Έπαρχος Πάφου ν. Μιχάλη Αυγουστή κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 12832/05, 7 Δεκεμβρίου, 2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2007:B116 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Μ. Λάρμου Παπαδήμα, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 12832/05 Μεταξύ: Έπαρχος Πάφου Κατηγορούσας Αρχής ν.
- Μιχάλη Αυγουστή
- Δημήτρη Κυριάκου Κατηγορουμένων Ημερομηνία: 7 Δεκεμβρίου,
- Εμφανίσεις: Για Κατηγορούσα Αρχή: κα. Δ. Ανδρέου Για Κατηγορουμένους 1 και 2 : κ. Ε. Κορακίδης (κ. Φακοντής για να ακούσει απόφαση) Κατηγορούμενοι: παρόντες Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν κατηγορίες για προσθήκες και/ή επισκευές σε υφιστάμενη οικοδομή χωρίς άδεια (1η κατηγορία), για ανέγερση οικοδομής χωρίς άδεια οικοδομής (2η κατηγορία) και για κατοχή και χρήση οικοδομής χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης (3η κατηγορία). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος της πρώτης κατηγορίας οι κατηγορούμενοι κατά/ή περί τον Ιούλιο του 2004 άρχισαν και συμπλήρωσαν επισκευές και προσθήκες σε υφιστάμενη ετοιμόρροπη κατοικία που βρίσκεται στο τεμ. 121/2 (νέος αριθμός 295) του Φ/Σχ 46/26 του χωριού Πενταλιά χωρίς άδεια από τον Έπαρχο Πάφου. Στις λεπτομέρειες αδικήματος της δεύτερης κατηγορίας αναφέρεται ότι κατά τον ίδιο χρόνο και στο ίδιο τεμάχιο, οι κατηγορούμενοι ανήγειραν εσωτερικούς και εξωτερικούς τοίχους από τούβλα για στήριξη και επισκευή υφιστάμενης ετοιμόρροπης κατοικίας χωρίς να εξασφαλίσουν άδεια οικοδομής από τον Έπαρχο Πάφου την οποία σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της τρίτης κατηγορίας κατέχουν και χρησιμοποιούν μέχρι σήμερα χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης από την αρμόδια αρχή. Από πλευράς κατηγορούσας αρχής κλήθηκαν και έδωσαν μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου οι Ηλίας Ηλιάδης (ΜΚ1), ο Δημήτρης Νικολαϊδης (ΜΚ2), ο Ανδρέας Κλεοβούλου (ΜΚ3), η Μαρία Καραγιώργη (ΜΚ4), ο Κυριάκος Δημητρίου (ΜΚ5) και ο Κώστας Παυλίδης (ΜΚ6). Για την υπεράσπιση κατέθεσε μόνο ο Μιχάλης Αντωνίου, κατηγορούμενος 1, ενώ επίσης κλήθηκε και αντεξετάστηκε σαν μάρτυρας υπεράσπισης ο Ανδρέας Τσαγγάρης. Ο κατηγορούμενος 2 επέλεξε το δικαίωμα της σιωπής. Σαν ΜΚ1 κατέθεσε ο Ηλίας Ηλιάδης, διοικητικός λειτουργός Α´ στην Επαρχιακή Διοίκηση Πάφου. Αυτός μεταξύ άλλων ανάφερε ότι οι κατηγορούμενοι μαζί με κάποιο άλλο τρίτο πρόσωπο τον Κυριάκο Ηροδότου, αγόρασαν ένα παλιό σπίτι στο χωριό Πενταλιά. Το πρόσωπο αυτό δεν είναι κατηγορούμενος στην παρούσα υπόθεση αλλά εναντίον του καταχωρήθηκε άλλη ποινική υπόθεση με αριθμό 2471/06 με τις ίδιες κατηγορίες. Το σπίτι κρίθηκε ετοιμόρροπο και κατεδαφιστέο από τεχνικό του γραφείου του Επάρχου και του τμήματος δημοσίων έργων (Τεκμήρια 2 Α και 2Β αντίστοιχα) γιατί βρίσκεται σε εδαφολογικά επικίνδυνη περιοχή, γι΄αυτό και το υπουργικό συμβούλιο αποφάσισε τη μετακίνηση του χωριού. Σε επί τόπου επίσκεψη διαπίστωσε ότι η οικοδομή φαινόταν ετοιμόρροπη και ο εξωτερικός τοίχος είχε επικίνδυνη κλήση. Ο χώρος παρουσίαζε την εικόνα εργοταξίου και επί τόπου υπήρχαν πολλά οικοδομικά υλικά. Διαπίστωσε ότι εξωτερικά και εσωτερικά τοίχοι είχαν χαλασθεί και κτίζονταν άλλοι, ενώ αλλάζονταν και ταβάνια . Για τις προσθήκες οι κατηγορούμενοι δεν είχαν άδεια από την πολεοδομική αρχή και μέχρι σήμερα δεν έχουν αποταθεί για έκδοση οποιασδήποτε άδειας. Τώρα το σπίτι έχει τελειώσει, οι οικοδομικές εργασίες έχουν αποπερατωθεί και το σπίτι είναι σουβατισμένο. Οι κατηγορούμενοι όταν έλαβαν ειδοποίηση ότι η κατοικία είναι ετοιμόρροπη υπέβαλαν ιεραρχική προσφυγή στο Υπουργείο Εσωτερικών η οποία απορρίφθηκε. Αυτή συνοδευόταν από βεβαίωση πολιτικού μηχανικού ότι η κατοικία επιθεωρήθηκε και κρίθηκε κατάλληλη. Παρά το ότι ο μάρτυρας αυτός σε ορισμένα σημεία απαντούσε με κάπως υπεροπτικό τρόπο και σε κάποιες άλλες περιπτώσεις έδιδε γενικόλογες και αόριστες απαντήσεις κρίνεται ότι γενικά μαρτύρησε την αλήθεια. Για το λόγο αυτό αποδέχομαι τη μαρτυρία του εκτός μόνο από το σημείο στο οποίο ανάφερε ότι εξωτερικά το σπίτι σήμερα είναι σουβατισμένο και δεν φαίνεται η πέτρα. Και αυτό γιατί όπως εμφαίνεται στις φωτογραφίες που έχουν κατατεθεί (τεκμήριο 9) η οικοδομή εξωτερικά είναι με πέτρα, ενώ περαιτέρω το μέρος αυτό της μαρτυρίας του έρχεται σε αντίθεση με άλλη αποδεκτή όπως θα διαφανεί στη συνέχεια μαρτυρία. Ούτε το μέρος εκείνο της μαρτυρίας του ότι το σπίτι είναι ετοιμόρροπο και κατεδαφιστέο γιατί βρίσκεται σε εδαφολογικά επικίνδυνη περιοχή με ασταθές έδαφος μπορεί να γίνει αποδεκτό. Και αυτό γιατί αποτελεί εξ΄ακοής μαρτυρία η οποία παρά το ότι αποτελεί πλέον αποδεκτή μαρτυρία, η βαρύτητα που θα της προσδοθεί εναπόκειται στο Δικαστήριο. Ο μάρτυρας δεν είναι ούτε και παρουσιάσθηκε σαν ειδικός να κρίνει και να εκφράσει άποψη κατά πόσο μια οικοδομή είναι ετοιμόρροπη και πρέπει να κατεδαφισθεί, ούτε και να καθορίσει αν το έδαφος στην περιοχή είναι ασταθές με τρόπο που καθιστά την περιοχή εδαφολογικά επικίνδυνη. Απλώς μετέφερε στο Δικαστήριο την άποψη άλλων που όμως δεν κλήθηκαν και δεν παρουσιάσθηκαν να μαρτυρήσουν σχετικά με τα θέματα αυτά, για τα οποία είναι απαραίτητη εξειδικευμένη επιστημονική γνώση. Η Κατηγορούσα Αρχή όφειλε στην υπόθεση αυτή η οποία αποτελεί ποινική υπόθεση και στην οποία φέρει το βάρος να αποδείξει τις κατηγορίες πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας να αποδείξει τους πιο πάνω ισχυρισμούς προσκομίζοντας τη καλύτερη δυνατή μαρτυρία. Σαν ΜΚ2 κατέθεσε ο Δημήτρης Νικολαίδης, κοινοτάρχης του χωριού Πενταλιάς ο οποίος αναφέρθηκε στις επιδιορθώσεις που έγιναν στην οικοδομή. Όπως ανάφερε παλαιότερα το σπίτι ήταν κατασκευασμένο με χώμα και από πάνω είχε πλάκα με χώμα το οποίο αφαίρεσαν και έκτισαν την πλάκα εξωτερικά. Αφαίρεσαν επίσης το «ξωπόρτι» και προέβησαν σε επιδιορθώσεις στο εσωτερικο του σπιτιού, τοποθετήθηκαν κεραμικά και ταβάνια ενώ το δωμάτιο που βρισκόταν μέσα στο σπίτι «κόπηκε» με τούβλα και διαχωρίσθηκε σε δύο δωμάτια. Οι διαστάσεις του σπιτιού δεν άλλαξαν, ούτε και το εμβαδόν του. Οι τοίχοι εξωτερικά ήταν από πέτρα και πηλό και έμειναν όπως ήταν. Εξωτερικά χόλιασαν την πέτρα και δεν έκαμαν οτιδήποτε άλλο. Το σπίτι κατατάχθηκε σαν επικίνδυνο από το «γεωλογικό» γιατί κρίθηκε ότι βρίσκεται σε περιοχή που «σέρνει» το χώμα. Σήμερα είναι κλειστό και δεν κατοικείται. Ο μάρτυρας μου έκαμε πολύ καλή εντύπωση σαν μάρτυρας της αλήθειας. Απαντούσε στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν με τρόπο άμεσο και πηγαίο, στοιχεία που δεικνύουν την ειλικρίνεια του. Γι΄αυτό και αποδέχομαι πλήρως τη μαρτυρία του εκτός μόνο του μέρους εκείνου που αποτελεί εξ΄ακοής μαρτυρία ότι δηλαδή το σπίτι κατατάχθηκε σαν επικίνδυνο από το γεωλογικό γιατί βρίσκεται σε περιοχή που «σέρνει» το χώμα. Και αυτό για τους ίδιους λόγους που πιο πάνω έχουν αναφερθεί κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του ΜΚ
- ΜΚ 3 κατάθεσε ο Ανδρέας Χ" Κλεοβούλου ο οποίος εργάζεται στο αρχείο του κλάδου αδειών οικοδομής της Επαρχιακής Διοίκησης Πάφου και είναι υπεύθυνος του αρχείου το οποίο ξεκινά από το
- Αυτός ανάφερε ότι για το συγκεκριμένο τεμάχιο δεν υποβλήθηκε καμία απολύτως αίτηση ούτε και εκδόθηκε πιστοποιητικό έγκρισης. Ο μάρτυρας αυτός ο οποίος θα πρέπει να λεχθεί ότι δεν αντεξετάσθηκε ουσιαστικά, μαρτύρησε τα όσα γνώριζε με σταθερό και θετικό τρόπο και χωρίς αμφιταλαντεύσεις γι΄αυτό και η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή. Σαν ΜΚ4 κατάθεσε η Μαρία Καραγιώργη η οποία εργάζεται στο κλάδο αδειών οικοδομής της Επαρχιακής Διοίκησης Πάφου. Είπε ότι το χωριό επισκέφθηκαν τεχνικοί οι οποίοι είχαν εντολή να εξετάσουν τη κατάσταση της συγκεκριμένης οικοδομής όπως και άλλων οικοδομών. Αυτοί έκριναν ότι η οικοδομή που βρίσκεται στο τεμ. 295 ήταν ετοιμόρροπη και έπρεπε να κατεδαφιστεί. Τούτο διαπιστώθηκε για πρώτη φορά στις 27.1.04 και δόθηκαν οδηγίες στην ίδια από τον Παναγιώτη Πικρίδη προϊστάμενο της, να ανοιχθούν φακέλοι και να ζητηθούν οι απόψεις του αρχιτέκτονα και του αρχιτέκτονα μηχανικού του τμήματος για τις οικοδομές του χωριού. Η ίδια ετοίμασε επιστολή προς τους ιδιοκτήτες με την οποία τους καλούσε να προβούν σε κατεδάφιση της οικοδομής εντός 60 ημερών . Και η μάρτυρας αυτή κατάθεσε τα όσα γνώριζε μέσα από τα πλαίσια άσκησης των καθηκόντων της και η μαρτυρία της γίνεται αποδεκτή εκτός και πάλι του μέρους εκείνου ότι η οικοδομή ήταν ετοιμόρροπη και έπρεπε να κατεδαφισθεί. Και αυτό για τους ίδιους λόγους, όπως και πιο πάνω κατά την αξιολόγηση των λοιπών μαρτύρων έχει αναφερθεί. ΜΚ 5 κατάθεσε ο Κυριάκος Δημητρίου ο οποίος κατά το 2003 ήταν αρχιεπιστάτης στο γραφείο του Επάρχου και ασχολείτο μεταξύ άλλων με εκτέλεση έργων και ετοιμόρροπες οικοδομές σε διάφορες κοινότητες. Στις 25.9.03 επιθεώρησε το τεμάχιο 295 και ετοίμασε σχετικό σημείωμα (Τεκμήριο 2 Α). Σ΄ αυτό αναφέρει ότι η κατοικία είναι ηλικίας 150 χρόνων, είχε στέγη από «βολίτζια», χώμα και μπετόν. Στο εσωτερικό γκρέμονταν χώματα, ήταν σπασμένη η ψάθα και έπεφταν χώματα. Οι τοίχοι ήταν από πέτρα και πηλό και είχαν όπως και οι ενώσεις τους και οι πέτρες, ρωγμές και ήταν φαγωμένοι από το πέρασμα του χρόνου. Υπήρχε επίσης ένα περιτοίχισμα το οποίο είχε κλίση προς το δρόμο και ήταν επικίνδυνο. Εισηγήθηκαν ότι η κατοικία πρέπει να κατεδαφιστεί και εκτίμησαν την αξία της δαπάνης στο ποσό των £540.00:= Έκρινε ότι η οικοδομή δεν μπορούσε να επιδιορθωθεί λόγω των απόψεων του γεωλογικού τμήματος ότι κινείται το έδαφος. Ανάφερε ότι πρόσφατα περνούσε από το χωριό και επειδή ήξερε ότι η υπόθεση ήταν ενώπιον του Δικαστηρίου επισκέφθηκε το σπίτι με το κοινοτάρχη. Σήμερα η κατοικία έχει χολιαστεί και σουβατίστηκε με τσιμεντοπηλό. Η μόνη αλλαγή που πρόσεξε ήταν ότι στο ένα δωμάτιο, κτίστηκε τοίχος και διαμοιράστηκε. Όλα αυτά τα είδε από την είσοδο του καγκελιού γιατί δεν μπήκε μέσα στο σπίτι. Πριν το δωμάτιο ήταν ένα αλλά αυτό πρέπει να διαχωρίστηκε με τούβλα. Δεν πρόσεξε άλλη αλλαγή. Σε υποβολή που του έγινε ότι δεν έγινε κατασκευή μέσα στο σπίτι με τούβλα απάντησε ότι από την είσοδο είδε ένα τοίχο που μοίρασε το δωμάτιο. Ο μάρτυρας μου έκαμε άριστη εντύπωση σαν μάρτυρας της αλήθειας. Απαντούσε στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν όχι μόνο κατά τη κυρία εξέταση αλλά και στο στάδιο της αντεξέτασης με μεγάλη αμεσότητα και ευθύτητα και ήταν σταθερός και θετικός στις απαντήσεις του. Για τους λόγους αυτούς αποδέχομαι τη μαρτυρία του εκτός μόνο από το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε ότι το σπίτι δεν μπορούσε να επιδιορθωθεί. Και αυτό γιατί όπως προέκυψε από τα όσα ανάφερε ο λόγος που έκρινε ότι σπίτι δεν μπορούσε να επιδιορθωθεί δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μόνο οι απόψεις του γεωλογικού τμήματος «ότι σέρνει το έδαφος». Οι απόψεις όμως αυτές παρουσιάσθηκαν στο Δικαστήριο μόνο σαν εξ΄ακοής μαρτυρία, αφού κανένα πρόσωπο δεν κλητεύθηκε από το τμήμα αυτό ενώπιον του Δικαστηρίου για να παρουσιάσει τις θέσεις του. Σαν ΜΚ6 κατάθεσε ο Κώστας Παυλίδης, τεχνικός στο Τμήμα Δημοσίων Έργων Πάφου. Επισκέφθηκε το τεμάχιο 295 το Σεπτέμβριο του 2003 μαζί με τον αρχιεπιστάτη της Επαρχιακής Διοίκησης Πάφου, Κυριάκο Δημητρίου (ΜΚ5). Περιέγραψε την οικοδομή η οποία, είχε δύο πετρόκτιστα δωμάτια με οροφή από βολίτζια, χώμα και λίγο μπετόν από πάνω. Στην οροφή γκρέμονταν διάφορα (υλικά) μισογκρεμισμένα και υπήρχαν ρωγματώσεις στους τοίχους. Ο τοίχος είχε κλίση προς τα έξω και η εκτίμηση ήταν ότι η οικοδομή ήταν ετοιμόρροπη. Είπε ότι το Τεκμήριο 2 Α το ετοίμασε ο Κυριάκος με τη σύμφωνη γνώμη του ιδίου. Έκρινε την οικοδομή ετοιμόρροπη από την πείρα του χωρίς να κάνει οποιαδήποτε άλλη εξέταση. Και αυτός κατάθεσε με σταθερό και πειστικό τρόπο τα όσα γνώριζε μέσα από τα πλαίσια την άσκησης των καθηκόντων του και η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή, εκτός μόνο από το σημείο στο οποίο ανάφερε ότι η οικοδομή ήταν ετοιμόρροπη. Και αυτό γιατί παρά το ότι ανάφερε ότι την έκρινε σαν τέτοια από την πείρα του, δεν έδωσε στο Δικαστήριο τα στοιχεία και τα δεδομένα στα οποία βασίσθηκε για να καταλήξει στην άποψη του αυτή και να τη τεκμηριώσει. Μετά τη κλήση των κατηγορουμένων σε απολογία κατάθεσε ο κατηγορούμενος
- Αυτός μεταξύ άλλων ανάφερε ότι μαζί με δύο άλλα πρόσωπα, τον Δημήτρη Κυριάκου, κατηγορούμενο 2 και κάποιο Ηρόδοτο Κυριάκου αγόρασαν το σπίτι το 2004 και έκαμαν σε αυτό μερικές επιδιορθώσεις κατά τις οποίες δεν άλλαξαν τις εξωτερικές διαστάσεις της οικοδομής η οποία ήταν από πέτρα. Χάλασαν ένα τοίχο που διαχώριζε την αυλή με το δρόμο για να μπαίνει το αυτοκίνητο μέσα, «έφυγαν το ξωπόρτι» και χόλιασαν τις πέτρες εξωτερικά με πηλό. Δεν έκτισαν άλλους τοίχους, διαχώρισαν μόνο το «πάνω» δωμάτιο με ξύλινο δάπεδο (πανιτοσάνιδο). Οι επιδιορθώσεις διήρκεσαν δύο μήνες . Αρνήθηκε ότι όταν αγόρασαν το σπίτι ήταν μισογκρεμισμένο και υποστήριξε ότι βρισκόταν σε καλή κατάσταση, δεν είχε ρωγμές και διέθετε νερό και ηλεκτρικό ρεύμα. Στις 27.12.05 έλαβε, όπως και οι άλλοι συνιδιοκτήτες, επιστολή για κατεδάφιση της οικίας (Τεκμήριο 3 Α) και εναντίον της απόφασης αυτής άσκησαν ιεραρχική προσφυγή (Τεκμήριο 4). Αυτή απορρίφθηκε (Τεκμήριο 5) και έτσι καταχώρησαν προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο (Τεκμήριο 6) η οποία ακόμα δεν έχει εκδικασθεί . Κατόπιν οδηγιών τους, γεωλόγος και πολιτικός μηχανικός ο οποίος επισκέφθηκε τη κατοικία μετά την επιδιόρθωση ετοίμασαν εκθέσεις (Τεκμήρια 7 και 8). Ο κατηγορούμενος 1 δεν μου έκαμε καλή εντύπωση σαν μάρτυρας της αλήθειας. Το ύφος και ο τρόπος που απαντούσε στις διάφορες ερωτήσεις που του υποβάλλονταν ακόμα και το βλέμμα του, στοιχεία βέβαια που δεν εμφαίνονται στα στυγνά πρακτικά, μου δημιούργησαν την πεποίθηση ότι δεν ήταν ειλικρινής. Θα πρέπει να λεχθεί ότι σε πολλές περιπτώσεις όταν απαντούσε σε καίριες ερωτήσεις που του υποβάλλονταν, ιδιαίτερα κατά το στάδιο της αντεξέτασης, κοκκίνιζε, απέφευγε να κοιτάζει προς το Δικαστήριο και η αμηχανία του ήταν εμφανής. Παρά την προσπάθεια που κατέβαλε να παρουσιάσει όσο καλύτερα μπορούσε την εκδοχή του δεν κατάφερε να μην υποπέσει σε αντιφάσεις, οι οποίες σε συνάρτηση με την όλη στάση και συμπεριφορά του μου δημιούργησαν την άποψη ότι δεν είπε την αλήθεια. Είπε ότι δεν γνώριζε ότι η οικοδομή είχε επιθεωρηθεί από τα δημόσια έργα και ισχυρίσθηκε ότι αυτό το έμαθε στο Δικαστήριο. Όπως όμως προκύπτει από το Τεκμήριο 3 Α που είναι η επιστολή που του απεστάλη από το Υπουργείο Εσωτερικών και φέρει ημερομηνία 2.12.05, του κοινοποιήθηκε με αυτή ότι η αρμόδια αρχή μετά από τεχνική έρευνα διαπίστωσε ότι η οικοδομή είναι επικίνδυνη. Αναφερόμενος σε μια συνομιλία που είχαν με τον ΜΚ1 ο οποίος τους ανάφερε ότι δεν έπρεπε να προβούν σε επιδιορθώσεις, είπε αρχικά ότι αυτή έγινε μετά την αποπεράτωση των επιδιορθώσεων στην οικοδομή . Στη συνέχεια σε υποβολή που του έγινε ότι μίλησαν μαζί του κατά το χρόνο που γίνονταν οι επιδιορθώσεις, απάντησε απλά ότι δεν θυμόταν. Ενώ στη κυρίως εξέταση είπε ότι οι επιδιορθώσεις άρχισαν το μήνα Σεπτέμβριο με Οκτώβριο στην αντεξέταση ισχυρίσθηκε ότι άρχισαν κατά τον Ιούλιο. Χαρακτηριστικά έκδηλη ήταν η αμηχανία του σε υποβολή που του έγινε ότι διαχώρισαν τον ηλιακό του σπιτιού με τούβλα. Αρνούμενος την υποβολή κοκκίνισε και έδειχνε έντονα αμήχανος. Ο ισχυρισμός ο οποίος προέβαλε ότι για την επιδιόρθωση της κατοικίας ξόδεψαν μόνο £6,000.= πλέον τα εργατικά των ιδίων, καταρρίπτεται από τα όσα περιέχονται στο Τεκμήριο 4 που είναι η ιεραρχική προσφυγή που ασκήθηκε εκ μέρους όλων των ιδιοκτητών και υπογράφεται από το δικηγόρο τους. Σε αυτή ρητά καταγράφεται ότι το ποσό που «ξόδεψαν» για τη «συντήρηση» της οικοδομής ξεπερνά τις £15,000.=, ισχυρισμός που επαναλαμβάνεται στα γεγονότα που υποστηρίζουν την προσφυγή που οι Αιτητές καταχώρησαν στο Ανώτατο Δικαστήριο μετά την απόρριψη της ιεραρχικής προσφυγής (Τεκμήριο 6). Για όλους τους πιο πάνω λόγους και σύμφωνα με τη δυνατότητα που παρέχεται από τη νομολογία απορρίπτω τη μαρτυρία του εκτός μόνο από το σημείο που ανάφερε ότι αγόρασε το σπίτι μαζί με το κατηγορούμενο 2 και κάποιο Ηρόδοτο Κυριάκου, ότι χάλασαν το τοίχο που διαχώριζε την αυλή από το δρόμο, ότι έφυγαν το ξωπόρτι και ότι ο πολιτικός μηχανικός επισκέφθηκε την οικοδομή μετά την ολοκλήρωση των επιδιορθώσεων καθώς και όλα όσα ανάφερε για τη λήψη της επιστολής για κατεδάφιση της οικοδομής και τις ενέργειες του που ακολούθησαν, δηλαδή την ιεραρχική προσφυγή και την προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο. Σύμφωνα με τη δυνατότητα που παρέχεται από το άρθρο 26 του Περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ. 9, όπως αυτό έχει τροποποιηθεί από το Ν. 32
(1)/04) προσήχθη εξ΄ακοής μαρτυρία του πολιτικού μηχανικού Αντρέα Τσαγγάρη ο οποίος στη συνέχεια της διαδικασίας κλητεύθηκε και αντεξετάστηκε από τη συνήγορο της κατηγορούσας αρχής. Αντεξεταζόμενος ο Αντρέας Τσαγγάρης είπε ότι επισκέφθηκε την οικία μία και μοναδική φορά κατ΄ εντολή των ιδιοκτητών. Αυτό έγινε στις 20.9.07 και κατέγραψε τις εργασίες που εκτελέσθηκαν στο σπίτι όπως του τις ανάφερε ο ένας από τους ιδιοκτήτες και όπως αυτές φαίνονται και επί τόπου. Παρά την προσπάθεια που κατέβαλε να υποστηρίξει την εκδοχή των κατηγορουμένων δεν κατάφερε να προβάλει τις θέσεις τους με τρόπο σταθερό και πειστικό και δεν με έπεισε ότι κατάθεσε με την ανεξαρτησία και αμεροληψία που πρέπει να χαρακτηρίζει ένα εμπειρογνώμονα. Δεν φάνηκε περαιτέρω να έχει χρησιμοποιήσει ακριβείς επιστημονικές μεθόδους ικανές να επιβεβαιώσουν την ανεξαρτησία και αμεροληψία της κρίσης του. Τέτοια περίπτωση ήταν όταν βεβαίωνε ότι κάποιοι από τους τοίχους είναι πετρόκτιστοι, χωρίς όμως είτε να σπάσει το σουβά για να βεβαιωθεί, είτε να το ελέγξει με άλλο τρόπο. Άλλη περίπτωση ήταν όταν βεβαίωνε ότι η κουζίνα του σπιτιού έγινε τη δεκαετία του 1950 και όχι όταν κτίσθηκε το σπίτι. Αυτό όπως είπε το γνώριζε λόγω του είδους του μπετόν που χρησιμοποιήθηκε. Δέχθηκε όμως στη συνέχεια ότι δεν πήρε δείγμα του μπετόν για ανάλυση, ούτε έσπασε τα σουβατίσματα για να δει τη τοιχοποιία. Σε πολλές περιπτώσεις απαντούσε προσπαθώντας να υπεκφύγει ενώ σε πάρα πολλές ερωτήσεις που του υποβάλλονταν κατά την αντεξέταση καθυστερούσε να απαντήσει σκεφτόμενος την απάντηση που έπρεπε να δώσει. Σε μερικές περιπτώσεις η μαρτυρία του διαφέρει από τα όσα περιέχονται στην έκθεση την οποία ετοίμασε. Μία τέτοια περίπτωση είναι αυτή που ενώ στην έκθεση καταγράφει τη κατάσταση της οικοδομής σαν πολύ καλή, στην προφορική του μαρτυρία τη χαρακτήρισε μόνο αρκετά καλή . Εκτός των πιο πάνω υπήρξαν και μερικές αντιφάσεις στη μαρτυρία του οι οποίες σε συνδυασμό με όλα τα πιο πάνω και τη γενικότερη εντύπωση που σχημάτισα γι΄αυτόν από το εδώλιο του μάρτυρα δεν μου επιτρέπουν να αποδεχθώ τη μαρτυρία του. Αρχικά ισχυρίσθηκε ότι βασικός λόγος που πολλά σπίτια στο χωριό είναι κατεδαφισμένα είναι η εγκατάλειψη τους από τους κατοίκους τους. Στη συνέχεια όμως είπε ότι ο βασικότερος λόγος είναι γεωλογικός . Παρουσιάσθηκε περαιτέρω βέβαιος ότι στο σπίτι έγιναν μόνο επιδιορθώσεις και όχι προσθήκες και μετατροπές Και αυτό παρά το ότι επισκέφθηκε το σπίτι μόνο μια φορά, στις 20.9.07 και αφότου οι εργασίες είχαν ολοκληρωθεί. Αξίζει στο σημείο αυτό να λεχθεί ότι παρά τα πιο πάνω, δέχθηκε στη συνέχεια ότι το κτίσιμο του τοίχου της τουαλέττας είναι προσθήκη . Για όλους τους πιο πάνω λόγους απορρίπτω πλήρως τη μαρτυρία του. Προσήχθη επίσης σαν εξ΄ακοής μαρτυρία του γεωλόγου Α. Σαθιά, η έκθεση την οποία ετοίμασε και η οποία κατατέθηκε σαν Τεκμήριο 7. Παρά το γεγονός ότι τέτοια εξ΄ ακοής μαρτυρία αποτελεί πλέον αποδεκτή μαρτυρία, η βαρύτητα που θα προοδοθεί σε αυτή εναπόκειται στο Δικαστήριο το οποίο λαμβάνει υπόψη του διάφορες περιστάσεις μερικές από τις οποίες ενδεικτικά και μόνο αναφέρονται στο νόμο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση καμιά βαρύτητα δεν θα πρέπει να αποδοθεί σ΄αυτή τη μαρτυρία. Κανένα πρόβλημα δεν φαίνεται να υπήρχε στη κλήτευση του γεωλόγου του οποίου η μαρτυρία προσαγάγεται σαν μαρτυρία «εμπειρογνώμονα» και ο οποίος για το λόγο αυτό θα ήταν καλύτερα να παρουσιασθεί στο Δικαστήριο και να καταθέσει τις απόψεις του θέτοντας παράλληλα ενώπιον του Δικαστηρίου τα στοιχεία και τα δεδομένα που έλαβε υπόψη. Κατά συνέπεια οι περιστάσεις και οι συνθήκες της υπόθεσης δεν διευκολύνουν την ορθή αξιολόγηση της μαρτυρίας αυτής αφού το Δικαστήριο δεν θα ήταν σε θέση να γνωρίζει τα ακριβή στοιχεία στα οποία ο μάρτυρας βασίσθηκε για να ετοιμάσει την έκθεση του. Θα πρέπει περαιτέρω να λεχθεί ότι στο γεωλόγο αυτό δόθηκαν οδηγίες για ετοιμασία της έκθεσης από τους τρεις συνιδιοκτήτες της οικίας. Συνεπώς δεν μπορεί να αποκλεισθεί σαν πιθανότητα το ενδεχόμενο να παρουσίασε κάποια γεγονότα προς όφελος των πελατών του. Για όλους τους πιο πάνω λόγους καμία βαρύτητα δεν θα προσδοθεί σε αυτή. Μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας οι ευπαίδευτοι συνήγοροι επιχειρηματολόγησαν ενώπιον του Δικαστηρίου και προέβαλαν τα επιχειρήματα τους. Εισηγήθηκε ο κ. Κορακίδης ότι η μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής ήταν γενική και αόριστη και με αυτή δεν έχουν αποδειχθεί οι κατηγορίες. Υποστήριξε επίσης ότι τα όσα προέκυψαν από τη μαρτυρία της υπεράσπισης δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν σε βάρος των κατηγορουμένων. ΄Ηταν εν πάση περιπτώσει η εισήγηση του ότι επειδή οι διαστάσεις της οικοδομής δεν έχουν αλλάξει, οι οποιεσδήποτε μετατροπές έγιναν δεν αποτελούν οικοδομή σύμφωνα με την ερμηνεία του όρου «μετατροπή/προσθήκη/ επισκευή», όπως δίδεται στο νόμο. Εισηγήθηκε τέλος ότι ακόμα και στην περίπτωση που το Δικαστήριο ήθελε αποφασίσει ότι υπήρξαν μετατροπές, δεν θα πρέπει να εκδοθεί διάταγμα κατεδάφισης αφού είναι φανερό ότι η Κατηγορούσα αρχή έχει αλλότριους σκοπούς που είναι η παράνομη απαλλοτρίωση της ιδιοκτησίας των κατοίκων της περιοχής. Αντίθετη βέβαια υπήρξε η εισήγηση της κα. Ανδρέου η οποία εισηγήθηκε ότι η μαρτυρία που προσκόμισε η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να γίνει αποδεκτή. Με βάση τη μαρτυρία αυτή έχουν αποδειχθεί οι κατηγορίες γι΄αυτό και οι κατηγορούμενοι πρέπει να βρεθούν ένοχοι στις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν και να εκδοθεί διάταγμα κατεδάφισης. Δεδομένης της πιο πάνω αξιολόγησης καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα. Οι κατηγορούμενοι 1 και 2 μαζί με κάποιο Ηροδότου Κυριάκο αγόρασαν και είναι οι ιδιοκτήτες του τεμαχίου 295, φυλ/σχ 46/26 στο χωριό Πενταλιά. Σε αυτό υπήρχε κτισμένη μια οικοδομή εκατό πενήντα ετών. Περί τον Ιούλιο του 2004, οι κατηγορούμενοι προέβησαν σε επιδιορθώσεις στην οικοδομή αυτή. Συγκεκριμένα ανήγειραν τοίχο με τούβλα στο δωμάτιο που βρίσκεται στο ισόγειο της οικοδομής, στον ηλιακό, και το διαχώρισαν σε δύο δωμάτια. Πολλή μαρτυρία δόθηκε σε σχέση και με άλλες επιδιορθώσεις και μετατροπές. Σύμφωνα με τη μαρτυρία που προσκόμισε η κατηγορούσα αρχή, τοίχοι χαλάσθηκαν και κτίσθηκαν, αλλάχθηκαν ταβάνια, βγήκε το ξωπόρτι, αφαιρέθηκε χώμα από το ταβάνι και κτίσθηκε πλάκα εξωτερικά. Η πιο πάνω μαρτυρία όμως ήταν γενική και αόριστη και με αυτή το Δικαστήριο δεν μπορεί να καταλήξει σε ασφαλή ευρήματα για τις ακριβείς εργασίες που έγιναν για να διαπιστωθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ποιες ακριβώς εργασίες και κατασκευές έγιναν. Η μόνη κατασκευή που αποδείχθηκε ότι έγινε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ήταν το κτίσιμο τοίχου με τούβλα και ο διαχωρισμός του ηλιακού που υπήρχε στο ισόγειο σε δύο δωμάτια. Επί του ζητήματος τούτου σαφέστατη ήταν η μαρτυρία των ΜΚ2, ΜΚ4 οι οποίοι με απλό αλλά κα ξεκάθαρο τρόπο ανάφεραν τούτο σαν γεγονός και έγιναν πιστευτοί από το Δικαστήριο. Το άρθρο 3
(1)(β) του Περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου Κεφ. 96 όπως έχει τροποποιηθεί προνοεί τα ακόλουθα: «Κανένα πρόσωπο δεν δύναται (α)...................... (β) να ανεγείρει ή να ανέχεται ή να επιτρέπει να ανεγείρεται οικοδομή ή να κατεδαφίζει ή να ανοικοδομεί ή να προβαίνει σε μετατροπή, προσθήκη ή επισκευή σε οποιαδήποτε υφιστάμενη οικοδομή ή να ανέχεται ή να επιτρέπει να γίνει οποιαδήποτε τέτοια κατεδάφιση ή ανοικοδόμηση ή οποιασδήποτε τέτοια μετατροπή προσθήκη ή κατασκευή χωρίς άδεια γι΄αυτό, η οποία λαμβάνεται προηγουμένως από την αρμόδια αρχή..» Ουσιαστικότερο συστατικό στοιχείο του αδικήματος είναι η ανέγερση οικοδομής χωρίς άδεια. Η μη ύπαρξη άδειας ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκε από τους κατηγορούμενους οι οποίοι θα πρέπει να λεχθεί ότι σε κανένα σημείο της μαρτυρίας τους δεν ισχυρίσθηκαν ότι κατέχουν άδεια οικοδομής και πιστοποιητικό έγκρισης. Αυτό που πρέπει να εξετασθεί είναι αν ο τοίχος που οι κατηγορούμενοι ανήγειραν με τούβλα και με τον οποίο διαχώρισαν τον ηλιακό σε δύο δωμάτια, αποτελεί οικοδομή μέσα στην έννοια του όρου όπως ορίζεται στο νόμο. Όπως ο όρος «οικοδομή» ορίζεται στο άρθρο 2 του νόμου, σημαίνει: «οποιαδήποτε κατασκευή, είτε από λίθους, σκυρόδεμα, πηλό, σίδερο, ξύλο ή άλλη ύλη, και περιλαμβάνει οποιοδήποτε λάκκο και οποιοδήποτε θεμέλιο, τοίχο, στέγη, καπνοδόχο, βεράντα, εξώστη, κορωνίδα, ή προεξοχή ή τμήμα οικοδομής ή οποιοδήποτε πράγμα που είναι προσαρτημένο σε αυτή, ή οποιοδήποτε τοίχο, ανάχωμα, φράκτη, περίφραγμα ή άλλη κατασκευή που περικλείει ή οροθετεί ή έχει σκοπό να περικλείει ή να οροθετεί οποιαδήποτε γη ή χώρο». Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Αρχή Τηλεπικοινωνίων Κύπρου ν. Δήμου Αγλαντζιας, Ποιν. Έφ. Αρ. 51/2006 ημ. 28.6.06: « Το κατά πόσο κατασκευή θεωρείται «οικοδομή» ή όχι είναι θέμα πραγματικό (Tsiolis v. The District officer Nicosia
(1982)2 CLR 11). Λαμβάνοντας υπόψιν όλα τα συναφή γεγονότα, όπως επί παραδείγματι, το σχήμα και το μέγεθος της κατασκευής με τα υπόλοιπα κατασκευάσματα και τον τρόπο με τον οποίο θα γίνει χρήση της οικοδομής. Κανένας από τους πιο πάνω παράγοντες δεν είναι καθοριστικός, αλλά όλα μαζί βοηθούν στην απάντηση του τιθέμενου ερωτήματος (βλ. South Wales Aluminium Co. Ltd v. Assesment Committee for the Neath Assesment Area
(1943)2 All E.R. 587)».] Στην υπόθεση Sheraton Estates Company Ltd v. Συμβούλιο Βελτιώσεως Αγ. Νάπας
(1989)
(2)ΑΑΔ 76, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «. Το άρθρο 3
(1)(β) ρητά απαγορεύει όχι μόνο την ανέγερση οικοδομής χωρίς άδεια, αλλά και κάθε επανοικοδόμηση ή αλλαγή, προσθήκες ή επιδιορθώσεις όπως και την ανοχή ή εξουσιοδότηση τέτοιων πράξεων. Δεν περιορίζονται με οποιοδήποτε οι διατάξεις του άρθρου 3
(1)(β) σε συμπληρωμένες οικοδομές. Τουναντίον η λέξη «οικοδόμηση» χρησιμοποιείται χωρίς περιορισμό και περιλαμβάνει κάθε στάδιο της οικοδόμησης». Σύμφωνα με τη νομολογία το κατά πόσο κατασκευή θεωρείται ή όχι οικοδομή, αποτελεί θέμα πραγματικό που απαντάται σε συνάρτηση με τα γεγονότα της υπόθεσης όπως το σχήμα και το μέγεθος της κατασκευής και ο τρόπος με τον οποίο θα γίνει η χρήση της οικοδομής (βλ. Αρχή Τηλεπικοινωνίων Κύπρου ν. Δήμου Αγλαντζιάς, Ποιν. Εφ. 51/2006 ημερ. 28.6.06. Ακόμα και η τοποθέτηση πασσάλου παράλληλα προς υφιστάμενο τοίχο και η τοποθέτηση στέγης κρίθηκε ότι αποτελεί κατασκευή η οποία περικλείει και οριοθετεί τοίχο ( βλ. Κυπριανού ν. Δήμου Στροβόλου
(1992)2 ΑΑΔ 344, 347). Στην παρούσα περίπτωση προκύπτει σαφώς από την ερμηνεία του όρου «οικοδομή» όπως δίδεται στο νόμο, ότι η ανέγερση τοίχου περιλαμβάνεται στην έννοια του όρου . Εισηγήθηκε ο ευπαίδευτος συνήγορος των κατηγορουμένων στην αγόρευση του ότι οι οποιεσδήποτε κατασκευές στις οποίες προέβησαν οι πελάτες του, δεν συνιστούν, «μετατροπή», «προσθήκη» ή «επισκευή» όπως ορίζονται στο νόμο. Ανατρέχοντας και πάλι στην ερμηνεία των όρων αυτών όπως δίδονται από το άρθρο 2, διαβάζουμε τα ακόλουθα: «Μετατροπή», «προσθήκη» ή «επισκευή» όταν χρησιμοποιείται σε αναφορά για οικοδομές, σημαίνει οποιαδήποτε δομική μετατροπή, προσθήκη ή επισκευή με την οποία οποιαδήποτε διάσταση τέτοιας οικοδομής μετατρέπεται, αλλά δεν περιλαμβάνει.» Δεν θα συμφωνήσω με την εισήγηση του κ. Κορακίδη. Και αυτό γιατί σύμφωνα με την ερμηνεία των όρων σε αυτούς περιλαμβάνεται οποιαδήποτε επισκευή με την οποία μετατρέπεται η διάσταση κάποιας οικοδομής. Ο όρος «οικοδομή» όπως δίδεται στην ερμηνεία που δίδεται στο νόμο περιλαμβάνει κατασκευή που οροθετεί κάποιο χώρο. Και στην περίπτωση αυτή, ο ηλιακός όπως υφίστατο πριν την ανέγερση του τοίχου, οριοθετούσε το χώρο με κάποιο συγκεκριμένο τρόπο. Ο τοίχος που έχει ανεγερθεί από τους κατηγορούμενους με τούβλα έχει μετατρέψει τις διαστάσεις του ηλιακού όπως υπήρχε και οροθέτησε το χώρο αυτό, με διαφορετικό τρόπο διαχωρίζοντας τον σε δύο δωμάτια. Κρίνεται ότι με βάση τα πιο πάνω η κατηγορούσα αρχή πέτυχε να αποδείξει τις δύο πρώτες κατηγορίες πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας . Το αδίκημα της τρίτης κατηγορίας πηγάζει από το άρθρο 10
(1)του ίδιου Νόμου και προβλέπει ότι: «Κανένα πρόσωπο δεν κατέχει ή χρησιμοποιεί . οποιαδήποτε οικοδομή εκτός αν και μέχρις ότου εκδοθεί πιστοποιητικό έγκρισης από την αρμόδια αρχή σε σχέση με αυτή, ανεξάρτητα αν χορηγήθηκε άδεια για τέτοια οικοδομή δυνάμει του άρθρου 3» Το αδίκημα της κατοχής και χρήσης οικοδομής χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης είναι συνεχούς φύσης. Για απόδειξη της κατηγορίας αυτής είναι αρκετό να καταδειχθεί ότι κάποιος κατηγορούμενος το κατέχει ή το χρησιμοποιεί χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης. Στην παρούσα υπόθεση και σε σχέση με το αδίκημα αυτό αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι οι κατηγορούμενοι είναι οι δύο από τους τρεις εγγεγραμμένους ιδιοκτήτες της οικοδομής την οποία και κατέχουν και ότι για την ανέγερση του τοίχου που διαχώρισε τον ηλιακό σε δύο δωμάτια δεν έχει εκδοθεί πιστοποιητικό έγκρισης. Παρά το ότι πρόκειται για πολύ παλιά οικοδομή, 150 ετών η οποία κτίσθηκε πριν την έναρξη ισχύος του νόμου και συνεπώς δεν ήταν απαραίτητη η έκδοση πιστοποιητικού έγκρισης, η γενόμενη στη συνέχεια ανέγερση τοίχου, έπρεπε να καλυφθεί με τέτοιο πιστοποιητικό, αφού ήταν απαραίτητη προηγούμενα η εξασφάλιση άδεια οικοδομής. Έχει συνεπώς αποδειχθεί εναντίον των κατηγορουμένων και η τρίτη κατηγορία. Με βάση τα πιο πάνω βρίσκω ότι η κατηγορούσα αρχή πέτυχε να αποδείξει και τις τρεις κατηγορίες εναντίον και των δύο κατηγορούμενων πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας γι΄αυτό και βρίσκω και τους δύο κατηγορούμενος ένοχους και στις τρεις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. Υπ............. Μ. Λάρμου Παπαδήμα, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /ΧΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο