Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Ελένη Σολωμού, Αρ. Υπόθεσης: 19891/06, 6 Αυγούστου, 2008

(1)(β) της Ποινικής Δικονομίας Κεφ. 155 και της εξηγήθηκαν τα δικαιώματα της, επέλεξε να δώσει Ένορκη μαρτυρία. Στην μαρτυρία της η Κατηγορούμενη ανέφερε ότι την 9.11.2005 και περί ώρα 07.25 οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής ΕΕΡ 844 μέσω του παρακαμπτήριου δρόμου που οδηγεί προς το Γυμνάσιο Κοκκινοτριμιθιάς. Όταν έφτασε στο τέρμα του παρακαμπτήριου ελάττωσε ταχύτητα και συνέχισε σιγά - σιγά να εισέλθει στον κύριο δρόμο, χωρίς όμως να κάνει ΑΛΤ. Μόλις μπήκε ελάχιστα στον κύριο δρόμο είδε ξαφνικά την Μ.Κ.2 μπροστά της, η οποία την χτύπησε στο μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου της. Η Μ.Κ.2 της είπε ότι ήταν αφηρημένη και ο ασφαλιστής αυτής είπε ότι θα αναλάμβανε την ευθύνη για το ατύχημα. Το αυτοκίνητο της Μ.Κ.2 είδε την ώρα που την χτύπησε. Η κα Σοφία Σολωμού ανέφερε ότι την επίδικη μέρα βρισκόταν στο γραφείο της και έμαθε ότι είχε λάβει χώρα ατύχημα. Μετέβη στο μέρος και βρήκε την Κατηγορούμενη αδελφή της εκεί. Άκουσε την Μ.Κ.2 να λέει ότι ήταν αφηρημένη, καθώς και τον ασφαλιστή της Μ.Κ.2 να αναλαμβάνει την ευθύνη. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Ο Μ.Κ.1 μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Έδωσε μίαν αντικειμενική μαρτυρία στο Δικαστήριο, η οποία, όμως, είναι περιορισμένης βαρύτητας δεδομένου ότι την μεν πρώτη φορά που μετέβη στην σκηνή δεν βρήκε καν τα οχήματα εκεί, ενώ την σκηνή επισκέφτηκε δεύτερη φορά πέραν του ενός μηνός μετά. Η Μ.Κ.2 έδωσε μίαν γενικά αξιόπιστη μαρτυρία, παρά το γεγονός ότι υπήρξε σε πολλά σημεία αόριστη. Σημειώνω, όμως, ότι επί της ουσίας της μαρτυρίας της δεν αντεξετάστηκε, αφού η αντεξέταση περιορίστηκε ουσιαστικά στην απόσταση από την οποία είχε δει την Κατηγορούμενη. Η Κατηγορούμενη δεν μου έκανε καθόλου καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Έδωσε μαρτυρία με υπερβολές και εμπάθεια, ενώ παρουσίασε μίαν εικόνα ότι οι πάντες συνηγορούσαν εις μίαν συνωμοσία να την παγιδεύσουν. Ενδεικτικά αναφέρω τα ακόλουθα: - Η Κατηγορούμενη ισχυρίστηκε ότι η Αστυνομία τοποθέτησε λάθος το «Χ» ως σημείο σύγκρουσης και της είπαν ότι θα το άλλαζαν μετά, πράγμα που δεν έκαναν. Ο ισχυρισμός αυτός δεν συνάδει, όμως, με το γεγονός ότι στην κατάθεση της ανέφερε ότι συμφωνούσε με το σημείο σύγκρουσης. - Οι ισχυρισμοί της Κατηγορούμενης περί της παραδοχής της Μ.Κ.2 ότι ήταν αφηρημένη και της ανάληψης της ευθύνης εκ μέρους του ασφαλιστή δεν τέθηκαν στην Μ.Κ.2 κατά την αντεξέταση της ώστε να τοποθετηθεί επί αυτών. - Φλυαρούσε συνεχώς επί άσχετων με τα επίδικα θεμάτων, και δεν απαντούσε στις ερωτήσεις που της τίθοντο κατά την αντεξέταση. - Ισχυρίστηκε ότι η Αστυνομία αρνείτο να έρθει να εξετάσει το ατύχημα λόγω της διαδήλωσης των «πατατάρηδων», ενώ σε άλλο στάδιο της μαρτυρίας της είχε αναφέρει ότι η Μ.Κ.2 και η ίδια αποχώρησαν από την σκηνή αφού είχαν συμφωνήσει να διευθετηθεί το θέμα μέσω των ασφαλιστικών εταιρειών. - Η Κατηγορούμενη υπερέβαλλε ισχυριζόμενη ότι στον Αστυνομικό Σταθμό αρνούνταν να καλέσουν τον ασφαλιστή, την ειρωνευόντουσαν, της φυσούσαν τσιγάρα στα μούτρα και την βασάνισαν, ενώ η ίδια αντιλήφθηκε ότι υπήρχε τροχιοδρόμηση της μαρτυρίας της. Το πιο πάνω, ανέφερε, κατάλαβε όταν ήρθε ένα χαρτί που, όπως χαρακτηριστικά είπε, έλεγε «Είσαι Ένοχη» αναφερόμενη στο Κατηγορητήριο, το οποίο σαφώς και δεν υποδηλοί ή περιέχει οτιδήποτε τέτοιο. - Ουσιάστικά προέκυψε από την όλη μαρτυρία της ότι η Κατηγορούμενη θεωρεί ότι η ίδια δεν όφειλε να λάβει οποιοδήποτε μέτρο προς αποφυγή του ατυχήματος, αφού η Μ.Κ.2 δεν θα έπρεπε να είχε προχωρήσει ευθεία. Η κα Σοφία Σολωμού έδωσε μίαν πολύ περιορισμένης βαρύτητας μαρτυρία, αφού δεν ήταν μάρτυρας στο ατύχημα, ενώ ούτε και μπορεί να ληφθούν υπ' όψιν οι ισχυρισμοί της ότι, λόγω του ότι είναι μαθηματικός, με το που φτάνει στην σκηνή μπορεί να καταλάβει ακριβώς πως έγινε το ατύχημα. Σημειώνω, περαιτέρω, ότι η μάρτυρας αυτή βρισκόταν εντός της αίθουσας του Δικαστηρίου την ώρα που άλλοι μάρτυρες έδιδαν μαρτυρία για την υπόθεση. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Της πιο πάνω αξιολόγησης δεδομένης, αποτελεί εύρημα μου ότι, την 9.11.2005 και περί ώρα 07.25 η Μ.Κ.2 οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής KKG 056 στην οδό Χρυσάνθου Μυλωνά με Δυτική κατεύθυνση. Την ίδια μέρα και ώρα η Κατηγορούμενη οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής ΕΕΡ 844 σε παρακαμπτήριο χωματόδρομο της προαναφερόμενης οδού. Στην οδό Χρύσανθου Μυλωνά υπήρχαν οδικά έργα και πινακίδα η οποία ανέφερε αυτό με βέλη προς αριστερά σε σχέση με την πορεία της Μ.Κ.2. Όταν η Κατηγορούμενη έφτασε στην συμβολή του παρακαμπτηρίου με την οδό Χρυσάνθου Μυλωνά ελάτωωσε απλά ταχύτητα και εισήλθε στην οδό χωρίς να κάνει ΑΛΤ, λόγω του ότι θεώρησε ότι η Μ.Κ.2 θα έστριβε αριστερά λόγω των έργων. Η Μ.Κ.2 όμως συνέχισε την ευθεία πορεία της και τα δύο οχήματα συγκρούστηκαν. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 αναφέρει τα ακόλουθα: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα επί τίνος οδού μη καταβάλλον την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή μη επιδεικνύων εύλογο μέριμνα για έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδό, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τα € 1708,00 ή εις αμφότερας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 6279, ημερ. 27.3.98 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως (βλ. Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1). Όπως αναφέρεται στην απόφαση αυτή: «Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκο προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί - (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια». (βλ. επίσης Παλαιομυλίτης ν. Τροχαίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 300 Βίττη ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 31, στη σελ. 37. Θεοφάνους ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 160. Derek Knell v. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 51, Ioannis Charalambous v. Police

(1982)1 C.L.R. 134, Portokallides v. Police

(1987)2 C.L.R. 86). Όπως προκύπτει και από την σχετική με το θέμα Νομολογία η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες, και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Νικολαϊδης ν. Οικονομίδης

(1963)2 C.L.R. 78). Οταν η απόφραξη του δρόμου συνδέεται ευθέως με το δυστύχημα και αποτελεί μέρος των γενεσιουργών αιτίων που το προκάλεσαν δικαιολογείται η απόδοση ευθύνης. (Βλ. Ξιπτέρα ν. Κυπριανού

(1997)1(Γ) ΑΑΔ 1696, Κουμή ν. Χίνη, ΠΕ 10237, ημερ. 22.3.00). Στην υπό εξέταση περίπτωση, η Κατηγορούμενη εισήλθε στην οδό Χρυσάνθου Μυλωνα από τον παρακαμπτήριο δρόμο χωρίς να κάνει ΑΛΤ και χωρίς να βεβαιωθεί κατά πόσο αυτό ήταν ασφαλές, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με το αυτοκίνητο της Μ.Κ.2 η οποία και συνέχισε ευθεία πορεία. Παρά το γεγονός ότι και η Μ.Κ.2 φέρει κάποια ευθύνη σε σχέση με το υπ' αναφορά ατύχημα, εν' τούτοις και η Κατηγορούμενη δεν μπορεί να θεωρηθεί άμοιρη ευθύνης. Των πιο πάνω δεδομένων, καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει την υπόθεση της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και η Κατηγορούμενη κρίνεται ένοχη. ........................................... Μαρίνα Παπαδοπούλου Επαρχιακός Δικαστής Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο