← Κύπρος

Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου ν. Φλωρεντία Ξενή, Αρ. Υπόθεσης: 3604/05, 5 Απριλίου, 2007

Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου ν. Φλωρεντία Ξενή, Αρ. Υπόθεσης: 3604/05, 5 Απριλίου, 2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2007:B11 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΖΕΙ ΣΤΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Γ. Φιλίππου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 3604/05 Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου v. Φλωρεντία Ξενή Κατηγορουμένης --------------------- Ημερομηνία: 5 Απριλίου, 2007 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Παπανικολάου Για Κατηγορούμενο: κ. Πασή Κατηγορούμενη: Παρούσα Α Π Ο Φ Α Σ Η Η κατηγορούμενη αντιμετωπίζει την κατηγορία της αμελούς οδήγησης καθώς στις 15.05.2005 στην οδό Σωτήρας στο Παραλίμνι της Επαρχίας Αμμοχώστου οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής YN 645 χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ: Η κατηγορούσα Αρχή για να αποδείξει την υπόθεση της παρουσίασε τέσσερις μάρτυρες κατηγορίας (Μ.Κ.). Η κατηγορούμενη όταν κλήθηκε σε απολογία κατέθεσε η ίδια ενόρκως και κάλεσε ακόμα ένα μάρτυρα υπεράσπισης (M.Y.). Ο Ε.Αστ. 5454 Ξ. Ξενοφώντος (Μ.Κ.1) του αστυνομικού σταθμού Παραλιμνίου είχε πάρει στις 8.06.2005 ανακριτική κατάθεση από την Κατηγορούμενη σε σχέση με το αδίκημα της αμελούς οδήγησης και ακολούθως την κατηγόρησε για αυτό το αδίκημα. Της είχε εξηγήσει επίσης το πρόχειρο σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος το οποίο είχε ετοιμάσει και αυτή αφού συμφώνησε με αυτό το υπέγραψε. Σημειώθηκαν ως Τεκ. 1 η κατάθεση του μάρτυρος, ως Τεκ. 2 η κατάθεση της κατηγορούμενης, ως Τεκ. 3 η γραπτή κατηγορία και ως Τεκ. 4 το πρόχειρο σχεδιαγράφημα. Στην αντεξέταση του εξήγησε ότι είχε μεταβεί μαζί με κάποιο άλλο συνάδελφο του στη σκηνή και το σχεδιαγράφημα το είχε ετοιμάσει ο συνάδελφος του. Ο λόγος που επισκέφθηκε ο ίδιος την κατηγορούμενη στο νοσοκομείο όπου της είχε λάβει κατάθεση και της υπέδειξε το πρόχειρο σχέδιο ήταν ότι το συνδύασε με άλλη του υπηρεσιακή δουλειά στο νοσοκομείο, και αυτό έγινε όταν είχε πληροφορηθεί από γιατρό, του οποίου το όνομα δεν θυμόταν, ότι η κατάσταση της υγείας της, της επέτρεπε να δώσει κατάθεση. Όταν της είχε υποδείξει το πρόχειρο σχεδιαγράφημα αυτή έδειχνε ότι το αντιλαμβανόταν απόλυτα. Εάν αυτή δεν το είχε αντιληφθεί ή δεν ήταν σε θέση να το αντιληφθεί δεν θα έπρεπε να το υπέγραφε και σε καμιά περίπτωση δεν του ζήτησε να της το επεξηγούσε στη παρουσία του γιου της καθώς η ίδια δεν ήταν σε θέση να το αντιληφθεί. Ο Αδάμος Κουρούσιης (Μ.Κ.2) του οποίου η κατάθεση σημειώθηκε ως Τεκ. 5, ήταν ο ιδιοκτήτης του σταθμευμένου στο χωμάτινο κράσπεδο, στην οδό Σωτήρος με κατεύθυνση προς τη Σωτήρα, διπλοκάμπινου αυτοκινήτου με αριθμό εγγραφής ΕΥΡ

  1. Επί του οχήματος του επέπεσε κάποιο από τα ενεχόμενα στο επίδικο δυστύχημα οχήματα με αποτέλεσμα να υποστεί ζημιές στην δεξιά πλευρά και στο πίσω δεξί μέρος του. Ο Αστ. 2378 Η. Ανδρέου κατέθεσε ως Μ.Κ.
  2. Η κατάθεση του σημειώθηκε ως Τεκ.
  3. Σε αυτή είχε καταγράψει ότι στις 15.05.2005 και περί ώρα 14:30 επισκέφθηκε τη σκηνή του δυστυχήματος το οποίο είχε συμβεί ½ ώρα προηγουμένως. Ενεχόμενα οχήματα ήταν το με αριθμό εγγραφής ΗΡΡ 427 που οδηγούσε ο Σάββας Σιδερένος από τη Σωτήρα με κατεύθυνση από το Παραλίμνι προς τη Σωτήρα, το ΕΥΡ 038 το οποίο ήταν σταθμευμένο στην αριστερή πλευρά του δρόμου και ανήκε στον Αδάμο Κουρούσιη, το αυτοκίνητο ΥΝ 645 που οδηγούσε η κατηγορούμενη με κατεύθυνση από τη Σωτήρα προς το Παραλίμνι και το όχημα ΗΧΝ 232 που οδηγούσε η Μαρίνα Παπαθεοδότου. Κατά την άφιξη του στη σκηνή όλα τα ενεχόμενα οχήματα ευρίσκονταν στις τελικές τους θέσεις. Η κατηγορούμενη όπως και η συνοδηγός του ΗΡΡ 427 είχαν τραυματισθεί και μεταφέρθηκαν με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο του Παραλιμνίου. Στην παρουσία της Μαρίνας Παπαθεοδότου οδηγού του ΗΧΝ 232 ετοίμασε πρόχειρο σχεδιαγράφημα κάμνοντας τις αναγκαίες μετρήσεις και όπου σημείωσε τις αποστάσεις που ενδιαφέρουν, τις τελικές θέσεις των οχημάτων, τα ονόματα και στοιχεία των οδηγών τους, τα σημεία συγκρούσεως, τις διαστάσεις των οχημάτων. Το δυστύχημα συνέβη κατά τη διάρκεια της ημέρας, ο καιρός ήταν αίθριος και η άσφαλτος στεγνή και καλής ποιότητας. Το όριο ταχύτητας στον εν λόγω δρόμο και στο σημείο όπου έγινε η σύγκρουση ήταν 50ΧΑΩ. Η τροχαία κίνηση ήταν πυκνή και η ορατότητα ήταν στα 200 μέτρα και από τους τρεις οδηγούς. Αργότερα ετοίμασε το συμμετρικό σχέδιο με βάσει το πρόχειρο το οποίο κατέθεσε ως Τεκ.
  4. Είχε σημειώσει επίσης στο πρόχειρο σχεδιαγράφημα και τις ζημιές που υπέστησαν τα ενεχόμενα οχήματα στις οποίες αναφέρθηκε και επεξήγησε με λεπτομέρειες κατά την προφορική του μαρτυρία. Στη σκηνή είχαν μεταβεί σε χρονικό διάστημα 10΄μετά που είχαν ειδοποιηθεί και ½ ώρα αφού είχε γίνει το δυστύχημα. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Σιδερένου και της Παπαθεοδότου τα οχήματα δεν μετακινήθηκαν μετά τη σύγκρουση. Σύμφωνα με τη μαρτυρία που είχε το όχημα που οδηγούσε η κατηγορούμενη στη προσπάθεια της να εισέλθει στην αυλή της οικίας της που ευρισκόταν στη δεξιά πλευρά του δρόμου, όπως ήταν η κατεύθυνση της, εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και κτύπησε με το δεξί μέρος του οχήματος της στο δεξί μέρος του εξ αντιθέτου προερχομένου οχήματος, έκαμε περιστροφή δεξιόστροφα και κατέληξε στη τελική του θέση. Είχε καταλήξει στο πιο πάνω συμπέρασμα για το οποίο ήταν 100% βέβαιος από μελέτη που έκανε αργότερα όλων των δεδομένων που χαρακτήριζαν το δυστύχημα, σύμφωνα με την εκπαίδευση και την μακρόχρονη πείρα του στην εξέταση τροχαίων δυστυχημάτων και συγκρούσεων και επιπλέον έχοντας υπόψη όλα τα στοιχεία που υπήρχαν σε σχέση με τη σύγκρουση, το είδος των οχημάτων, την ποιότητα των ελαστικών τους, το βάρος τους, τα ευρήματα στη σκηνή, το οδόστρωμα, τις ζημιές που υπέστησαν και τις τελικές τους θέσεις, τις καιρικές συνθήκες και τον φωτισμό όπως και την ορατότητα που υπήρχε στο σημείο. Το όχημα της κατηγορουμένης σύμφωνα με τα ευρήματα του είχε εισέλθει τουλάχιστον 40εκ.στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας. Ο Σάββας Σιδερένος (Μ.Κ.4) ήταν ο οδηγός του οχήματος με το οποίο συγκρούστηκε αρχικά το όχημα της κατηγορουμένης και το οποίο οδηγούσε προερχόμενος από εξ αντιθέτου κατεύθυνση. Η κατάθεση του σημειώθηκε ως Τεκ.
  5. Σε αυτή είχε αναφέρει ότι ήταν ο ιδιοκτήτης του οχήματος με αριθμό εγγραφής ΗΡΡ 427 και την Κυριακή 15.05.2005 οδηγούσε το αυτοκίνητο του στην οδό Σωτήρας με συνοδηγό τη γυναίκα του και με κατεύθυνση από Παραλίμνι προς τη Σωτήρα. Οδηγούσε κανονικά στη πορεία του με ταχύτητα περίπου 60ΧΑΩ και φορούσαν τόσο αυτός όσο και η γυναίκα του τις ζώνες ασφαλείας τους. Κάποια στιγμή αντιλήφθηκε ένα αυτοκίνητο από την αντίθετη κατεύθυνση και ενώ ο ίδιος ευρισκόταν κανονικά στη πορεία του πρόσεξε το όχημα που ερχόταν από απέναντι να ελαττώνει ταχύτητα και σε κάποια στιγμή να γυρίζει και να μπαίνει στη πορεία του. Δεν μπορούσε να αποφύγει τη σύγκρουση διότι στην αριστερή πλευρά του δρόμου ευρισκόταν σταθμευμένο διπλοκάμπινο όχημα. Η απόσταση από την οποία είδε το αυτοκίνητο της κατηγορουμένης να επιχειρεί να στρίψει ήταν τριάντα μέτρα. Σε διευκρινιστική ερώτηση ανέφερε ότι από απόσταση τριάντα μέτρα ελάττωσε ταχύτητα και πάτησε τα φρένα του οχήματος του. Το όχημα του μετά τη σύγκρουση του με το όχημα της κατηγορουμένης συγκρούστηκε με το σταθμευμένο όχημα. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι το όχημα της κατηγορουμένης είχε εισέλθει τουλάχιστον ένα μέτρο στην δική του λωρίδα κυκλοφορίας. Τα μούτρα του δικού του οχήματος κτύπησαν στην αριστερή πλευρά του οχήματος της κατηγορούμενης. Επέμενε ότι η ταχύτητα του δεν ήταν μεγαλύτερη από 60 ΧΑΩ και ότι η κατηγορούμενη είχε εισέλθει στη δική του λωρίδα κυκλοφορίας και ευρισκόταν σε κίνηση όταν έγινε η σύγκρουση. Δεν θυμόταν να είχε δει το πρόχειρο σχεδιαγράφημα στη σκηνή. Η κατηγορούμενη η οποία κατέθεσε ενόρκως όταν κλήθηκε σε απολογία υιοθέτησε το περιεχόμενο της κατάθεσης της την οποία έδωσε στην αστυνομία (Τεκ. 2). Σε αυτή αναφέρει ότι είναι η ιδιοκτήτρια του οχήματος ΥΝ 645 και στις 15.05.2005 και περί ώρα 14:00 το οδηγούσε στην οδό Σωτήρας στο Παραλίμνι με κατεύθυνση από τη Σωτήρα προς το Παραλίμνι. Είχε πρόθεση σύμφωνα με τη πορεία της να στρίψει δεξιά για να εισέλθει στην αυλή της οικίας της που βρισκόταν εκεί. Σταμάτησε και έβαλε τον σηματοδότη της για να στρίψει δεξιά. Είδε το αυτοκίνητο που ερχόταν από απέναντι της και σε κλάσματα δευτερολέπτου συγκρούστηκαν και ακολούθως ένα όχημα που ερχόταν από πίσω της κτύπησε πάνω στο αυτοκίνητο της, το όχημα της έκαμε κύκλους στο δρόμο. Γείτονες της πρόσφεραν νερό μέχρι να έρθει ασθενοφόρο για να την μεταφέρει στο νοσοκομείο Παραλιμνίου καθώς είχε τραυματισθεί. Στη συνέχεια λόγω της σοβαρότητας των τραυμάτων της την μετέφεραν στην εντατική μονάδα του Νοσοκομείου της Λάρνακας όπου βρισκόταν και όταν της λήφθηκε η κατάθεση. Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις ανέφερε ότι οδηγεί από το
  6. Είχε δείξει με το trafficator του οχήματος της την πρόθεση της να στρίψει αρκετά νωρίς και είχε σταματήσει στη λωρίδα της. Το αυτοκίνητο που ερχόταν από απέναντι της, λόγω του ότι έτρεχε υπερβολικά επέπεσε επί του οχήματος της ¨μούτρα - μούτρα¨, όπως είπε. Θυμόταν τα πάντα μετά τη σύγκρουση καθώς δεν έχασε τις αισθήσεις της. Το όχημα της περιστράφηκε μέσα στο δρόμο. Λόγω της μεταφοράς της με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο δεν είχε δει την αστυνομία που είχε πάει στη σκηνή. Παρέμεινε στο νοσοκομείο μέχρι τις αρχές Αυγούστου καθώς υποβλήθηκε σε εγχείρηση και είχε αιμορραγία και για τούτο την μετέφεραν και στη Λευκωσία. Όταν της λήφθηκε η κατάθεση ήταν εγχειρισμένη και όταν ο αστυνομικός της έδειξε το πρόχειρο σχεδιαγράφημα του είπε ότι δεν καταλάβαινε και δεν θυμόταν εάν το είχε υπογράψει. Δυσκολεύτηκε να αναγνωρίσει την υπογραφή της πάνω στο σχεδιαγράφημα ¨πάει να μοιάσει¨ είπε. Προσδιόρισε την ταχύτητα του εξ αντιθέτου οχήματος ότι ήταν πάνω από 100ΧΑΩ. Στην αντεξέταση της ανέφερε ότι ήταν σε θέση να δώσει κατάθεση όταν την επισκέφθηκε ο αστυνομικός και όταν της εξηγούσε το σχέδιο την έπιασε νευρικό, κρύο και του είπε να σταματήσει. Του είπε να το πάρει στο γιο της και της είχε πει ότι θα πήγαινε να τον βρει. Παραδέχθηκε βλέποντας και τις δύο υπογραφές της στην κατάθεση της και στο σχέδιο ότι ήταν οι δικές της υπογραφές μόνο που ¨η μια με την άλλη αλλάζουν λίγο¨. Είναι οικοκυρά, παλιά εργάστηκε ως καμαριέρα σε ξενοδοχεία. Είχε εμπειρία στην οδήγηση ακόμα και σε μακρινές αποστάσεις καθώς για 11/2 χρόνο οδηγούσε όταν είχε αρρωστήσει η κόρη της και πήγαινε στην Λευκωσία, στα βουνά όμως δεν είχε οδηγήσει. Είχε φοιτήσει μέχρι την 5η τάξη του δημοτικού σχολείου. Επέμενε ότι όταν ήταν να στρίψει δεν είχε περάσει τη διαχωριστική γραμμή και βρισκόταν στην δική της πλευρά. Είχε προσέξει το από απέναντι της όχημα τόσο πριν όσο και μετά που είχε σταματήσει το όχημα της. Το όριο ταχύτητας έξω από το σπίτι της είναι 40ΧΑΩ. Είναι 48 χρονών και οδηγεί από τα δεκαεπτά της. Στην επανεξέταση της διευκρίνισε ότι για να εισέλθει στην αυλή της θα πρέπει προηγουμένως να σταματήσει το όχημα της και να στρίψει δεξιά. Ο Μ.Υ.1 ήταν ο Birrer Joseph γείτονας και γνώριμοι με την κατηγορούμενη. Καθόταν στο σπίτι του όταν άκουσε τον θόρυβο από τη σύγκρουση και βγήκε αμέσως έξω. Εκεί είδε τα ενεχόμενα οχήματα και ότι η κατηγορούμενη είχε τραυματιστεί. Είχε βγάλει κάποιες φωτογραφίες στη σκηνή τις οποίες αργότερα τις έδωσε στην κατηγορούμενη (διευκρινίστηκε ότι αυτές δόθηκαν στον αρχικό δικηγόρο της ο οποίος όταν αποχώρησε από την υπόθεση δεν της τις επέστρεψε). Σε λίγα λεπτά έφτασε ασθενοφόρο και μετέφερε την κατηγορούμενη στο νοσοκομείο και αργότερα η αστυνομία. Λόγω της παρόδου χρόνου από το δυστύχημα δεν ήταν σε θέση να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, ούτε πόσα οχήματα ενεπλάκησαν στο δυστύχημα, ούτε σε ποιον ανήκαν τα αυτοκίνητα όπως αυτά φαίνονταν στο σχεδιαγράφημα. Υπήρχε κάποιο ίχνος τροχοπέδησης από ότι θυμόταν στο δρόμο αλλά δεν ήξερε εάν αυτό προερχόταν από όχημα που είχε εμπλακεί στο δυστύχημα. Ο μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: Η κ. Πασή εισηγήθηκε ότι δεν αποδείχθηκαν τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της αμελούς οδήγησης. Έκαμε αναφορά στη μαρτυρία και εισηγήθηκε ότι θα πρέπει να γίνει πιστευτή η κατηγορούμενη και η δική της εκδοχή. Οι τελικές θέσεις των ενεχομένων οχημάτων προήλθαν από εικασία του εξεταστή του δυστυχήματος και ότι αυτά μετακινήθηκαν από την τελική τους θέση μέχρι να φτάσει, με καθυστέρηση όπως είπε, εκεί η αστυνομία. Η όλη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής δημιουργεί αμφιβολίες για την ευθύνη της κατηγορούμενης για την πρόκληση του δυστυχήματος και αυτές θα πρέπει να προσμετρήσουν υπέρ της. Ο Μ.Κ.4 Σιδερένος προκάλεσε σύγχυση παρά διαφώτισε το Δικαστήριο σε σχέση με τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος και έφερε ως παράδειγμα τον προσδιορισμό της θέσης του σταθμευμένου οχήματος το οποίο δεν ήταν δίπλα του όπως είπε αλλά κάποια μέτρα μακριά από το σημείο συγκρούσεως. Η πραγματική μαρτυρία δεν διαφωτίζει περισσότερο σε σχέση με τις συνθήκες του δυστυχήματος. Η κατηγορούμενη υπέγραψε το σχέδιο χωρίς να το είχε αντιληφθεί και αυτό οφείλεται μεταξύ άλλων και στο χαμηλό της μορφωτικό επίπεδο. Η Κατηγορούσα Αρχή όφειλε να είχε καλέσει και την οδηγό του άλλου ενεχομένου οχήματος η οποία θα διαφώτιζε το Δικαστήριο με τη δική της μαρτυρία. Κάλεσε το Δικαστήρο να αθωώσει την κατηγορούμενη λόγω αμφιβολιών. Ο κ. Παπανικολάου εισηγήθηκε ότι με την μαρτυρία που παρουσίασε η Κατηγορούσα Αρχή αποδείχθηκε ότι η κατηγορούμενη δεν επέδειξε προσοχή και επιμέλεια την οποία θα έπρεπε να επεδείκνυε και η οποία αναμένεται από ένα μέσο συνετό οδηγό. Κάλεσε το Δικαστήριο να την βρει ένοχη λαμβάνοντας υπόψη τη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής όπως και την πραγματική μαρτυρία. Η ταχύτητα και μόνο, αν και δεν την παραδέχθηκε, από τον οδηγό του άλλου οχήματος δεν καταδεικνύει και αμέλεια του. Σε σχέση με την οδηγό του άλλου ενεχομένου οχήματος έγιναν προσπάθειες τόσο από την Κατηγορούσα Αρχή αλλά και από την Υπεράσπιση, προς τούτο δόθηκε μάλιστα ειδικά αναβολή και από το Δικαστήριο, για να εντοπιστεί και να έρθει στο Δικαστήριο για να καταθέσει αλλά δεν πέτυχαν. Δεν πρέπει επομένως να επιρρίπτεται ευθύνη στην Κατηγορούσα Αρχή για αυτό το θέμα. Τέλος σε σχέση με την υπογραφή του πρόχειρου σχεδιαγραφήματος εκ μέρους της κατηγορουμένης ανέφερε ότι αυτή έχει κοινή αντίληψη και δεν μπορεί να επικαλείται το μορφωτικό της επίπεδο και να ισχυρίζεται ότι ξεγελάστηκε από τον αστυνομικό για να το υπογράψει. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ: Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες κατηγορίας και την κατηγορούμενη και τον μάρτυρα της να καταθέτουν ενόρκως από το εδώλιο του μάρτυρος. Είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, τις ευκαιρίες που είχαν να γνωρίζουν ή να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, τη γενική συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, την ακεραιότητα τους, την ειλικρίνεια τους, την μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν και την αμεσότητα των απαντήσεων τους (βλ. Ζεβρού v. Χαραλάμπους

(1996)1 Α.Α.Δ. 447, Καρεκλά v. Κλεάνθους
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 1119 και Αθανασίου και άλλος v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 614). Θα αποδεχθώ την μαρτυρία των Μ.Κ.1 και 3 ως ειλικρινή, αντικειμενική και όσον αφορά τον Μ.Κ.3 σε σχέση με τον καταρτισμό του σχεδιαγραφήματος και των απόψεων που εξέφρασε αναφορικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η σύγκρουση ότι προέρχονται από ένα έμπειρο εξεταστή δυστυχημάτων ο οποίος γνωρίζει άριστα το αντικείμενο της δουλειάς του. Οι εξετάσεις που διενήργησε δεν περιορίστηκαν σε μια επιφανειακή αντίκριση των δεδομένων που είχε μπροστά του αλλά εμβάθυνε σε αυτά, έκαμε υπολογισμούς με βάσει τα δεδομένα που είχε μπροστά του και κατέληξε στο απόλυτο συμπέρασμα ότι η κατηγορούμενη είχε εισέλθει πριν τη σύγκρουση στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας τουλάχιστον σε απόσταση 40 εκ. Ως ειδικός εξέθεσε την μέθοδο και τους τρόπους της έρευνας του με σαφήνεια και με πειστικότητα έτσι που δεν άφησε περιθώριο αμφισβήτησης του συμπεράσματος του και ταυτόχρονα δίδοντας στο Δικαστήριο τα απαραίτητα εχέγγυα πάνω στα οποία μπορεί να βασιστεί για να το οδηγήσουν σε ασφαλή συμπεράσματα έχοντας κατά νουν και τι αποκαλύπτει και η πραγματική μαρτυρία. Το σχεδιαγράφημα που ετοίμασε αποτελεί την πραγματική μαρτυρία η σημασία της οποίας έχει εξηγηθεί στην Σοφοκλέους v. Αστυνομίας,
(2000)2 Α.Α.Δ. σελ.218 όπου αναφέρεται ότι το σχέδιο της σκηνής όπου επεσυνέβη το δυστύχημα το οποίο περιλαμβάνει όλες τις υποτιθέμενες πορείες των ενεχομένων οχημάτων, τα σημεία συγκρούσεως, τις τελικές θέσεις των ενεχομένων οχημάτων έτσι που η πραγματική μαρτυρία αποτελεί γνώμονα τόσο για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων όσο και για τον έλεγχο των λεπτομερειών της μαρτυρίας. Συνιστά δε σταθερό οδηγό για τον καθορισμό των γεγονότων που προκάλεσαν το δυστύχημα (βλ. Θεοφάνους v. Αστυνομίας,
(1990)2 Α.Α.Δ. 160, Αφοί Παπαλαζάρου Λτδ v. Σοφοκλής Μιχαήλ
(1997)1 (Γ). Α.Α.Δ. σελ.1388). Εν προκειμένω διακρίνονται επί του σχεδιαγραφήματος τα ίχνη αρχικά των φρένων και ακολούθως τα ίχνη τροχοπέδησης του οχήματος ΗΡΡ 427 το οποίο οδηγούσε ο Σιδερένος (Μ.Κ.4) με εξ αντιθέτου πορεία ως προς αυτή της κατηγορούμενης. Ακολουθούν τα ίχνη τροχοπέδησης μετά τη σύγκρουση με αριστερή πορεία μέχρι τη σύγκρουση του με το σταθμευμένο στο αριστερό κράσπεδο αυτοκίνητο. Είναι γεγονός ότι ο Σιδερένος δεν κρατούσε το αριστερότερο σημείο επί της πορείας του, δεν εξετάζεται όμως το ποσοστό της δικής του ευθύνης στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης. Επί πλέον αυτό το γεγονός και μόνο δεν τον επιφορτίζει με περισσότερη ευθύνη ενόψει της ορατότητας που υπήρχε στο σημείο και την προσοχή κατά συνέπεια την οποία θα έπρεπε να επιδείκνυε η κατηγορούμενη πριν αποφασίσει να στρίψει δεξιά αποκόπτοντας την ελεύθερη πορεία του Μ.Κ.
  1. Σημασία έχει πια στιγμή αντιλήφθηκε την πρόθεση της κατηγορούμενης να στρίψει στα δεξιά και ποια ήταν πράγματι η στιγμή που αυτή εξεδήλωσε αυτή της την πρόθεση. Σίγουρο είναι ότι η κατηγορούμενη με βάσει την πραγματική μαρτυρία αλλά και την μοναδική άλλη μαρτυρία, αυτή του Σιδερένου, είχε εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας τουλάχιστον 40 εκατοστά στη προσπάθεια της να στρίψει δεξιά. Εν μου διαφεύγει ότι η ίδια στην κατάθεση της λέγει ότι είχε σταματήσει και μετά έθεσε τον σηματοδότη της (Trafficator) του αυτοκινήτου της σε λειτουργία. Εκείνη τη στιγμή ο Μ.Κ.4 ευρισκόταν μόλις σε απόσταση 30 μέτρων από το δικό της όχημα. Πάτησε ο Μ.Κ.4 τα φρένα του οχήματος του, απόδειξη είναι τα ίχνη των φρένων που άφησε το όχημα του πριν τη σύγκρουση, χωρίς όμως να αποφύγει τη σύγκρουση μαζί της και ακολούθως τα ίχνη τροχοπέδησης μετά την σύγκρουση. Όλα αυτά με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η κατηγορούμενη έχει μέρος της ευθύνης για την πρόκληση του δυστυχήματος και επομένως επέδειξε αμέλεια κατά τη διάρκεια της οδήγησης του οχήματος της. Η μαρτυρία του Μ.Κ.2 δεν προσέθεσε οτιδήποτε σε σχέση με την υπόθεση πλην του γεγονότος ότι επιβεβαίωσε ότι το όχημα ΗΡΡ 427 που οδηγούσε ο Μ.Κ.4, συγκρούστηκε επί του οχήματος του μετά την αρχική σύγκρουση του με το αυτοκίνητο της κατηγορούμενης. Ο ίδιος ο οδηγός του εξ αντιθέτου προερχομένου οχήματος ΗΡΡ 427 Σιδερένος (Μ.Κ.4) μου προκάλεσε καλή εντύπωση, ο αυθορμητισμός του ανέδιδε ειλικρίνεια. Δεν διέκρινα σε αυτόν τάση να μη πει την αλήθεια στο Δικαστήριο ή ευθυνοφοβία. Κρίνω ότι ήταν ειλικρινής. Επέμενε ότι τη στιγμή που είχε προσέξει ότι η κατηγορούμενη προτίθετο να στρίψει δεξιά ευρίσκονταν σε μεταξύ τους απόσταση 30 μέτρων. Εισερχόμενη αυτή σε κάποια απόσταση την οποία δεν μπορούσε να προσδιορίσει επ΄ακριβώς, ίσως να ήταν ένα μέτρο, όπως είπε, δεν μπόρεσε παρά το ότι πάτησε τα φρένα του οχήματος του να αποφύγει τη σύγκρουση. Η ειλικρίνεια του φαίνεται ακόμα και από το γεγονός ότι ομολόγησε, ακόμα και στην κατάθεση του, ότι χρησιμοποιούσε μεγαλύτερη από την μέγιστη επιτρεπόμενη στο σημείο εκείνο ταχύτητα κατά 10 Χ.Α.Ω, 60Χ.Α.Ω. αντί 50Χ.Α.Ω. Θα δεχθώ τη θέση του ότι η κατηγορούμενη εισήλθε όταν ευρίσκονταν μεταξύ τους σε απόσταση 30 περίπου μέτρων, εντός της δικής του λωρίδας κυκλοφορίας και ότι αυτός δεν πρόλαβε παρόλο ότι εφάρμοσε τα φρένα του οχήματος του να αποφύγει τη σύγκρουση και ότι του προκλήθηκε προς στιγμή η εντύπωση λόγω της ύπαρξης σταθμευμένου στο σημείο στα αριστερά του, άλλου οχήματος, ότι δεν μπορούσε να πιάσει αριστερότερα και γ΄αυτό και έγινε η σύγκρουση. Η ίδια η κατηγορούμενη παρά τον απλοϊκό τρόπο με τον οποίο κατέθεσε, κρίνω ότι είναι μια έξυπνη γυναίκα που ξέρει τη θέλει και μπορεί να αντιληφθεί εύκολα το συμφέρον της. Κρίνω όμως ότι δεν ήταν απόλυτα ειλικρινής ως προς διάφορα θέματα. Πρώτο, όσον αφορά το θέμα της υπογραφής του προχείρου σχεδιαγρααφήματος. Δεν πιστεύω ότι εάν δεν ήθελε να το υπογράψει όταν της επεξηγήθηκε από τον Μ.Κ.1 ότι αυτός θα μπορούσε να την εξαναγκάσει να το κάμει. Ο Μ.Κ.1 ανέμενε την πάροδο αρκετών ημερών για να την επισκεφθεί και το έκαμε όταν είχε την διαβεβαίωση από ιατρό ότι αυτή θα μπορούσε να δώσει κατάθεση. Το ότι ήθελε να ήταν παρών ο γιος της, όπως ισχυρίστηκε, αυτό δεν θα ενείχε και οποιαδήποτε επιπρόσθετη σημασία εφόσον αυτός δεν ήταν αυτόπτης μάρτυρας του δυστυχήματος. Επομένως δεν θα εξυπηρετούσε σε τίποτε η παρουσία του. Όμως, ο Μ.Κ. 1 ήταν απόλυτος όταν αρνήθηκε ότι η κατηγορούμενη του είπε ότι θα ήθελε να της επεξηγήσει το σχεδιαγράφημα στην παρουσία του γιου της ή ότι της είπε ότι θα τον έβλεπε αργότερα. Εάν είχε γίνει μια τέτοια συζήτηση μεταξύ τους τότε προ τι η υπογραφή της. Δεύτερο, θέλησε σε κάποια στιγμή ακόμα και την υπογραφή της επ΄αυτού να αμφισβητήσει, στην αντεξέταση της όμως επιβεβαίωσε ότι οι υπογραφές στο σχέδιο και στην κατάθεση της ήταν δικές της χωρίς και πάλιν να παραλείψει να πει τη φράση ¨με κάποια διαφορά¨ θέλοντας να προκαλέσει και πάλι κάποια αμφιβολία. Από αυτή την απάντηση της συμπέρανα ότι πρόκειται για έξυπνη και πονηρή γυναίκα που γνωρίζει πότε μπορεί να προφυλαχθεί από ενδεχόμενους κινδύνους. Σε ότι αφορά το σημείο συγκρούσεως του οχήματος της με αυτό του Σιδερένου, κρίνω ότι και πάλιν δεν είπε όλη την αλήθεια εφόσον ούτε από μακριά έδειξε με το trafficator της. Υπήρχε ορατότητα περί τα 200 μέτρα αλλά ο Σιδερένος αντιλήφθηκε την πρόθεση της να στρίψει στα δεξιά όταν είχαν μεταξύ τους απόσταση μόνον 30 μέτρων, δηλαδή όταν αυτή είχε σταματήσει, όπως ήταν ο ισχυρισμός της στην κατάθεση της, το όχημα της για να στρίψει, και όχι προηγουμένως όπως ανέφερε προφορικά ενώπιον του Δικαστηρίου. Τέλος, η πραγματική μαρτυρία δηλαδή τα ίχνη τροχοπεδήσεως του οχήματος του Σιδερένου δεν αφήνουν αμφιβολία ότι η σύγκρουση είχε γίνει στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας από αυτό στο οποίο έβαινε και ότι αυτή δεν είχε σταματήσει στην δική της πλευρά, όπως ισχυρίστηκε. Εξετάζοντας ακόμα τον ισχυρισμό της ότι η σύγκρουση των δύο αυτοκινήτων έγινε ¨μούτρα - μούτρα¨ αυτός δεν συνάδει με την πραγματική μαρτυρία που προέρχεται από τις ζημιές που υπέστησαν τα δύο οχήματα εφόσον είναι φανερό ότι οι σοβαρότερες από αυτές προκλήθηκαν στην δεξιά πλευρά τους. Για όλους αυτούς τους λόγους βρίσκω ότι η μαρτυρία της παρουσιάζει τέτοιας έκτασης και υφής αντιφάσεις ως προς τα ουσιώδη θέματα που συνθέτουν την υπόθεση τα οποία δεν μου αφήνουν περιθώριο να κρίνω την μαρτυρία της ως αναξιόπιστη ως προς επίμαχα σημεία στα οποία αναφέρθηκα αμέσως πιο πριν και κατά συνέπεια θα την απορρίψω. Ούτε και η μαρτυρία της ήταν τέτοια που να έχει δημιουργήσει οποιεσδήποτε αμφιβολίες στο Δικαστήριο σε σχέση με τα αληθή γεγονότα που συνθέτουν την υπόθεση. Η μαρτυρία του Μ.Υ. 1 δεν προσέφερε οτιδήποτε στην όλη υπόθεση και ως εκ τούτου κρίνεται ως αδιάφορη. ΕΥΡΗΜΑΤΑ: Βρίσκω επομένως ότι την 15.05.2005 και περί ώρα 14:00 η κατηγορούμενη οδηγώντας το όχημα της με αριθμό εγγραφής ΥΝ 645 στην οδό Σωτήρας στο Παραλίμνι με κατεύθυνση από το Παραλίμνι προς τη Σωτήρα. Έχοντας πρόθεση να στρίψει στα δεξιά και να εισέλθει στην αυλή της οικίας της χωρίς να σταματήσει εντελώς το αυτοκίνητο της εισερχόμενη σε απόσταση 40εκ. στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και έθεσε τον σηματοδότη του οχήματος της σε λειτουργία ταυτόχρονα με την εκδήλωση της πρόθεσης της να στρίψει ευρισκόμενη σχεδόν στο σημείο από όπου θα επιχειρούσε να στρίψει. Εκείνη τη στιγμή η απόσταση που τη χώριζε από το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής ΗΡΡ 427 που οδηγούσε ο Μ.Κ.4 με ταχύτητα 60ΧΑΩ περίπου ήταν 30 μέτρα περίπου δεν μπόρεσε παρά το ότι πάτησε τα φρένα του οχήματος του ο Μ.Κ.4 να αποφύγει τη σύγκρουση η οποία επεσυνέβη στο σημείο Χ όπως αυτό δείχνεται στο σχεδιαγράφημα Τεκ.
  2. Στη συνέχεια το όχημα με αριθμό εγγραφής ΗΧΝ 232 που οδηγούσε κάποια Παπαθεοδότου και ακολουθούσε το όχημα της κατηγορουμένης συγκρούστηκε στο πίσω μέρος του οχήματος της κατηγορουμένης με αποτέλεσμα το αυτοκίνητο της να περιστραφεί γύρω από τον εαυτό του για να πάρει τελικά τη τελική του θέση Δ.1 όπως φαίνεται επί του σχεδίου και το όχημα της πιο πάνω τη θέση Γ
  3. Το όχημα του Μ.Κ.4 μετά την αρχική σύγκρουση, συγκρούστηκε με το σταθμευμένο όχημα του Μ.Κ.2 και ακινητοποιήθηκε στη θέση Α
  4. Βρίσκω ότι η πρόθεση της κατηγορουμένης να στρίψει δεξιά εκδηλώθηκε όταν μεταξύ του οχήματος της και του εξ αντιθέτου προερχομένου ήταν μόλις στα τριάντα μέτρα. Υπήρχε φως της ημέρας, το οδόστρωμα ήταν στεγνό και η άσφαλτος σε καλή κατάσταση. Τα ελαστικά των οχημάτων ήταν σε καλή κατάσταση. Ο Μ.Κ.4 πάτησε τα φρένα του αλλά δεν μπόρεσε να αποφύγει τη σύγκρουση. Συνεπεία της σύγκρουσης η κατηγορούμενη τραυματίστηκε σοβαρά και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο αρχικά στο Παραλίμνι και ακολούθως στη Λάρνακα, ενώ ελαφρότερα οι επιβαίνοντες του εξ αντιθέτου προερχόμενου οχήματος. Οι ζημιές που προκλήθηκαν στα ενεχόμενα οχήματα τόσο της κατηγορουμένης όσο και του Μ.Κ.4 ήταν εκτεταμένες. Συγκεκριμένα το όχημα ΥΝ 645 της κατηγορουμένης καταστράφηκε το μπροστινό του μέρος ολοσχερώς, ο μπροστινός ανεμοθώρακας του, βούλωσε η δεξιά μπροστινή ου πόρτα και προκλήθηκαν εκδορές στον πίσω προφυλακτήρα. Στο δε όχημα ΗΡΡ 427 του Μ.Κ.4 βούλωσε το μπροστινό του καπό, ο μπροστινός προφυλακτήρας, το μπροστινό δεξί φτερό, ο μπροστινός ανεμοθώρακας, το μπροστινό αριστερό του μέρος, η μπροστινή αριστερή πόρτα και η πίσω αριστερή πόρτα. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ: Το αδίκημα στηρίζεται στο Άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/1972 όπως έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα και το οποίο προβλέπει τα ακόλουθα: ¨Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητον όχημα επί τινος οδού μη καταβάλλων την προσήκουσαν επιμέλειαν και προσοχήν ή μη επιδεικνύων εύλογον μέριμναν δι΄έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδόν, είναι ένοχος αδικήματος....¨ Σε μια κατηγορία για αμελές οδήγημα η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να αποδείξει ότι ο κατηγορούμενος δεν ενήργησε ως συνετός και προσεκτικός οδηγός και όχι ως ένας τέλειος οδηγός. Στην υπόθεση Σωκράτους v. Αστυνομίας,
(1989)2 Α.Α.Δ. σελ. 1 στη σελ. 4 ο κ. Πικής, Δικαστής όπως ήταν τότε, αναφέρει τα ακόλουθα σε σχέση με την αμέλεια: ¨Η αμέλεια σύγκειται στην παράλειψη εκπληρώσεως του καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, τον γείτονα, όπως επιγραμματικά αναφέρεται στην απόφαση του Λόρδου Atkin στην υπόθεση Donoghue v. Stevenson
(1932)A.C. 562. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και στο ποινικό δίκαιο, ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της απόδειξης. Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκον προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υπόθεσης για να αποφασισθεί: (α) η φύση του καθήκοντος, και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του, κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση της αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια¨. Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες, παράλειψη να δει κάποιος ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια. Σχετική είναι η υπόθεση Νικολαίδης v. Οικονομίδης,
(1963)2 Α.Α.Δ. 78. Η συμπεριφορά ενός οδηγού, εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου και ο προσδιορισμός του καθήκοντος ποικίλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στη σκηνή. Το καθήκον για λήψη προφυλακτικών μέτρων διαφαίνεται κατά λογική πρόβλεψη (βλ. Βίκης v. Νεοφύτου,
(1990)1 Α.Α.Δ. σελ. 346). Στην υπόθεση Παύλου v. Αστυνομίας,
(1998)2 Α.Α.Δ. σελ. 68 στη σελ. 73 λέχθηκαν τα πιο κάτω: ¨Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του Άρθρου 8 του Νόμου 86/1972 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι που αναφέρονται στην συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού¨. Στην υπόθεση Charalambous v. Police,
(1982)2 Α.Α.Δ. σελ. 134, αναφέρθηκε ότι το κριτήριο βάσει του οποίου αποφασίζεται αν κάποιος οδηγός υπήρξε αμελής είναι κατά πόσο στην συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχει παρέκκλιση από το επίπεδο συμπεριφοράς που αναμένεται από ένα λογικό και συνετό οδηγό. Στην ίδια πιο πάνω απόφαση στη σελ. 143 και σε αναφορά στο βάρος της απόδειξης το οποίο φέρει η Κατηγορούσα Αρχή, ο έντιμος κ. Στυλιανίδης Δ., όπως ήταν τότε, αναφέρει ότι θα πρέπει να αποδείξει αμέλεια αρκετή που να στοιχειοθετεί αστική ευθύνη, παρέπεμψε επίσης στην υπόθεση Christos Rayias v. The Police 19, C.L.R. 308). Τα πιο πάνω, κατ΄ εναρμονισμό προς το θεμελιωμένο ότι η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Γενικά, εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια (Panayiotou v. Mavrou,
(1970)1 C.L.R. 215). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Με βάσει την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας, τα ευρήματα μου ως προς τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης και τις νομικές αρχές που έχω εκθέσει πιο πάνω καταλήγω στα ακόλουθα συμπεράσματα όσον αφορά την κατηγορία. Οι συνθήκες υπό τις οποίες οδήγησε το όχημα της η κατηγορούμενη (α) να εκδηλώσει δηλαδή την πρόθεση της ότι θα έστριβε δεξιά ως προς την πορεία της θέτοντας τον σηματοδότη του οχήματος της σε λειτουργία λίγο πριν φτάσει στο σημείο από όπου θα το επιχειρούσε και ενώ είχε ορατότητα τουλάχιστον 200 μέτρων και είχε δει προηγουμένως, όπως η ίδια παραδέχθηκε το αυτοκίνητο του Μ.Κ.4, και ενώ εκείνο ευρισκόταν μόλις σε απόσταση τριάντα μέτρων από το δικό της και επί πλέον (β) να εισέλθει σε απόσταση 40 εκ. στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας χωρίς να σταματήσει πλήρως, συνιστούν κατά την άποψη μου επίδειξη αμέλειας εκ μέρους της και ως εκ τούτου την βρίσκω ένοχη στην κατηγορία. (Υπ.) ............... Χρ. Γ. Φιλίππου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.