Κυπριακή Δημοκρατία ν. Γεώργιου Χ" Λούκα, Αρ. Υποθ.: 3404/07, 26 Μαρτίου, 2008

(1)-

(7)και 23 του περί Κυβερνητικών Υδατικών Έργων Νόμου, Κεφ. 341, όπως αυτός τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος ο Κατηγορούμενος μέχρι σήμερα αμελεί και/ή αρνείται και/ή παραλείπει ν΄ εξοφλήσει δικαιώματα και/ή τέλη που του επιβλήθηκαν ύψους £316.40 πλέον τόκοι και Φ.Π.Α. Η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε ένα μάρτυρα προς υποστήριξη της υπόθεσής της, τον κο Μαρίνο Μιχαήλ, ο οποίος εργάζεται στο Τμήμα Αναπτύξεως και Υδάτων. Σύμφωνα με την μαρτυρία του έχει εξουσία ν΄ εκπροσωπεί τον Διευθυντή του Τμήματος Αναπτύξεως και Υδάτων. Ισχυρίστηκε ότι ο κος Γεώργιος Χ" Λούκας, με αριθμό ταυτότητας 335750, οφείλει στο Τμήμα Υδάτων το ποσό των €540 πλέον τόκο και Φ.Π.Α. Κατέθεσε την κάρτα υπολοίπου του ως Τεκμήριο 1 και τα τιμολόγια που αφορούσαν την παροχή νερού, ως Τεκμήρια 2 -

1. Εξήγησε ότι τα τιμολόγια αφορούν την παροχή νερού, που παραχωρήθηκε το 1988-1989, από το Νότιο Αγωγό στα Κοκκινοχώρια. Επίσης έκαμε αναφορά στην διαδικασία παροχής νερού από τέτοια έργα. Ανέφερε ότι κατατίθεται αίτηση σ΄ ειδικό έντυπο από αυτόν που ζητά παροχή νερού και δίνεται η έγκριση πάνω στο ίδιο έντυπο. Όμως, ισχυρίστηκε ότι το 1988-1989 λόγω του ότι το πρόγραμμα αυτό βρισκόταν στα αρχικά στάδια δεν υπήρχαν έντυπα και όλα γίνονταν προφορικά. Ο ίδιος ενημερώθηκε από τον επιστάτη ότι ο κος Χ" Λούκα, ο Κατηγορούμενος, είχε αποταθεί για την παροχή νερού και είχε εγκριθεί. Ισχυρίστηκε ότι μετά την προφορική έγκριση για την παροχή νερού τοποθετήθηκε υδρομετρητής στο σημείο που θα έπαιρνε νερό ή στο σημείο του αγωγού που θ΄ έπαιρνε νερό. Ο υδρομετρητής έχει συγκεκριμένο αριθμό ο οποίος στην υπό εξέταση περίπτωση καταγράφηκε στα τιμολόγια. Αναγνώρισε ότι στα Τεκμήρια 2-7 ο αριθμός του υδρομετρητή που ήταν καταγραμμένος δεν ήταν ο ίδιος. Τα τιμολόγια, ήταν περαιτέρω η θέση του, ταχυδρομήθηκαν στην διεύθυνση που είχε δώσει ο Κατηγορούμενος στο Φρέναρος και δεν επεστράφηκαν. Ούτε και υπήρξε οποιοδήποτε παράπονο για το θέμα αυτό. Όμως στην συνέχεια παραδέχθηκε ότι ο Κατηγορούμενος πριν ένα χρόνο απεύθυνε παράπονο με γραπτή επιστολή στ΄ οποίο ισχυριζόταν ότι δεν έπαιρνε νερό. Ο ίδιος έκαμε έρευνα μέσω του επιστάτη και ο επιστάτης τον πληροφόρησε ότι έπαιρνε νερό, ο μετρητής είχε τοποθετηθεί στην κοντινότερη περιοχή του κτήματος του έργου απ΄ όπου έπαιρνε νερό στο χωράφι του ο Κατηγορούμενος και του στέλνονταν τα σχετικά τιμολόγια. Κατά την αντεξέταση ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι εργοδοτήθηκε στο Τμήμα Υδάτων το 1980 στον Κλάδο κατασκευών του Τμήματος. Ανέλαβε υπεύθυνος του τομέα των υδρομετρητών το
2. Τον Κατηγορούμενο και τα γεγονότα που αφορούσαν την περίπτωσή του δεν τα γνώριζε. Όμως, έκαμε έρευνα με τον επιστάτη που ήταν υπεύθυνος το 1988-
3. Επίσης βασίστηκε στ΄ αρχεία του έργου που υπήρχαν και αφορούσαν τα χρέη που οφείλονταν. Βασίστηκε, ήταν η θέση του, στα τιμολόγια. Δεν πήγε επί τόπου να δει κατά πόσο υπήρχαν υδρομετρητές στο χωράφι του Κατηγορούμενου. Όλα όσα γνώριζε του τα είχε αναφέρει ο επιστάτης. Επεξήγησε ότι το συγκεκριμένο ποσό προέκυψε από την μείωση της τιμής από 0.8 σεντ το κυβικό σε 0.7 σέντ το κυβικό μετά από απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου έτσι όταν ο οφειλέτης παρουσιαζόταν στο ταμείο πλήρωνε το μειωμένο ποσό. Με την δεδομένη μαρτυρία το Δικαστήριο κάλεσε τον Κατηγορούμενο σ΄ απολογία. Ο Κατηγορούμενος επέλεξε να δώσει ένορκη μαρτυρία. Σ΄ αυτήν ανέφερε τ΄ ακόλουθα. Ότι ονομάζεται Γιώργος Γιάννου Χατζηλούκα και ζει στο Φρέναρος από το
4. Από το 1980 καλλιεργεί το χωράφι του που βρίσκεται μεταξύ των χωριών Φρενάρου και Αυγόρου. Ήταν η θέση του ότι το χωράφι του το ποτίζει με τουρπίνες και ότι ποτέ δεν πήρε νερό από οποιονδήποτε ή οπουδήποτε. Κατά την αντεξέταση ισχυρίστηκε ότι ο ίδιος είχε δανείσει τις σωλήνες του που μεταφέρουν νερό σ΄ ένα συγγενή του Διευθυντή, κάποιο κο Ασσιώτη όμως δεν ξέρει από που έπαιρνε νερό για τις σωλήνες. Επέμενε στην θέση του ότι ο ίδιος δεν ζήτησε νερό και ότι έχει τρεις

(3)διατρήσεις με τις οποίες ποτίζει το χωράφι του. Ήταν περαιτέρω η θέση του ότι ο ίδιος ζήτησε το 1991 όπως του παραχωρηθεί νερό από το Νότιο Αγωγό πλην όμως η αίτησή του απορρίφθηκε γιατί το δίκτυο ήταν βαρυφορτωμένο. Ποτέ του, ήταν ο ισχυρισμός του, δεν πήρε οποιαδήποτε τιμολόγια. Το 2007 που παρέλαβε τα πρώτα τιμολόγια παραπονέθηκε. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας ο συνήγορος του Κατηγορούμενου εισηγήθηκε ότι τα Τεκμήρια 2-7 δεν αναγράφουν το ίδιο όνομα αλλά ούτε και καταγράφουν τον ίδιο αριθμό υδρομετρητή. Ήταν η θέση του ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν έχει αποδείξει την υπόθεσή της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας αφού η μαρτυρία που προσκομίστηκε ήταν από πληροφόρηση που πήρε ο μάρτυρας. Επιπρόσθετα ήταν η θέση του ότι δεν αποδείχθηκε κατά πόσο το συγκεκριμένο χωράφι ανήκει στον Κατηγορούμενο ενώ τα Τεκμήρια 2-7 δεν συνδέθηκαν μ΄ αυτόν. Αντίθετη ήταν η άποψη του κ. Λιβέρα, ο οποίος εισηγήθηκε ότι η επιβολή τελών είναι διοικητική πράξη και σαν τέτοια δεν μπορεί ν΄ αμφισβητηθεί μ΄ οποιοδήποτε άλλο μέσο εκτός από την προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο. Επιπρόσθετα ήταν η θέση του ότι η μαρτυρία που προσκομίστηκε έκαμε αναφορά στην διαδικασία παραχώρησης νερού και στο τρόπο τιμολόγησής του. Κατέληξε ότι τ΄ αδίκημα που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος έχει αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Θα προχωρήσω τώρα στην αξιολόγηση της τεθείσας ενώπιόν μου μαρτυρίας τόσο της προφορικής καθώς και της εγγράφου έχοντας πάντα κατά νου τις θέσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων κατά τις τελικές τους αγορεύσεις. Κατά την διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας παρακολούθησα με προσοχή τόσο τον μάρτυρα της Κατηγορούσας Αρχής καθώς και τον Κατηγορούμενο ενώ έδιναν ένορκη μαρτυρία ενώπιόν μου. Είμαι σε θέση ν΄ αξιολογήσω την μαρτυρία τους με δείκτη, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, τις ευκαιρίες που είχαν να γνωρίζουν ή να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, τη γενική συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, την ακεραιότητά τους και τους λόγους που είχαν να πιστεύουν ή να θυμούνται αυτά για τ΄ οποία κατέθεταν. Έχοντας υπόψη τις αρχές που η νομολογία έχει καθιερώσει και αφορούν την αξιολόγηση της ενώπιον του Δικαστηρίου τεθείσας μαρτυρίας θα προβώ, στην συνέχεια, στην αξιολόγηση της μαρτυρίας. Αρχίζοντας από τον μάρτυρα της Κατηγορούσας Αρχής θα πρέπει ν΄ αναφερθεί ότι ο ίδιος δεν είχε ιδία γνώση των γεγονότων. Η γνώση του προήλθε από πληροφόρηση που είχε από τον επιστάτη, υπεύθυνο το 1988-1989. Ο ίδιος δεν γνώριζε κατά πόσο είχε όντως παρασχεθεί νερό στον Κατηγορούμενο και κατά πόσο πράγματι είχε τοποθετηθεί υδρομετρητής. Η πληροφόρησή του ήταν από τον επιστάτη και τα τιμολόγια - Τεκμήρια 2-7. Όμως ο επιστάτης, που είχε πρωτογενή γνώση των γεγονότων, δεν ήρθε στο Δικαστήριο να δώσει μαρτυρία. Ούτε και τ΄ αρχεία τ΄ οποία επικαλέστηκε ο μάρτυρας αυτός ως την πηγή της πληροφόρησής του δεν παρουσιάστηκαν. Έχει νομολογηθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου ότι τα τιμολόγια από μόνα τους δεν έχουν «αυτοδύναμη αποδεικτική σημασία» αλλά πρέπει να συνεκτιμούνται με την υπόλοιπη μαρτυρία που προσάγεται βλ. Palatino Development Ltd v. Teletronics Com Ltd

(2002)1(B) Α.Α.Δ. 962. Στην απόφαση Μαστρής Λτδ ν. Επιπλώσεις Λάσκο Λτδ

(2006)1(Α) Α.Α.Δ. 728 υιοθετήθηκε το σκεπτικό της απόφασης A.L. Mantorani and Sons Ltd v. Christies Travel and Tourism Ltd

(1999)1 Α.Α.Δ. 156 στην οποία αναφέρθηκε ότι: «Οι λογαριασμοί εμπορευόμενου δεν αποτελούν αφ εαυτών απόδειξη των γεγονότων που καταγράφουν. Τα γεγονότα που απεικονίζουν πρέπει ν΄ αποδειχθούν.» Θα πρέπει να γίνει αναφορά στο γεγονός ότι τα Τεκμήρια 2 και 3 καταγράφουν ως αριθμό υδρομετρητή τον 8462117 ενώ στα Τεκμήρια 4, 5, 6 και 7 καταγράφεται ως αριθμός υδρομετρητή Υ45/104Σ/2627. Δε στα Τεκμήρια 4, 5 και 6 καταγράφεται η λέξη «ιδιωτικός». Ο μάρτυρας δεν μπόρεσε ν΄ εξηγήσει αυτές τις διαφορές. Απλά είπε χωρίς δεύτερη σκέψη ότι ο Κατηγορούμενος είχε δύο υδρομετρητές. Άφησε το Δικαστήριο με την εντύπωση ότι έδωσε μια επιπόλαια απάντηση για να δικαιολογήσει τις διαφορές αυτές χωρίς στην ουσία να γνωρίζει το γιατί. Το ίδιο ίσχυε και για την υπόλοιπή του μαρτυρία. Ήταν πρόχειρη και επιπόλαια. Δεν μπορώ να βασιστώ σ΄ αυτήν για οποιοδήποτε εύρημα. Δεν επεξηγήθηκαν τα τιμολόγια μ΄ οποιονδήποτε τρόπο και με όλες τις διαφορές που διαπιστώθηκαν δεν μπορούν να θεωρηθούν ως ασφαλής βάση για την εξαγωγή οποιονδήποτε συμπερασμάτων. Ο δε Κατηγορούμενος, ο οποίος χαρακτηριζόταν από την γνησιότητα του απλού ανθρώπου, ήταν η θέση του ότι πότιζε με τις δικές του τουρπίνες από την διάτρησή του. Δεν προμηθεύτηκε νερό από αλλού και ούτε παρέλαβε οποιοδήποτε τιμολόγιο. Τον πιστεύω ενόψει και της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής. Ο μάρτυρας της Κατηγορούσας Αρχής ανέφερε ότι στέλνονται τα τιμολόγια όμως τα συγκεκριμένα τιμολόγια δεν φέρουν οποιαδήποτε διεύθυνση και ούτε ανέφερε που αποστέλλονταν. Ούτε και γνώριζε πως ποτιζόταν το χωράφι του Κατηγορούμενου και κατά πόσο σ΄ αυτό υπήρχαν υδρομετρητές. Όφειλε η Κατηγορούσα Αρχή που φέρει το βάρος απόδειξης πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ν΄ αποδείξει ότι όντως στάληκαν τα τιμολόγια και ο Κατηγορούμενος αρνείτο να τα πληρώσει. Με βάση την μαρτυρία όπως την έχω αποδεχθεί και εφόσον η κρίση μου εστιάζεται στην αξιολόγηση της μαρτυρίας καταλήγω ότι ο Κατηγορούμενος δεν διέπραξε τ΄ αδίκημα για τ΄ οποίο κατηγορείται αφού δεν έχει αποδειχθεί ότι όντως ο ίδιος λάμβανε νερό από το Νότιο Αγωγό. Από την στιγμή που δεν αποδείχθηκε το γεγονός αυτό και δεν αποδείχθηκε η αποστολή των τιμολογίων δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει διαπράξει οποιονδήποτε αδίκημα. Συνεπακόλουθα ο Κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται από την Κατηγορία την οποία αντιμετωπίζει. (Υπ.) ........................................ Ε. Γεωργίου - Αντωνίου, Ε.Δ. /ΓΓ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο