Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Waseem Aslam κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 18340/07, 7 Φεβρουαρίου, 2008 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2008:B25 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Στ. Ν. Σταύρου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 18340/07 Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν.
- Waseem Aslam
- Φειδία Χριστοδούλου Κατηγορουμένων _______________________ 7 Φεβρουαρίου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Κουτσόφτας. Για τον Κατηγορούμενο 2: κ. Ενταφιανός. Ο Κατηγορούμενος 2 είναι παρών. Α Π Ο Φ Α Σ Η Το κατηγορητήριο Ο κατηγορούμενος 2 αρνείται ενοχή στην κατηγορία που αντιμετωπίζει (τη 2η στο κατηγορητήριο) που αφορά το αδίκημα της παράνομης εργοδότησης αλλοδαπού. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος στις 5.5.2007 εργοδότησε τον αλλοδαπό Waseem Aslam (κατηγορούμενο 1) ως μπογιατζή στην οδό Ηρώων 37 στον Αγ. Ανδρέα. Ο κατηγορούμενος 1 που αντιμετώπιζε συναφή κατηγορία για παράνομη απασχόληση (την 1η στο κατηγορητήριο) παραδέχθηκε ενοχή σε προηγούμενο στάδιο της διαδικασίας και του επιβλήθηκε χρηματική ποινή. Η προσαχθείσα μαρτυρία & οι συγκρουόμενες εκδοχές Προς στοιχειοθέτηση της υπό εξέταση κατηγορίας κλήθηκαν από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής έξι μάρτυρες, ο Waseem Aslam (M.K.1), η Δήμητρα Μαραθεύτη του Τμήματος Πληθυσμού & Μετανάστευσης (Μ.Κ.2), ο Αστ. 443 Ανδρέας Αλεξάνδρου (Μ.Κ.3), η Γ/Αστ. 303 Στέλλα Πιτσιλλίδου (Μ.Κ.4), ο Αστ.835 Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου (Μ.Κ.5) και ο Παρκέφ Μιχρονιάν (Μ.Κ.6). Η μαρτυρία αυτή κρίθηκε ικανοποιητική για κλήση του κατηγορουμένου 2 σε απολογία. Του εξηγήθηκαν τα δικαιώματα του και επέλεξε να προβεί σε ανώμοτη δήλωση. Η εκδοχή της Κατηγορούσας Αρχής ως προκύπτει από τη δοθείσα μαρτυρία είναι πως στις 5.5.2007 και περί ώρα 15.30 ο Μ.Κ.3 (μαζί με τη Γ/Αστ 2211) κατόπιν καταγγελίας, εντόπισαν τον αλλοδαπό Waseem Aslam, αιτητή πολιτικού ασύλου που κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν είχε άδεια εργασίας, να μπογιατίζει τα κάγκελα της οικίας του Μ.Κ.6 που βρίσκεται στην οδό Ηρώων 37 στον Αγ. Ανδρέα. Από τις εξετάσεις και ανακρίσεις που έγιναν η Αστυνομία κατέληξε στο συμπέρασμα πως εργοδότης του αλλοδαπού ήταν ο κατηγορούμενος
- Η εκδοχή του κατηγορουμένου 2 στον βαθμό που προκύπτει από την ανακριτική του κατάθεση και την ανώμοτη του δήλωση είναι πως δεν είναι αυτός που εργοδοτούσε τον αλλοδαπό τη συγκεκριμένη ημερομηνία αλλά ο Μ.Κ.
- Αυτά σε αδρές και γενικές γραμμές. Θα επανέλθω σε επιμέρους αναφορές των μαρτύρων στη συνέχεια. Προς το παρόν προχωρώ με την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας Οι Μ.Κ.2-5 ήταν σε μεγάλο βαθμό μάρτυρες κοινής αποδοχής αφού δεν αμφισβητήθηκε ουσιαστικά η μαρτυρία τους. Όπως και να έχουν τα πράγματα μου προξένησαν καλή εντύπωση και έτσι αποδέχομαι τα λεγόμενα τους ως ανταποκρινόμενα στην αλήθεια. Καλή εντύπωση μου προξένησε και ο αλλοδαπός (Μ.Κ.1). Από τη μαρτυρία του ξεχωρίζω τις αναφορές ότι εργαζόταν (γενικά) με τον κατηγορούμενο 2 και ότι αυτός τον έστειλε στις 5.5.2007 να εργαστεί στο σπίτι του Μ.Κ.
- Ο τελευταίος όμως ανέλαβε τα περαιτέρω, δηλαδή την πληρωμή του, την παροχή των αναγκαίων συνέργων και τις επιμέρους οδηγίες. Καλή εντύπωση μου προξένησε και ο Μ.Κ.
- Θεωρώ ότι σε γενικές γραμμές είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Υπάρχει βέβαια στους κόλπους της μαρτυρίας του μια αντίφαση. Είναι εκείνη που αφορά στη γνωριμία του με τον αλλοδαπό. Στη γραπτή του κατάθεση (έγγραφο 5) αναφέρει πως δεν γνώριζε ούτε στο παρελθόν είχε ξαναδεί τον αλλοδαπό. Στην αντεξέταση όμως παραδέχθηκε ότι στην πραγματικότητα τον έβλεπε στην περιοχή. Η αναφορά αυτή συνάδει και με τη θέση του αλλοδαπού ότι γνώρίζε τον Μ.Κ.6 για περίπου δύο μήνες. Είναι προφανές πως η αρχική αναφορά του Μ.Κ.6 έγινε για να αποστασιοποιηθεί από το αδίκημα και να μην έχει ο ίδιος μπλεξίματα και μπελάδες. Μολονότι αυτή η στάση ήταν εσφαλμένη δεν θεωρώ ότι τον κατατάσσει εν γένει και συλλήβδην αναξιόπιστο. Δεν είναι τόσο ουσιώδης αντίφαση που να υποχρεώνει το Δικαστήριο, χωρίς άλλο, να απορρίψει τη μαρτυρία του. Έτσι, δοθέντος και της γενικότερης θετικής εντύπωσης που απεκόμισα από τα λεγόμενα του, παραμερίζω τη συγκεκριμένη αναφορά (της γραπτής του κατάθεσης) και κρατώ το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας του, πρακτική που έχει κριθεί από τη Νομολογία ως καθ' όλα θεμιτή και νομότυπη. Ο κατηγορούμενος 2, ως προανέφερα, προέβη σε ανώμοτη δήλωση. Η ανώμοτη δήλωση έχει κάποια αξία η οποία θα πρέπει να εξετασθεί μέσα στο σύνολο της μαρτυρίας αλλά όχι τέτοια που να ισοδυναμεί με μαρτυρία (βλ. Ονησιφόρου ν. The Police,
(1987)2 C.L.R. 261 και Ιωάννου & Συμιανός v. Δημοκρατία, Ποινικές Eφέσεις 6854 και 6855, ημερ. 30.3.2001). Δεν προσφέρεται για την απόδειξη ή κατάρριψη γεγονότων αλλά μπορεί να εξαχθούν κάποια συμπεράσματα από το περιεχόμενο της που θα βοηθήσει στη θεώρηση της μαρτυρίας από διαφορετική σκοπιά. H ανώμοτη δήλωση (όπως και η σιωπή) σε αντίθεση με την ένορκη κατάθεση δεν υπόκειται σε αξιολόγηση (βλ. Themistocleous ν. The Police
(1981)2 C.L.R. 200 και Anastasiades ν. The Republic
(1977)2 C.L.R. 97). Ούτε και η επιλογή ενός κατηγορουμένου να προβεί σε ανώμοτη δήλωση ή να παραμένει σιωπηλός δύναται να εκληφθεί ως επιβαρυντικό στοιχείο εναντίον του (βλ. Δημοσθένους κ.α. ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 129). Στην προκειμένη περίπτωση συγκρίνοντας τα λεγόμενα του κατηγορουμένου 2 στην ανώμοτη του δήλωση με τα λεγόμενα του στην ανακριτική του κατάθεση (τεκμήριο 1) προκύπτουν κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία τα οποία αξίζει να αναφερθούν. Συγκεκριμένα ενώ στην ανακριτική του κατάθεση ο κατηγορούμενος 2 παραδέχεται ότι ο αλλοδαπός περιοδικά τον βοηθούσε και ότι την προηγούμενη ακριβώς ημέρα δούλεψαν μαζί στο σπίτι του Μ.Κ.6, στην ανώμοτη του δήλωση απέσυρε εντελώς τα περί συνεργασίας με τον αλλοδαπό και ισχυρίστηκε πως στο σπίτι του Μ.Κ.6, απλώς έφτιαξε μόνος του κάποια μαρμαράκια και μάλιστα αφιλοκερδώς. Περαιτέρω ενώ στην ανακριτική του κατάθεση αναφέρει πως ο αλλοδαπός βρήκε μόνος του τη δουλεία στην οικία του Μ.Κ.6, στην ανώμοτη του δήλωση παραδέχεται πως ο ίδιος μεσολάβησε κατόπιν βεβαίως παράκλησης του Μ.Κ.6. Δηλαδή στην ανακριτική του κατάθεση υπάρχουν δύο σημαντικές παραδοχές. Η πρώτη είναι ότι ο αλλοδαπός τον βοηθούσε περιοδικά και η δεύτερη ότι την προηγούμενη ακριβώς ημέρα εργάστηκαν μαζί στην οικία του Μ.Κ.6. Αυτές οι παραδοχές συνάδουν πλήρως και με τα λεγόμενα του αλλοδαπού (Μ.Κ.1) αλλά και του Μ.Κ.6 Η αξιολόγηση της κατάθεσης ενός κατηγορουμένου είναι θέμα που ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου (βλ. Κωνσταντινίδης v. Αστυνομίας
(1991)2 CLR 190). Στην υπόθεση αυτή τονίστηκε ότι το δικαστήριο μπορεί να αποδεχθεί κάποια μέρη της κατάθεσης για την αλήθεια του περιεχομένου τους και να απορρίψει κάποια άλλα. Ειδικά, κατ' εξαίρεση του τότε κανόνα που απέκλειε την εξ ακoής μαρτυρία, τονίστηκε πως μπορούσε να γίνει δεκτό για την αλήθεια του περιεχομένου του, μέρος κατάθεσης που συνιστούσε άμεσα ή έμμεσα παραδοχή ή δήλωση κατά του συμφέροντος του κατηγορουμένου (βλ. Κωνσταντίνου v. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ.109 και Duncan 73 Cr.App.Rep. 359). Αυτό πιστεύω θα πρέπει να ισχύσει και εδώ. Δεν υπήρχε κανένας απολύτως λόγος για τον κατηγορούμενο 2 να προέβαινε σε τέτοιες παραδοχές αν δεν ήταν αλήθεια. Έτσι τις παραδοχές αυτές σε αντίθεση με το υπόλοιπο μέρος της κατάθεσης του τις κρατώ, αναγάγοντας τις μάλιστα σε δεδομένα. Τα ευρήματα Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση τα ευρήματα μου σε ότι αφορά τα πραγματικά και ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης είναι τα ακόλουθα: Στις 5.5.2007 ο αλλοδαπός Waseem Aslam, αιτητής πολιτικού ασύλου (κατηγορούμενος 1) που κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν είχε άδεια εργασίας συνελήφθηκε επ' αυτοφώρω από την αστυνομία την ώρα που μπογιάτιζε τα κάγκελα της οικίας του Μ.Κ.6 που βρίσκεται στην οδό Ηρώων 37 στον Αγ. Ανδρέα. Ο εν λόγω αλλοδαπός εργαζόταν και την προηγούμενη ημέρα στην εν λόγω οικία μαζί με τον κατηγορούμενο 2 τον οποίο βοηθούσε περιοδικά στις διάφορες εργασίες που ο τελευταίος αναλάμβανε. Αν και στις 5.5.2007 ο κατηγορούμενος 2 δεν ήταν παρών στην οικία του Μ.Κ.6, είναι ο ίδιος που διαμεσολάβησε έτσι ώστε ο εν λόγω αλλοδαπός να αναλάβει την προαναφερθείσα εργασία. Η πληρωμή, τα σύνεργα και οι επιμέρους οδηγίες δίδονταν απευθείας από τον Μ.Κ.6 προς τον αλλοδαπό. Η νομική πτυχή & η κατάληξη Το υπό εξέταση αδίκημα εδράζεται στο άρθρο 14(β) του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου Κεφ. 105 το οποίο αναφέρει τα εξής: "14Β.-
(1)Η εργοδότηση αλλοδαπού χωρίς την απαιτούμενη από το Νόμο άδεια ή η εργοδότηση κατά παράβαση των όρων άδειας εργοδότησης ή η εργοδότηση κατά παράβαση οποιουδήποτε άλλου νόμου ή κανονισμού, συνιστά αδίκημα τιμωρούμενο με ποινή φυλάκισης μέχρι τρία χρόνια ή με χρηματική ποινή μέχρι πέντε χιλιάδες λίρες ή και με τις δύο αυτές ποινές. ...................................." Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να διευκρινιστεί είναι ότι ο όρος "εργοδότηση" στο πιο πάνω άρθρο δεν έχει την έννοια του αντίστοιχου όρου ως συναντάται στο αστικό δίκαιο. Με άλλα λόγια δεν χρειάζεται για σκοπούς στοιχειοθέτησης του αδικήματος να καταδειχθεί πως υφίσταται μεταξύ κατηγορουμένου και αλλοδαπού, ως στενά έχει ερμηνευθεί στο αστικό δίκαιο, σχέση εργοδότου-εργαζόμενου. Κάτι τέτοιο θα εξουδετέρωνε παντελώς τον σκοπό του άρθρου που δεν είναι άλλος από τον αυστηρό έλεγχο και ποινικοποίηση κάθε μορφής εργασιακής εκμετάλλευσης αλλοδαπών από μέρους εργοδοτών. Συνεπώς η εργοδότηση σε αυτό το πλαίσιο καλύπτει μια ευρύτατη κατάσταση πραγμάτων. Περιλαμβάνει σαφώς και τις περιπτώσεις όπου η εργοδότηση λαμβάνει χώραν εντελώς πρόχειρα ή όπου οι σχέσεις μεταξύ των μερών είναι χαλαρές ή ακόμα και περιστασιακές. Δεν χρειάζεται να αποδειχθεί συμφωνία εργοδότησης, ούτε στενός εποπτικός έλεγχος από τον εργοδότη, ούτε καν η καταβολή ημερομισθίου (βλ. Seraphim v. The Police
(1981)2 C.L.R. 227 και Karaoglian v. The Police
(1984)2 C.L.R. 161, που αφορούσαν τον Καν. 38 των Κανονισμών του 1972). Αρκεί να καταδειχθεί πως ο αλλοδαπός, σε συνεργασία, κατόπιν οδηγιών ή για λογαριασμό του κατηγορούμενου, προέβαινε σε πράξεις οι οποίες προσομοιάζουν με οποιανδήποτε φύση εργασίας. Για το λόγο τούτο οι επιμέρους πράξεις του αλλοδαπού δεν πρέπει να απομονώνονται ή να εξετάζονται μικροσκοπικά. Τουναντίον θα πρέπει να εξετάζεται η ευρύτερη σχέση μεταξύ αλλοδαπού και κατηγορουμένου. Δεν έχει σημασία αν τη μια ημέρα ο αλλοδαπός εργάζεται μαζί με τον κατηγορούμενο σε κάποια δουλειά και την άλλη κατόπιν υπόδειξης του κατηγορουμένου, εργάζεται μόνος του. Ούτε αν τη μια ημέρα λαμβάνει οδηγίες και πληρώνεται απευθείας από τον κατηγορούμενο και την άλλη κατόπιν υπόδειξης, συναίνεσης ή διαμεσολάβησης του κατηγορουμένου, λαμβάνει οδηγίες ή πληρώνεται απευθείας από τρίτο, συνεργάτη του κατηγορουμένου. Το καίριο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι ποιος υπό τη γενική και χαλαρή έννοια που περίγραψα προηγουμένως, δύναται να εκληφθεί ως ο εργοδότης του αλλοδαπού; Η απάντηση στην ερώτηση τούτη στην προκειμένη περίπτωση είναι χωρίς αμφιβολία, ο κατηγορούμενος
- Είναι αυτόν που βοηθούσε στις εργασίες του ο αλλοδαπός, όχι μεμονωμένα, αλλά ως ο ίδιος ομολόγησε περιοδικά. Την προηγούμενη ακριβώς ημέρα του συμβάντος μαζί δούλευαν στο σπίτι του Μ.Κ.6 ενώ και για την επίδικη, επιμέρους εργασία, ο ίδιος ενήργησε ως συνδετικός κρίκος για να την αναλάβει ο αλλοδαπός. Συνεπώς αυτός είναι ο εργοδότης του αλλοδαπού για σκοπούς ποινικής ευθύνης. Είναι εντελώς αδιάφορο πως την πληρωμή της ημέρας και τα άλλα συναφή τα ανάλαβε απευθείας ο Μ.Κ.
- Θα μπορούσε η επιδρομή της αστυνομίας να γινόταν την προηγούμενη ημέρα όπου ήσαν και οι δύο παρόντες και δούλευαν μαζί. Δεν άλλαξε το καθεστώς απλά και μόνο διότι την επόμενη ημέρα έτυχε να ήταν μόνος του ο αλλοδαπός και συμφωνήθηκε όπως η δοσοληψία πραγματοποιηθεί απευθείας με τον Μ.Κ.
- Εν όψει των πιο πάνω βρίσκω ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει την υπόθεση της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και έτσι ο κατηγορούμενος 2 κρίνεται ένοχος στην 2η κατηγορία που τον αφορά. (Υπ.) ............ Στ. Ν. Σταύρου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο