Αστυνομία Πάφου ν. Γιαννάκη Αδάμου, Αρ. Υπόθεσης: 861/05, 27.8.07

(2)και

(3)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, όπως τροποποιήθηκε (2η κατηγορία). Οι πιο πάνω κατηγορίες ήταν το αποτέλεσμα εξέτασης από την Αστυνομία τροχαίου δυστυχήματος που έλαβε χώρα την 21.6.04 στην διασταύρωση των οδών Σπύρου Κυπριανού και Αρχ. Μακαρίου Γ΄ στην Κισσόνεργα της επαρχίας Πάφου με ενεχόμενα το όχημα με αριθμούς εγγραφής YD 989, το οποίο οδηγείτο από τον Κατηγορούμενο (από τώρα και στο εξής «το μονοκάμπινο όχημα»), και το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΑΜ 896, το οποίο οδηγείτο από την Galyna Sherdyts, ΜΚ 2. Η Κατηγορούσα Αρχή για να αποδείξει την υπόθεσή της κάλεσε τρεις μάρτυρες κατηγορίας: τον Αστ. 2417, Αλέκο Χαραλάμπους (ΜΚ 1), την πιο πάνω αναφερόμενη Galyna Sherdyts (ΜΚ 2) και την Τατιάνα Sherdyts (ΜΚ 3). Μετά το πέρας της υπόθεσης για την Κατηγορούσα Αρχή το Δικαστήριο αποφάσισε ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του Κατηγορουμένου, τον οποίον και κάλεσε σε απολογία. Ο Κατηγορούμενος, αφού του εξηγήθηκαν τα δικαιώματά του, σύμφωνα με τον Νόμο, επέλεξε να προβεί σε ένορκο κατάθεση. Για την Υπεράσπιση κατέθεσαν, επίσης, ο Χαράλαμπος Πανάρης (ΜΥ 2) και ο Νίκος Αδάμου (ΜΥ 3). Παρακολούθησα με μεγάλη προσοχή όλους τους μάρτυρες, ενόσω αυτοί έδιναν μαρτυρία ενώπιόν μου, και είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω τόσο τον τρόπο με τον οποίο αυτοί απάντησαν στις διάφορες ερωτήσεις που τους τέθηκαν όσο και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Κατ' αρχή, θα πρέπει να λεχθεί ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει το βάρος να αποδείξει τις κατηγορίες πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Ένας μάρτυρας μπορεί, επίσης, να γίνει πιστευτός είτε εξ' ολοκλήρου, είτε μερικώς και η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (Βλ. Αγαπίου ν. Παναγιώτου

(1988)1 ΑΑΔ 263, Γενικός Εισαγγελέας ν. Μανώλη

(1995)2 ΑΑΔ 207 και Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva

(2002)1 ΑΑΔ 454). Ο ΜΚ 1 μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Η όλη παρουσία του στο εδώλιο του μάρτυρα ήταν θετική και μέσα από τον τρόπο και το ύφος με το οποίο απαντούσε με έπεισε για την αλήθεια των ισχυρισμών του. Απαντούσε αβίαστα και με ευθύτητα και χωρίς προηγουμένως να υπολογίζει τις απαντήσεις του. Τέλος, ήταν σταθερός στην μαρτυρία του και δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις παρά την αντεξέταση στην οποία υποβλήθηκε. Ήταν σε θέση να αναφέρει με κάθε λεπτομέρεια, όπως και έκανε, ό,τι αποκόμισε από την εξέταση της σκηνής του δυστυχήματος. Η μαρτυρία του ήταν κατατοπιστική σε βαθμό που δεν άφησε αμφιβολία στο Δικαστήριο για τα ευρήματα του, αλλά και τις διαπιστώσεις και τα συμπεράσματά του γενικότερα. Ούτε η θέση του σημείου σύγκρουσης, αλλά ούτε και οποιοδήποτε άλλο εύρημα του μάρτυρα αποτέλεσαν αντικείμενο αμφισβήτησης από την Υπεράσπιση. Περαιτέρω, θεωρώ βάσιμους τους λόγους που δόθηκαν από τον μάρτυρα προς αιτιολόγηση του ευρήματός του, ότι το σημείο της σύγκρουσης ήταν, όπως το τοποθέτησε επί του Τεκμηρίου 5, στο Χ. Κατά συνέπεια, δέχομαι, ότι η σύγκρουση έλαβε χώρα στο σημείο Χ. Το μονοκάμπινο όχημα υπέστη ζημία στο πλαϊνό μέρος της κάσιας του, πάνω από τον αριστερό πισινό τροχό. Στο μέρος αυτό εντοπίσθηκε από τον μάρτυρα στόκος, μήκους 15 εκατοστών και πλάτους 10 εκατοστών, κατά προσέγγιση, ο οποίος, σύμφωνα με τον μάρτυρα, ήταν «φρέσκος», δηλαδή, είχε τοποθετηθεί πρόσφατα. Ο μάρτυρας προέβη στην πιο πάνω διαπίστωση, αφού το άγγιξε πρώτα και γιατί το συγκεκριμένο υλικό ακόμα ανέδυε οσμή. Θεωρώ βάσιμους τους λόγους που δόθηκαν από τον μάρτυρα προς αιτιολόγηση της πιο πάνω διαπίστωσής του και επαρκείς για απόρριψη της εκδοχής που προβλήθηκε τόσο από τον Κατηγορούμενο, όσο και από τον πατέρα του, ΜΥ 3, ότι ο στόκος αυτός είχε τοποθετηθεί μήνες προηγουμένως. Κατά συνέπεια, δέχομαι, ότι στο μέρος που ήρθε σε επαφή το όχημα της ΜΚ 2 με το μονοκάμπινο όχημα υπήρχε στόκος, ο οποίος είχε τοποθετηθεί πρόσφατα. Το μόνο σημείο από την μαρτυρία του που δεν δέχομαι είναι τον ισχυρισμό του, ότι η ΜΚ 2 κατά την δεύτερη επίσκεψή της έξω από την οικία του Κατηγορουμένου ανακάλυψε την ύπαρξη του στόκου πάνω στο μονοκάμπινο όχημα. Η πιο πάνω θέση δεν βρίσκει έρεισμα στην δοθείσα μαρτυρία και, κατ' επέκταση, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, αφού, σύμφωνα με την ίδια την ΜΚ 2, αυτή ούτε την πρώτη φορά, με την ΜΚ 3, ούτε την δεύτερη, με τον σύζυγό της, μπόρεσε να δει το μονοκάμπινο όχημα στο σημείο που κτυπήθηκε. Το εν λόγω όχημα και τις δύο φορές ήταν σταθμευμένο με τέτοιο τρόπο, ώστε δεν φαινόταν από τον δρόμο το σημείο στο οποίο συγκρούσθηκε με το όχημα της ΜΚ 2. Δεν πλησίασε το όχημα από την πλευρά του κτυπήματος, αφενός, την πρώτη φορά, γιατί είχε εμφανισθεί έξω από το σπίτι του Κατηγορουμένου ο πατέρας του και για τον λόγο αυτό εγκατέλειψε το μέρος, αφετέρου, και σε αντίθεση με ό,τι ισχυρίσθηκε ο μάρτυρας, γιατί την δεύτερη φορά είχε εκδιωχθεί με άσχημο τρόπο από τον Κατηγορούμενο. Την δεύτερη, μάλιστα, φορά δεν είχε καν κατέβει η ΜΚ 2 και ο σύζυγός της από το αυτοκίνητο με το οποίο είχαν μεταβεί στο μέρος. Εν' όψει, όμως, της καλής εντύπωσης που μου δημιούργησε ο μάρτυρας το πιο πάνω δεν είναι ικανό να κλονίσει την αξιοπιστία του. Ο μάρτυρας μου έδωσε την εντύπωση ενός αντικειμενικού και αμερόληπτου εξεταστή της σκηνής του δυστυχήματος, ο οποίος έλαβε ορθές μετρήσεις και επιτέλεσε το έργο που του ανατέθηκε στο ακέραιο. Εκτός από το πιο πάνω σημείο η υπόλοιπη του μαρτυρία είναι αποδεκτή. Η Υπεράσπιση δεν έθεσε θέμα εσφαλμένης αναγνώρισης του Κατηγορουμένου από τις ΜΚ 2 και ΜΚ 3. Δεν αποτελεί, δηλαδή, θέση της Υπεράσπισης, ότι οι πιο πάνω μάρτυρες έσφαλαν που αναγνώρισαν τον Κατηγορούμενο ως το πρόσωπο που ενεπλάκη μαζί τους στο δυστύχημα, ούτως ώστε να θεωρείται, ότι η υπόθεση της Κατηγορίας στηρίζεται - εξ' ολοκλήρου ή ουσιωδώς - στην ορθότητα της αναγνώρισης του Κατηγορουμένου από αυτές. Θέση της Υπεράσπισης είναι ότι ο ισχυρισμός των μαρτύρων, ότι το άλλο εμπλεκόμενο πρόσωπο στο δυστύχημα ήταν ο Κατηγορούμενος δεν είναι αληθινός, δηλαδή, ότι οι μάρτυρες ψεύδονται και ότι η μαρτυρία τους αποτελεί εκ των υστέρων κατασκεύασμα. Στην Αγγλική απόφαση R v. Courtnell

(1990)Crim LR 115 ειπώθηκε, ότι σε μια τέτοια περίπτωση που ναι μεν η αναγνώριση κατηγορουμένου είναι επίδικο ζήτημα, πλην όμως, σύμφωνα με την Υπεράσπιση ο μάρτυρας που ισχυρίζεται ότι αναγνώρισε τον κατηγορούμενο δεν σφάλει, αλλά ψεύδεται ο δικαστής δεν θα πρέπει να καθοδηγεί τους ενόρκους σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που δόθηκαν από τον Αρχιδικαστή του Αγγλικού Εφετείου (Court of Appeal), Λόρδο Widgery, στην Αγγλική υπόθεση R v. Turnbull

(1977)QB 224 - οι οποίες στοχεύουν στην μείωση του κινδύνου για λανθασμένη καταδίκη κατηγορουμένου από εσφαλμένη προηγούμενη αναγνώριση κατηγορουμένου - αφού το μόνο ζήτημα είναι η αξιοπιστία του μάρτυρα που διατείνεται ότι αναγνώρισε τον κατηγορούμενο. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να λεχθεί, ότι ακόμα και μετά την κατάργηση του εξ' ακοής κανόνα με τον τροποποιητικό Νόμο του 2004, Ν. 32

(1)/2004, ο κανόνας που αποκλείει την αυτοενίσχυση μάρτυρα εξακολουθεί να ισχύει, αφού, σύμφωνα με το άρθρο 30

(2)του Κεφ. 9, όπως τροποποιήθηκε, διάδικος δεν δύναται να παρουσιάσει μαρτυρία προηγούμενων δηλώσεων του μάρτυρα που καλεί με σκοπό την ενίσχυση της αξιοπιστίας του εκτός με την άδεια του Δικαστηρίου (Βλ. άρθρο 30

(2)(α)) ή κατά την επανεξέταση για τον σκοπό της αντίκρουσης ισχυρισμών ότι η μαρτυρία του μάρτυρα του είναι κατασκευασμένη (Βλ. άρθρο 30

(2)(β)). Σύμφωνα δε με το άρθρο 29 του Κεφ. 9, όπως τροποποιήθηκε: «Οι κανόνες που ρυθμίζουν το κατά πόσο είναι επιτρεπτή η προσαγωγή μαρτυρίας για την αμφισβήτηση ή την ενίσχυση της αξιοπιστίας οποιουδήποτε μάρτυρα εφαρμόζονται σε σχέση με το πρόσωπο που έκανε την αρχική δήλωση, όπως και σε σχέση με το πρόσωπο που κατέθεσε εξ' ακοής μαρτυρία». Το απαύγασμα της Νομοθεσίας είναι ότι οι εξαιρέσεις του κοινοδικαίου στον κανόνα που αποκλείει την αυτοενίσχυση μάρτυρα εξακολουθούν να ισχύουν με αποτέλεσμα μαρτυρία που εμπίπτει σε αυτές να είναι αποδεκτή για σκοπούς ενίσχυσης της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα που καταθέτει πάνω στην ίδια γραμμή με την προηγούμενη δήλωσή του. Αναφορικά με προηγούμενες δηλώσεις μάρτυρα, οι οποίες δεν εμπίπτουν στις εξαιρέσεις, μαρτυρία αναφορικά με αυτές μπορεί να δοθεί μόνο στις περιπτώσεις που υπαγορεύουν τα εδάφια 2(α) και 2(β) του άρθρου 30, που πιο πάνω αναφέρθηκαν. Η ΜΚ 2 κατέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι την επομένη της σύγκρουσης αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο ως το πρόσωπο που συγκρούσθηκε μαζί της. Σύμφωνα με την Αγγλική Νομολογία, όταν ένας μάρτυρας δίνει μαρτυρία με την οποία αναγνωρίζει τον κατηγορούμενο ως το πρόσωπο που διέπραξε το αδίκημα, είναι επιτρεπτή η προσαγωγή μαρτυρίας προηγούμενης αναγνώρισης του κατηγορουμένου από τον μάρτυρα αυτόν. Η πιο πάνω περίπτωση αποτελεί εξαίρεση του κοινοδικαίου στον κανόνα που αποκλείει την αυτοενίσχυση μάρτυρα. Μια τέτοια μαρτυρία δύναται να δοθεί είτε από τον ίδιο τον μάρτυρα είτε από οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο που ήταν παρών κατά την προηγούμενη αναγνώριση. Στην υπόθεση R v. Christie

(1914)AC 545 ο κατηγορούμενος καταδικάσθηκε για το αδίκημα της άσεμνης επίθεσης σε νεαρό αγόρι. Ο παραπονούμενος με την μαρτυρία του αναγνώρισε τον κατηγορούμενο πλην όμως δεν ανέφερε ότι της μαρτυρίας του στο Δικαστήριο προηγήθηκε αναγνώριση του κατηγορουμένου από τον ίδιο. Η Βουλή των Λόρδων αποφάσισε, ότι ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο επέτρεψε στην μητέρα του και τον αστυνομικό να δώσουν μαρτυρία προς την πιο πάνω κατεύθυνση. Η μαρτυρία της προηγούμενης αναγνώρισης είναι επιτρεπτή ως απόδειξη της αξιοπιστίας του παραπονούμενου και για να αποκλεισθεί η ιδέα ότι η αναγνώριση του κατηγορουμένου από το εδώλιο του μάρτυρα (dock identification) είναι λανθασμένη ή εκ των υστέρων κατασκεύασμα. Στην υπόθεση R v. Fannon

(1922)22 SRNSW 427 ειπώθηκε, ότι η προσαγωγή μαρτυρίας προηγούμενης αναγνώρισης επιτρέπεται για τον ακόλουθο λόγο: «In cases where there has been a considerable lapse of time between the offence and the trial, and where there might be a danger of the witness's recollection of the prisoner's features having become dimmed, no doubt it strengthens the value of the evidence if it can be shown that in the meantime, soon after the commission of the offence, the witness saw and recognized the prisoner». Σε μετάφραση: «Στις υποθέσεις που μεσολαβεί μεγάλο χρονικό διάστημα μεταξύ του αδικήματος και της δίκης και υπάρχει ο κίνδυνος η μνήμη του μάρτυρα για τα χαρακτηριστικά του κατηγορουμένου να έχει ξεθωριάσει, αναμφίβολα ενδυναμώνει την αξία της μαρτυρίας του αν καταδειχθεί, ότι στο μεταξύ, σύντομα μετά την διάπραξη του αδικήματος, ο μάρτυρας είδε και αναγνώρισε τον κατηγορούμενο». Η ΜΚ 2 μου έκανε πολύ καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Μέσα από τον τρόπο και το ύφος με το οποίο κατέθεσε με έπεισε για την αλήθεια των ισχυρισμών της. Η όλη παρουσία της στο εδώλιο του μάρτυρα ήταν θετική σε βαθμό που δεν έχω την παραμικρή αμφιβολία ότι κατέθεσε την αλήθεια. Ήταν σταθερή στην μαρτυρία της και δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις παρά την αντεξέταση στην οποία υποβλήθηκε. Πρόβαλε με σαφήνεια την εκδοχή της και απαντούσε στις διάφορες ερωτήσεις που της υποβάλλονταν αβίαστα και χωρίς κανένα ενδοιασμό, με απόλυτη φυσικότητα και χωρίς να δίνει στον εαυτό της χρόνο για να υπολογίζει τις απαντήσεις της. Ήταν σαφής και κατηγορηματική, ότι ο Κατηγορούμενος παραβίασε την προτεραιότητα που είχε επί της ευθείας οδού με αποτέλεσμα αυτός να εισέλθει εντός της διασταύρωσης χωρίς προηγουμένως να σταματήσει και, έτσι, να ανακόψει την ευθεία πορεία της μάρτυρος, η οποία οδηγούσε από τα αριστερά του. Προσέτι δε, ότι συγκρούσθηκε με το αυτοκίνητο του Κατηγορουμένου στο πίσω πλαϊνό μέρος αριστερά, πάνω από τον πισινό αριστερό τροχό και ότι ο Κατηγορούμενος δεν σταμάτησε, αλλά συνέχισε την πορεία του και έφυγε χωρίς να παράσχει οποιαδήποτε βοήθεια. Η μαρτυρία της αναφορικά με την προηγούμενη αναγνώριση του Κατηγορουμένου από την ίδια την επομένη της σύγκρουσης έξω από την οικία του Κατηγορουμένου ενισχύει την αξιοπιστία της και ενδυναμώνει την αξία της διά ζώσης μαρτυρίας της, σύμφωνα με την οποία ο Κατηγορούμενος είναι το άλλο εμπλεκόμενο πρόσωπο στο δυστύχημα. Το ενδεχόμενο η μάρτυρας να σφάλει κατά την αναγνώριση του Κατηγορουμένου μπορεί να αποκλεισθεί με ασφάλεια, εν' όψει της μαρτυρίας της, ότι στο μέρος υπήρχε πολύ καλός φωτισμός, ο Κατηγορούμενος κατά την στιγμή της σύγκρουσης έστρεψε το κεφάλι του προς αυτήν και την κοίταξε και η μάρτυρας είδε τον Κατηγορούμενο από κοντινή απόσταση. Περαιτέρω, δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία, που να υποδεικνύει, ότι υπήρχε οτιδήποτε που παρεμπόδιζε την παρατήρηση της ή να καθιστούσε αυτήν δυσχερή. Περαιτέρω, το χρονικό διάστημα που παρήλθε μεταξύ του συμβάντος και της αναγνώρισης του Κατηγορουμένου από την μάρτυρα έξω από την οικία του δεν ήταν μεγάλο και η περιγραφή που έδωσε στον ΜΚ 1 όταν τον είδε για πρώτη φορά - νεαρός άντρας με μακριά ξανθά μαλλιά και μούσι - ανταποκρίνεται στο παρουσιαστικό του Κατηγορουμένου. Μεταξύ της διά ζώσης μαρτυρίας της και της κατάθεσης που έδωσε στην Αστυνομία (Τεκμήριο 8) υπάρχει αντίφαση σε σχέση με την ώρα που η μάρτυρας έφθασε μαζί με την ΜΚ 3 στο μέρος που βρισκόταν σταθμευμένο το μονοκάμπινο όχημα στις 22.6.

1. Η εν λόγω αντίφαση είναι επουσιώδης και ως τέτοια δεν είναι ικανή να κλονίσει την πολύ καλή εντύπωση που μου δημιούργησε η μάρτυρας. Εν' όψει της πολύ καλής εντύπωσης που μου δημιούργησε η μάρτυρας ως μάρτυρας της αλήθειας και όλων όσων πιο πάνω έχουν αναφερθεί αποδέχομαι την μαρτυρία της. Η ΜΚ 3 αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο ως το πρόσωπο που ενεπλάκη στο επίδικο δυστύχημα. Είδε και το όχημα που αυτός οδηγούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο. Ήταν ένα μονοκάμπινο, χρώματος άσπρου. Από τους αριθμούς εγγραφής του αποκόμισε από την σκηνή του δυστυχήματος τα γράμματα Y και D. Στις 22.6.04 περνώντας έξω από την οικία του Κατηγορουμένου αναγνώρισε το όχημα που ενεπλάκη μαζί τους στο δυστύχημα. Ήταν ένα μονοκάμπινο όχημα, άσπρου χρώματος, το οποίο έφερε χτύπημα στο πίσω πλαϊνό μέρος της κάσιας του, στο σημείο, δηλαδή, που συγκρούσθηκε το άλλο ενεχόμενο στο επίδικο δυστύχημα όχημα με το όχημα που οδηγούσε η ΜΚ
2. Στο σημείο τούτο υπήρχε, επίσης, αποτύπωμα μπλε χρώματος. Το όχημα που οδηγούσε η ΜΚ 2 κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν μπλε χρώματος. Η μάρτυρας μου έκανε πολύ καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Μέσα από τον τρόπο και το ύφος με το οποίο κατέθεσε με έπεισε για την αλήθεια των ισχυρισμών της. Η όλη παρουσία της στο εδώλιο του μάρτυρα ήταν θετική σε βαθμό που δεν έχω την παραμικρή αμφιβολία ότι κατέθεσε την αλήθεια. Πρόβαλε με σαφήνεια και σταθερότητα την εκδοχή της. Απαντούσε στις διάφορες ερωτήσεις που της υποβάλλονταν χωρίς κανένα ενδοιασμό και χωρίς να δίνει στον εαυτό της χρόνο για να υπολογίζει τις απαντήσεις της. Ο ισχυρισμός της, ότι ο Κατηγορούμενος είναι το άλλο εμπλεκόμενο στο επίδικο δυστύχημα πρόσωπο ήταν θετικός. Ο φωτισμός στο μέρος ήταν πολύ καλός και κατά την στιγμή της σύγκρουσης ο Κατηγορούμενος έστρεψε το κεφάλι του προς την μάρτυρα και την ΜΚ 2 και τις κοίταξε. Η μάρτυρας είχε, έτσι, την ευκαιρία να δει καλά τον Κατηγορούμενο, αφού υπό τις πιο πάνω συνθήκες τον είδε από κοντινή απόσταση και δεν υπήρχε οτιδήποτε που να παρεμπόδιζε την παρατήρηση της ή να καθιστούσε αυτήν δυσχερή. Περαιτέρω, η περιγραφή που έδωσε στον ΜΚ 1 όταν τον είδε για πρώτη φορά - νεαρός άντρας με μακριά ξανθά μαλλιά και μούσι - ανταποκρίνεται στο παρουσιαστικό του Κατηγορουμένου. Για όλους τους πιο πάνω λόγους δέχομαι την μαρτυρία της στην ολότητά της. Ο Κατηγορούμενος δεν μου έκανε καθόλου καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Μέσα από τον τρόπο και το ύφος με το οποίο κατέθεσε δεν με έπεισε στο παραμικρό για την αλήθεια της μαρτυρίας του. Ενόσω κατέθετε ήταν ζωγραφισμένη στο πρόσωπό του η αμηχανία. Σε ορισμένα, επίσης, σημεία της μαρτυρίας του έδειχνε έντονα συγχυσμένος και τρακαρισμένος. Γενικά, από την όλη στάση και συμπεριφορά του μου δημιουργήθηκε η πεποίθηση, ότι δεν κατέθεσε την αλήθεια. Με τους ισχυρισμούς του προσπάθησε να παραποιήσει τα αληθινά γεγονότα και με τον τρόπο αυτό να παραπλανήσει το Δικαστήριο. Ένας τέτοιος ισχυρισμός ήταν ότι ο στόκος στο επίμαχο σημείο είχε τοποθετηθεί 6 μήνες προηγουμένως. Με τον ισχυρισμό αυτό στόχευε να δείξει, ότι η ζημιά στο σημείο εκείνο δεν προκλήθηκε από το επίδικο δυστύχημα και, κατ' επέκταση, ότι το μονοκάμπινο όχημα δεν είχε εμπλακεί σε αυτό. Ένας άλλος ισχυρισμός είναι ότι η στιγμή που πέρασε από την σκηνή του δυστυχήματος ήταν λίγο πριν φθάσει στο σπίτι του από το Στρουμπί. Ακολουθούσε νότια κατεύθυνση επί της οδού Σπύρου Κυπριανού. Φθάνοντας στην διασταύρωση που έγινε το επίδικο δυστύχημα, έστριψε αριστερά και κατευθύνθηκε ανατολικά προς την οικία του. Με τον ισχυρισμό αυτό ο Κατηγορούμενος στόχευε να δείξει, ότι η σκηνή του δυστυχήματος βρισκόταν εντός της πορείας του προς την οικία του και έτσι να αποκλείσει την ιδέα, ότι πρώτα ενεπλάκη στο επίδικο δυστύχημα και μετά ξαναπέρασε από την σκηνή του δυστυχήματος. Οι πιο πάνω ισχυρισμοί καταρρίπτονται από την μαρτυρία του ΜΚ 1, την οποία αποδέχτηκα. Σύμφωνα με τον εν λόγω μάρτυρα ο στόκος στο επίμαχο σημείο ήταν πρόσφατα τοποθετημένος, γιατί ανέδυε μυρωδιά. Επίσης, στόκος δεν υπήρχε σε άλλο σημείο πάνω στο μονοκάμπινο όχημα σε αντίθεση με την μαρτυρία του Κατηγορουμένου σύμφωνα με την οποία στόκοι υπήρχαν σε πολλά σημεία πάνω στο εν λόγω όχημα. Επίσης, ο Κατηγορούμενος δεν πέρασε από την σκηνή οδεύοντας επί της Σπύρου Κυπριανού, ούτε και περνώντας από την σκηνή, την στιγμή που βρισκόταν εκεί και ο ΜΚ 1, κατευθυνόταν προς την οικία του. Την στιγμή εκείνη ο Κατηγορούμενος οδηγούσε επί της Μακαρίου από ανατολικά προς δυτικά και κατευθυνόταν προς το σημείο της σύγκρουσης. Πέρασε την διασταύρωση και συνέχισε την πορεία του ευθεία επί της Μακαρίου. Με άλλα λόγια, ο Κατηγορούμενος όταν πέρασε από την σκηνή δεν όδευε προς την οικία του, αλλά απομακρυνόταν από αυτήν. Φθάνοντας δε στην διασταύρωση σταμάτησε για λίγο και ρώτησε τον ΜΚ 1 τι είχε συμβεί, προφανώς στην αγωνία του να μάθει αν η Αστυνομία είχε στο μεταξύ ανακαλύψει οτιδήποτε για τον δράστη, κάτι το οποίο και πάλι ο Κατηγορούμενος αρνήθηκε. Κατέθεσε, επίσης, ότι δεν χρησιμοποιεί το μονοκάμπινο όχημα και ότι ουδέποτε το οδήγησε. Θεάθηκε, όμως, αρκετές φορές από τον ΜΚ 1 να το οδηγεί. Ένας άλλος ισχυρισμός του Κατηγορουμένου, που στόχευε στην παραπλάνηση του Δικαστηρίου ήταν ότι δεν αντέδρασε λεκτικά όταν είδε την ΜΚ 2 με τον σύζυγό της έξω από την οικία του στις 22.6.
3. Τους κοίταξε μόνο και μετά αυτοί φύγανε. Με τον ισχυρισμό αυτό ο Κατηγορούμενος στόχευε να δείξει, ότι δεν γνώριζε τίποτα για το επίδικο δυστύχημα και, επομένως, δεν είχε κανένα λόγο να αντιδράσει στην παρουσία των πιο πάνω, ούτε να τους αποπάρει, ούτε να τους εκφοβίσει. Η θέση του, όμως, καταρρίπτεται από την μαρτυρία της ΜΚ 2 σύμφωνα με την οποία όταν έφθασαν αυτή και ο σύζυγός της με ενοικιασμένο όχημα έξω από την οικία του, ο Κατηγορούμενος βγήκε από το σπίτι και μαζί με άλλους φίλους του άρχισε να φωνάζει προς το ζεύγος με τέτοιο τρόπο που τους ανάγκασε να εγκαταλείψουν το μέρος. Για όλους τους πιο πάνω λόγους ο Κατηγορούμενος δεν μου έκανε καθόλου καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Συνακόλουθα δεν δέχομαι την μαρτυρία του. Ο ΜΥ 2 δεν μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Μέσα από τον τρόπο και το ύφος με το οποίο κατέθεσε δεν με έπεισε για την αλήθεια της μαρτυρίας του. Ήταν εμφανής η προσπάθειά του να δώσει μαρτυρία προς όφελος του Κατηγορουμένου, με τον οποίο είναι συνάδελφος και φίλος. Οι δυο τους εργάζονται στο ίδιο μέρος, γνωρίζονται για τουλάχιστον τέσσερα χρόνια και εκτός εργασίας κάνουν παρέα. Βγαίνουν έξω μαζί τα βράδια και συνδιασκεδάζουν. Ο μάρτυρας δεν βρίσκεται 24 ώρες το εικοσιτετράωρο παρά το πλευρό του Κατηγορουμένου και, κατά συνέπεια, δεν μπορεί να έχει προσωπική γνώση όλων των κινήσεων του. Οι άκαμπτοι ισχυρισμοί του, που στόχο είχαν να καταδείξουν, ότι ο Κατηγορούμενος δεν χρησιμοποιεί το μονοκάμπινο όχημα για οποιοδήποτε σκοπό έκδηλα στόχευαν στο να δημιουργήσουν στο Δικαστήριο την εντύπωση, ότι ο Κατηγορούμενος δεν θα μπορούσε να είναι ο άλλος εμπλεκόμενος στο επίδικο δυστύχημα οδηγός. Ως τέτοιοι οι πιο πάνω ισχυρισμοί μου δημιούργησαν σοβαρές αμφιβολίες για την αμεροληψία του σε βαθμό που να μην έχω πεισθεί για την γνησιότητα της μαρτυρίας του. Προς την ίδια κατεύθυνση αποσκοπούσε και ο ισχυρισμός του, ότι ο Κατηγορούμενος τον είχε επισκεφθεί στο μέρος όπου λάμβανε χώρα η άσκηση το βράδυ της 20.6.04, αφού με την προβολή της πιο πάνω θέσης ο μάρτυρας αποσκοπούσε να καταδείξει, ότι την ίδια ώρα που επισυνέβη το επίδικο δυστύχημα ο Κατηγορούμενος έφευγε από το μέρος, όπου διεξάγετο η άσκηση και, κατ' επέκταση, ήταν αδύνατο να είχε εμπλακεί σε αυτό. Για όλους τους πιο πάνω λόγους δεν έχω πεισθεί για την γνησιότητα της μαρτυρίας του, την οποία για τον λόγο αυτό δεν αποδέχομαι. Ο ΜΥ 3 μου έκανε άσχημη εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Μέσα από τον τρόπο και το ύφος με το οποίο κατέθεσε δεν με έπεισε στο παραμικρό για την αλήθεια της μαρτυρίας του. Η προσπάθεια του να υποστηρίξει με την μαρτυρία του τον υιό του και Κατηγορούμενο αδιαφορώντας για την αλήθεια ήταν εμφανέστατη. Και αυτό γιατί εκστόμιζε αναληθείς ισχυρισμούς με την μεγαλύτερη άνεση. Μάλιστα, δεν δίστασε να επικαλεσθεί και τις άγιες ημέρες του Πάσχα για να πείσει το Δικαστήριο για την αλήθεια της μαρτυρίας του. Ο μάρτυρας δεν μου έδωσε την εντύπωση, ότι αισθανόταν το βαρύ και ιερό καθήκον να πει στο Δικαστήριο την αλήθεια. Με τους ισχυρισμούς του προσπάθησε, όπως και ο Κατηγορούμενος, να παραποιήσει τα αληθινά γεγονότα και με τον τρόπο αυτό να παραπλανήσει το Δικαστήριο. Πρόβαλε, όπως και ο Κατηγορούμενος, τον ισχυρισμό, ότι ο στόκος είχε τοποθετηθεί στο επίμαχο σημείο πολλούς μήνες προηγουμένως. Αποσκοπούσε, όπως και ο Κατηγορούμενος, να δείξει, ότι η ζημιά στο σημείο εκείνο δεν προκλήθηκε από το επίδικο δυστύχημα και, κατ' επέκταση, ότι το μονοκάμπινο όχημα δεν είχε εμπλακεί σε αυτό. Όπως και πιο πάνω αναφέρθηκε ο ισχυρισμός αυτός καταρρίπτεται από την μαρτυρία του ΜΚ
4. Ισχυρίσθηκε, επίσης, ότι ο ΜΚ 1 στον αστυνομικό σταθμό, που πήγε για να δώσει κατάθεση, διαπίστωσε την ύπαρξη στόκου σε κάμποσα σημεία επί του μονοκάμπινου οχήματος και ότι αυτοί είχαν τοποθετηθεί για κτυπήματα, που ήταν παλιά. Και ο ισχυρισμός αυτός καταρρίπτεται από την μαρτυρία του ΜΚ 1, σύμφωνα με την οποία, όπως ενωρίτερα αναφέρθηκε, μόνο σε ένα σημείο υπήρχε στόκος επί του μονοκάμπινου οχήματος. Σημαντικό είναι, επίσης, να αναφερθεί, ότι ενώ στην κυρίως εξέταση ανέφερε, ότι το βράδυ της 20.6.04 ο Κατηγορούμενος είχε δειπνήσει στο σπίτι, στην αντεξέταση, προφανώς αντιλαμβανόμενος, ότι ο πιο πάνω ισχυρισμός σήμαινε, ότι ο Κατηγορούμενος το βράδυ της 20.6.04 έφαγε δύο φορές, μια στο σπίτι του και μια με τον ΜΥ 2, και ότι έτσι καθιστούσε τον σκοπό για τον οποίο μετέβη ο Κατηγορούμενος στο Στρουμπί αμφίβολο και, κατ' επέκταση, αμφίβολο τον αυτό καθ' εαυτό ισχυρισμό το Κατηγορουμένου, ότι πήγε στο Στρουμπί, τον αναίρεσε προβάλλοντας άλλο ισχυρισμό, ότι, δηλαδή, το βράδυ εκείνο στο σπίτι τους ο Κατηγορούμενος είχε απλά «τσιμπήσει κάτι στο πόδι», συγκεκριμένα, «ένα κομμάτι ψωμί, εβούτηξε το μέσα στο φαί και έδωκεν έξω». Ενώ στην κυρίως εξέταση ανέφερε, ότι όταν ο ίδιος έφθασε το βράδυ στο σπίτι του ο Κατηγορούμενος βρισκόταν ήδη στο σπίτι, στην αντεξέταση ανέφερε, ότι όταν έφθασε το βράδυ στο σπίτι, ο Κατηγορούμενος δεν βρισκόταν στο σπίτι. Ισχυρίσθηκε, επίσης, όπως και ο Κατηγορούμενος, ότι ο Κατηγορούμενος δεν κάνει χρήση του μονοκάμπινου οχήματος και ότι ουδέποτε το οδήγησε. Ο ισχυρισμός του καταρρίπτεται από την μαρτυρία του ΜΚ 1, ο οποίος υποστήριξε, ότι είδε πολλές φορές τον Κατηγορούμενο να χρησιμοποιεί το εν λόγω όχημα. Εν' όψει όλων των πιο πάνω δεν έχω πεισθεί για την αλήθεια της μαρτυρίας του, την οποία και δεν αποδέχομαι. Από την μαρτυρία του δέχομαι μόνο, ότι είναι ο πατέρας του Κατηγορουμένου και ο ιδιοκτήτης του μονοκάμπινου οχήματος με αριθμούς εγγραφής YD 989, χρώματος άσπρου. Το εν λόγω όχημα φυλάσσεται στην οικία του μάρτυρα στην οποία διαμένει και ο Κατηγορούμενος. Η μαρτυρία που αποδέχτηκα κατέδειξε, ότι το άλλο ενεχόμενο στο επίδικο δυστύχημα όχημα ήταν ένα μονοκάμπινο, χρώματος άσπρου, στους αριθμούς εγγραφής του οποίου περιλαμβάνονταν τα αγγλικά γράμματα Y και D. Το εν λόγω όχημα συγκρούσθηκε με το όχημα που οδηγούσε η ΜΚ 2 στο πλαϊνό μέρος της κάσιας του, πάνω από τον πισινό αριστερό τροχό. Ο πατέρας του Κατηγορουμένου είναι ο ιδιοκτήτης του μονοκάμπινου οχήματος με αριθμούς εγγραφής YD 989, χρώματος άσπρου. Το εν λόγω όχημα φυλάσσεται στην οικία του πατέρα του Κατηγορουμένου, στην οποία διαμένει και ο Κατηγορούμενος. Στο μέρος του κτυπήματος υπήρχε σημάδι χρώματος μπλε. Το όχημα που οδηγούσε η ΜΚ 2 ήταν μπλε χρώματος. Έφερε, επίσης, στόκο πάνω από τον πισινό αριστερό τροχό, στην πλαϊνή πλευρά της κάσιας του, δηλαδή, στο μέρος που συγκρούσθηκε το άλλο ενεχόμενο στο επίδικο δυστύχημα όχημα με το όχημα της ΜΚ
5. Ο στόκος αυτός είχε τοποθετηθεί σε χρόνο κοντά στον χρόνο που έλαβε χώρα το επίδικο δυστύχημα. Τέλος, ο Κατηγορούμενος είναι το πρόσωπο που ενεπλάκη στο επίδικο δυστύχημα με την ΜΚ
6. Μπορεί το κάθε κομμάτι της πιο πάνω μαρτυρίας από μόνο του να μην είναι καθοριστικό της ταυτότητας του οχήματος που οδηγούσε ο Κατηγορούμενος κατά τον ουσιώδη χρόνο, το σωρευτικό, όμως, αποτέλεσμα τους είναι ασυμβίβαστο με οποιαδήποτε κατάληξη, άλλη από το ότι το όχημα, που οδηγούσε ο Κατηγορούμενος κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν το πιο πάνω αναφερόμενο όχημα με αριθμούς εγγραφής YD
7. Το σωρευτικό αποτέλεσμα της μαρτυρίας στην υπόθεση όχι μόνο συμβιβάζεται με το πιο πάνω συμπέρασμα, αλλά με κανένα άλλο λογικό συμπέρασμα δεν συμβιβάζεται. Με βάση τα πιο πάνω καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: Στις 21.6.04 και περί ώρα 12:20 πρωινή η ΜΚ 2 οδηγούσε το όχημά της με αριθμούς εγγραφής ΚΑΜ 896 έχοντας ως συνεπιβάτιδα την αδελφή της, ΜΚ
8. Οδηγούσε επί της οδού Σπύρου Κυπριανού, στην Κισσόνεργα, με βόρεια κατεύθυνση. Η οδός Σπύρου Κυπριανού τέμνεται κάθετα από την οδό Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ. Ο Κατηγορούμενος οδηγούσε επί της Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ με κατεύθυνση από ανατολικά προς δυτικά. Στην διασταύρωση των δύο οδών υπάρχουν ζωγραφιστά επί της ασφάλτου σήματα ΑΛΤ για οχήματα που οδηγούνται επί της Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ. Η κίνηση των οχημάτων που οδηγούνται επί της Σπύρου Κυπριανού δεν επηρεάζεται από σήματα ΑΛΤ. Ο Κατηγορούμενος πλησιάζοντας την διασταύρωση παρέλειψε να σταματήσει στο σημείο του ΑΛΤ με αποτέλεσμα να προχωρήσει ευθεία και να ανακόψει την ελεύθερη πορεία της ΜΚ 2, η οποία οδηγούσε ευθεία με βόρεια κατεύθυνση. Η ΜΚ 2 στην προσπάθειά της να αποφύγει την σύγκρουση έκανε ελιγμό προς τα αριστερά χωρίς, όμως, να μπορέσει να αποφύγει την σύγκρουση. Η σύγκρουση έλαβε χώρα εντός της διασταύρωσης. Το σημείο της σύγκρουσης απέχει από το σημείο του ΑΛΤ επί της Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ, στα αριστερά, σύμφωνα με την πορεία της ΜΚ 2, 1,40 μέτρα, και από το απέναντι ΑΛΤ επί της Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ 3,00 μέτρα. Το όχημά της ΜΚ 2 συγκρούσθηκε με την δεξιά μπροστινή του πλευρά στην πισινή πλαϊνή πλευρά της κάσιας του μονοκάμπινου οχήματος που οδηγούσε ο Κατηγορούμενος με αριθμούς εγγραφής YD 989, πάνω από τον πισινό αριστερό τροχό. Από την σύγκρουση υπέστη ζημιά το όχημα της ΜΚ
9. Ο Κατηγορούμενος εγκατέλειψε την σκηνή του δυστυχήματος χωρίς να παράσχει βοήθεια. Το αδίκημα της αμελούς οδήγησης, στο οποίο αναφέρεται το άρθρο 8 του Νόμου 86/72, έτυχε νομολογιακής ανάλυσης κατ' επανάληψη. Το κατά πόσο ένας οδηγός είναι ένοχος αμέλειας ή όχι εξαρτάται από τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Το κριτήριο της αμελούς οδήγησης είναι αντικειμενικό υπό την έννοια ότι το επίπεδο της οδήγησης που απαιτείται από τον οδηγό κρίνεται αντικειμενικά και απρόσωπα (Βλ. Charalambous v. Police

(1982)2 CLR 134 και Κυριάκου Βίττη ν. Αστυνομίας

(1990)2 ΑΑΔ 30). Η αμέλεια που χρειάζεται για να στοιχειοθετηθεί το αδίκημα δεν είναι ψηλότερη από αυτή που χρειάζεται για να αποδειχθεί στις πολιτικές υποθέσεις (Βλ. Πορτοκαλλίδης ν. Αστυνομίας

(1987)2 CLR 86). Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, η αμέλεια είναι ζήτημα πραγματικό και κατά την εξέταση κατηγορίας για αμελή οδήγηση η προσοχή επικεντρώνεται κυρίως στην εξέταση του κατά πόσο ο οδηγός ενήργησε υπό τις περιστάσεις ως θα ενεργούσε ένας σώφρονας, ικανός και λογικός οδηγός και κατά πόσο εκπλήρωσε το καθήκον της δέουσας φροντίδας και μέριμνας ως προς τα άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν την ίδια με αυτόν οδό. Το καθήκον θα πρέπει να συγκεκριμενοποιείται στο πλαίσιο των γεγονότων της κάθε υπόθεσης για να αποφασισθεί η φύση του, και, όπου διαπιστώνεται η ύπαρξή του, κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει με μέτρο τον προσεκτικό και όχι τον τέλειο οδηγό (Βλ. Panayiotou v. Police

(1972)2 CLR 29 και Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 1). Ο Κατηγορούμενος εισήλθε εντός της διασταύρωσης με αποτέλεσμα να ανακόψει την ελεύθερη πορεία της ΜΚ 2. Η ΜΚ 2 είχε δικαίωμα για ελεύθερη και ανεμπόδιστη χρήση του δρόμου. Ο Κατηγορούμενος δεν δικαιούτο να εισέλθει εντός της διασταύρωσης, εκτός αν ικανοποιείτο ότι ήταν ασφαλές να πράξει τούτο και εισερχόμενος εντός της διασταύρωσης δεν δικαιούτο να προχωρήσει πιο πέρα χωρίς να βεβαιωθεί, ότι κανείς άλλος δεν χρησιμοποιούσε τον δρόμο την στιγμή εκείνη. Η παράλειψή του Κατηγορουμένου να σταματήσει στο σημείο του ΑΛΤ και η ενέργειά του να εισέλθει εντός της διασταύρωσης χωρίς οποιαδήποτε προειδοποίηση, όταν την ίδια στιγμή χρησιμοποιούσε την ίδια οδό καθόλα νόμιμα η ΜΚ 2, της οποίας ανέκοψε την ελεύθερη πορεία και έθεσε σε κίνδυνο την ζωή, αλλά και την ζωή της ΜΚ 3, συνιστούσε σαφώς παραβίαση του καθήκοντος με το οποίο ήταν επιφορτισμένος, ήτοι του καθήκοντος να επιδείξει την δέουσα φροντίδα και μέριμνα ως προς τα άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούσαν την ίδια με αυτόν οδό και ήταν η γενεσιουργός αιτία της σύγκρουσης. Συνακόλουθα καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε την πρώτη κατηγορία πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, γι' αυτό και βρίσκω τον Κατηγορούμενο ένοχο στην πρώτη κατηγορία. Αναφορικά με την δεύτερη κατηγορία το άρθρο 235(Α)

(2)του Κεφ. 154, όπως τροποποιήθηκε, προνοεί, ότι: «Όποιος, αφού εμπλακεί σε ατύχημα το οποίο προκαλεί ζημιά σε περιουσία, εγκαταλείπει τον τόπο του ατυχήματος χωρίς παροχή βοήθειας είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση ενός χρόνου ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις χίλιες λίρες ή και στις δύο αυτές ποινές». Σύμφωνα με τα ευρήματά μου ο Κατηγορούμενος ενεπλάκη σε τροχαίο δυστύχημα που ως αποτέλεσμα είχε να προκληθούν ζημιές στο όχημα της ΜΚ 2, το άλλο ενεχόμενο όχημα. Προσέτι δε ότι εγκατέλειψε την σκηνή του δυστυχήματος χωρίς να παράσχει βοήθεια. Συνακόλουθα καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε και την δεύτερη κατηγορία πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, γι' αυτό και βρίσκω τον Κατηγορούμενο ένοχο και στην δεύτερη κατηγορία. (Υπ.) .............. Π. Μιχαηλίδης, Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο