Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Νεόφυτος Καμαρίτης, Αρ. Υπόθεσης: 32073/05, 29 Ιανουαρίου, 2008

(5)και 72 των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984, Κ.Δ.Π. 66/84, όπως τροποποιήθηκε από τις Κ.Δ.Π. 24/99 και άρθρο 20Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72, όπως τροποποιήθηκε από τους Ν. 80

(1)/00, Ν. 243

(1)/04 και 270

(1)/04. Τα πιο κάτω δηλώθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα: - Η ώρα ήταν 12.00, ο δρόμος στο σημείο που αναφέρεται στο Κατηγορητήριο ήταν μίας κατεύθυνσης, πολύ πλατύς με δύο λωρίδες. - Δεν υπήρχε καθόλου τροχαία κίνηση, και για 100μ μπροστά από τον Κατηγορούμενο δεν υπήρχε κανένα αυτοκίνητο. - Ο Κατηγορούμενος κινείτο με χαμηλότερη του επιτρεπομένου ορίου ταχύτητα. Κατατέθηκε επίσης ως Τεκμήριο 1 ο ανακριτικός φάκελος, ολόκληρο το περιεχόμενο του οποίου δηλώθηκε ως παραδεκτό ως προς την αλήθεια του. Στον φάκελο αυτό αναφέρεται ότι την 22.2.2005 και περί ώρα 12.05 στην οδό Διαγόρου ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΒΒ 778 και έκανε χρήση κινητού τηλεφώνου με τα χέρια. Αφού πληροφορήθηκε ότι θα καταγγελθεί απάντησε «Συγγνώμη». Συγκεκριμένα, ο Κατηγορούμενος κρατούσε το τηλέφωνο με το δεξί χέρι στο δεξί αυτί του. Των πιο πάνω παραδεκτών γεγονότων δεδομένων, η Κατηγορούσα Αρχή δεν κάλεσε μάρτυρες. Μετά που ο Κατηγορούμενος κλήθηκε σε απολογία με βάση τις διατάξεις του άρθρου 74

(1)(β) του Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155 και του εξηγήθηκαν τα δικαιώματα του, επέλεξε να μην πει τίποτε. Των πιο πάνω δεδομένων, τα όσα δηλώθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα αποτελούν και τα ευρήματα του Δικαστηρίου, και δεν κρίνω σκόπιμο να τα επαναλάβω. Κατά την αγόρευση του, ο κ. Ταμάσιος εισηγήθηκε ότι ο Κανονισμός 58

(5)του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών πρέπει να κριθεί ότι αντιβαίνει σε Συνταγματικές πρόνοιες, και άρα ο Κατηγορούμενος θα πρέπει να αθωωθεί. Κρίνω σκόπιμο να εξετάσω τις εισηγήσεις του συνηγόρου με την σειρά που αυτές τέθησαν. Αρχική εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου ήταν ότι, από το λεκτικό του Κανονισμού προκύπτουν δύο ερμηνείες. Η πρώτη ερμηνεία είναι ότι το αδίκημα συντελείται όταν κάποιος κάνει χρήση τηλεφώνου με τα χέρια, η οποία χρήση γίνεται κατά την ώρα της οδήγησης. Η δεύτερη ερμηνεία είναι ότι, πέραν του γεγονότος της χρήσης τηλεφώνου με τα χέρια, χρειάζεται και η περαιτέρω απόδειξη ότι ο οδηγός (α) παρέλειψε να λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο (β) σε τέτοιο βαθμό που κατέστησε τον εαυτό του μη ικανό να έχει και τα δυο του χέρια ελεύθερα οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή (γ) με αποτέλεσμα να μην είχε τον άμεσο, πλήρη και ασφαλή έλεγχο του οχήματος. Οδηγούμαστε, συναφώς, εισηγήθηκε, στο συμπέρασμα ότι, αν το αντικείμενο είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από τηλέφωνο, όπως π.χ. τσιγάρο ή φαγώσιμο, τότε η Κατηγορούσα Αρχή έχει επιπρόσθετο βάρος απόδειξης των όσων αναφέρονται πιο πάνω. Εάν, όμως, η χρήση τηλεφώνου με τα χέρια οδηγεί δίχως άλλο σε απόδειξη του αδικήματος, τότε ουσιαστικά με τον Κανονισμό 58

(5)δημιουργούνται δύο αδικήματα, ένα για όταν ο οδηγός κρατά τηλέφωνο, και ένα όταν κρατά κάποιο άλλο αντικείμενο. Ήταν η θέση του συνηγόρου ότι ο Νομοθέτης επιθυμούσε να δημιουργήσει ένα και μοναδικό αδίκημα. Η δε τελευταία πρόταση του Κανονισμού, ήτοι ότι «Ειδικότερα απαγορεύεται η χρήση τηλεφώνου με τα χέρια» είναι ασαφής, εν' όψει της έλλειψης αναφοράς στο πότε, που και κάτω από ποίες συνθήκες απαγορεύεται η χρήση αυτή. Έχοντας αναλύσει τα πιο πάνω ο ευπαίδευτος συνήγορος προχώρησε να εισηγηθεί ότι, αφού ο Κατηγορούμενος οδηγούσε σε δρόμο 2 λωρίδων, χωρίς κίνηση, με καθαρό πεδίο ορατότητας και με ταχύτητα χαμηλότερη του επιτρεπομένου ορίου, τότε καταδεικνύεται ότι αυτός προχώρησε στην χρήση τηλεφώνου με τα χέρια αφού έλαβε όλα τα αναγκαία, υπό τις περιστάσεις, μέτρα. Ο Νομοθέτης, εισηγήθηκε ο κ. Ταμάσιος, δεν επιθυμούσε να επιβάλει υποχρέωση να είναι τα χέρια ελεύθερα συνεχώς, αλλά την υποχρέωση να λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο να είναι τα χέρια ελεύθερα σε κάθε δεδομένη στιγμή. Δεν μπορώ να συμφωνήσω με τις πιο πάνω θέσεις του συνηγόρου για τον Κατηγορούμενο. Ο Κανονισμός 58

(5)αναφέρει τα ακόλουθα: «Κατά την οδήγηση οι οδηγοί μηχανοκινήτων οχημάτων οφείλουν να λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο ώστε τα χέρια τους να είναι ελεύθερα σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή για άμεσο, πλήρη και ασφαλή έλεγχο του οχήματος. Ειδικότερα απαγορεύεται η χρήση τηλεφώνου με τα χέρια». Όπως προκύπτει και από την σχετική με το θέμα Νομολογία, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο Νομοθέτης έχει δημιουργήσει αδίκημα αυστηρής ευθύνης. Σε τέτοια αδικήματα η συγκεκριμένη ενέργεια ή παράλειψη αποτελεί το αδίκημα χωρίς να καθίσταται αναγκαία η νοητική κατάσταση του αδικοπραγούντα κατά την τέλεση της ενέργειας ή παράλειψης. Το κατά πόσο δημιουργείται τέτοιας φύσεως αδίκημα, όμως, πρέπει να προκύπτει ξεκάθαρα από το λεκτικό της σχετικής νομοθετικής διάταξης, χωρίς να παραμένει οποιοδήποτε περιθώριο αμφιβολίας σε σχέση με το ποία ενέργεια ή παράλειψη συνιστά το αδίκημα (βλ. Yiannakis Shistris v. Cyprus Tourism Organization,

(1982)2 C.L.R. Criminal Appeal 4307, ημερ. 21.12.1982, Sewage Board v. Anastasia Demosthenous

(1982)2 C.L.R. 252, Ακκελίδου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 7897 ημερ. 28.4.2005). Στην περίπτωση του Κανονισμού 58

(5)προκύπτει ότι το αδίκημα είναι η χρήση τηλεφώνου με τα χέρια. Είναι ενδεικτικό ότι το θέμα διασαφηνίζεται πλήρως με την τελευταία πρόταση του σχετικού Κανονισμού. Είναι δε τόσο σαφές ποία πράξη ακριβώς απαγορεύεται, που δεν μπορώ να αντιληφθώ που έγκειται ακριβώς η ασάφεια που εισηγείται ο κ. Ταμάσιος. Ήταν, περαιτέρω εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου ότι, ο Κανονισμός 58

(5)εξόφθαλμα παραβιάζει το δικαίωμα της επικοινωνίας, όπως αυτό διασφαλίζεται από το άρθρο 19 του Συντάγματος. Η οδήγηση, εισηγήθηκε ο συνήγορος, είναι μία επιτρεπόμενη ενέργεια, κατά την άσκηση όμως της οποίας τίθεται ως περιορισμός η επικοινωνία του οδηγού με άλλο πρόσωπο δια της χρήσεως τηλεφώνου με τα χέρια. Σημειώνω, εκ των προτέρων, ότι κάθε Νόμος έχει το τεκμήριο της Συνταγματικότητας, εκτός εάν ο φέρων το βάρος της απόδειξης καταδείξει το αντίθετο. Το βάρος αυτό εναποτίθεται στους ώμους αυτού που επικαλείται την αντισυνταγματικότητα, και καθορίζεται σε αυτό του πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Τα Δικαστήρια, αν είναι δυνατόν, θα ερμηνεύσουν τον Νόμο ώστε να τον εντάξουν μέσα στα πλαίσια του Συντάγματος (βλ. Investylia Ltd. V. Ε. & Π. Λειβαδιώτης Λτδ

(2004)1 Α.Α.Δ. 1872, Ανδρέας Νικολάου ν. Βάσου Βασιλείου

(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1566, Πιτσιλλίδης κ.α. ν. Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου

(2004)3 Α.Α.Δ. 7, και Lapertas Fisheries Ltd v. Αστυνομίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 335). Δεν θεωρώ ότι η σχετική εισήγηση ευσταθεί, ή ότι με τον Κανονισμό 58

(5)δημιουργείται οποιοσδήποτε ανεπίτρεπτος περιορισμός σε Συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα. Το άρθρο 19 του Συντάγματος προβλέπει τα ακόλουθα: «

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως.
2. Το δικαίωμα τούτο περιλαμβάνει την ελευθερίαν της γνώμης, της λήψεως και μεταδόσεως πληροφοριών και ιδεών άνευ επεμβάσεως οιασδήποτε δημόσιας αρχής και ανεξαρτήτως συνόρων.
3. Η ενάσκησις των δικαιωμάτων, περί ων η πρώτη και δευτέρα παράγραφος του παρόντος άρθρου, δύναται να υποβληθεί εις διατυπώσεις, όρους, περιορισμούς ή ποινάς προδιαγεγραμμένους υπό του Νόμου και αναγκαίους μόνον προς το συμφέρον της ασφάλειας της Δημοκρατίας ή της συνταγματικής τάξεως ή της δημόσιας ασφάλειας ή της δημόσιας τάξεως ή της δημοσίας υγιείας ή των δημοσίων ηθών ή προς προστασίαν της υπολήψεως ή των δικαιωμάτων άλλων ή προς παρεμπόδισην της αποκαλύψεως πληροφοριών ληφθεισών εμπιστευτικώς ή προς διατήρησιν του κύρους και της αμεροληψίας της Δικαστικής εξουσίας». Προκύπτει από το λεκτικό του πιο πάνω άρθρου ότι αυτό που διασφαλίζεται ουσιαστικά είναι η ελευθερία λόγου, γνώμης και έκφρασης, απαραίτητα αγαθά για την ύπαρξη κράτους δικαίου. Με την νομοθετική πρόβλεψη η οποία απαγορεύει την χρήση τηλεφώνου με τα χέρια, ουδεμία επέμβαση γίνεται στα πιο πάνω δικαιώματα, αφού ουδόλως περιορίζεται το δικαίωμα του οδηγού να επικοινωνήσει με άλλο άτομο ή να αναφέρει στο άτομο αυτό οτιδήποτε επιθυμεί. Απλά θα πρέπει να μην κάνει χρήση τηλεφώνου με τα χέρια κατά την οδήγηση. Και αν ήθελε θεωρηθεί ότι υπάρχει οιοσδήποτε περιορισμός, αυτός καθαρά θα ενέπιπτε εντός των προβλεπόμενων στην υποπαράγραφο 3 του άρθρου 19, περιορισμών. Τελευταία εισήγηση του κ. Ταμάσιου ήταν ότι ο Κανονισμός 58

(5)παραβιάζει το άρθρο 28 του Συντάγματος, αφού η ίση ρύθμιση υφίσταται είτε εις πρόσωπα είτε εις πράγματα. Το άρθρο 28 του Συντάγματος αναφέρει τα ακόλουθα: «

1. Πάντες είναι ίσοι ενώπιον του Νόμου, της διοικήσεως και της δικαιοσύνης και δικαιούνται να τύχωσιν ίσης προστασίας και μεταχειρίσεως.
2. Έκαστος απολαυεί πάντων των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των προβλεπομένων υπό του Συντάγματος άνευ ουδεμίας δυσμενούς διακρίσεως άμεσου ή εμμέσου εις βάρος οιουδήποτε ατόμου ένεκα της κοινότητας, της φυλής, του χρώματος, της θρησκείας, της γλώσσας, του φύλου, των πολιτικών ή άλλων πεποιθήσεων, της εθνικής ή κοινωνικής καταγωγής, της γεννήσεως, του πλούτου, της κοινωνικής τάξεως αυτού ή ένεκα οιουδηποτε άλλου λόγου, εκτός εάν δια ρητής διατάξεως του Συντάγματος ορίζηται το αντίθετον.» Θεωρώ ότι η αρχή της ίσης μεταχείρισης, όπως αυτή διασφαλίζεται από την προαναφερόμενη Συνταγματική πρόνοια, δεν επηρεάζεται καθόλου από τα προβλεπόμενα στον Κανονισμό 58

(5). Η απαγόρευση, ή ο κανονισμός οδικής συμπεριφοράς αυτός ισχύει για άπαντες τους οδηγούς μηχανοκινήτων οχημάτων, και άρα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οδηγεί σε οιανδήποτε δυσμενή διάκριση, είτε ατόμων, είτε πραγμάτων. Με βάση τα ενώπιον μου παραδεκτά γεγονότα, προκύπτει ότι την 22.2.2005 και περί ώρα 12.05 στην οδό Διαγόρου ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΒΒ 778 και έκανε χρήση κινητού τηλεφώνου με τα χέρια και συγκεκριμένα κρατούσε το τηλέφωνο με το δεξί χέρι στο δεξί αυτί του. Τα πιο πάνω οδηγούν χωρίς άλλο στο συμπέρασμα ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει την υπόθεση της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος. ........................................... Μαρίνα Παπαδοπούλου Επαρχιακός Δικαστής Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο