Έπαρχος Πάφου ν. Γιαννάκης Ιωάννου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 10454/06, 18.6.07

(1)). Οι παράγοντες που ασκούν επιρροή στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου διατυπώθηκαν στην απόφαση του Αγγλικού Εφετείου Metroinvest Ansalt and Others v. Commercial Union

(1985)1 WLR 513, η οποία υιοθετήθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Wunderlich κ.α. ν. Παναγιώτου

(1999)1 ΑΑΔ 366. Αυτοί είναι ο δυσμενής επηρεασμός της άλλης πλευράς από την παρατυπία, η πρόκληση αδικίας στον διάδικο που ευθύνεται για την παρατυπία (Βλ. Lean v. Dunlop Bio-Process Inter Ltd

(1984)1 WLR 874) και το μέγεθος της παρατυπίας. Θέμα της πιο πάνω Αγγλικής απόφασης ήταν η νέα Αγγλική Διάταξη 2, η οποία αντιστοιχεί με την δική μας νέα Διάταξη 64. Σύμφωνα με τα όσα υποδείχθηκαν από τον Λόρδο Δικαστή Slade το Δικαστήριο σε περίπτωση παρατυπίας δύναται κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας να υιοθετήσει το πλέον δρακόντειο μέτρο του παραμερισμού εξ' ολοκλήρου ή μερικώς της διαδικασίας στην οποία σημειώθηκε η παρατυπία ή του συγκεκριμένου βήματος στην διαδικασία ή εγγράφου. Διαζευκτικά μπορεί να εκδώσει τέτοιο διάταγμα το οποίο θεωρεί κατάλληλο υπό τις περιστάσεις. Παρόμοιες πρόνοιες συναντούμε και στην δική μας νέα Διάταξη 64 (Βλ. Δ.64, θ.1

(2)). Το τελευταίο είναι ενδεικτικό της ευρείας εξουσίας του Δικαστηρίου. Η εξουσία του Δικαστηρίου είναι τόσο ευρεία, που η παρατυπία δύναται να θεραπευθεί και με την έκδοση διατάγματος απαλλαγής (Βλ. Lean v. Dunlop Bio-Process Inter Ltd, πιο πάνω). Σύμφωνα και με τα όσα υποδεικνύονται στην σελίδα 10 της Ετήσιας Πρακτικής του 1999, η εξουσία του Δικαστηρίου πρέπει να εφαρμόζεται με φιλελεύθερο τρόπο στο βαθμό που αυτό είναι εύλογο και ορθό για να αποτρέπεται η πρόκληση αδικίας σε ένα διάδικο λόγω της αλόγιστης προσήλωσης στους διαδικαστικούς θεσμούς. Στην υπό εξέταση περίπτωση κανένας δυσμενής επηρεασμός δεν φαίνεται να προκλήθηκε στην πλευρά των Αιτητών από την παρατυπία. Οι λόγοι της Ένστασης είναι ευδιάκριτοι μέσα από την σύντομη ένορκο δήλωση που την υποστηρίζει, στην οποία τίθενται με σαφήνεια. Σύμφωνα με τα όσα περιέχονται σε αυτήν: οι Καθ' ων η αίτηση μετά από υπόδειξη του εκπροσώπου του Επάρχου κατά την επιτόπια επίσκεψη της 9.8.06 έπαυσαν τις οποιεσδήποτε εργασίες. Συνεπώς, δεν συντρέχει κανένας λόγος για την έκδοση του αιτουμένου διατάγματος, οι Αιτητές απέκρυψαν από το Δικαστήριο, ότι οι Καθ' ων η αίτηση αποτάθηκαν για έκδοση καλυπτικής άδειας. Σκοπός της Δ.48, θ.4 είναι να γνωρίζει η άλλη πλευρά επακριβώς τους λόγους επί των οποίων εδράζεται η ένσταση για να μπορεί να τοποθετηθεί κατάλληλα και, έτσι, να μην βρεθεί προ εκπλήξεως την ημέρα της ακρόασης. Στην παρούσα περίπτωση οι λόγοι επί των οποίων εδράζεται η Ένσταση αποκαλύπτονται με ευκρίνεια στην ένορκο δήλωση που συνοδεύει την Ένσταση, ώστε να μπορεί να αποκλειστεί με ασφάλεια το ενδεχόμενο η πλευρά των Αιτητών να έχει καταβληθεί εξ' απροόπτου. Είναι, επίσης, σημαντικό να λεχθεί, ότι παρόλο που το θέμα ηγέρθη από την ευπαίδευτη συνήγορο των Αιτητών, η εν λόγω συνήγορος σε κανένα σημείο της αγόρευσής της δεν ισχυρίστηκε, ότι η παρατυπία επηρέασε δυσμενώς τους Αιτητές ή ότι προκάλεσε σε αυτούς οποιαδήποτε ζημία. Περαιτέρω, το μέγεθος της παρατυπίας δεν είναι μεγάλο. Όπως έχει και πιο πάνω αναφερθεί, αυτή συνίσταται στην μη συμπερίληψη στην ειδοποίηση των λόγων της ένστασης, παράλειψη, η οποία μπορεί να θεραπευθεί με την κατάλληλη διαταγή για τροποποίηση ή για απαλλαγή από την παρατυπία. Εν' όψει του ότι καμία ταλαιπωρία ή δυσμενής επηρεασμός δεν έχει προκληθεί στους Αιτητές από την παρατυπία, τυχόν παραμερισμός της Ένστασης μόνο αδικία θα μπορούσε να προκαλέσει στους Καθ' ων η αίτηση λαμβανομένης υπόψη της φύσης της διαδικασίας, που αφορά αίτηση για προσωρινό διάταγμα. Καταλήγοντας συμπεραίνω, ότι υπό τις περιστάσεις τυχόν παραμερισμός της Ένστασης θα επέφερε αδικία στην πλευρά των Καθ' ων η αίτηση. Εν' όψει των πιο πάνω κρίνω, πως η δικαιοσύνη θα απονεμηθεί καλύτερα με την θεραπεία της παρατυπίας και την έκδοση του κατάλληλου διατάγματος. Ως εκ τούτου εκδίδω διάταγμα απαλλαγής από την παρατυπία, ώστε η Ένσταση να θεωρείται νομότυπη. Το ουσιαστικό πλαίσιο εξέτασης της παρούσης αίτησης είναι το άρθρο 32 του Περί Δικαστηρίων Νόμου, Ν.14/60. Το άρθρο αυτό δίδει εξουσία στο Δικαστήριο να εκδώσει απαγορευτικό διάταγμα (injunction), νοουμένου ότι η έκδοση του είναι υπό τις περιστάσεις δίκαιη και εύλογη. Βεβαίως το δίκαιο και εύλογο της υπόθεσης δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας στον οποίο το Δικαστήριο θα πρέπει να στρέφει την προσοχή του κατά την έκδοση προσωρινού διατάγματος. Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο το Δικαστήριο προτού εκδώσει τέτοιο διάταγμα θα πρέπει να ικανοποιηθεί ότι πληρούνται οι ακόλουθες τρεις βασικές προϋποθέσεις: η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, η ύπαρξη πιθανότητας επιτυχίας και ότι αν δεν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Ο διάδικος που ζητά την έκδοση προσωρινού διατάγματος φέρει μέχρι τέλους το βάρος της απόδειξης ότι υφίστανται οι ουσιαστικές προϋποθέσεις του άρθρου 32 (Βλ. Χάρης Φεσσάς, Αίτηση 129/90

(1990)1 ΑΑΔ 704). Σε τελικό στάδιο το Δικαστήριο θα πρέπει πρόσθετα να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα. Στην υπόθεση Γρηγορίου ν. Χριστοφόρου

(1993)1 ΑΑΔ 246 αναφέρθηκε ότι στην διαδικασία προσωρινού διατάγματος το έργο του Δικαστηρίου είναι περιορισμένο. Το καθήκον του περιορίζεται στη διαπίστωση κατά πόσο ικανοποιούνται οι τρεις βασικές προϋποθέσεις που ο νομοθέτης έταξε στο άρθρο 32 του Ν.14/60. Το Δικαστήριο κατά την εκδίκαση αίτησης για προσωρινό διάταγμα δεν αποφασίζει την ουσία της υπόθεσης και πρέπει να αποφεύγει να καταλήγει σε συμπεράσματα αναφορικά με την πλήρη εξέταση του πραγματικού και νομικού καθεστώτος της υπόθεσης (Βλ. American Cyanamid Co v. Ethicon Ltd

(1975)1 All E R 504 (H.L.)). Στην υπόθεση Jonitexo Ltd v. Adidas

(1984)1 CLR 263 αναφέρθηκε, ότι οι διάδικοι στο στάδιο αυτό περιορίζονται στο κατά πόσο το διάταγμα θα πρέπει να εκδοθεί υπό το φως των προνοιών του άρθρου 32 του Νόμου 14/60 και των αρχών της Νομολογίας. Τα δικαιώματα των διαδίκων καθορίζονται αργότερα με την έκδοση της απόφασης, η οποία θα είναι απόφαση επί της ουσίας της υπόθεσης, και όχι στο στάδιο του προσωρινού διατάγματος. Το ορθό για τον Δικαστή είναι όπως στην απόφασή του για προσωρινό διάταγμα αποφεύγει να κάνει αναφορά σε θέματα που άπτονται της ουσίας της υπόθεσης, για να αποφύγει με τον τρόπο αυτό να προδικάσει αναφορικά με αυτά. Τέλος, στην υπόθεση Bacardi & Co Ltd v. Vinco Ltd

(1996)1 AAΔ 788 ειπώθηκε, ότι η διαδικασία έκδοσης προσωρινού διατάγματος δεν προσφέρεται για εξέταση αμφισβητούμενων γεγονότων. Είναι η θέση των Καθ' ων η αίτηση, ότι οι Αιτητές απέκρυψαν από το Δικαστήριο ότι αιτήθηκαν για την έκδοση καλυπτικής άδειας. Η απόκρυψη ουσιώδους γεγονότος από το Δικαστήριο είναι καταλυτικής σημασίας για την τύχη προσωρινού διατάγματος, που εκδόθηκε στα πλαίσια μονομερούς αιτήσεως. Σε περίπτωση που το Δικαστήριο διαπιστώσει κάτι τέτοιο απαντά: «δεν σας ακούω πλέον» και ακυρώνει την διαταγή που έδωσε χωρίς να εξετάσει την ουσία (Βλ. Γρηγορίου ν. Χριστοφόρου, πιο πάνω). Τα πιο πάνω δεν αφορούν στην παρούσα υπόθεση, αφού στην προκείμενη περίπτωση το Δικαστήριο δεν εξέδωσε διάταγμα μονομερώς. Αντίθετα, διέταξε την επίδοση της αίτησης δίνοντας, έτσι, την ευκαιρία στους Καθ' ων η αίτηση να προβάλουν τις θέσεις τους πριν την έκδοση του. Για τον πιο πάνω λόγο η προβαλλόμενη θέση δεν μπορεί να διαδραματίσει οποιοδήποτε ρόλο στην έκβαση της αίτησης. Σύμφωνα με την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Andreas Odysseos v. A. Pieris Estates Ltd κ.α.

(1982)1 ΑΑΔ 557 η έννοια του σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση δεν προϋποθέτει τίποτα περισσότερο από την αποκάλυψη συζητήσιμης υπόθεσης στη βάση των έγγραφων προτάσεων (an arguable case on the strength of the pleadings). Οι λεπτομέρειες αδικήματος των κατηγοριών που εκτίθενται επί του κατηγορητηρίου έχουν ήδη αναφερθεί. Σύμφωνα με το άρθρο 3

(1)(β) του Κεφ. 96, όπως τροποποιήθηκε, από τώρα και στο εξής «ο Νόμος», κανένα πρόσωπο δεν δύναται, μεταξύ άλλων, να ανεγείρει ή να ανέχεται ή να επιτρέπει να ανεγείρεται οικοδομή χωρίς άδεια από την αρμόδια Αρχή. Σύμφωνα με το άρθρο 9

(1)του Νόμου σε σχέση με την ανέγερση οποιασδήποτε νέας οικοδομής η αρμόδια αρχή κατά την χορήγηση άδειας δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 3 έχει εξουσία να επιβάλει όρους, οι οποίοι εκτίθενται στην εν λόγω άδεια. Σύμφωνα με το άρθρο 20 του Νόμου οποιοδήποτε πρόσωπο παραβαίνει οποιοδήποτε όρο επιβάλλεται δυνάμει του άρθρου 9 διαπράττει αδίκημα, τιμωρούμενο με φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες ή με χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις Λ.Κ.1.000,00 σεντ ή και με τις δύο αυτές ποινές. Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 10 του Νόμου κανένα πρόσωπο δεν κατέχει ή χρησιμοποιεί ή ενεργεί όπως οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο κατέχει ή χρησιμοποιεί ή επιτρέπει ή ανέχεται οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο να κατέχει ή να χρησιμοποιεί οποιαδήποτε οικοδομή, εκτός αν και μέχρις ότου εκδοθεί πιστοποιητικό έγκρισης από την αρμόδια αρχή σε σχέση με αυτή ανεξάρτητα αν χορηγήθηκε άδεια για τέτοια οικοδομή δυνάμει του άρθρου 3 του Κεφ.

1. Εν' όψει όλων των πιο πάνω προκύπτει σαφώς σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση. Αναφορικά με την δεύτερη προϋπόθεση ο διάδικος που ζητά την έκδοση προσωρινού διατάγματος αρκεί να καταδείξει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Για τον σκοπό αυτό το Δικαστήριο προβαίνει σε αξιολόγηση της αποδεικτικής δύναμης της υπόθεσης του αιτητή («The Court must purport to make some evaluation . of the evidential strength of the case for the party applying for an injunction»). Η έννοια της πιθανότητας περικλείει κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα (mere possibility), αλλά και κάτι πολύ λιγότερο από το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, που είναι το μέτρο απόδειξης στις αστικές υποθέσεις. Με βάση τα πιο πάνω και έχοντας κατά νου τα άρθρα του Νόμου, που πιο πάνω αναφέρθηκαν, έχω ικανοποιηθεί ότι οι Αιτητές κατάφεραν να δείξουν ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Άλλωστε, οι Καθ' ων η αίτηση όχι μόνο δεν αμφισβητούν, αλλά και παραδέχονται τους ισχυρισμούς των Αιτητών, ότι η οικοδομή άρχισε να ανεγείρεται κατά παράβαση των όρων της άδειας οικοδομής. Πιο αναλυτικά, με την παράγραφο 3 της ένορκης δήλωσης, που υποστηρίζει την Ένσταση οι Καθ' ων η αίτηση δέχονται τους ισχυρισμούς των Αιτητών, ότι κατά την επιτόπια εξέταση της 9.8.06 έγιναν υποδείξεις από τον εκπρόσωπο του Έπαρχου Πάφου, όπως παύσει η συνέχιση των εργασιών για τον λόγο ότι η οικοδομή ανεγείρεται κατά παράβαση των όρων της άδειας οικοδομής. Με την παράγραφο 4 ισχυρίζονται, ότι έκτοτε όλες οι εργασίες ανεστάλησαν και μέχρι σήμερα εξακολουθούν να βρίσκονται στο ίδιο στάδιο στο οποίο βρίσκονταν και κατά τον χρόνο της επιτόπιας εξέτασης. Τέλος, με την παράγραφο 5 ισχυρίζονται, ότι έχουν αποταθεί για την έκδοση καλυπτικής άδειας. Εκεί που χωλαίνει η υπόθεση των Αιτητών είναι στην τρίτη προϋπόθεση του άρθρου
2. Και αυτό γιατί τίποτα δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, που να καταδεικνύει, ότι αν δεν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Η μόνη σχετική επί του θέματος τούτου αναφορά γίνεται στην παράγραφο 6 της ενόρκου δηλώσεως του Γεώργιου Γιαννή. Μόνο που αυτή είναι ανεπαρκέστατη, αφού περιορίζεται σε μια απλή και γενικόλογη δήλωση χωρίς να εξηγείται για ποιο λόγο δεν θα απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο αν δεν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. Απλή πεποίθηση του ενόρκως δηλούντα, ότι αν δεν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο δεν είναι αρκετή. Ο ενόρκως δηλών όφειλε να εξηγήσει και να παραθέσει τους λόγους, ώστε να πείσει το Δικαστήριο για το ανεπανόρθωτο της ζημίας που θα προκληθεί σε περίπτωση που δεν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. Καμία μαρτυρία δεν προβλήθηκε προς αυτή την κατεύθυνση με αποτέλεσμα οι Αιτητές να έχουν αποτύχει να αποδείξουν, ότι συντρέχει η τρίτη προϋπόθεση του άρθρου
3. Στην υπόθεση Papapetrou Bros Ltd v. Αντρούλλας Παπαπέτρου

(2003)1(Β) 741 στην ένορκο δήλωσή του, που καταχωρήθηκε προς υποστήριξη της αίτησης των αιτητών για προσωρινό διάταγμα, ο ενόρκως δηλών ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι αν το αιτούμενο διάταγμα δεν εκδοθεί οι αιτητές θα υποστούν ανυπολόγιστες ζημιές. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε ότι ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι δεν υπήρχε οποιαδήποτε μαρτυρία ενώπιόν του, που να καταδεικνύει ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Δεν υπήρχαν εκείνα τα γεγονότα στα οποία θα μπορούσε να βασισθεί για να ασκήσει την διακριτική του ευχέρεια υπέρ των αιτητών. Εν' όψει των πιο πάνω η εξέταση οποιουδήποτε άλλου θέματος κρίνεται περιττή. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αίτηση δεν μπορεί να έχει παρά απορριπτική κατάληξη. Συνακόλουθα η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Καθ' ων η αίτηση 1 - 3 και εναντίον των Αιτητών όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και θα είναι εισπρακτέα μετά το τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) .............. Π. Μιχαηλίδης, Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο