Δημοκρατία ν. Γιάννη Στυλιανού κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 34762/07, 31 Ιουλίου, 2008

(1)(α), 30

(3), 31,31Α και του άρθρου 10 του Πρώτου Παραρτήματος - Τρίτος Πίνακας του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 (Κ.Δ.Π. 139/79), όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους 20(Ι)/92 και 91 (Ι)/03, και του Διατάγματος Κ.Δ.Π 4/96 (κατηγορίες 1,2 και 3, η κάθε κατηγορία για κάθε κατηγορούμενο αντίστοιχα). (ii) Κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β', και συγκεκριμένα 834,07 γραμμαρίων κάνναβης, κατά παράβαση των άρθρων 2,3 (Πρώτος Πίνακας, Μέρος ΙΙ), 6

(2), 30

(3), 31,31Α και του άρθρου 6

(2)Β του Πρώτου Παραρτήματος - Τρίτος Πίνακας του Νόμου 29/77, όπως τροποποιήθηκε, και του Διατάγματος Κ.Δ.Π. 4/96 (πέμπτη κατηγορία). (iii) Κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Α', και συγκεκριμένα 65 δισκίων και 4 τεμαχίων δισκίων ecstasy συνολικού βάρους 20,0529 γραμμαρίων, κατά παράβαση των άρθρων 2,3 (Πρώτος Πίνακας, Μέρος Ι), 6

(2),30

(3), 31, 31Α και του άρθρου 6

(2)Α του Πρώτου Παραρτήματος - Τρίτος Πίνακας του Νόμου 29/77, όπως τροποποιήθηκε, και του Διατάγματος Κ.Δ.Π 4/96 (έκτη κατηγορία). (

1. iv)Κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Α', και συγκεκριμένα 1,1112 γραμμαρίων κοκαΐνης, κατά παράβαση των ιδίων άρθρων ως το (iii) ανωτέρω (όγδοη κατηγορία). Ο κατηγορούμενος 1, με την παραδοχή του, κρίνεται ένοχος στην ακόλουθη κατηγορία (η οποία για ευκολότερη αναφορά απαριθμείται σε συνέχεια των προηγούμενων): (
2. v)Κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β', και συγκεκριμένα 496,35 γραμμαρίων κάνναβης, με σκοπό την προμήθεια τούτου σε άλλο ή άλλα πρόσωπα, κατά παράβαση των άρθρων 2,3 (Πρώτος Πίνακας, Μέρος ΙΙ), 5

(1)(β), 6

(3), 30

(3),30Α,31,31Α και του άρθρου 6

(3)Β του Τρίτου Πίνακα του Νόμου 29/77, όπως τροποποιήθηκε, και του Διατάγματος Κ.Δ.Π 4/96 (ένατη κατηγορία). Τέλος, ο κατηγορούμενος 3, κατόπιν παραδοχής του, κρίνεται ένοχος στην ακόλουθη κατηγορία: (

1. vi)Κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β' και συγκεκριμένα 337,72 γραμμαρίων κάνναβης, με σκοπό την προμήθεια τούτου σε άλλο ή άλλα πρόσωπα, κατά παράβαση των ιδίων άρθρων ως το (ν) ανωτέρω (δέκατη κατηγορία). Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφερθεί ότι η τέταρτη κατηγορία αποσύρθηκε εναντίον όλων των κατηγορουμένων, ενώ η ποινική δίωξη αναφορικά με την έβδομη κατηγορία αναστάληκε μόνο για τους κατηγορούμενους 2 και 3. Κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας αναφορικά μόνο με την έβδομη κατηγορία εναντίον του πρώτου κατηγορούμενου, με την απόφαση του ημ. 4.7.2008 το παρόν Δικαστήριο απάλλαξε και αθώωσε αυτόν από την εν λόγω κατηγορία. Τα γεγονότα που αφορούν την παρούσα υπόθεση, όπως αυτά έχουν εκτεθεί από τη συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής, είναι τα εξής: Περί τις 10.10.2007, ο 3ος κατηγορούμενος ανέφερε στον 1ο κατηγορούμενο ότι κάποιος φίλος του ελδυκάριος ήθελε ναρκωτικά αξίας περίπου Λ.Κ.2000 και τον ρώτησε αν μπορούσε να τον «κανονίσει». Ο 1ος κατηγορούμενος αποδέχθηκε και διευθέτησε την παραλαβή των ναρκωτικών. Έτσι, στις 14.10.2007 και περί ώρα 8.00 το βράδυ, οι κατηγορούμενοι επέβαιναν στο αυτοκίνητο του πρώτου κατηγορούμενου με αρ. εγγραφής ΚΑΑ 998 με κατεύθυνση το Γέρι για να παραλάβουν τα ναρκωτικά. Ο 1ος κατηγορούμενος ήταν ο οδηγός, ο 2ος κατηγορούμενος ήταν ο συνοδηγός και ο 3ος κατηγορούμενος καθόταν στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου. Σε κάποιο σημείο ο 1ος κατηγορούμενος είπε στον 3ο κατηγορούμενο να κρυφτεί στη μαξιλάρα πίσω από το αυτοκίνητο για να μην τον δουν. Μετά από λίγο ο 1ος κατηγορούμενος σταμάτησε το αυτοκίνητο και κάποιο πρόσωπο, το οποίο σταμάτησε το αυτοκίνητο του δίπλα από το αυτοκίνητο του 1ου κατηγορούμενου, έδωσε στον πρώτο κατηγορούμενο 2 πράσινες τσάντες με ναρκωτικά και του ανέφερε ότι εντός των τσαντών υπήρχε κάνναβη 800 γραμμαρίων και περίπου 60 χάπια τα οποία ήταν δώρο. Στη συνέχεια οι κατηγορούμενοι κατευθύνθηκαν προς τον κυκλικό κόμβο του νέου Νοσοκομείου Λευκωσίας και σε κάποιο σημείο όπου υπάρχουν χωράφια ο 1ος κατηγορούμενος έδωσε στον 2ον κατηγορούμενο τις 2 τσάντες με τα ναρκωτικά για να τις κρύψει. Όταν ο 2ος κατηγορούμενος έκρυψε τις τσάντες με τα ναρκωτικά, οι κατηγορούμενοι κατευθύνθηκαν προς Γέρι γιατί ο 3ος κατηγορούμενος ήθελε να αγοράσουν κοκαΐνη. Οι κατηγορούμενοι 1 και 2 άφησαν τον 3ον κατηγορούμενο σε κάποιο σημείο της διαδρομής τους, για να μην τον δει το πρόσωπο που θα τους προμήθευε την κοκαΐνη. Ο 3ος κατηγορούμενος έδωσε στον 1ον κατηγορούμενο Λ.Κ.20 για την αγορά κοκαΐνης και ο 1ος κατηγορούμενος συμπλήρωσε ακόμα Λ.Κ.70, και αγόρασε την κοκαΐνη. Μετά, αφού παρέλαβαν και τον 3ο κατηγορούμενο, έκαναν χρήση κοκαΐνης μέσα στο αυτοκίνητο και επέστρεψαν στο σημείο όπου είχαν κρύψει τα ναρκωτικά και άφησαν τον 2ο κατηγορούμενο εκεί για να τα προσέχει. Ο 3ος κατηγορούμενος δεν συμφωνούσε στον τόπο παράδοσης των ναρκωτικών με το πρόσωπο που συμφώνησε να του τα πουλήσει, και έτσι οι κατηγορούμενοι 1 και 3 πήγαν στη Λεωφόρο Λεμεσού στα Λατσιά όπου ο 1ος κατηγορούμενος άφησε το αυτοκίνητο του και οι κατηγορούμενοι 1 και 3 εισήλθαν σε άλλο αυτοκίνητο, κάτι το οποίο είχε διευθετήσει από το απόγευμα την ίδιας μέρας ο 1ος κατηγορούμενος. Συγκεκριμένα, ο 1ος κατηγορούμενος είχε δανειστεί από κάποιο φίλο του το αυτοκίνητο και το άφησε σε κάποιο σημείο της Λεωφ. Λεμεσού για να αλλάξουν αυτοκίνητο. Στη συνέχεια οι κατηγορούμενοι 1 και 3 επέστρεψαν για να παραλάβουν τον 2ο κατηγορούμενο έχοντας μαζί του τα ναρκωτικά. Αφού οι κατηγορούμενοι διάνυσαν λίγη απόσταση, συνελήφθησαν από αστυνομικούς της ΥΚΑΝ. Αφού πληροφορήθηκαν για το αδίκημα που διέπραξαν και τους επιστήθηκε η προσοχή τους στο νόμο, οι κατηγορούμενοι απάντησαν: ο 1ος κατηγορούμενος «τα μισά ναρκωτικά εν δικά μου», ο 2ος κατηγορούμενος «εν ήξερα είπαν μου να τα πιάσω τα ναρκωτικά που τζιαμέ» και ο 3ος κατηγορούμενος «έννεν ούλλα δικά μου τα ναρκωτικά». Στις 15.10.2007 οι κατηγορούμενοι συνελήφθησαν και με δικαστικό ένταλμα και ο 1ος και ο 3ος απάντησαν ότι τα ναρκωτικά ήταν για δική τους χρήση ενώ ο 2ος δήλωσε ότι δεν είχε καμία ανάμειξη. Την ίδια μέρα οι κατηγορούμενοι έδωσαν καταθέσεις στην αστυνομία, στις οποίες περιέγραψαν όλα τα γεγονότα, χωρίς όμως να αναφέρουν τους προμηθευτές τους ή τα ονόματα των προσώπων στα οποία θα κατέληγαν τα ναρκωτικά. Στις 19.10.2007 οι κατηγορούμενοι κατηγορήθηκαν γραπτώς και απάντησαν: ο πρώτος κατηγορούμενος «τα 500 γραμμάρια scan είναι δικά μου και τα χάπια το ίδιο και παραδέχομαι ότι έκανα χρήση κοκαΐνης. Ζητώ συγγνώμη για το λάθος μου», ο 2ος κατηγορούμενος «εγώ δεν παραδέχομαι, το μόνο που έκανα ήταν χρήση κοκαΐνης», και ο 3ος κατηγορούμενος «εγώ δεν είχα σκοπό να πουλήσω σε κανένα. Τα 300 γραμμάρια κάνναβης ήταν δικά μου. Για την κοκαΐνη έκανα χρήση και ήταν δική μου η υπόλοιπη που βρήκατε. Ζητώ συγγνώμη και θέλω να αλλάξω συμπεριφορά». Η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής διευκρίνισε ότι τα 496,35 γραμμάρια κάνναβης που βρίσκονταν στο ένα σακούλι κατείχοντο από τον 1ο κατηγορούμενο και τα 337,72 γραμμάρια κάνναβης που βρίσκονταν μέσα στο δεύτερο σακούλι κατείχοντο από τον 3ο κατηγορούμενο. Ο 2ος κατηγορούμενος είχε στην κατοχή του την εν λόγω ποσότητα ναρκωτικών, η οποία ανήκε στους κατηγορούμενους 1 και 3, και η γνώση του ότι επρόκειτο για ναρκωτικά άρχισε την στιγμή που τα πήρε για να τα κρύψει στα χωράφια και το αντιλήφθηκε από τη μυρωδιά. Τέλος η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής ανέφερε ότι οι 3 κατηγορούμενοι δεν βαρύνονται με προηγούμενες καταδίκες. Κατά την έναρξη της αγόρευσης του για μετριασμό της ποινής ο συνήγορος του κατηγορούμενου 1 κάλεσε την κα Άννα Πετρίδου-Ονησιφόρου, επιστημονική συντονίστρια και κλινική επόπτρια του Κέντρου Συμβουλευτικής Εφήβων και Οικογένειας «Περσέας». Η κα Πετρίδου- Ονησιφόρου έδωσε ένορκη προφορική μαρτυρία στο Δικαστήριο. Αρχικά η κα Πετρίδου κατέθεσε το Βιογραφικό Σημείωμα της και Εμπιστευτική Έκθεση που ετοίμασε η ίδια στις 3.7.2008, τα οποία υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασης της και κατατέθηκαν ως Έγγραφα 1 και 2 αντίστοιχα. Η κα Πετρίδου ανέφερε ότι το Κέντρο «Περσέας», το οποίο υπάγεται στις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας, διαθέτει συγκροτημένα και δομημένα θεραπευτικά προγράμματα για εφήβους χρήστες ναρκωτικών και τις οικογένειες τους. Τα εν λόγω προγράμματα δεν αποσκοπούν μόνο στη διακοπή χρήσης ουσιών από εφήβους αλλά και στην πλήρη αναδιοργάνωση του τρόπου ζωής και των μηχανισμών λειτουργίας των συμπεριφορών σε κοινωνικά αποδεκτά πλαίσια για την αντιμετώπιση όλων των παραγόντων, κοινωνικών και ψυχολογικών, που οδήγησαν το νεαρό άτομο στη χρήση και στις συνδεόμενες με τη χρήση συμπεριφορές. Σύμφωνα πάντα με την κα Πετρίδου, στις 29.10.2007 ο 1ος κατηγορούμενος παραπέμθηκε στο Κέντρο «Περσέας» με σοβαρό βαθμό εξάρτησης με κύρια ουσία την κοκαΐνη. Το περιεχόμενο της Έκθεσης της κας Πετρίδου-Έγγραφο 2, είναι ιδιαίτερα λεπτομερές και διαφωτιστικό, και κρίνουμε χρήσιμο όπως παραθέσουμε αυτούσια κάποια αποσπάσματα από αυτή: «Η πιο πάνω περίπτωση παραπέμφθηκε στο Κέντρο Συμβουλευτικής Εφήβων και Οικογένειας «ΠΕΡΣΕΑΣ» των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας από τον Συμβουλευτικό Σταθμό Τοξότης των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας στις 29 Οκτωβρίου, 2007. Η παραπομπή στις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας έγινε από την ΥΚΑΝ κατόπιν σύλληψης του αναφερόμενου. Το Κέντρο προχώρησε στην αξιολόγηση της περίπτωσης και κρίθηκε αναγκαία η άμεση παροχή θεραπείας. Στις 19 Νοεμβρίου 2007 εντάχθηκε στο θεραπευτικό πρόγραμμα Εντατικής Θεραπείας το οποίο και συνεχίζει μέχρι σήμερα. Η αξιολόγηση κατέδειξε τα εξής: Η διάγνωση για χρήση ουσιών που πραγματοποιήθηκε μέσω δομημένου εργαλείου (Adoloscent Drug Abuse Diagnosis) που έγινε στις 11 Νοεμβρίου 2007 έδειξε έναρξη της χρήσης στην ηλικία των 14 και «πολυχρήση» τα τελευταία τέσσερα χρόνια με ψηλό βαθμό σοβαρότητας της εξάρτησης. Από το ατομικό ιστορικό προκύπτουν τα ακόλουθα: Ο Γιάννης παρουσιάζει από την παιδική ηλικία σοβαρή ψυχοσυναισθηματική και νοητική ανωριμότητα που εξελίχθηκε σταδιακά σε σοβαρή κατάθλιψη. Σε ηλικία 9 μηνών είχε υποστεί σοβαρό επεισόδιο με εμπύρετους σπασμούς με επιπτώσεις στις νοητικές λειτουργίες. Αυτό εκφράζεται σε μειωμένη κριτική ικανότητα και υποβολιμότητα στα εξωτερικά ερεθίσματα ενώ συγχρόνως δεν είναι σε θέση να επεξεργαστεί πολύπλοκες καταστάσεις χωρίς την κατάλληλη καθοδήγηση. Ο Γιάννης στην παιδική και ιδιαίτερα στο Δημοτικό σχολείο γινόταν «αντικείμενο» εκμετάλλευσης και κακομεταχείρισης μέχρι και κακοποίησης από τους συμμαθητές του». Αφού γίνεται αναφορά σε κάποιες, ομολογουμένως, τραγικές συνθήκες διαβίωσης της μητέρας του κατηγορούμενου 1 και στη συγκρουσιακή σχέση των γονιών του αρχικά, η κα Πετρίδου συνεχίζει στην Έκθεση της - Έγγραφο 2: «Επισημαίνεται ότι το ζεύγος των γονιών άρχισε να ζει (σταθερά) μαζί, όταν ο Γιάννης ήταν τριών ετών ενώ ο γάμος τους έγινε πριν 10 χρόνια. Σ' αυτό το διάστημα ο πατέρας ήταν ουσιαστικά απών ενώ από αναφορές της ΥΚΑΝ παρουσιάζεται να κάνει κατάχρηση αλκοόλ. Η μητέρα αναπτύσσει κλινική κατάθλιψη, παρακολουθείται από ψυχίατρους και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Παράλληλα ο μεγαλύτερος αδερφός του ήταν ενδοφλέβιος χρήστης ηρωϊνης. Ο Γιάννης γινόταν συχνά μάρτυρας και θύμα των τραγικών καταστάσεων που δημιουργούνταν από την εξάρτηση του αδελφού του: απόπειρες αυτοκτονίας, κρίσεις του στερητικού συνδρόμου και βία που εκφραζόταν συχνά προς το Γιάννη. Η αστάθεια στον τρόπο ζωής και η έλλειψη σταθερού οικογενειακού πλαισίου, συνοδευόμενη από έντονους φόβους και ανασφάλειες άφησαν τα σημάδια τους στον παιδικό ψυχισμό του Γιάννη. Το οικογενειακό περιβάλλον του Γιάννη, εντελώς αποδυναμωμένο, δεν ήταν ποτέ σε θέση να προστατεύσει το Γιάννη ούτε και να ανταποκριθεί ακόμη και σε στοιχειώδεις ανάγκες του, καθοδήγησης, αγωγής ούτε καν φροντίδας. Αντίθετα υπήρξε ιδιαίτερα τραυματικό για τον ίδιο. Η επαναλαμβανόμενη έκθεση του σε τραυματικά γεγονότα είχε ως αποτέλεσμα και εξηγεί την αναχαίτιση και παρεμπόδιση της φυσιολογικής ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξης. Η κλινική εικόνα που παρουσίαζε και η απουσία οποιασδήποτε στήριξης οδήγησαν από νωρίς σε περιθωριοποίηση και μαθησιακές δυσκολίες που σταδιακά καταλήγουν σε «φυγές» του Γιάννη από το σχολείο. Σημειώνεται πως οι δυσκολίες που παρουσίαζε δεν εκτιμήθηκαν ποτέ από ειδικό ούτε και του παρασχέθηκε οποιαδήποτε ουσιαστική βοήθεια, είτε από το οικογενειακό περιβάλλον είτε και από το ευρύτερο σχολικό/κοινωνικό πλαίσιο. Αποτέλεσμα της παντελούς απουσίας στήριξης και δεδομένης της καθυστέρησης στην ψυχοσυναισθηματική του ανάπτυξη ο Γιάννης βρίσκεται στην Α' Γυμνασίου με τεράστια μαθησιακά κενά-στα όρια του αναλφαβητισμού - και στα 12 του χρόνια είναι ήδη εκτός σχολικού πλαισίου. Οι τραυματικές του εμπειρίες, το ευάλωτο ελλιπές νοητικό και ψυχοσυναισθηματικό υπόστρωμα και η παντελής απουσία οποιασδήποτε βοήθειας ή στήριξης οδήγησαν τον Γιάννη κυριολεκτικά στους δρόμους με αποτέλεσμα την «υιοθέτηση» του από κυκλώματα που του προσέδωσαν σημασία, ρόλο και ταυτότητα. Στα 14 του αρχίζει χρήση κάνναβης και στα 15 κοκαΐνης. Ο Γιάννης μέσα από τη χρήση και το περιβάλλον των ναρκωτικών βρήκε για πρώτη φορά ένα καταφύγιο όπου ένιωθε αποδεκτός και «ασφαλής» με τίμημα τη σταδιακή συμμόρφωση του στους κανόνες του κυκλώματος. Η υιοθέτηση του από αυτά τα κυκλώματα του έδωσε την αίσθηση μιας «ταυτότητας» και ενός «ρόλου» (αυτής έστω του παραβατικού χρήστη ουσιών), που μέχρι τότε απουσίαζαν από τη ζωή του. Η τραγικότητα της περίπτωσης του, όπως σήμερα το συνειδητοποιεί, ήταν ότι στην ουσία, τα φαινόμενα εκμετάλλευσης του και η βία (άμεση ή έμμεση) συνέχιζαν να τον καθορίζουν. Η ένταξη του στο Πρόγραμμα Εντατικής Θεραπείας του Κέντρου, συμπεριλαμβάνει ομαδική θεραπεία και ατομική ψυχολογική στήριξη και συμβουλευτική (3 φορές την εβδομάδα), όπως και συμμετοχή σε εναλλακτικές δραστηριότητες ανάπτυξης ενδιαφερόντων και θεραπεία μέσω της τέχνης. Η στήριξη και πλαισίωση του με αυστηρούς κανόνες, όρους και στόχους, τον οδήγησαν σε μεγάλες αλλαγές ως προς την παραβατική του πορεία. Θεωρεί ότι η σύλληψη του ήταν μοναδική μέχρι σήμερα ευκαιρία να καθαρίσει το μυαλό του από τα ναρκωτικά και να δει διαφορετικά τα πράγματα. Από την μέρα της σύλληψης είναι σε αποχή από οποιαδήποτε χρήση παράνομων αλλά και νόμιμων ουσιών (αλκοόλ) καθώς και από τις σχετιζόμενες με τη χρήση συμπεριφορές. Οι αλλαγές στις αντιλήψεις, συναισθήματα, στάσεις, συμπεριφορές και τρόπο ζωής είναι σταθερές, γνήσιες και βαθιές, κι' αυτό γίνεται ξεκάθαρο τόσο από την κλινική αξιολόγηση, τις απροσδόκητες ουροληψίες και τις δοκιμασίες του Θεραπευτικού του Προγράμματος, όσο και από τις δοκιμασίες στις οποίες υποβλήθηκε από παρεμβάσεις του κυκλώματος χρήσης αλλά και του έντονου στρες που τον διακατέχει λόγω της παραπομπής του στη Δικαιοσύνη. Παραμένει μέχρι σήμερα σταθερός και προσηλωμένος χωρίς καν τη βοήθεια αγχολυτικής ή αντικαταθλιπτικής φαρμακοθεραπείας. Από τις εξωτερικές αλλαγές αναφέρονται παραδείγματα πρωτοβουλιών που ανέλαβε να βρει από μόνος του δουλειά για να μην επιβαρύνει τους δικούς του, η απόλυτη, συνεπής προσήλωση και προσέλευση του στο πρόγραμμα θεραπείας του, η πώληση του αυτοκινήτου του που συνδεόταν με την προηγούμενη του ζωή, η αλλαγή αριθμού τηλεφώνου, η πλήρης εξωτερική του μεταμόρφωση και πολλά άλλα. Η ένταξη του στο Πρόγραμμα χαρακτηρίζεται από μια έντονη προσπάθεια να επεξεργαστεί τις ενοχές του και να διδαχθεί από το παρελθόν που άφησε πίσω του, από την υιοθέτηση μιας θετικής ταυτότητας που του προσδίδει περηφάνια, νομιμότητα και «καθαρότητα», από τον ενθουσιασμό να ανήκει πια σ' ένα άλλο κύκλο νέων ανθρώπων-θεραπευομένων με ελπίδες και προσδοκίες για το μέλλον του και με το καταθλιπτικό υπόστρωμα να υποχωρεί σταδιακά. Γενικά προχωρεί μεθοδικά και με επιμονή στην ανάπτυξη πρωτοβουλιών για να αποκτήσει την αυτονομία και τον έλεγχο της ζωής του χωρίς να σημειωθεί καμία απολύτως παλινδρόμηση, με έντονη και ξεκάθαρη μεταμόρφωση του σε όλους τους τομείς. Από την 1η Ιανουαρίου 2008 είχε συνεργασία με Συμβούλιο Απασχόλησης. Πραγματοποιήθηκε εξέταση επαγγελματικού προσανατολισμού και στη συνέχεια παραπέμφθηκε στην Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού και εντάχθηκε σε πρόγραμμα Επαγγελματικής Κατάρτισης στον τομέα της Υδραυλικής. Παρακολουθεί το πρόγραμμα ανελλιπώς μέχρι και σήμερα. Αναμένεται να ολοκληρώσει τον Αύγουστο 2008 και με την ολοκλήρωση αναμένεται επίσης και η εξασφάλιση εργοδότησης μέσω της Αρχής. Παράλληλα με την εκπαίδευση και το θεραπευτικό του πρόγραμμα εργοδοτείται με μερική απασχόληση στις οικοδομές. Η Κύρια Φάση του θεραπευτικού του προγράμματος αναμένεται να διαρκέσει ακόμη 6 μήνες, επιπρόσθετα χρειάζεται ακόμη 1 χρόνο για τη διατήρηση των εξατομικευμένων στόχων του με μεταθεραπευτική παρακολούθηση (follow
2. up)που θα τον στηρίζει σταθερά. Συμπεράσματα Η σύλληψη και η προσαγωγή του Γιάννη ενώπιον της δικαιοσύνης έχουν λειτουργήσει καταλυτικά στον ίδιο ως προς την παραβατική πορεία που ακολούθησε από την εφηβεία του μέχρι σήμερα. Η διανοητική ανωριμότητα ως υπόστρωμα, σε συνδυασμό με την ψυχοσυναισθηματική του ανωριμότητα ως αποτέλεσμα των ιδιαίτερα δυσμενών συνθηκών που χαρακτηρίζουν την τραυματική παιδική του ηλικία, σε συνδυασμό και με μια αβίωτη εφηβεία, (λόγω της συνεχούς επίδρασης των ουσιών στον ψυχισμό του) λειτούργησαν αυτοκαταστροφικά. Ενώ δηλαδή θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια Επιθετική Αντικοινωνική Διαταραχή της Προσωπικότητας, στη περίπτωση του αναπτύχθηκε ένα καταθλιπτικό υπόστρωμα που λειτούργησε αυτοκαταστροφικά, γεγονός που συμβαίνει συχνά σε περιπτώσεις θυμάτων βίας κακοποίησης, και παραμέλησης. Τονίζεται ότι η παραβατικότητα του δεν έχει δομηθεί στη συγκρότηση της προσωπικότητας του αλλά εκλαμβάνεται ως ανάγκη συγκρότησης μιας «ταυτότητας» αποδεκτής από το μοναδικό σύνολο ατόμων που τον περιέλαβαν και ακολούθως εκμεταλλεύτηκαν, σε μια περίοδο εξαιρετικά ευάλωτη. Ακολούθως, το σοκ της σύλληψης ως μιας έντονης συμβολικής παρουσίας του Νόμου, που μέχρι τότε απουσίαζε ως έννοια από τη ζωή του, λειτούργησε απόλυτα θετικά, γεγονός που τον οδήγησε σε μια ομολογουμένως εκπληκτική αναμόρφωση. Το Κέντρο Συμβουλευτικής Εφήβων και Οικογένειας «ΠΕΡΣΕΑΣ» των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας οφείλει να στηρίξει και να υποστηρίξει, ως φορέας της πολιτείας, έστω και τώρα, τη συνειδητή προσπάθεια ψυχικής ανασυγκρότησης του υπό αναφορά νεαρού, την επένδυση στην ειλικρινή, συνεπή αλλά και παραγωγική δική του προσπάθεια. Αυτό θεωρείται χρέος μας εφόσον ο ίδιος μας έχει πείσει πέραν πάσης αμφιβολίας για το θετικό δυναμικό που διαθέτει και την ανάδυση ενός «Ήθους» καθώς και μίας ανασυγκροτημένης προσωπικότητας που αποκτά όλα τα εφόδια για πλήρη ένταξη στο κοινωνικό σύνολο. Θεωρούμε καθήκον μας να εκφράσουμε την τεκμηριωμένη άποψη ότι ενδεχόμενος περιορισμός του με φυλάκιση όχι μόνο δεν θα συμμορφώσει αλλά θα συντρίψει το δυναμικό του και θα εκτροχιάσει την πορεία προς ανασυγκρότηση. Θεωρούμε αντίθετα, ότι οποιαδήποτε εναλλακτικά κυρωτικά μέτρα, μπορεί να λειτουργήσουν ως ενισχυτικά της οριοθέτησης της συμπεριφοράς του, η οποία χρήζει παρακολούθησης αλλά και συνέχισης της εξειδικευμένης θεραπευτικής στήριξης στο πλαίσιο των θεραπευτικών προγραμμάτων, που σήμερα προσφέρει η πολιτεία μέσω του ΠΕΡΣΕΑ. Το Κέντρο μας σε τέτοια περίπτωση μπορεί να συνεργαστεί στην συγκρότηση ενός πλαισίου - προγράμματος το οποίο θα ενσωματώσει κυρωτικά μέτρα που η Δικαιοσύνη κρίνει κατάλληλα, σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές». Κατά την προφορική της μαρτυρία, η κα Πετρίδου ουσιαστικά επανέλαβε με κάποια περαιτέρω επεξήγηση και λεπτομέρεια το περιεχόμενο της Έκθεσης-Έγγραφο 2, και εκείνο που θεωρούμε σκόπιμο να αναφέρουμε είναι η εντύπωση που ο κατηγορούμενος 1 έκανε σε όλη την επιστημονική θεραπευτική ομάδα του Κέντρου και τα συμπεράσματα της μάρτυρα. Εκείνο που προκάλεσε εντύπωση στην ομάδα είναι ότι ο κατηγορούμενος 1, παρά τον ανεξέλεγκτο τρόπο δράσης του και την παραβασιακή του συμπεριφορά, λόγω της ευαλωτότητας και υποβολιμότητας που έχει από τις επιδράσεις του περιβάλλοντος του, κατάφερε να διατηρήσει μια αγνότητα. Η όλη συμπεριφορά του κατά τη διάρκεια παρακολούθησης του προγράμματος, έπεισε πέραν πάσης αμφιβολίας την ομάδα για την ειλικρίνεια των αλλαγών που έχει κάνει και είναι ένα παιδί που διαθέτει πολύ δυναμικό όταν βρίσκεται κάτω από τις σωστές επιδράσεις του περιβάλλοντος του. Αναφερόμενη η κα Πετρίδου στις ουσίες που ο πρώτος κατηγορούμενος χρησιμοποιεί, είπε ότι αυτές δεν είναι τυχαίες, καθότι είναι ψυχοδιεγερτικές και δίνουν στο χρήση υπερβολική ενέργεια, αίσθηση παντοδυναμίας, ευφορία και επαγρύπνηση, κάτι που ο 1ος κατηγορούμενος χρειαζόταν για να μπορέσει να κάνει διάφορα πράγματα ενόψει της κατάστασης στην οποία βρισκόταν, δηλαδή σοβαρής ψυχοσυναισθηματικής ανεπάρκειας, μειωμένης νοητικής ικανότητας, έλλειψης στήριξης και μόρφωσης. Τα συμπεράσματα της κας Πετρίδου στη διά ζώσης κατάθεση της για την πρόοδο του 1ου κατηγορούμενου και η γνώμη της για τις συνέπειες τυχόν φυλάκισης του, ήταν χαρακτηριστικά και τα αναφέρουμε: Σήμερα, ο πρώτος κατηγορούμενος εξακολουθεί να είναι ευάλωτος στις αντιδράσεις του εξωτερικού περιβάλλοντος, και για τη διασφάλιση της αναμόρφωσης του, που είναι και ο στόχος του Κέντρου, χρειάζεται ακόμα πολλή στήριξη και παρακολούθηση της συμπεριφοράς του σε όλα τα επίπεδα. Όσο συνεχίζει το πρόγραμμα του, η μάρτυρας δεν έχει αμφιβολίες για τη συμπεριφορά του και την πλήρη αποχή του από οποιαδήποτε βλαπτική ουσία. Οι αλλαγές όμως που κάνει ο 1ος κατηγορούμενος πρέπει να στερεωθούν για να επέλθει ο αυτοέλεγχος. Η κύρια φάση του προγράμματος του 1ου κατηγορούμενου τελειώνει σε 6 μήνες και ακολουθεί μεταθεραπευτική παρακολούθηση, follow-up, για ένα χρόνο περίπου, κατά την οποία ο θεραπευόμενος προσέρχεται στο Κέντρο αλλά ταυτόχρονα δέχεται τις παρεμβάσεις της οικογένειας, εργασίας, περιβάλλοντος, ψυχαγωγίας κλπ. Μόνο έτσι διασφαλίζεται η αναμόρφωση των παιδιών του «Περσέας» για να προληφθεί η διάπραξη περαιτέρω αδικημάτων από τα άτομα αυτά και να εξυπηρετείται η κοινωνία με την ένταξη των ευάλωτων μελών της με υγιή τρόπο, την αποδυνάμωση των κυκλωμάτων που συμβάλλουν στην εκμετάλλευση των νεαρών παιδιών και στο οργανωμένο έγκλημα από νεαρά παιδιά. Το ανοικτό πρόγραμμα θεραπείας δίνει τα εφόδια στα παιδιά για να τα εφαρμόσουν έξω, και γι΄ αυτό ένα περιβάλλον εγκληματικότητας και εγκληματογόνο (όπως χαρακτήρισε η κα Πετρίδου τις φυλακές), το οποίο δυστυχώς ακόμη δεν παρέχει τη δυνατότητα εξειδικευμένου προγράμματος στήριξης εφήβων όπως το Κέντρο «Περσέας», θα είναι άκρως ζημιογόνο για τον 1ο κατηγορούμενο, ο οποίος ακόμα βρίσκεται σε ευάλωτο και υποβολιμαίο επίπεδο και δεν θα μπορέσει να αντισταθεί στην επίδραση του περιβάλλοντος των φυλακών. Θα χάσει σίγουρα όσα κατάφερε ο ίδιος μέσω του προγράμματος και της προσπάθειας του να κερδίσει. Η μαρτυρία της κας Πετρίδου αποτέλεσε το έναυσμα και τη βάση στον συνήγορο του κατηγορούμενου 1 να καλέσει το Δικαστήριο να εξατομικεύσει την ποινή ούτως ώστε αυτή να μη σταθεί εμπόδιο στην προσπάθεια του κατηγορούμενου 1 στην ομαλή επανένταξη του στην κοινωνία και στην επαναφορά του σε μια κανονική και νομότυπη ζωή μακριά από εξαρτησιογόνες ουσίες. Ήταν η εισήγηση του κ. Μηχανικού ότι η προσπάθεια απεξάρτησης του κατηγορούμενου 1, η οποία συνεχίζεται με επιτυχία στο Κέντρο «Περσέας», πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη από το Δικαστήριο και να αποτελέσει τη βάση για την άσκηση της εξουσίας του για αναστολή της οποιασδήποτε ποινής φυλάκισης ήθελε επιβληθεί σ' αυτόν. Ο κ. Μηχανικός μάλιστα κάλεσε το Δικαστήριο, ως αρωγό στην προσπάθεια τέτοιων ατόμων για απεξάρτηση και με γνώμονα το συμφέρον της δικαιοσύνης, να εκδώσει διάταγμα επιτήρησης του κατηγορούμενου 1 δυνάμει των προνοιών του άρθρου 5 του περί Υφ' Όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ορισμένας Περιπτώσεις Νόμου, Ν.95/72, όπως τροποποιήθηκε, και παρέπεμψε σε σχετική νομολογία προς υποστήριξη της θέσης του αυτής. Η πρωτόγνωρη ομολογουμένως εισήγηση του κ. Μηχανικού προκάλεσε το Δικαστήριο να απευθυνθεί στην κα Πετρίδου κατά πόσο η ίδια ή/και το Κέντρο «Περσέας», ως κρατική υπηρεσία, είναι διαθετειμένα να έχουν την ευθύνη παρακολούθησης του κατηγορούμενου 1 κατά τη διάρκεια του προγράμματος του και να ενημερώνουν το Δικαστήριο σε τακτά χρονικά διαστήματα όπως το ίδιο ήθελε ορίσει με την υποβολή σχετικών εκθέσεων. Η απάντηση της κας Πετρίδου ήταν πέραν από θετική. Περαιτέρω, ο κ. Μηχανικός κάλεσε το Δικαστήριο να λάβει υπόψη τους λόγους που ώθησαν τον κατηγορούμενο 1 στη διάπραξη των επίδικων αδικημάτων και τη χρήση ναρκωτικών, την άμεση παραδοχή και συνεργασία του με τις αστυνομικές αρχές, την παραδοχή του ενώπιον του Δικαστηρίου καθώς επίσης το γεγονός ότι αντιλαμβάνεται πλήρως τη σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξε, και την επιτυχή μέχρι στιγμής προσπάθεια του απεξάρτησης. Προς τούτο ο κ. Μηχανικός κατέθεσε Βεβαίωση από τον κ. Α. Ησαϊα, προϊστάμενο εκπαιδευτικού επαγγελματικού εργαστηρίου, του Κέντρου Παραγωγικότητας Κύπρου, ημ. 27.5.2008, Τεκμήριο 2 - δυνάμει της οποίας ο κατηγορούμενος 1 παρακολουθεί το ταχύρυθμο πρόγραμμα αρχικής κατάρτισης για υδραυλικούς, διάρκειας 400 ωρών, που λήγει στις 31.7.2008. Επίσης ο κ. Μηχανικός κατέθεσε Βεβαίωση εκ μέρους της εταιρείας L.P. Trans Beton Public Ltd, ημ. 21.7.2008, Τεκμήριο 3, με βάση την οποία ο 1ος κατηγορούμενος είναι ηλεκτροκολλητής και ασχολείται με μερική απασχόληση στην εν λόγω εταιρεία. Ο κ. Μηχανικός υιοθέτησε επίσης το περιεχόμενο της Έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας ημ. 20.3.2008 - Τεκμήριο 1 - στην οποία περιέχονται οι οικογενειακές και προσωπικές του συνθήκες, οι οποίες έχουν ήδη αποκαλυφθεί από τα όσα αναφέρονται πιο πάνω, εκτός του ότι έχει ένα αδελφό 29 ετών ο οποίος αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας και διαμένει με την οικογένεια του. Ο συνήγορος του δεύτερου κατηγορούμενου, κατά τη δική του αγόρευση για μετριασμό της ποινής, επικεντρώθηκε στον περιθωριακό ρόλο του κατηγορούμενου 2 στη διάπραξη των αδικημάτων της κατοχής των ναρκωτικών, τα οποία δεν ανήκαν στον ίδιο, αφού δεν υπήρχε οποιαδήποτε προγενέστερη ανάμειξη του ή προσχεδιασμός, και η μόνη του εμπλοκή ήταν η απόκρυψη και μεταφορά αυτών, και αντιλήφθηκε ότι επρόκειτο για ναρκωτικά από τη μυρωδιά κατά την ώρα που τα μετέφερε για να τα κρύψει. Ο κ. Παυλίδης επεσήμανε ότι ο κατηγορούμενος 2 ήταν περιστασιακός χρήστης, ευτυχώς όχι σε βαθμό που ήταν εθισμένος, και πλέον έχει σταματήσει τη χρήση ναρκωτικών. Σχετικά κατέθεσε έντυπο χημικής ανάλυσης ναρκωτικών ημ. 21.7.2008 - Τεκμήριο 4 - το οποίο δείχνει ότι ο 2ος κατηγορούμενος είναι εντελώς καθαρός από ουσίες. Ο συνήγορος του αναφέρθηκε ακόμα στο νεαρό της ηλικίας του, την παραδοχή του και συνεργασία του με την αστυνομία και το λευκό ποινικό μητρώο του. Τέλος, υιοθέτησε την Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας ημ. 7.2.2008 - Τεκμήριο 5, και εισηγήθηκε προς το Δικαστήριο ότι όλοι οι πιο πάνω παράγοντες δικαιολογούν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του για αναστολή της οποιασδήποτε ποινής φυλάκισης ήθελε επιβληθεί. Σύμφωνα με την Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, Τεκμήριο 5, ο 2ος κατηγορούμενος είναι τώρα ηλικίας 23 ετών, διαμένει με τη μητέρα του η οποία είναι διαζευγμένη, και τη βοηθά σε κατάστημα κοσμημάτων που φτιάχνει η ίδια με μηνιαίο εισόδημα Λ.Κ.265.08. Ο 2ος κατηγορούμενος γεννήθηκε στην Κρήτη από Ελλαδίτες γονείς, φοίτησε μέχρι την Δ' Τάξη Γυμνασίου και ακολούθως απασχολήθηκε σε διάφορες εργασίες μέχρι να εργαστεί ως βοηθός της μητέρας του. Οι γονείς του πήραν διαζύγιο ενώ ήταν 6 χρονών και σε ηλικία 11 χρονών ήρθε στην Κύπρο με τον αδελφό του και τη μητέρα του λόγω του ότι η μητέρα του σύναψε δεσμό με Κύπριο. Αυτή η σχέση έχει διαλυθεί, όμως παρέμειναν εδώ επειδή τους άρεσε. Ο αδελφός του είναι τώρα 25 ετών και εργάζεται, ενώ ο πατέρας του είναι στην Ελλάδα. Τέλος, σύμφωνα με τον ίδιο, στην Έκθεση αναφέρεται ότι εδώ και 6-7 χρόνια έκανε χρήση κάνναβης και ήταν περιστασιακός χρήστης κοκαϊνης, όμως σταμάτησε τη χρήση ναρκωτικών με δική του προσπάθεια χωρίς να χρειάζεται να ενταχθεί σε θεραπευτικό κέντρο. Ο συνήγορος του κατηγορούμενου 3, στην αγόρευση του για μετριασμό της ποινής, τόνισε τον περιορισμένο βαθμό συμμετοχής του 3ου κατηγορούμενου, κάτι το οποίο φαίνεται από το γεγονός ότι ο 3ος κατηγορούμενος δεν γνώριζε τους προμηθευτές και μάλιστα την πρώτη φορά όταν ο πρώτος κατηγορούμενος θα έπαιρνε την κάνναβη του είπε να κρυφτεί για να μην το δουν, ενώ τη δεύτερη όταν ο 1ος και ο 2ος κατηγορούμενοι θα έπαιρναν την κοκαϊνη τον κατέβασαν από το αυτοκίνητο και επέστρεψαν να τον πάρουν μετά όταν την πήραν. Ο κ. Σχίζας ισχυρίσθηκε ότι ο ρόλος του κατηγορούμενου 3 ήταν δευτερεύων, ασκούσε τον διαμεσολαβητή για προμήθεια ναρκωτικών στον ελδυκάριο, κάτι το οποίο έκανε για πρώτη φορά. Μάλιστα ο κ. Σχίζας επεσήμανε την άμεση παραδοχή και συνεργασία του κατηγορούμενου 3 με την αστυνομία, και ακόμη το γεγονός ότι κατά την σύλληψη του ανέφερε στην αστυνομία το όνομα και το τηλέφωνο του ελδυκάριου στον οποίο προορίζονταν τα ναρκωτικά. Αναφορικά με τις προσωπικές του συνθήκες, ο κ. Σχίζας είπε ότι ο 3ος κατηγορούμενος γεννήθηκε στην Αγγλία από Άγγλο πατέρα και Κύπρια μητέρα. Όταν ήταν 6 ετών, οι γονείς του χώρισαν και η μητέρα του ήρθε με τον γιο της στην Κύπρο. Η αιτία του χωρισμού ήταν ο εθισμός της μητέρας του στο αλκοόλ με συνεπακόλουθο την επιδείνωση της κατάστασης της σε βαθμό που η ίδια ουδέποτε του συμπαραστάθηκε ή τον φρόντισε, αδυνατούσε να εργαστεί και λαμβάνει δημόσιο βοήθημα από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας €538 μηνιαίως - Τεκμήριο 6 - ποσό πολύ μικρό για να αρκέσει στην συντήρηση της ίδιας και του γιου της. Ο κατηγορούμενος 3 μεγαλώνοντας σε δύσκολες και οικονομικά άθλιες συνθήκες, εργαζόταν για να βοηθήσει τον ίδιο και την μητέρα του και σε κάποιο στάδιο σύνηψε σχέση με μια κοπέλα με την οποία απέκτησε ένα κοριτσάκι, ηλικίας τώρα 3 ετών. Σχετικό Πιστοποιητικό Γέννησης κατατέθηκε ως Τεκμήριο 7. Ο κατηγορούμενος 3 σχεδίαζε το γάμο του και, δυστυχώς, μεσολάβησε η σύλληψη του, και έτσι ο γάμος ακυρώθηκε και η κοπέλα μαζί με το παιδί τους πήγε στους γονείς της στους Καπέδες, ένα μικρό χωριό όπου ντρέπονται να μαθευτεί τι έγινε με τον πατέρα του παιδιού της. Ο κατηγορούμενος 3 βέβαια έχει επαφή με την κόρη του. Ο κ. Σχίζας είπε ότι, παρόλο που ο πατέρας του 3ου κατηγορούμενου δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ γι' αυτόν από τότε που ήρθε στην Κύπρο με την μητέρα του, μέσω του ιδίου ο πατέρας του έδειξε ενδιαφέρον για τον γιο του και τα συμβάντα που αφορούν την υπόθεση και μάλιστα τον στήριξε οικονομικά και θέλει να τον βοηθήσει. Ο κατηγορούμενος 3 έχει μεταμεληθεί για τις αξιόποινες πράξεις του, και επειδή βρισκόταν στα πρώτα στάδια εθισμού, αποτάθηκε στο Συμβουλευτικό Κέντρο «Τοξότης» όπου παρακολούθησε με επιτυχία κάποια μαθήματα απεξάρτησης. Σχετική Βεβαίωση για την εν λόγω συμμετοχή του στο πρόγραμμα του Κέντρου ημ. 23.7.2008 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 8, στην οποία αναφέρεται ότι από τις 10.6.2008 ο κατηγορούμενος 3 συνεχίζει ατομικές συνεργασίες με σύμβουλο και έχει συμπληρώσει 3 συναντήσεις στα πλαίσια αξιολόγησης και στήριξης στην απόφαση του για πλήρη αποχή από παράνομες ουσίες. Σχετική κλινική ανάλυση που τον δείχνει καθαρό από ουσίες ημ. 23.7.2008 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 9. Τα σχέδια του κατηγορούμενου 3 είναι να πάρει την οικογένεια του στην Αγγλία, κοντά στον πατέρα του, όπου θα κάνει ένα καινούργιο ξεκίνημα. Γι' αυτό, ο κ. Σχίζας εισηγήθηκε ότι όλες οι πιο πάνω περιστάσεις δικαιολογούν την άσκηση της εξουσίας του Δικαστηρίου να αναστείλει την ποινή φυλάκισης που ήθελε επιβάλει στον κατηγορούμενο 3 για να τον στηρίξει στο νέο του ξεκίνημα. Κληθείσα η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής να σχολιάσει, αν επιθυμούσε, την εισήγηση του κ. Μηχανικού σε σχέση με το κέντρο «Περσέας», αυτή κατέθεσε Έντυπο των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας που αναφέρεται στο Κέντρο «Περσέας», τον τρόπο λειτουργίας και τις αρμοδιότητες του, Τεκμήριο 10, επιβεβαιώνοντας ότι πρόκειται για κρατική μονάδα του Υπουργείου Υγείας που εξειδικεύεται αποκλειστικά στις περιπτώσεις εφήβων χρηστών ναρκωτικών και τις οικογένειες τους. Αναμφίβολα τα αδικήματα στα οποία όλοι οι κατηγορούμενοι έχουν παραδεχθεί ενοχή είναι από τα πλέον σοβαρά και αυτό αντανακλάται από τη μέγιστη ποινή που προνοείται για καθένα από αυτά από το σχετικό Νόμο. Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η κατοχή ναρκωτικών, ειδικότερα με σκοπό την προμήθεια, αποτελεί δημόσια και κοινωνική μάστιγα και είναι ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο απαιτεί αυστηρή αντιμετώπιση από τα Δικαστήρια, ειδικότερα ενόψει της έξαρσης που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην κατοχή και προμήθεια ναρκωτικών στον τόπο μας με τις καταστροφικές συνέπειες χρήσης αυτών, κυρίως από νεαρά άτομα. Σχετικά παραπέμπουμε στις υποθέσεις Georghiou v Republic

(1988)2 C.L.R. 86 και Pilatos v Republic

(1988)2 C.L.R.91. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Malah v Δημοκρατίας

(1990)2 Α.Α.Δ 520, το οποίο δίνει τις κατευθυντήριες γραμμές για τον τρόπο αντιμετώπισης τέτοιων αδικημάτων: «Στην πρόσφατη απόφαση στην υπόθεση Khaled Kablawi και άλλοι ν. Της Δημοκρατίας

(1990)2 Α.Α.Δ 494, το Δικαστήριο τούτο είχε την ευκαιρία να επαναλάβει διά πολλοστή φορά τη σοβαρότητα των αδικημάτων της εμπορίας ναρκωτικών, και το καθήκον το οποίο έχουν τα δικαστήριά μας να πατάξουν αμείλικτα τα εγκλήματα του τύπου αυτού. Υποδείξαμε ότι οι ποινές που κατά κανόνα επιβάλλονται από τα πρωτόδικα Δικαστήρια και τα Κακουργιοδικεία, δεν αποτελούν το ανώτερο όριο της ορθής προσέγγισης στην επιμέτρηση της ποινής αλλά στις πλείστες όσες περιπτώσεις το ελάχιστο που θα μπορούσε να επιβληθεί και ότι είναι καιρός, αναλογιζόμενα τα δικαστήρια την ευθύνη έναντι της κοινωνίας της Κύπρου και των άλλων χωρών προς τις οποίες συνήθως προορίζεται το εμπόρευμα αυτό του λευκού θανάτου να επιβάλλονται αυστηρότερες ποινές, λαμβάνοντας πάντοτε, βέβαια, υπόψη και τις προσωπικές συνθήκες των κατηγορούμενων, ένα στοιχείο ουσιαστικό στην επιμέτρηση της ποινής». Η επιτακτική ανάγκη επιβολής αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών διαφαίνεται μέσα από την πλούσια πρόσφατη νομολογία για τέτοιας φύσης αδικήματα, όπως ειδικά αναφέρεται στις υποθέσεις Μιχαήλ ν Αστυνομίας

(1999)2 Α.Α.Δ 577, Γενικός Εισαγγελέας ν Marcos Alexander Dos Santos

(2005)2 A.A.Δ. 297 και Γενικός Εισαγγελέας ν Παπαχαραλάμπους, Ποινική Έφεση αρ. 203/2006, ημερ. 19.1.2007. Στην τελευταία υπόθεση τονίστηκαν για ακόμα μια φορά τα ολέθρια αποτελέσματα στους χρήστες ναρκωτικών στη χώρα μας και την ανάγκη πάταξης της εμπορίας ναρκωτικών, αναγνωρίζοντας ως σοβαρούς παράγοντες μετριασμού της ποινής την παραδοχή και απολογία του κατηγορούμενου. Θεώρηση της νομολογίας δείχνει ότι για παρόμοια αδικήματα επιβάλλεται ποινή φυλάκισης, το ύψος της οποίας κυμαίνεται ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Ενδεικτικά αναφέρουμε τις υποθέσεις Μιχαήλ ν Αστυνομίας (ανωτέρω), Τουμάζου ν Δημοκρατίας

(2003)2 Α.Α.Δ 63, Berne v Δημοκρατίας

(2003)2 Α.Α.Δ 437, Redjep v Δημοκρατίας

(2004)2 Α.Α.Δ 217, Γενικός Εισαγγελέας ν Κανάρη (Αρ. 2)

(2005)2 Α.Α.Δ 327, και Γενικός Εισαγγελέας ν Παπαχαραλάμπους (ανωτέρω), οι οποίες αφορούσαν το αδίκημα της κατοχής κάνναβης με σκοπό την προμήθεια και οι ποινές φυλάκισης ξεκινούν από 2 έτη και άνω. Χρήσιμη αναφορά μπορεί να γίνει στις υποθέσεις Chebab v Republic

(1986)2 C.L.R. 197, Marco v Republic

(1987)2 C.L.R. 188, Chaer v Δημοκρατίας

(1991)2 Α.Α.Δ 585, Afroughi v Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ 174, Mortimer v Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 22, Γεωργίου ν Αστυνομίας, Ποινική Έφεση αρ. 24/06, ημερ. 11.9.2006, και Μahrad Mohamad Reza Beyki v Αστυνομίας, Ποινική Έφεση αρ. 52/2007, ημερ. 23.1.2008, οι οποίες αφορούν κατοχή και χρήση ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Α', κοκαϊνης, ηρωϊνης, οπίου και χαπιών ecstasy, και στις οποίες επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης που αρχίζουν από 6 μήνες για τη χρήση και 3 χρόνια για την κατοχή. Όπως διαφαίνεται από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, και ειδικότερα από τις υποθέσεις που παραθέτουμε πιο πάνω, τα αδικήματα της εμπορίας ναρκωτικών αντιμετωπίζονται με πολύ μεγάλη αυστηρότητα από αυτά της χρήσης ή κατοχής για ίδιαν χρήση. Και τούτο γιατί η νομολογία κάνει κάποια διάκριση στις περιπτώσεις όπου ο παραβάτης είναι ο ίδιος χρήστης ναρκωτικών. Ενώ δε η τάση της νομολογίας είναι όπως σε αδικήματα σχετιζόμενα με ναρκωτικά η ανάγκη για επιβολή αυστηρών ποινών θέτει σε δεύτερη μοίρα την ανάγκη για εξατομίκευση της ποινής, στις περιπτώσεις χρηστών η εξατομίκευση αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Σε σχέση με αυτό το θέμα παραπέμπουμε στην υπόθεση Κυπριανίδη κ.ά. ν Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 246, και στην υπόθεση Afroughi v Αστυνομίας (ανωτέρω) στην οποία έγινε αναφορά στην Παγιαβλάς ν Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 240, όπου υπογραμμίστηκε η διάκριση μεταξύ της σοβαρότητας των εγκλημάτων κατοχής και χρήσης ναρκωτικών, από τη μια, και εμπορίας ναρκωτικών, από την άλλη, χωρίς βέβαια να παραγνωρίζεται ότι είναι οι χρήστες που συντηρούν την εμπορία των ναρκωτικών. Παραθέτουμε το ακόλουθο χαρακτηριστικό απόσπασμα από την υπόθεση Mahrad Mohamad Reza Beyki v Αστυνομίας (ανωτέρω): «Είναι θεμελιωμένο ότι τα ναρκωτικά αποτελούν σοβαρότατο κίνδυνο για τον άνθρωπο, ο οποίος κίνδυνος πρέπει να καταπολεμηθεί. Οι αυστηρές ποινές που επιβάλλονται για αδικήματα σχετιζόμενα με ναρκωτικά είναι το μέσο που έχουν τα δικαστήρια για την επίτευξη του σκοπού αυτού. Γι' αυτό και οι ποινές που συνήθως επιβάλλονται για τέτοια αδικήματα ενέχουν και το στοιχείο της αποτροπής. Όμως, θεμελιωμένη είναι και η αρχή της διάκρισης της σοβαρότητας των αδικημάτων που αφορούν σε εμπορία ναρκωτικών και εκείνων που αφορούν σε κατοχή και χρήση. Οι έμποροι ναρκωτικών, όπως λέχθηκε στην Afroughi (ανωτέρω), καθιστούν επάγγελμα τους τη διασπορά του θανάτου και ως εκ τούτου είναι δύσκολο να ανευρεθούν ερείσματα για μετριασμό των ποινών που επιβάλλονται σ' αυτούς. Για τους χρήστες ναρκωτικών, όμως, υπάρχει κάποιο περιορισμένο περιθώριο για επίδειξη επιείκειας, το οποίον (περιθώριο) σχετίζεται με την αδυναμία του ανθρώπου και ειδικά των χρηστών ναρκωτικών, ανάλογα βέβαια με τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης». Θεωρούμε ότι η υπό κρίση υπόθεση αφορά χρήστες ναρκωτικών, εφόσον και οι 3 κατηγορούμενοι είναι χρήστες, και έτσι θα πρέπει να αντιμετωπιστούν από το Δικαστήριο, χωρίς να παραγνωρίζεται βέβαια το στοιχείο της εμπορίας που υπάρχει και που αναμφίβολα προσδίδει ιδιαίτερη σοβαρότητα στις κατηγορίες που οι κατηγορούμενοι 1 και 3 αντιμετωπίζουν και παραδέχονται. Οφείλουμε να διαχωρίσουμε τους 3 κατηγορούμενους στην κατάταξη τους ως χρήστες. Οι κατηγορούμενοι 2 και 3 είναι μόνο περιστασιακοί χρήστες, ευτυχώς δεν έχουν φτάσει ακόμα στο βαθμό εθισμού, και με δική τους πρωτοβουλία, ο μεν 2ος από μόνος του, ο δε 3ος (με τη βοήθεια του Κέντρου «Τοξότης» (Tεκμήριο 8), κατάφεραν να σταματήσουν τη χρήση ναρκωτικών, κάτι για το οποίο το Δικαστήριο οφείλει να τους επαινέσει και παροτρύνει να συνεχίσουν. Ο πρώτος κατηγορούμενος, δυστυχώς, αποτελεί σοβαρή περίπτωση χρήστη από νεαρή ηλικία. Οι λόγοι που τον οδήγησαν είναι οι τραγικές και δύσκολες οικογενειακές συνθήκες κάτω από τις οποίες μεγάλωσε, όπως αυτές αναφέρονται στην Έκθεση της κας Πετρίδου (Έγγραφο 2) και κατά την προφορική της μαρτυρία, και δεν χρειάζεται να τις επαναλάβουμε. Εκείνο που έχει βαρύνουσα σημασία είναι η απόφαση του 1ου κατηγορούμενου να απεξαρτηθεί, η σοβαρή προσπάθεια που κάνει στο κέντρο «Περσέας», η επιτυχία στο πρόγραμμα του και κυρίως η αισιοδοξία και βεβαιότητα των ειδικών, όπως μεταφέρθηκε στο Δικαστήριο από την κα Πετρίδου, ότι ο 1ος κατηγορούμενος διαθέτει τα εφόδια για την επιτυχή συμπλήρωση του προγράμματος του και την ομαλή επανένταξη του στην κοινωνία. Η σημασία της προσπάθειας απεξάρτησης, και ακόμα ο ρόλος του Δικαστηρίου στην ενθάρρυνση του χρήστη να την συνεχίσει, φαίνεται χαρακτηριστικά στο ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Χριστοφίδης ν Δημοκρατίας

(2004)2 Α.Α.Δ. 148: «Σε σχέση λοιπόν με το θέμα της απεξάρτησης, σημασία δεν είχε μόνο το αν ο εφεσείων τελικά πέτυχε ή όχι. Σημασία είχε και το αν προσπάθησε και πόσο. Στον όλως ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα των εξαρτησιογόνων ουσιών είναι χρήσιμο να γνωρίζει κανείς ότι οι πιθανότητες αποτυχίας είναι μεγάλες, ιδίως σε ανοικτό θεραπευτικό πρόγραμμα απεξάρτησης όπως αυτό που πρόσφερε το ΘΕΜΕΑ. Η άποψη του Κακουργιοδικείου ότι ο εφεσείων «ούτε εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία που του δόθηκε ούτε σεβάστηκε την απόφαση του Δικαστηρίου» μας φαίνεται να υποτιμά την προσπάθεια που γίνεται για απεξάρτηση σε περίπτωση αποτυχίας. Έχουμε τη γνώμη ότι θα πρέπει η όποια προσπάθεια να αποτιμάται και να ανταμείβεται ώστε να ενθαρρύνεται ο χρήστης να τη συνεχίζει». Διαφωτιστικό και καθοδηγητικό είναι επίσης το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Χαραλάμπους ν Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 82, στην οποία γίνεται αναφορά στην υπόθεση Καρακάννας ν Αστυνομίας

(2004)2 Α.Α.Δ. 463: «Έχουμε εξετάσει την υπόθεση, η οποία μας προβλημάτισε ιδιαίτερα, όπως και κάθε υπόθεση τέτοιας φύσης. Είναι γενικά παραδεκτό πως η καλύτερη αντιμετώπιση των χρηστών ναρκωτικών είναι η παροχή βοήθειας προς αυτούς ώστε μέσα από τη διαδικασία απεξάρτησης να σταματήσουν αυτόβουλα την κακή τους έξη. Ο νομοθέτης όμως έχει διαγράψει το πλαίσιο αντιμετώπισης τέτοιων αδικημάτων. Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο τα Δικαστήρια έχουν καθήκον να κινούνται. Στην επιμέτρηση βέβαια της ποινής τα Δικαστήρια έχουν ευρύτατη ευχέρεια να λειτουργήσουν σύμφωνα με τις γνωστές πλέον και καθιερωμένες αρχές σ' αυτόν τον τομέα της απονομής της δικαιοσύνης. Στην έφεση που μας απασχόλησε υπάρχουν πράγματι τέτοια στοιχεία που εφόσον εκτιμηθούν δεόντως οδηγούν σε διαφορετική μεταχείριση του εφεσείοντα από αυτής που έτυχε από το πρωτόδικο Δικαστήριο. Πράγματι, στην πρόσφατη απόφαση μας στην υπόθεση Καρακάννα, ανωτέρω, είχαμε επισημάνει την καταλυτική σημασία που είχε στην επιμέτρηση της ποινής το γεγονός πως ο ίδιος ο εφεσείων με τη δική του θέληση παρακολούθησε πρόγραμμα απεξάρτησης. Σε κείνη την υπόθεση το πρόγραμμα ήταν επιτυχές. Στην παρούσα δεν έχουμε τέτοιο στοιχείο, μια και η προσπάθεια συνεχίζεται. Να σημειώσουμε επίσης πως ο εφεσείων άρχισε αυτή τη προσπάθεια πολύ αργά στη ζωή του, δεδομένου ότι είναι χρήστης ναρκωτικών, όπως είπαμε πιο πάνω, από τα 18 του. Σημαντικό στοιχείο όμως στην υπόθεση δεν είναι μόνο η άμεση παραδοχή του στην αστυνομία και το δικαστήριο αλλά και η γενική ομολογία του πως είναι και χρήστης ναρκωτικών για τόσα χρόνια, εκδηλώνοντας με αυτή του την ομολογία το αδιέξοδο στο οποίο ζει και ταυτόχρονα επικαλούμενος βοήθεια». Η υπόθεση Χριστοφίδης ν Δημοκρατίας (ανωτέρω), αφού τονίζει την αναγκαιότητα αποτελεσματικού μηχανισμού παρακολούθησης από το Δικαστήριο στο επιθυμητό και ακόμα επιβεβλημένο έργο του στην στήριξη και ενθάρρυνση αποβολής της κακής έξης προς τα ναρκωτικά, εφόσον βέβαια διατάσσεται η αναστολή της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης, αναφέρει ότι το άρθρο 5 του περί Ύφ Όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμου του 1972, Ν. 95/72, όπως έχει τροποποιηθεί, παρέχει κάποιες δυνατότητες. Αυτές βέβαια θα απασχολήσουν ενδεχόμενα το παρόν Δικαστήριο στο κατάλληλο στάδιο. Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο κατά την επιμέτρηση της ποινής, είναι ο διαφορετικός βαθμός συμμετοχής του καθενός των κατηγορούμενων στη διάπραξη των αδικημάτων, όπως ορθά επισημάνθηκε από τους συνηγόρους υπεράσπισης και προκύπτει από τα γεγονότα που έθεσε η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής. Αρχικά επισημαίνουμε ότι και οι 3 κατηγορούμενοι έκαναν χρήση κοκαϊνης, και η ποσότητα κοκαϊνης που βρέθηκε στην κατοχή τους (κατόπιν προτροπής του 3ου κατηγορούμενου) προοριζόταν για αποκλειστική χρήση από αυτούς. Επίσης η ποσότητα των χαπιών ecstasy ήταν για τη χρήση τους από τον κατηγορούμενο 1. Όσον αφορά την κατοχή της ποσότητας κάνναβης, εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι ο κατηγορούμενος 1, κατόπιν και πάλι προτροπής του κατηγορούμενου 3, προέβη στις ενέργειες ανεύρεσης προμηθευτή για την εν λόγω ποσότητα. Ο 3ος κατηγορούμενος, για πρώτη φορά αναμείχθηκε στην εμπορία ναρκωτικών, κάτι το οποίο διαφαίνεται από το γεγονός ότι κατά την προμήθεια των ναρκωτικών, τόσο της κάνναβης, των ecstasy όσο και της κοκαϊνης, ο 3ος κατηγορούμενος κρύφτηκε ή απουσίαζε για να μην γίνει αντιληπτός από τους προμηθευτές. Λαμβάνουμε ακόμα υπόψη ότι τα χάπια ecstasy είχαν δοθεί ως δώρο στον 1ο κατηγορούμενο, και ήταν δικά του, ενώ οι κατηγορούμενοι 1 και 3 θα προμήθευαν τη μισή περίπου ποσότητα κάνναβης ο καθένας σε άλλο πρόσωπο. Ο ρόλος του κατηγορούμενου 2 στη διάπραξη των εν λόγω αδικημάτων είναι πολύ πιο περιορισμένος. Ο 2ος κατηγορούμενος δεν είχε οποιαδήποτε ανάμειξη στην οργάνωση της παραλαβής της κάνναβης και μάλιστα ούτε γνώριζε γι' αυτήν μέχρι την ώρα που ο 1ος κατηγορούμενος του είπε να τη φυλάξει στα χωράφια. Η εμπλοκή του 2ου κατηγορούμενου ξεκινά από εκείνο το σημείο, δηλαδή από τη φύλαξη των ναρκωτικών στα χωράφια, μέχρι και τη λήψη τους σε μεταγενέστερο στάδιο, χωρίς όμως να έχει ανάμειξη είτε στην ιδιοκτησία τους είτε στον προορισμό τους. Μάλιστα, όπως διαφαίνεται από τα γεγονότα, ο κατηγορούμενος 2 είχε την κατοχή των ναρκωτικών για περιορισμένο χρονικό διάστημα εφόσον σε κάποιο στάδιο οι κατηγορούμενοι 1 και 3 έλαβαν την ποσότητα, όπως αυτή ήταν διαχωρισμένη, την οποία ο καθένας προόριζε για εμπορία. Αυτός ο περιορισμένος βαθμός συμμετοχής του 2ου κατηγορούμενου έχει αναγνωριστεί από τη νομολογία ως στοιχείο που δικαιολογεί τη διαφοροποίηση της ποινής - βλ. Redjep v Δημοκρατίας (ανωτέρω) και Gani & another v Δημοκρατίας

(1991)2 Α.Α.Δ 242. Παρόλο που ο ρόλος του πρώτου κατηγορούμενου ήταν ο κυρίαρχος για την εξεύρεση προμηθευτή των ναρκωτικών, θεωρούμε ότι εξίσου σημαντικός ήταν και ο ρόλος του τρίτου κατηγορούμενου εφόσον αυτός ήταν το πρόσωπο που ζήτησε από τον πρώτο κατηγορούμενο την εξεύρεση ναρκωτικών και περαιτέρω οι δύο τους προόριζαν την εν λόγω ποσότητα κάνναβης, όπως περιγράφεται στις κατηγορίες 9 και 10, για προμήθεια. Επίσης κάποια από τα στοιχεία που αναφέρουμε πιο πάνω, όπως η ηλικία των κατηγορουμένων, ο βαθμός εξάρτησης του καθενός ξεχωριστά από ναρκωτικά, η μη ανάμειξη του 2ου κατηγορούμενου σε εμπορία ναρκωτικών, και η αποδεδειγμένη μεταμέλεια τους με την προθυμία τους για απεξάρτηση είτε αυτόβουλα ο 2ος κατηγορούμενος είτε σε θεραπεία για απεξάρτηση ο 1ος και ο 3ος κατηγορούμενος, αναγνωρίζονται από την ίδια τη νομοθεσία και συγκεκριμένα το άρθρο 30

(4)ως καθιστώντα τα αδικήματα της παρούσας υπόθεσης λιγότερο σοβαρά. Ως ελαφρυντικούς παράγοντες και για τους 3 κατηγορούμενους, λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη την άμεση παραδοχή και συνεργασία τους με την αστυνομία, παρόλο που τελικά γραπτώς δεν κατέδωσαν τα ονόματα είτε των προμηθευτών είτε των ατόμων στα οποία αυτά προορίζονταν, την μεταμέλεια τους για τη διάπραξη αυτών, η οποία εκφράστηκε και έμπρακτα με την προσπάθεια απεξάρτησης, και το λευκό ποινικό μητρώο τους. Λαμβάνουμε ακόμα υπόψη τις προσωπικές συνθήκες και των 3 κατηγορουμένων, ειδικότερα το νεαρό της ηλικίας τους, την έντονη και επιτυχή προσπάθεια απεξάρτησης του 1ου κατηγορούμενου μέσα από τις δύσκολες οικογενειακές συνθήκες που βίωσε και που τον ώθησαν στη χρήση ναρκωτικών, και στις δύσκολες οικογενειακές συνθήκες του 3ου κατηγορούμενου. Συγκεκριμένα λαμβάνουμε υπόψη το γεγονός ότι ο 3ος κατηγορούμενος έχει μικρό παιδί και ότι τώρα έχει τη στήριξη του πατέρα του, ο οποίος τον εγκατέλειψε όταν ήταν 6 χρονών, και έχει σχέδια να πάει με την οικογένεια του στην Αγγλία για μια καινούργια ζωή, εφόσον η διάπραξη των αδικημάτων του κόστισε τη διάλυση της δικής του οικογένειας. Έχοντας υπόψη όλα όσα αναφέρονται πιο πάνω, και κυρίως το γεγονός ότι οι κατηγορούμενοι είναι νεαρά πρόσωπα, χρήστες ναρκωτικών, που κάνουν ειλικρινή προσπάθεια απεξάρτησης ο καθένας με τον τρόπο που έχει ήδη εκτεθεί, κρίνουμε ότι το Δικαστήριο έχει επαυξημένη ευθύνη και υποχρέωση στο ρόλο του κατά την επιβολή ποινής να ενθαρρύνει και ενισχύσει αυτή την προσπάθεια των κατηγορουμένων με στόχο την ομαλή επανένταξη τους στην κοινωνία με μια νομοταγή πλέον συμπεριφορά. Εν όψει της σοβαρότητας των αδικημάτων και της αυστηρότητας με την οποία αυτά αντιμετωπίζονται, σύμφωνα με τη νομολογία, θεωρούμε ότι η ποινή φυλάκισης στην υπό κρίση περίπτωση είναι αναπόφευκτη, το ύψος της οποίας όμως θα αντανακλά όλους τους πιο πάνω παράγοντες καθώς επίσης τη διαφοροποίηση αυτής ανάλογα με το ρόλο του καθενός. Ως εκ τούτου επιβάλλονται οι ακόλουθες ποινές: Στην πρώτη κατηγορία στον πρώτο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 9 μηνών. Στην δεύτερη κατηγορία στον δεύτερο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 9 μηνών. Στην τρίτη κατηγορία στον τρίτο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 9 μηνών. Στην πέμπτη κατηγορία στον πρώτο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης τριών ετών, στον δεύτερο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης ενός έτους και στον τρίτο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης τριών ετών. Στην έκτη κατηγορία στον πρώτο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης δύο ετών, στον δεύτερο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης ενός έτους και στον τρίτο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης ενός έτους. Στην όγδοη κατηγορία στον πρώτο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 9 μηνών, στον δεύτερο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 9 μηνών και στον τρίτο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 9 μηνών. Στην ένατη κατηγορία στον πρώτο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης τριών ετών. Στην δέκατη κατηγορία στον τρίτο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης τριών ετών. Οι ποινές φυλάκισης να συντρέχουν. Εν όψει του ύψους των ποινών που έχουν επιβληθεί στον κάθε κατηγορούμενο, θα προχωρήσουμε να εξετάσουμε την εισήγηση των συνηγόρων και των τριών κατηγορουμένων για αναστολή της ποινής φυλάκισης. Η ευχέρεια του Δικαστηρίου για αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης έχει διευρυνθεί από την τελευταία τροποποίηση του Νόμου 95/72 με τον τροποποιητικό Νόμο 186(Ι)/03, όπου το νέο άρθρο 3

(2)προνοεί τα ακόλουθα: «Το Δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης, αν αυτό δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του κατηγορούμενου». Θεωρούμε χρήσιμο ν' αναφερθούμε αρχικά στις υποθέσεις Παγιαβλάς ν Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ 240 και Γενικός Εισαγγελέας ν Βασιλείου

(2003)2 Α.Α.Δ. 21 , οι οποίες αφορούσαν ναρκωτικά και στις οποίες η ποινή φυλάκισης που είχε επιβληθεί αναστάληκε ενόψει των ιδιαιτέρων περιστάσεων των εν λόγω υποθέσεων κατά χρόνο μάλιστα που η ευχέρεια του Δικαστηρίου ήταν πολύ πιο περιορισμένη. Σε σχέση με το άρθρο 3

(2)του τροποποιητικού Νόμου 186 (Ι)/03, αντλούμε καθοδήγηση αναφορικά με την εφαρμογή του από τις υποθέσεις Παπαευσταθίου ν Αστυνομίας

(2004)2 Α.Α.Δ 39, Τραλαλάς ν Αστυνομίας

(2004)2 Α.Α.Δ 323 και ειδικότερα Χριστοφίδης ν Δημοκρατίας (ανωτέρω) και Γενικός Εισαγγελέας ν Κανάρη (Αρ. 2) (ανωτέρω). Οι δύο τελευταίες αφορούν υποθέσεις ναρκωτικών. Αναφορικά με τον πρώτο κατηγορούμενο, λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη το νεαρό της ηλικίας του, το γεγονός ότι είναι χρήστης ναρκωτικών, τους λόγους που τον ώθησαν στη χρήση, και τη σοβαρή και επιτυχή μέχρι στιγμής προσπάθεια απεξάρτησης του από τα ναρκωτικά με ένδειξη ότι μπορεί να ολοκληρώσει το πρόγραμμα με επιτυχία και να επανενταχθεί με υγιή τρόπο στην κοινωνία. Κρίνουμε ότι αυτές οι προσωπικές περιστάσεις του πρώτου κατηγορούμενου δικαιολογούν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου στην αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης που του έχει επιβληθεί με την ελπίδα ότι με αυτό τον τρόπο ο κατηγορούμενος 1 θα συνεχίσει απρόσκοπτα την ειλικρινή αυτή προσπάθεια του. Αναφορικά με τον δεύτερο κατηγορούμενο, λαμβάνουμε υπόψη και πάλι το νεαρό της ηλικίας του, το γεγονός ότι είναι περιστασιακός χρήστης ναρκωτικών και κατάφερε από μόνος του να απεξαρτητοποιηθεί από αυτά, καθώς επίσης τον πολύ περιορισμένο, μέχρι και τυπικό θα λέγαμε, ρόλο του στη διάπραξη των σοβαρότερων αδικημάτων της κατοχής ναρκωτικών. Θεωρούμε ότι τόσο οι συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων καθώς επίσης οι προσωπικές συνθήκες του κατηγορούμενου 2 δικαιολογούν και πάλι την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης που του έχει επιβληθεί έτσι ώστε να του δοθεί η ευκαιρία να συνεχίσει τη ζωή και την πορεία του με τον νέο τρόπο που ο ίδιος έχει επιλέξει μακριά από την παρανομία και τα ναρκωτικά. Αναφορικά τώρα με τον τρίτο κατηγορούμενο, λαμβάνουμε επίσης υπόψη το νεαρό της ηλικίας του, το γεγονός ότι είναι χρήστης ναρκωτικών, το γεγονός ότι με την περιορισμένη βοήθεια ειδικών έχει καταφέρει και αυτός να σταματήσει τη χρήση ουσιών, καθώς επίσης ότι έχει ένα παιδί νεαρής ηλικίας και οι οικογενειακές του συνθήκες έχουν μεταβληθεί αμέσως μετά και λόγω της διάπραξης των επίδικων αδικημάτων. Συγκεκριμένα ο γάμος του αναβλήθηκε ενώ τώρα έχει τη στήριξη και βοήθεια του πατέρα του στην Αγγλία, στον οποίο σκοπεύει να μεταβεί μαζί με το παιδί και τη μητέρα του για το ξεκίνημα μιας καινούργιας ζωής. Πιστεύουμε ότι και εδώ οι προσωπικές συνθήκες του τρίτου κατηγορούμενου δικαιολογούν την αναστολή της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης ως δίδουσα την ευκαιρία στον τρίτο κατηγορούμενο να πραγματοποιήσει αυτό το νέο ξεκίνημα. Ως εκ τούτου οι ποινές φυλάκισης που έχουν επιβληθεί στον κάθε κατηγορούμενο ξεχωριστά αναστέλλονται για περίοδο τριών ετών από σήμερα. Τέλος θα ασχοληθούμε με την εισήγηση του συνηγόρου του πρώτου κατηγορούμενου για την έκδοση διατάγματος επιτήρησης με βάση το άρθρο 5 του Νόμου 95/72, όπως αυτό έχει τροποποιηθεί. Όπως ήδη αναφέρθηκε πιο πάνω, στην υπόθεση Χριστοφίδης ν Δημοκρατίας (ανωτέρω) λέχθηκε ότι το Δικαστήριο όχι μόνο πρέπει να ενθαρρύνει την προσπάθεια του χρήστη για απεξάρτηση αλλά ταυτόχρονα πρέπει να εξασφαλίζει ένα αποτελεσματικό μηχανισμό παρακολούθησης αυτής της προσπάθειας κατά τη διάρκεια της αναστολής και ότι το άρθρο 5 προσφέρει τέτοια δυνατότητα. Το άρθρο 5 του Νόμου πράγματι παρέχει την ευχέρεια στο Δικαστήριο να εκδώσει διάταγμα επιτηρήσεως με την αναστολή της ποινής, με το οποίο θέτει τον καταδικασθέντα υπό την επιτήρηση επιτηρούντος λειτουργού για περίοδο που ορίζεται στο διάταγμα και η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει την περίοδο εφαρμογής του διατάγματος αναστολής. Σύμφωνα με το άρθρο 5

(2)το διάταγμα επιτήρησης καθορίζει την περιοχή στην οποία διαμένει ο καταδικασθείς και ο επιτηρών λειτουργός είναι ο κηδεμονευτικός λειτουργός για την εν λόγω περιοχή. Όπως προκύπτει από τις πρόνοιες του άρθρου 5, το Δικαστήριο μπορεί να θέσει με σχετικό διάταγμα τον καταδικασθέντα υπό την επιτήρηση λειτουργού του Γραφείου Ευημερίας, υπεύθυνου της περιοχής στην οποία διαμένει ο καταδικασθείς, και ο οποίος θα δίνει οδηγίες σ' αυτόν με τις οποίες ο καταδικασθείς οφείλει να συμμορφώνεται. Δεν παρέχεται ευχέρεια στο Δικαστήριο να εμπλέξει άμεσα είτε το Κέντρο «Περσέας» είτε την κα Πετρίδου στο εν λόγω διάταγμα επιτήρησης. Εκείνο όμως που μπορεί να γίνει είναι όπως ο επιτηρών λειτουργός, σε συνεργασία με το Κέντρο «Περσέας» και την επιστημονική ομάδα που παρακολουθεί τον πρώτο κατηγορούμενο, δίνει τις απαραίτητες οδηγίες σ' αυτόν για τη συνέχιση του προγράμματος του στο Κέντρο και ο εν λόγω λειτουργός θα ενημερώνει το Δικαστήριο αναφορικά με την πρόοδο του πρώτου κατηγορούμενου στο πρόγραμμα απεξάρτησης όπως βέβαια θα τυγχάνει ενημέρωσης από το Κέντρο «Περσέας». Δεν βλέπουμε ο,τιδήποτε που να εμποδίζει το Δικαστήριο με την έκδοση διατάγματος επιτηρήσεως να παρακολουθεί και κατά συνέπεια διασφαλίζει την επιτυχή παρακολούθηση και ολοκλήρωση του προγράμματος απεξάρτησης του κατηγορούμενου 1, έστω και με αυτή τη μέθοδο, εφόσον στο παρόν στάδιο το κράτος δεν διαθέτει οποιοδήποτε άλλο μηχανισμό. Επικροτούμε την εισήγηση του κ. Μηχανικού για την έναρξη εφαρμογής αυτού του μέτρου, καθώς επίσης την προθυμία του Κέντρου «Περσέας», όπως εκφράστηκε μέσω της υπεύθυνης αυτού, να στηρίζει την προσπάθεια νεαρών χρηστών για απεξάρτηση και να αναλάβει την ευθύνη έναντι του Δικαστηρίου για ενημέρωση για την πορεία αυτής. Εν όψει των ανησυχητικών διαστάσεων της αύξησης χρήσης ναρκωτικών από νεαρά άτομα στη χώρα μας, είναι καιρός επιτέλους τα Δικαστήρια να εκμεταλλευτούν και εφαρμόσουν τις νομοθετικές πρόνοιες που είναι στη διάθεση τους για την πάταξη αυτού του εγκλήματος και το επιθυμητό της απεξάρτησης των χρηστών. Ως εκ τούτου εκδίδεται Διάταγμα Επιτηρήσεως με το οποίο ο κατηγορούμενος 1 τίθεται υπό την επιτήρηση επιτηρούντος λειτουργού, που είναι ο κηδεμονευτικός λειτουργός υπεύθυνος για την περιοχή Καϊμακλίου, επαρχία Λευκωσίας, περιοχή διαμονής του πρώτου κατηγορούμενου, για περίοδο 2 ετών από σήμερα. Στον καθορισμό της εν λόγω περιόδου λαμβάνουμε υπόψη ότι ο κατηγορούμενος 1 θα παρακολουθεί το πρόγραμμα απεξάρτησης για ακόμα ενάμιση έτος. Στο πλαίσιο της επιτήρησης, αναμένεται ότι ο επιτηρών λειτουργός θα δώσει τις απαραίτητες οδηγίες στον κατηγορούμενο 1 για συνέχιση του προγράμματος με τη συνεργασία και υπόδειξη του Κέντρου «Περσέας». Δίνονται επίσης οδηγίες όπως ο επιτηρών λειτουργός ενημερώνει το Δικαστήριο για την συμπεριφορά και συμμόρφωση του πρώτου κατηγορούμενου με το εν λόγω διάταγμα με την υποβολή σχετικής έκθεσης, σε συνεργασία με το Κέντρο «Περσέας», κατά τακτά χρονικά διαστήματα στη διετή περίοδο και συγκεκριμένα κάθε 6 μήνες. (Υπ.) ................... Γ. Ν. Γιασεμής, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ................... Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ................... Ε. Εφραίμ, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /αι cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο