί η έκθεση του Γενικού Χημείου του κράτους. Πέραν των όσων αναφέρω πιο πάνω θα πρέπει να τονίσω ότι από το χρόνο ετοιμασίας των αποτελεσμάτων του Γενικού Χημείου του κράτους μέχρι την καταχώρηση της υπόθεσης στο Δικαστήριο παρήλθαν άλλοι 11 μήνες. Καμιά επεξήγηση δεν δόθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή για τον λόγο που χρειάστηκε ένας ακόμα σχεδόν χρόνος μέχρι να φθάσει η υπόθεση ενώπιον της δικαιοσύνης. Η κα Μιχαήλ εισηγήθηκε ότι ο χρόνος ο οποίος θα πρέπει να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο για να διαπιστώσει κατά πόσο υπήρξε αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην καταχώρηση της υπόθεσης θα πρέπει να μετρά από την ημερομηνία της γραπτής κατηγορίας, δηλαδή από τις 26.10.07 (βλέπε τη γραπτή κατηγορία - Τεκμήριο 5).. Ούτε με αυτή την εισήγηση θα συμφωνήσω. Η επί του ζητήματος νομολογία δεν υποστηρίζει ότι ο χρόνος ο οποίος υπολογίζεται για να διαπιστωθεί τυχόν αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην καταχώρηση της υπόθεσης στο Δικαστήριο ξεκινά από την ημερομηνία της γραπτής κατηγορίας. Αντίθετα, ο χρόνος ξεκινά να μετρά από τη σύλληψη του κατηγορούμενου. Έχοντας κατά νου τα όσα έχω αναφέρει πιο πάνω καταλήγω ότι ο χρόνος των 28 μηνών που χρειάστηκε μέχρι να φθάσει η υπόθεση ενώπιον της δικαιοσύνης βρίσκεται πέραν των ορίων του εύλογου χρόνου, όπως αυτά επεξηγούνται από τη νομολογία που έχω παραθέσει πιο πάνω. Κατ΄ επέκταση συμπερασματικά καταλήγω ότι υπήρξε παραβίαση του συνταγματικού δικαιώματος του κατηγορουμένου για διάγνωση της ποινικής του ευθύνης εντός ευλόγου χρόνου, συμφώνως του άρθρου 30.
  12. του Συντάγματος. Ως αποτέλεσμα της πιο πάνω διαπίστωσης μου ο κατηγορούμενος θα πρέπει να αθωωθεί και απαλλαγεί από τις κατηγορίες. Ο κατηγορούμενος απαλλάσσεται και αθωώνεται των κατηγοριών. (Υπ.) ........................... Θ. Θωμά, Ε.Δ. /ΚΧ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.