Αστυνομία Πάφου ν. Ματθαίος Ιωσήφ, Αρ. Υπόθεσης: 8619/04, 26.2.07

(1988)1 ΑΑΔ 263, Γενικός Εισαγγελέας ν. Μανώλη

(1995)2 ΑΑΔ 207 και Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva, ΠΕ 10351, ημερομηνίας 27.3.02). Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω προχωρώ στην αξιολόγηση των μαρτύρων. Ο αστυνομικός εξεταστής μου έκανε πολύ καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Μέσα από τον τρόπο και το ύφος με το οποίο απαντούσε με έπεισε για την αλήθεια της μαρτυρίας του. Απαντούσε με ευθύτητα, συνέπεια και θετικότητα σε βαθμό που ικανοποίησε το Δικαστήριο. Ήταν σε θέση να αναφέρει με κάθε λεπτομέρεια, όπως και έκανε, ό,τι αποκόμισε από την εξέταση της σκηνής του δυστυχήματος. Τα ευρήματα του μάρτυρα δεν αμφισβητήθηκαν από την Υπεράσπιση. Ό,τι αμφισβητήθηκε είναι κατά πόσο ο παραπονούμενος (μάρτυρας 1 επί του κατηγορητηρίου) είχε αναφέρει στον μάρτυρα στην σκηνή του δυστυχήματος την ύπαρξη του ανεξάρτητου μάρτυρα. Ο μάρτυρας ήταν θετικός στην μαρτυρία του, ότι ο παραπονούμενος του είχε αναφέρει, ότι την στιγμή της σύγκρουσης περνούσε από την σκηνή κάποιο πρόσωπο, που γνώριζε εξ' όψεως. Ανέφερε, μάλιστα, ότι αυτό έγινε αφότου ο μάρτυρας είχε ετοιμάσει το πρόχειρο σχέδιο της σκηνής του δυστυχήματος και ζήτησε από τους ενεχόμενους οδηγούς να του πουν αν γνώριζαν κατά πόσο το δυστύχημα είδε και οποιοσδήποτε άλλος. Το ότι ο μάρτυρας στην κατάθεση που του λήφθηκε από την Αστυνομία δεν έκανε αναφορά στο περιεχόμενο της κατάθεσης, που λήφθηκε από τον ανεξάρτητο μάρτυρα, ή στο ότι ο παραπονούμενος του είχε αναφέρει στην σκηνή για την ύπαρξη του ανεξάρτητου μάρτυρα δεν πλήττει την αξιοπιστία του εν' όψει της γενικότερα καλής εντύπωσης που μου δημιούργησε ως μάρτυρας της αλήθειας. Παραδέχτηκε, ότι από τα ευρήματά του στην σκηνή δεν ήταν σε θέση να καθορίσει ποιος από τους δύο ενεχόμενους οδηγούς ευθυνόταν για την πρόκληση του δυστυχήματος. Ούτε και οι γραπτές καταθέσεις, που έλαβε, ήταν βοηθητικές επί του σημείου τούτου, αφού και οι δύο οδηγοί ισχυρίζονταν ότι πέρασαν με πράσινο. Παραδέχτηκε, επίσης, ότι κατηγόρησε γραπτώς και τους δύο οδηγούς για το αδίκημα της αμελούς οδήγησης. Καθοριστικό δε ρόλο για να ασκήσει ποινική δίωξη, τελικά, εναντίον μόνο του Κατηγορουμένου, αποτέλεσε η γραπτή κατάθεση του ανεξάρτητου μάρτυρα Φοίβου Θεοδώρου, μάρτυρα 2 επί του κατηγορητηρίου, η οποία λήφθηκε τελευταία, μετά την συλλογή του υπόλοιπου μαρτυρικού υλικού. Εν' όψει όλων των πιο πάνω θεωρώ ότι πρόκειται περί ενός αντικειμενικού και αμερόληπτου εξεταστή της σκηνής του δυστυχήματος. Συνακόλουθα δέχομαι την μαρτυρία του στην ολότητά της. Ούτε ο μάρτυρας 1, ούτε και ο μάρτυρας 2 επί του κατηγορητηρίου κλητεύθηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή για να δώσουν μαρτυρία. Ενώπιον του Δικαστηρίου βρίσκονται μόνο οι γραπτές τους καταθέσεις (Τεκμήρια 5 και 6 αντίστοιχα). Σύμφωνα με το άρθρο 24

(1)του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, όπως τροποποιήθηκε, καμία μαρτυρία δεν αποκλείεται για τον λόγο ότι αυτή είναι εξ' ακοής. Αναφορικά δε με την αξιολόγηση που θα πρέπει να τύχει μια τέτοια μαρτυρία από το πρωτόδικο Δικαστήριο, το άρθρο 27

(1)του ιδίου Νόμου προνοεί, ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων, από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική της αξία. Εν' όψει του ότι ό,τι επιδιώκεται από την Κατηγορούσα Αρχή είναι η καταδίκη του Κατηγορουμένου στη βάση του περιεχομένου των πιο πάνω καταθέσεων καμία βαρύτητα δεν θα προσδώσω στο περιεχόμενο των πιο πάνω τεκμηρίων. Ο Κατηγορούμενος μου έκανε, επίσης, καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Κατέθεσε με απλότητα και μέσα από την μαρτυρία του δεν διέκρινα οποιαδήποτε προσπάθεια παραποίησης των γεγονότων. Σε αρκετά σημεία της μαρτυρίας του έδειχνε φοβισμένος. Κρίνω, όμως, πως αυτό δεν οφείλεται στο ότι δεν έλεγε την αλήθεια, αλλά στον απλοϊκό του χαρακτήρα και το στρες που αναπόφευκτα κυριεύει πολλούς μάρτυρες όταν καταθέτουν ενώπιον του Δικαστηρίου. Ήταν σαφής και κατηγορηματικός στην δια ζώσης μαρτυρίας του, ότι, όταν εισήλθε εντός της διασταύρωσης, τα φώτα ήταν πράσινα για την πορεία του. Πριν δε ανάψει το πράσινο ήταν αναμμένα το κόκκινο και το κίτρινο μαζί, ισχυρισμός που συνηγορεί με την θέση που πρόβαλε. Τέλος, παρέμεινε σταθερός στην μαρτυρία του μέχρι τέλους χωρίς να υποπέσει σε αντιφάσεις. Στο μόνο σημείο που δεν ήταν θετικός ο Κατηγορούμενος ήταν στο σημείο αν κατά πόσο τον ακολουθούσαν άλλα αυτοκίνητα. Το σημείο, όμως, τούτο δεν αποτελεί ουσιώδες για την διαδικασία ζήτημα. Για τον λόγο τούτο και εν' όψει της γενικότερα καλής εντύπωσης που αποκόμισα από τον μάρτυρα η πιο πάνω διαπίστωση δεν κλονίζει την αξιοπιστία του. Περαιτέρω, εν' όψει του ότι η πιο πάνω μαρτυρία δεν άπτεται των επίδικων θεμάτων, δεν θα ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο. Συνακόλουθα δέχομαι το υπόλοιπο της μαρτυρίας του. Η ΜΥ 2 μου έκανε, επίσης, καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Ήταν σαφής, σταθερή και κατηγορηματική, ότι ο Κατηγορούμενος πέρασε με πράσινο φως. Είδε για πρώτη φορά, ότι τα φώτα ήταν πράσινα για την πορεία του Κατηγορουμένου από απόσταση 20 - 25 μέτρων. Όταν ο Κατηγορούμενος έφθασε στα φώτα αυτά εξακολουθούσαν να είναι πράσινα για την πορεία του. Επέμεινε στην εκδοχή της μέχρι τέλους απορρίπτοντας με βεβαιότητα την θέση της Κατηγορούσας Αρχής, ότι όταν ο Κατηγορούμενος εισήλθε εντός της διασταύρωσης, τα φώτα ήταν αναμμένα κόκκινα για την πορεία του. Η μάρτυρας στην γραπτή της κατάθεση στην Αστυνομία (Τεκμήριο 8), ανέφερε ότι είδε ότι τα φώτα ήταν πράσινα για την πορεία του Κατηγορουμένου από απόσταση 10 μέτρων. Αντεξεταζόμενη δέχτηκε ότι η εν λόγω απόσταση είναι όπως αναφέρθηκε από αυτήν στην διά ζώσης μαρτυρία της και όχι όπως δηλώθηκε από την ίδια στην κατάθεσή της. Η αντίφαση αυτή δεν πλήττει, ωστόσο, την αξιοπιστία της. Λίγη σημασία έχει από ποια απόσταση είδε για πρώτη φορά ότι τα φώτα ήταν πράσινα. Αυτό που μετρά είναι ότι η μάρτυρας παρέμεινε ακλόνητη στον ισχυρισμό της, ότι όταν ο Κατηγορούμενος περνούσε τα φώτα, αυτά ήταν αναμμένα πράσινα για την πορεία του. Περαιτέρω, ο ισχυρισμός της, ότι το παράθυρο του Κατηγορουμένου ήταν κλειστό καθ' ον χρόνο αυτός οδηγούσε δεν συνάδει με την μαρτυρία του Κατηγορουμένου, που έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο. Η μάρτυρας δεν ήταν, επίσης, θετική αναφορικά με το αν πριν την σύγκρουση συνομιλούσε με την σύζυγο του Κατηγορουμένου (ΜΥ 3) μέσα στο αυτοκίνητο, αν πριν τον Κατηγορούμενο πέρασαν και άλλοι οδηγοί τα ίδια φώτα και αν το αυτοκίνητο του Κατηγορουμένου ακολουθούσαν άλλα αυτοκίνητα. Τα πιο πάνω σημεία δεν αποτελούν ουσιώδη για την διαδικασία ζητήματα. Για τον λόγο τούτο και εν' όψει της γενικότερα καλής εντύπωσης που αποκόμισα από την μάρτυρα οι πιο πάνω διαπιστώσεις του Δικαστηρίου και η αντίφαση που εντοπίστηκε στην μαρτυρία της δεν κλονίζουν την αξιοπιστία της μάρτυρος. Περαιτέρω, εν' όψει του ότι η πιο πάνω μαρτυρία δεν άπτεται των επίδικων θεμάτων, δεν θα ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο. Τέλος, ερωτηθείσα η μάρτυρας από την Κατηγορούσα Αρχή αν είδε τι χρώμα ήταν τα φώτα στα δεξιά της απάντησε ότι αυτά ήταν πράσινα. Δεν διασαφηνίστηκε, όμως, από την Κατηγορούσα Αρχή σε ποια φώτα αναφερόταν η ερώτηση. Ενδεχομένως, η Κατηγορούσα Αρχή να αναφερόταν στα φώτα που βρίσκονται επί της Ανδρέα Παπανδρέου. Δεν είναι, όμως, βέβαιο τι αντιλήφθηκε η μάρτυρας με την ερώτηση ή αν αντιλήφθηκε αν η Κατηγορούσα Αρχή αναφερόταν στα πιο πάνω φώτα. Η ερώτηση κρίνω, πως δεν τέθηκε με τον πλέον σαφή τρόπο. Ενδεχομένως, η μάρτυρας να θεώρησε, ότι η ερώτηση αναφερόταν στον έναν από τους πασσάλους των φώτων, τα οποία όριζαν την πορεία του Κατηγορουμένου και βρίσκονταν επί της νησίδας, που βρίσκεται επί της Λεωφόρου Ευρώπης, στα δεξιά σύμφωνα με την πορεία του. Για τον πιο πάνω λόγο δεν θα προσδώσω καμία βαρύτητα στην απάντηση της αυτή. Εκτός από τα σημεία της μαρτυρίας της, τα οποία δεν αποδέχομαι, το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας της είναι αποδεκτό. Η ΜΥ 3 δεν ήταν σαφής στις απαντήσεις της και, κυρίως, δεν απαντούσε με τρόπο κατατοπιστικό. Δεν μου έδωσε, όμως, την εντύπωση, ότι αυτό οφείλεται στο ότι απέφευγε να πει την αλήθεια στο Δικαστήριο. Αυτό που διέκρινα μέσα από την μαρτυρία της ήταν μια πραγματική δυσκολία στο να αντιληφθεί εύκολα την έννοια των ερωτήσεων που της υποβάλλονταν. Μάλιστα, για να μπορέσει να δώσει απαντήσεις οι ερωτήσεις της υποβάλλονταν επανειλημμένα και με βοηθητικές επεξηγήσεις άλλοτε από τον συνήγορο που την εξέταζε και άλλοτε από το ίδιο το Δικαστήριο. Θεωρώ, πως αυτό οφείλεται και αντανακλά το μορφωτικό της επίπεδο και το επίπεδο της αντίληψής της γενικότερα. Έχω, όμως, ικανοποιηθεί, ότι η μάρτυρας αντιλήφθηκε, τελικά, τι ακριβώς είχε ρωτηθεί και ότι με τις απαντήσεις της πρόβαλε τις θέσεις της. Σύμφωνα με την εκδοχή της η μάρτυρας είδε τα φώτα που ήταν πράσινα για την πορεία του Κατηγορουμένου από απόσταση 10 με 20 μέτρα, πλησιάζοντας δε τα φώτα, αυτά εξακολουθούσαν να είναι πράσινα και ο Κατηγορούμενος πέρασε, τελικά, με πράσινο φως. Οι ισχυρισμοί της, ότι ο Κατηγορούμενος είχε το παράθυρό του ανοικτό πριν την σύγκρουση και ότι πριν από αυτόν περάσανε και άλλα αυτοκίνητα τα ίδια φώτα, δεν συνάδουν με την μαρτυρία του Κατηγορουμένου, την οποία αποδέχτηκα. Τα πιο πάνω σημεία δεν αποτελούν ουσιώδη για την διαδικασία ζητήματα. Για τον λόγο τούτο και εν' όψει της γενικότερα καλής εντύπωσης που αποκόμισα από την μάρτυρα οι πιο πάνω διαπιστώσεις του Δικαστηρίου δεν κλονίζουν την αξιοπιστία της. Περαιτέρω, εν' όψει του ότι η πιο πάνω μαρτυρία δεν άπτεται των επίδικων θεμάτων, δεν θα ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο. Εκτός από τα σημεία της μαρτυρίας της, που δεν αποδέχομαι το υπόλοιπο της μαρτυρίας της γίνεται αποδεκτό. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: Στις 7.8.04 ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής EZN 874 επί της Λεωφόρου Ευρώπης με βόρεια κατεύθυνση, ήτοι από Κάτω Πάφο προς Πάφο. Του αυτοκινήτου του Κατηγορουμένου επέβαιναν η σύζυγός του, Ελένη Ιωσήφ (ΜΥ 3) και η Δέσποινα Χρυσοστόμου (ΜΥ 3). Κάθετα επί της Λεωφόρου Ευρώπης καταλήγουν οι Λεωφόροι Ανδρέα Παπανδρέου και Γιάννη Κρανιδιώτη. Οι τρεις λεωφόροι δημιουργούν διασταύρωση, η οποία ελέγχεται από 6 φώτα τροχαίας. Η Λεωφόρος Ευρώπης αποτελείται από πέντε λωρίδες κυκλοφορίας. Η άκρως αριστερή σύμφωνα με την πορεία του Κατηγορουμένου είναι για οχήματα που κατευθύνονται βόρεια, ήτοι από Κάτω Πάφο προς Πάφο και για οχήματα, που έχουν πρόθεση να στρίψουν αριστερά εντός της Λεωφόρου Γιάννη Κρανιδιώτη. Η μεσαία λωρίδα είναι μόνο για οχήματα που κατευθύνονται βόρεια και η τρίτη λωρίδα για οχήματα που έχουν πρόθεση να στρίψουν δεξιά εντός της Λεωφόρου Ανδρέα Παπανδρέου. Στα αριστερά, σύμφωνα με την πορεία του Κατηγορουμένου, βρίσκεται ζωγραφισμένη νησίδα επί της ασφάλτου. Ακολουθούν δύο άλλες λωρίδες κυκλοφορίας για οχήματα από την αντίθετη κατεύθυνση, ήτοι από Πάφο προς Κάτω Πάφο. Πριν την διασταύρωση, σύμφωνα με την πορεία του Κατηγορουμένου, υπάρχουν δύο πάσσαλοι φώτων. Τα φώτα αυτά ελέγχουν τα οχήματα, που κατευθύνονται βόρεια. Ο ένας πάσσαλος βρίσκεται στα δεξιά, επί της πιο πάνω αναφερόμενης νησίδας, και ο άλλος στα αριστερά της Λεωφόρου σύμφωνα με την πορεία του Κατηγορουμένου. Τα οχήματα, που κατευθύνονται επί της Λεωφόρου Ευρώπης με νότια κατεύθυνση ελέγχονται από άλλους δύο πασσάλους φώτων, ενώ η κίνηση των οχημάτων επί των δύο άλλων Λεωφόρων ελέγχεται από ένα πάσσαλο για κάθε Λεωφόρο, ο οποίος βρίσκεται στην αρχή της καθεμιάς, πλησίον της διασταύρωσης. Ο Κατηγορούμενος φθάνοντας στην διασταύρωση των πιο πάνω λεωφόρων συνέχισε την ευθεία του πορεία προς βορρά χωρίς να σταματήσει στα φώτα, αφού αυτά ήταν πράσινα για την πορεία του. Σε απόσταση 7 με 8 μέτρων από τα φώτα η πορεία του Κατηγορουμένου ανεκόπη από αυτοκίνητο, το οποίο ερχόταν από τα δεξιά του. Το αυτοκίνητο αυτό έφερε αριθμούς εγγραφής KJK 092 και οδηγείτο από τον Κυριάκο Κωνσταντίνου, μάρτυρα 1 επί του κατηγορητηρίου. Το εν λόγω πρόσωπο διασταύρωνε την Λεωφόρο Ευρώπης κατευθυνόμενο από την Λεωφόρο Ανδρέα Παπανδρέου προς την Λεωφόρο Γιάννη Κρανιδιώτη. Τα δύο οχήματα συγκρούστηκαν. Το μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου του Κατηγορουμένου συγκρούστηκε με το μπροστινό αριστερό φτερό του αυτοκινήτου με αριθμούς εγγραφής KJK 092. Το αδίκημα της αμελούς οδήγησης, στο οποίο αναφέρεται το άρθρο 8 του Νόμου 86/72, έτυχε νομολογιακής ανάλυσης κατ' επανάληψη. Το κατά πόσο ένας οδηγός είναι ένοχος αμέλειας ή όχι εξαρτάται από τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Το κριτήριο της αμελούς οδήγησης είναι αντικειμενικό υπό την έννοια ότι το επίπεδο της οδήγησης που απαιτείται από τον οδηγό κρίνεται αντικειμενικά και απρόσωπα (Βλ. Charalambous v. Police

(1982)2 CLR 134 και Κυριάκου Βίττη ν. Αστυνομίας

(1990)2 ΑΑΔ 30). Η αμέλεια που χρειάζεται για να στοιχειοθετηθεί το αδίκημα δεν είναι ψηλότερη από αυτή που χρειάζεται για να αποδειχθεί στις πολιτικές υποθέσεις (Βλ. Πορτοκαλλίδης ν. Αστυνομίας

(1987)2 CLR 86). Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, η αμέλεια είναι ζήτημα πραγματικό και κατά την εξέταση κατηγορίας για αμελή οδήγηση η προσοχή επικεντρώνεται κυρίως στην εξέταση του κατά πόσο ο οδηγός ενήργησε υπό τις περιστάσεις ως θα ενεργούσε ένας σώφρονας, ικανός και λογικός οδηγός και κατά πόσο εκπλήρωσε το καθήκον της δέουσας φροντίδας και μέριμνας ως προς τα άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν την ίδια με αυτόν οδό. Το καθήκον θα πρέπει να συγκεκριμενοποιείται στο πλαίσιο των γεγονότων της κάθε υπόθεσης για να αποφασισθεί η φύση του, και, όπου διαπιστώνεται η ύπαρξή του, κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει με μέτρο τον προσεκτικό και όχι τον τέλειο οδηγό (Βλ. Panayiotou v. Police

(1972)2 CLR 29 και Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 1). Υπό το φως όλων των πιο πάνω δεν βρίσκω ο Κατηγορούμενος να ενέχεται με οποιοδήποτε τρόπο στην πρόκληση του δυστυχήματος. Αυτός οδηγούσε επί της Λεωφόρου Ευρώπης ακολουθώντας την άκρως αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας. Πλησιάζοντας τα φώτα της διασταύρωσης με τις δύο άλλες λεωφόρους, αυτά ήταν πράσινα για την πορεία του, γι' αυτό και συνέχισε την ευθεία πορεία του. Επέπεσε δε επί του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο μάρτυρας 1 επί του κατηγορητηρίου, ο οποίος την στιγμή εκείνη κατευθυνόταν από τα δεξιά του στην προσπάθειά του να διασταυρώσει την Λεωφόρο Ευρώπης για να εισέλθει εντός της Λεωφόρου Γιάννη Κρανιδιώτη από την Λεωφόρο Ανδρέα Παπανδρέου. Υπό τις περιστάσεις θεωρώ, πως ενήργησε ως ένας λογικός και συνετός οδηγός και τίποτα μεμπτό δεν διακρίνω στην συμπεριφορά του. Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει την κατηγορία. Συνακόλουθα ο Κατηγορούμενος αθωώνεται στην εναντίον του κατηγορία. (Υπ.) .............. Π. Μιχαηλίδης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο