Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας ν. Σπύρου Ματσουκάτοβ, Αρ. Υπόθεσης: 2712/05, 30.4.07

(1)(β) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, όπως τροποποιήθηκε, εισήγηση, ότι από την προσαχθείσα μαρτυρία δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του Κατηγορουμένου, ώστε αυτός να κληθεί σε απολογία. Καταληκτικά ο κ. Σάββα ζήτησε από το Δικαστήριο για τους λόγους που εξήγησε να απαλλάξει και αθωώσει τον Κατηγορούμενο από το στάδιο αυτό. Η θέση της ευπαίδευτου δικηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής υπήρξε εκ διαμέτρου αντίθετη εν' όψει του συνόλου της προσκομισθείσας μαρτυρίας. Η απαλλαγή του κατηγορουμένου στο στάδιο αυτό, σύμφωνα με την Νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου, δικαιολογείται μόνο όταν: δεν στοιχειοθετείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της Κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του εγκλήματος, και οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σε αυτή την καταδίκη του κατηγορουμένου (Βλ. Practice Note of the Divisional Court of the Queen's Bench Division of the High Court of England issued in 1962 -

(1962)1 All E R 448). Η κλήση κατηγορουμένου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν ως θέμα πρώτης όψεως, δηλαδή, μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης, δικαιολογείται η κλήση του κατηγορουμένου σε υπεράσπιση. Ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την εις βάθος θεώρηση και τελική όψη της υπόθεσης, δηλαδή, την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας (Βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Στέφανου Χριστοδούλου

(1990)2 ΑΑΔ 133). Τόσο στην πρώτη όσο και στην δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό, αφού το μέτρο δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκεκριμένου Δικαστηρίου (δηλαδή, υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας ή σε βάθος θεώρηση της υπόθεσης), αλλά εκείνες ενός νοητού λογικού Δικαστηρίου (Βλ. Azinas and Another v. Police

(1981)2 CLR 9). Εξέτασα με πολλή προσοχή την υπό της Κατηγορούσας Αρχής προσαχθείσα μαρτυρία έχοντας ταυτόχρονα κατά νου τις πρόνοιες της σχετικής Νομοθεσίας και των Κανονισμών επί των οποίων βασίζεται η κατηγορία. Η κατηγορία στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στο άρθρο 9 του Περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) Νόμου, Ν. 54(Ι)/96, όπως τροποποιήθηκε, και τους Περί Σήμανσης, Παρουσίασης και Διαφήμισης Τροφίμων (Γενικούς) Κανονισμούς του 2002, όπως τροποποιήθηκαν. Παρά το ότι επί του κατηγορητηρίου δεν αναφέρεται ρητά ποιοι επακριβώς Κανονισμοί παραβιάστηκαν, είναι προφανές ότι η κατηγορία στηρίζεται στους Κανονισμούς 4 και 5 των πιο πάνω Κανονισμών. Το άρθρο 9

(2)του Νόμου 54(Ι)/96, όπως τροποποιήθηκε, προνοεί ως ακολούθως: «Απαγορεύεται η συσκευασία, σήμανση ή διαφήμιση τροφίμου κατά παράβαση οποιουδήποτε από τους Κανονισμούς που εκδίδονται βάσει του παρόντος Νόμου». Ο Κανονισμός 4 δημιουργεί την υποχρέωση όπως η σήμανση τροφίμου περιλαμβάνει τις ενδείξεις που εκτίθενται στον εν λόγω Κανονισμό. Η υποχρέωση αυτή βαραίνει τον πωλητή και η πώληση τροφίμου κατά παράβαση του πιο πάνω Κανονισμού απαγορεύεται. Ο Κανονισμός 5 καταπιάνεται με τον τρόπο σήμανσης σε προσυσκευασμένα τρόφιμα. Σύμφωνα με την παράγραφο 4(α) του πιο πάνω Κανονισμού οι ενδείξεις που πρέπει να αναφέρονται σε προσυσκευασμένο τρόφιμο: «πρέπει να είναι εύκολα κατανοητές και - (ι) ............................... (ιι) να αναγράφονται στην Ελληνική (η παρούσα διάταξη δεν απαγορεύει την αναγραφή των ενδείξεων και σε άλλες γλώσσες). ...............................» Ο Κανονισμός 2 δίδει τον ορισμό, μεταξύ άλλων, των όρων «σήμανση», «προσυσκευασμένο τρόφιμο» και «πώληση». Ο όρος «σήμανση» «σημαίνει μνεία, ένδειξη, εμπορικό ή βιομηχανικό σήμα, εικόνα ή σύμβολο, που αναφέρεται σε τρόφιμο και φέρεται σε συσκευασία, έγγραφο, πινακίδα, ετικέτα, δακτύλιο ή περιλαίμιο, που συνοδεύει ή αναφέρεται στο τρόφιμο αυτό». Ο όρος «πώληση» «περιλαμβάνει την κατοχή προς πώληση, την προσφορά προς πώληση και την έκθεση προς πώληση .». Ο όρος «προσυσκευασμένο τρόφιμο» «σημαίνει μονάδα πώλησης η οποία- (α) είναι έτοιμη προς πώληση σε τελικό καταναλωτή ή σε μονάδα ομαδικής σίτησης· και (β) αποτελείται από τρόφιμο και την συσκευασία μέσα στην οποία το τρόφιμο έχει τοποθετηθεί πριν από την προσφορά του προς πώληση, η οποία συσκευασία καλύπτει το τρόφιμο ολικά ή μερικά, αλλά κατά τρόπο που να μην είναι δυνατόν να τροποποιηθεί το περιεχόμενο χωρίς να ανοιχτεί ή να τροποποιηθεί η συσκευασία .». Όπως και πιο πάνω αναφέρεται, προκύπτει σαφώς από τον Κανονισμό 2, ότι η παράλειψη σήμανσης στην Ελληνική γλώσσα βαραίνει τον πωλητή και μόνο. Η υπόθεση της Κατηγορίας στηρίζεται στην δήλωση του Κατηγορουμένου προς τους μάρτυρες κατηγορίας, ότι ήταν υπεύθυνος της επίδικης υπεραγοράς. Το ερώτημα που αναφύεται είναι αν κατά πόσο η πιο πάνω δήλωση του Κατηγορουμένου ισοδυναμεί με δήλωση, ότι αυτός ήταν ο πωλητής των τροφίμων, που εκτίθεντο στο αναφερόμενο υποστατικό. Κατ' αρχή, ο όρος υπεύθυνος δεν υποδεικνύει απαραίτητα και δίχως άλλο τον ιδιοκτήτη καταστήματος ή τον πωλητή του εμπορεύματος του ή του εμπορεύματος, που εκτίθεται προς πώληση. Δεύτερο, ο Κατηγορούμενος ουδέποτε δήλωσε στους μάρτυρες κατηγορίας ότι ήταν ο πωλητής των τροφίμων που δημεύτηκαν ή των υπόλοιπων τροφίμων που εκτίθεντο προς πώληση στην υπεραγορά. Τέτοια μαρτυρία δεν υπάρχει. Αντίθετα, η υπό της Κατηγορούσας Αρχής επί του θέματος τούτου προσαχθείσα μαρτυρία κατέδειξε, ότι ό,τι ο Κατηγορούμενος είχε, μεταξύ άλλων, δηλώσει, ήταν ότι ιδιοκτήτης της υπεραγοράς και, προφανώς, πωλητής των τροφίμων ήταν η σύζυγός του, Μαρίνα Ματσουκάτοβ, και όχι εκείνος. Οι μάρτυρες κατηγορίας αναζητούσαν υπεύθυνο και όχι τον πωλητή των τροφίμων. Η επίμαχη δε δήλωση του Κατηγορουμένου έγινε σε σχετική υπό των πιο πάνω μαρτύρων ερώτηση. Ο Κατηγορούμενος ουδέποτε ρωτήθηκε αν ήταν ο πωλητής και τέτοια δήλωση ουδέποτε έκανε. Εν' όψει των πιο πάνω, η δήλωση του Κατηγορουμένου ότι ήταν ο υπεύθυνος της υπεραγοράς δεν μπορεί να εκληφθεί ότι ισοδυναμεί με δήλωση ότι ήταν και ο πωλητής των τροφίμων, που υπήρχαν στην υπεραγορά ή αυτών που δημεύτηκαν. Ούτε και το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος υπέγραψε το Τεκμήριο 1 είναι αρκετό για να κληθεί σε απολογία. Καθότι είναι σαφές από την μαρτυρία που δόθηκε, ότι ο Κατηγορούμενος υπέγραψε το εν λόγω τεκμήριο με την ιδιότητα, που είχε δηλώσει στους μάρτυρες κατηγορίας, αυτής, δηλαδή, του υπευθύνου. Αυτό είναι το μόνο λογικό συμπέρασμα στο οποίο κάποιος θα μπορούσε να καταλήξει, καθότι δεν θα ήταν λογικό να υπέγραφε με ιδιότητα άλλην από αυτήν που είχε δηλώσει ή του είχε ζητηθεί. Κατά συνέπεια, ούτε η υπογραφή του Τεκμηρίου 1 από τον Κατηγορούμενο ισοδυναμεί με δήλωση, ότι αυτός ήταν ο ιδιοκτήτης της υπεραγοράς ή ο πωλητής των τροφίμων. Εν κατακλείδι, καμία μαρτυρία δεν προσκομίστηκε στην υπόθεση που να υποστηρίζει, ότι ο Κατηγορούμενος ήταν ο πωλητής των τροφίμων που εκτίθεντο προς πώληση στο επίδικο υποστατικό και δεν έφεραν σήμανση στα Ελληνικά ή ότι αυτός ήταν που κατείχε ή εξέθετε ή πρόσφερε τα εν λόγω τρόφιμα προς πώληση. Εν' όψει των πιο πάνω η απόφαση δεν μπορεί παρά να είναι αθωωτική για τον Κατηγορούμενο. Συνακόλουθα ο Κατηγορούμενος αθωώνεται στην εναντίον του κατηγορία. (Υπ.) .............. Π. Μιχαηλίδης, Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο