Αστυνομικού Διευθυντή Λάρνακος ν. Chanot Dupin Etienne Gilbert Michel, Αρ. Υπόθεσης: 329/08, 8.7.2008

(4)του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου, Ν. 86/

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος ο κατηγορούμενος στις 22.7.07 στο δρόμο Ορόκλινης-Πύλας της επαρχίας Λάρνακος οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμό εγγραφής ZKAE 409 χωρίς να καταβάλλει προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή. Όπως θα φανεί στη συνέχεια η όλη υπόθεση παρότι απλή έχει τη δική της ιδιαιτερότητα. Τούτη συνίσταται στη μαρτυρία που η κατηγορούσα αρχή παρουσίασε προς απόδειξη της κατηγορίας εναντίον του κατηγορουμένου. Εν προκειμένω, παρουσιάστηκαν στο δικαστήριο οι αστυφύλακες 2701 Α. Τσαγγαρίδης (ΜΚ1) και 3501 Α. Κυριάκου (ΜΚ3). Περαιτέρω, εκ μέρους της κατηγορούσας αρχής παρουσιάστηκε και ο Μεραμπής Κουρτσιάδης (ΜΚ2). Όταν ο κατηγορούμενος κλήθηκε σε απολογία, επέλεξε και εν τέλει κατέθεσε, ενόρκως. Σύνοψη των εκατέρωθεν θέσεων αποκαλύπτει τα ακόλουθα. Οι ΜΚ1 και ΜΚ3 στις 22.7.07 μετέβησαν στο δρόμο Ορόκλινης - Πύλας εφόσον πληροφορήθηκαν ότι επεσυνέβη τροχαίο δυστύχημα. Μετά την άφιξη τους στη σκηνή διευθέτησαν την τροχαία κίνηση ενώ ο ΜΚ3 προέβη και σε εξετάσεις αναφορικά με τις πορείες των ενεχόμενων οχημάτων, τις ζημίες τους και την ορατότητα των οδηγών. Ετοίμασε δε και σχέδιο σκηνής το οποίο κατατέθηκε στο δικαστήριο ως τεκμήριο
2. Με την άφιξη τους στη σκηνή του δυστυχήματος διαπίστωσαν ότι τα ενεχόμενα στο δυστύχημα οχήματα ήταν τρία. Τούτα είναι το όχημα με αριθμό εγγραφής ΖΚΑΕ409 (στη συνέχεια το Nissan), το οποίο οδηγείτο από τον κατηγορούμενο στο δρόμο Ορόκλινης - Πύλας με κατεύθυνση από Αγία Νάπα , το όχημα με αριθμό εγγραφής ΚΕΧ499 (στη συνέχεια το Mazda), το οποίο οδηγείτο στον ίδιο δρόμο ως το Nissan στην εξ' αντιθέτου όμως κατεύθυνση και το όχημα με αριθμό εγγραφής KKW254 το οποίο οδηγείτο από το ΜΚ2 στον υπεραστικό δρόμο Πύλας, δρόμος ο οποίος είναι πάροδος του δρόμου Ορόκλινης - Πύλας. Σύμφωνα με το ΜΚ2, προσεγγίζοντας το αλτ του υπεραστικού δρόμου Πύλας με το δρόμο Ορόκλινης - Πύλας είδε εκ δεξιών του στο δρόμο Ορόκλινης - Πύλας να κινείται το Mazda, σε μια απόσταση περί τα 150μ. μακριά. Συν τω χρόνω, εξετάζοντας την εξ αριστερών του κατεύθυνση είδε και το Nissan σε μια απόσταση περί τα 20 με 30 μέτρα μακριά. Το Nissan, δίχως προηγουμένως να σταματήσει οδηγήθηκε προς τη στροφή, δηλαδή προς το δρόμο από τον οποίο εξερχόταν ο ΜΚ2 και έτσι επεσυνέβη η σύγκρουση μεταξύ Nissan και Mazda. Ένεκα της σύγκρουσης το Nissan μετακινήθηκε και κτύπησε στο ακινητοποιημένο στο αλτ όχημα του ΜΚ
3. Τούτη εν ολίγοις είναι η μαρτυρία της κατηγορούσας αρχής. Η ιδιαιτερότητα της υπόθεσης εδράζεται σε ένα και μοναδικό λόγο. Ο οδηγός του οχήματος Mazda, δηλαδή ο οδηγός ενός εκ των ενεχόμενων οχημάτων στην πρώτη σύγκρουση, δεν κλήθηκε και ως εκ τούτου δεν παρουσιάστηκε στο δικαστήριο. Συνεπώς, ελλείπει η δική του εκδοχή αναφορικά με το δυστύχημα. Στον αντίποδα ο κατηγορούμενος κατέθεσε στο δικαστήριο ότι κατά τον επίδικο χρόνο οδηγούσε το όχημά του στο δρόμο Ορόκλινης-Πύλας. Πρόθεση του ήταν να στρίψει δεξιά προς τον υπεραστικό δρόμο Πύλας. Περί τα 10 με 15 μέτρα πριν το στρίψιμο δεξιά εξέτασε την εξ αντιθέτου τροχαία κίνηση και διαπίστωσε ότι ο δρόμος ήταν καθαρός. Όταν πλέον άρχισε να στρίβει δεξιά είδε ένα όχημα στην εξ αντιθέτου κατεύθυνση να οδηγείται με μεγάλη ταχύτητα. Ένεκα τούτου επιτάχυνε για να αποφύγει τη σύγκρουση, δίχως όμως επιτυχία. Αξίζει, πιστεύω, να υπομνήσω εδώ ό,τι αντιλαμβάνομαι πως είναι το επίδικο θέμα. Κατ' ουσίαν δεν εντοπίζω διάσταση των εκατέρωθεν θέσεων. Μοναδικό συνεπώς επίδικο θέμα είναι εάν οι ενέργειες του κατηγορουμένου αποκαλύπτουν αμέλεια. Τίθενται εν προκειμένω τα ακόλουθα ερωτήματα, αντιλήφθηκε ο κατηγορούμενος την παρουσία του Mazda και εάν ναι, πότε. Τέλος, ποια ήταν μεταξύ των δύο οχημάτων απόσταση όταν ο κατηγορούμενος επιχείρησε δεξιά στροφή. Είναι εδώ το κατάλληλο στάδιο να παραθέσω ό,τι εκλαμβάνω ως πραγματική μαρτυρία. Πράττω τούτο προ της αξιολόγησης του μαρτυρικού υλικού εφόσον καταλυτικός είναι ο ρόλος αυτού του είδους της μαρτυρίας κατά την εν λόγω έκφανση της διαδικασίας. Ως έχει νομολογηθεί η πραγματική μαρτυρία αποτελεί το καλύτερο μέτρο κρίσης των προβαλλόμενων θέσεων ένεκα της αδιαμφισβήτητης αλλά και αταλάντευτης υπόστασής της (βλ. Knell ν. Αστυνομίας

(1993)2 ΑΑΔ 51). Πραγματική μαρτυρία αποτελούν και τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του χώρου όπου επεσυνέβη το δυστύχημα. Ο δρόμος Ορόκλινης - Πύλας είναι δύο κατευθύνσεων με μια λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση. Ως η κατεύθυνση του κατηγορουμένου, παρεμβάλλεται από δεξιά πάροδο, δηλαδή τον υπεραστικό δρόμο Πύλας. Συνολικό πλάτος του δρόμου Ορόκλινης - Πύλας είναι εκείνο των 6,80 μέτρων. Περαιτέρω, ως πραγματική μαρτυρία αποδέχομαι και τις ζημίες των ενεχόμενων οχημάτων οι οποίες έχουν ως ακολούθως. Το Nissan έφερε εκτεταμένες ζημίες σε όλο το μπροστινό μέρος, το Mazda έφερε ζημίες σε όλο το μπροστινό μέρος, ενώ το όχημα του ΜΚ2 έφερε ζημίες στο δεξιό μπροστινό φτερό. Τέλος, ως πραγματική μαρτυρία αποδέχομαι και τις τελικές θέσεις των ενεχόμενων στο δυστύχημα οχημάτων, δηλαδή ως τούτες απεικονίζονται στο τεκμήριο 7. Παρακολούθησα τους μάρτυρες κατά τη διάρκεια της ζωντανής ατμόσφαιρας της διαδικασίας και αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία κατά την εξιστόρηση των γεγονότων, στη βάση των εγγενών της μαρτυρίας τους χαρακτηριστικών (πηγή γνώσεων, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, ακεραιότητα και προκατάληψη, ανιδιοτέλεια, αληθοφάνεια-βλ. Phipson on Evidence, 16th edition, σελ. 333). Στην εν λόγω ενέργεια προέβηκα έχοντας επίγνωση ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός εκάστου των μαρτύρων δεν περιορίζεται στην ατομική κρίση του καθενός ξεχωριστά, αλλά επεκτείνεται και στα συμπεράσματα που προκύπτουν από το συσχετισμό, αντιπαραβολή και διερεύνηση της αντικειμενικής υπόστασης των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056). Καθ' όλη τη διάρκεια αυτής της έκφανσης της διαδικασίας είχα κατά νου ότι η αποτίμηση της αξιοπιστίας μάρτυρα είναι έργο διακριτό και εντελώς αποσυναρτημένο από οποιοδήποτε βάρος απόδειξης (βλ. Αγαθοκλέους κ.α. ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 316 και Αθανασίου κ.α. ν. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614). Ότι οι μάρτυρες της κατηγορούσας αρχής είπαν στο δικαστήριο την αλήθεια, δεν έχω καμία αμφιβολία. Για την εν λόγω κατάληξη έρεισμα δίδει όχι μόνο το σύνολο της παρουσίας τους στο δικαστήριο (σταθερή, ακλόνητη και αυθόρμητη), αλλά και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους. Ο ΜΚ1 και ο ΜΚ3 δεν είναι κομιστές γεγονότων που αφορούν αυτόν καθ' εαυτόν το χρόνο της σύγκρουσης. Η μαρτυρία τους αφορά τις παρατηρήσεις τους στη σκηνή του δυστυχήματος μετά τη σύγκρουση. Τόσο το σημείο σύγκρουσης και οι τελικές των οχημάτων θέσεις, όσο και οι ζημίες τούτων, δεν αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση. Ενόψει όλων των πιο πάνω, τους ΜΚ1 και ΜΚ3 τους αποδέχομαι ως ειλικρινείς και τη μαρτυρία τους ως αξιόπιστη. Ας σημειωθεί βεβαίως ότι η αποδοχή της μαρτυρίας του ΜΚ1 ως αξιόπιστης δεν απολήγει και σε αποδοχή των συμπερασμάτων του ως προς τον τρόπο πρόκλησης του δυστυχήματος. Πρόκειται για συμπεράσματα που αφορούν το επίδικο θέμα και ως εκ τούτου εμπίπτουν στην αποκλειστική κρίση του δικαστηρίου και όχι των μαρτύρων, ιδιαίτερα εφόσον προέρχονται από μάρτυρα που δεν βίωσε το επίδικο γεγονός. Θετική όμως εντύπωση απεκόμισα και από το ΜΚ

1. Και αυτός ο μάρτυρας παρουσιάστηκε στο δικαστήριο αυθόρμητος και πρόθυμος να βοηθήσει στην εξακρίβωση των πραγματικών γεγονότων. Βέβαια δεν διαλανθάνει την προσοχή μου ότι η μαρτυρία του ΜΚ2 αναφορικά με την ταχύτητα του Mazda και τις ενέργειες τούτου αμέσως πριν τη σύγκρουση δεν συνάδει με τη μαρτυρία του κατηγορουμένου. Εις αντίθεση των όσων ανέφερε ο κατηγορούμενος, ο ΜΚ2 είπε ότι το Mazda δεν έτρεχε και ότι αμέσως πριν τη σύγκρουση άκουσε φρενάρισμα. Για μεν το φρενάρισμα η πραγματική μαρτυρία δεν αποκαλύπτει σχετικά ίχνη τροχοπέδησης, για δε την ταχύτητα πρόκειται για συμπέρασμα του μάρτυρα το οποίο δεν εδράζεται σε πραγματικά γεγονότα. Ως εκ τούτου, κρίνω πως αυτή η διάσταση μεταξύ ΜΚ2 και κατηγορουμένου δεν αλλοιώνει τη θετική εικόνα των δύο προσώπων. Περαιτέρω, σημειώνω ότι η ανεξαρτησία του ΜΚ2 από οιονδήποτε των άλλων δύο ενεχόμενων στο δυστύχημα οδηγών, δεν αμφισβητήθηκε και δεν πλήγηκε καθ' οιονδήποτε τρόπο. Ως εκ των πιο πάνω, η όλη εμφάνιση του ΜΚ2 στο δικαστήριο, σε συνάρτηση με το περιεχόμενο της μαρτυρίας του, με οδηγούν σε θετική αξιολόγησή του. Αξιόπιστο κρίνω και τον κατηγορούμενο. Ως μάρτυρας παρουσιάστηκε θετικός, χωρίς αντιφάσεις και έτοιμος να απαντήσει σε ότι ερωτήθηκε. Διαπιστώνω περαιτέρω, ότι η μαρτυρία του, πλην των δύο σημείων που υπέδειξα για το ΜΚ2, δεν συγκρούεται με την μαρτυρία της κατηγορούσας αρχής. Αξίζει δε να τονίσω ότι η θέση του, δηλαδή ότι αντιλήφθηκε το Mazda από μια απόσταση περί τα 150 μέτρα μακριά του και αφότου άρχισε να στρίβει δεξιά, δεν συγκρούεται με οιανδήποτε μαρτυρία της κατηγορούσας αρχής, ενώ ως θέση του κατηγορουμένου, παρέμεινε σταθερή και ακλόνητη (βλ. τεκμήριο 2). Ο ΜΚ2 δεν είδε τη σύγκρουση, παρόλα ταύτα, η μαρτυρία του, έστω και εμμέσως, υποστηρίζει αυτή τη πτυχή της μαρτυρίας του κατηγορουμένου. Ο μεν ΜΚ2 τοποθετεί το όχημα Mazda 150 μέτρα μακριά από το αλτ του υπεραστικού δρόμου Πύλας και ενόσω το Nissan ήταν 20 με 30 μέτρα μακριά από το ίδιο σημείο στην αντίθετη κατεύθυνση. Ο δε κατηγορούμενος τοποθετεί το Mazda σε μια απόσταση περί τα 130 με 150 μέτρα μακριά από το στρίψιμο του υπεραστικού δρόμου Πύλας και τούτο ενόσω ο ίδιος έστριβε προς τον ίδιο δρόμο. Προκύπτει λοιπόν ότι οι αποστάσεις που ανέφεραν τόσο ο ΜΚ2 όσο και ο κατηγορούμενος συμπίπτουν. Ένεκα τούτης της ταύτισης αλλά και του αναντίλεκτου της μαρτυρίας του κατηγορουμένου εν σχέση με τη σύγκρουση, τη μαρτυρία του κατηγορουμένου, πλην της αναφοράς του στην ταχύτητα του Mazda, την αποδέχομαι ως ειλικρινή και αξιόπιστη. Ό,τι προκύπτει από την αξιόπιστη και αποδεκτή μαρτυρία είναι πως ο κατηγορούμενος δεν αντιλήφθηκε το Mazda παρά μόνο αφότου ξεκίνησε να στρίβει. Περαιτέρω, προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος, δεν ακινητοποίησε το όχημά του στο δρόμο Ορόκλινης - Πύλας προτού επιχειρήσει στροφή προς τον υπεραστικό δρόμο Πύλας. Αναφορικά με το σημείο όπου ευρισκόταν το Mazda μόλις ο κατηγορούμενος επιχείρησε στροφή δεξιά, προκύπτει ότι ήταν περί τα 130 με 150 μέτρα μακριά από την εν λόγω στροφή. Συνάγεται τούτο τόσο από τη μαρτυρία του κατηγορουμένου όσο και από τη μαρτυρία του ΜΚ
2. Άλλη σχετική μαρτυρία, φέρειπειν ίχνη τροχοπέδησης του Mazda, η οποία να αποδεικνύει το αντίθετο, δεν παρουσιάστηκε στο δικαστήριο. Άγνωστη παρέμεινε και η ταχύτητα του Mazda. Σύμφωνα με την κατηγορούσα αρχή, το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος δεν ακινητοποίησε το όχημά του στον κύριο δρόμο και ότι δεν αντιλήφθηκε το εξ αντιθέτου όχημα προτού επιχειρήσει στροφή δεξιά, συνιστά αμέλεια η οποία οδήγησε σε ανακοπή πορείας του άλλου οχήματος. Πάραυτα απαντώ ότι δεν συμφωνώ με την εν λόγω θέση της κατηγορούσας αρχής. Είναι γεγονός ότι η οδήγηση συναρτάται με τη δέουσα παρατηρητικότητα (βλ. Σιλβέστρου ν. Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 151, 158). Παρόλα ταύτα, δεν συνιστά αμέλεια κάθε περίπτωση όπου οδηγός διαλανθάνει να αντιληφθεί άλλο όχημα ανεξάρτητου της μεταξύ των δύο οχημάτων απόστασης. Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση Αναστασίου ν. Αστυνομίας

(2001)2 ΑΑΔ 126, 128, δεν υπάρχει αμέλεια γενικά και αόριστα (negligence in the air). Στην προκείμενη περίπτωση κατά τον επίδικο χρόνο το όχημα Mazda δεν ήταν σε κοντινή απόσταση ούτως ώστε να επηρεάζεται από τη στροφή του κατηγορουμένου. Ευρισκόταν όπως προανέφερα περί τα 150 μέτρα μακριά. Πέραν όμως της μαρτυρίας του κατηγορουμένου αλλά και του ΜΚ2 και το σημείο σύγκρουσης αποκαλύπτει ότι ο κατηγορούμενος κατά τον επίδικο χρόνο είχε ήδη εισέλθει στον υπεραστικό δρόμο Πύλας διανύοντας σχεδόν όλο το πλάτος της λωρίδας κυκλοφορίας του Mazda. Εις επίμετρον, ας σημειωθεί ότι άγνωστη παρέμεινε και η ταχύτητα του Mazda και κατά πόσο τούτη συνέβαλε καθ' οιονδήποτε τρόπο στη σύγκρουση. Ένεκα των πιο πάνω διαπιστώσεων, της ανυπαρξίας μαρτυρίας από τον οδηγό του Mazda αλλά και της άγνωστης ταχύτητας του Mazda, η ισχυριζόμενη ανακοπή πορείας είναι αδύνατη ως διαπίστωση. Για όλους τους πιο πάνω λόγους δεν διαπιστώνω ότι οι ενέργειες του κατηγορουμένου υπολείπονται εκείνες του μέσου συνετού οδηγού. Ως εκ τούτου, κρίνω ότι η κατηγορούσα αρχή απέτυχε να αποδείξει την κατηγορία εναντίον του κατηγορουμένου πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και συνεπώς ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται της κατηγορίας. (Υπ.) .......... Λ. Α. Παντελή, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο