Α Σ Τ Υ Ν Ο Μ Ι Α ν. Γεώργιου Οικονόμου, Αρ. Υπόθεσης: 10538/07, 29 Οκτωβρίου, 2008

(3)μάρτυρες. Πρώτος, έδωσε μαρτυρία ο Παραπονούμενος , κος Μάριος Φράγκου, (Μ.Κ.1). Κατέθεσε την κατάθεσή του ως Τεκμήριο 1 και υιοθέτησε το περιεχόμενό της. Επίσης αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο ως το άτομο που τον χτύπησε. Στην κατάθεσή του αναφέρει ότι διαμένει μαζί με την ηλικιωμένη μητέρα του στην οδό 25ης Μαρτίου αρ.3, στην Αραδίππου. Στο διπλανό σπίτι στην ίδια οδό και αριθμό διαμένει και η αδελφή του που είναι παντρεμένη με τον Κατηγορούμενο και τα τρεία παιδιά τους. Την συγκεκριμένη μέρα του τηλεφώνησε η αδελφή του, που διαμένει Λευκωσία, ότι η μητέρα του με τον γαμπρό του , Κατηγορούμενο, συζητούσαν έντονα. Ο ίδιος πήγε σπίτι και ζήτησε εξηγήσεις απο τον Κατηγορούμενο, ενώ βρισκόταν ο καθένας στην δική του αυλή η οποία είναι ενιαία αλλά χωρισμένη. Ενώ συζητούσαν ο Κατηγορούμενος μπήκε στην αυλή του και τον χτύπησε με το δεξί του χέρι στο αριστερό μάγουλο. Λόγω του χτυπήματος έπεσε στο έδαφος. Τον σταμάτησε ο υιός του, ο Κώστας, για να μην του ξαναχτυπήσει. Κατά την αντεξέταση ο μάρτυρας παραδέχθηκε ότι για τα ίδια γεγονότα υπάρχει και εναντίον του ποινική υπόθεση. Εξήγησε ότι στο ίδιο τεμάχιο υπάρχουν τρεία σπίτια, το καθένα με την δική του αυλή. Η οικία του Κατηγορούμενου βρίσκεται δίπλα απο την δική του, σε δυό μέτρα απόσταση και δεν υπάρχει οποιοδήποτε διαχωριστικό μεταξύ της κατοικίας του και της δικής του Κατηγορούμενου. Όμως, ο χώρος δεν ήταν κοινός γιατί είχαν οριοθετηθεί τα σύνορα απο το Κτηματολόγιο και υπήρχαν σημάδια. Ισχυρίστηκε ότι την συγκεκριμένη μέρα ο Κατηγορούμενος μπήκε στην αυλή του για να μετακινήσει παλιά υλικά που βρίσκονταν εκεί, για αυτό και ξεκίνησε το επεισόδιο με την μητέρα του. Ερωτηθείς απάντησε ότι δεν είναι ο νόμιμος ιδιοκτήτης της κατοικίας στην οποία διαμένει. Ως λόγο της συζήτησης ανέφερε την άσχημη συμπεριφορά του Κατηγορούμενου προς την μητέρα του, την οποία άσχημη συμπεριφορά ο ίδιος όμως δεν είχε βιώσει. Ήταν η θέση του ότι του τηλεφώνησε η αδελφή του, γιατί η μητέρα του δεν ξέρει να πέρνει τηλέφωνο. Παραδέχθηκε ότι τα τελευταία 10 χρόνια δεν υπάρχει επικοινωνία μεταξύ τους . Όταν έφθασε ο ίδιος στο χώρο είχε έντονη συζήτηση με την αδελφή του για την μητέρα τους. Στην συνέχεια όμως αρνήθηκε ότι προηγήθηκε αυτή η συζήτηση. Υποστήριξε ότι έγινε έντονη συζήτηση με τον Κατηγορούμενο, ο οποίος κρατούσε κουτί μπογιάς και πινέλο και όρμησε προς το μέρος του και του έδωσε μιά γροθιά με το δεξί του χέρι στο αριστερό μάγουλο, ενώ στο αριστερό του κρατούσε το πινέλο και την πογιά. Δεν αμφισβήτησε ότι ο Κατηγορούμενος δεν τον είχε προκαλέσει με οποιοδήποτε τρόπο. Ο επόμενος μάρτυρας ήταν ο Αστ 2644, κος Μολέσκης , (ΜΚ2), ο οποίος αναγνώρισε και κατέθεσε την κατάθεσή του ως Τεκμήριο

1. Στην κατάθεσή του αναφέρει ότι έγιναν δύο καταγγελείες. Μια από τον κο Φράγκου και η άλλη από τον κο Οικονόμου, ότι είχε γίνει επίθεση απο τον ένα στον άλλο και αντίστροφα. Όταν ο ίδιος επισκεύθηκε το χώρο του επισοδείου τόσο η μητέρα του Παραπονούμενου καθώς και οι υπόλοιποι αρνήθηκαν ότι είχαν δεί οτιδήποτε και δεν ήθελαν να δώσουν κατάθεση. Ενώπιον του Δικαστηρίου αναγνώρισε και τους δύο εμπλεκόμενους στο επεισόδιο. Κατέθεσε και την γραπτή κατηγορία ως Τεκμήριο
2. Ο ίδιος όταν είχε επισκευθεί το μέρος διαπίστωσε εκδορές στον λαιμό του Κατηγορούμενου ενώ ο κος Φράγκου φαινόταν χτυπημένος στο πρόσωπο και είχε εκδορές στα χέρια. Κατά την αντεξέταση ισχυρίστηκε ότι αναφορικά με τα χτυπήματα είχε εκφράσει την δική του υποκειμενική άποψη και δεν γνώριζε απο πού είχε προέλθει το κοκκίνησμα στο πρόσωπο του Παραπονούμενου. Παραδέχθηκε ότι τα σπίτια και τον δύο βρίσκονται στην ίδια αυλή. Τελευταίος κατέθεσε ο ιατρός Π. Κουτενιάν, (ΜΚ3), ο οποίος εργάζεται σαν γενικός ιατρός στις Πρώτες Βοήθειες του Νοσοκομείου Λάρνακος. Εξέτασε τον Παραπονούμενο στις 26.3.07 και κατάρτησε το σχετικό πιστοποιητικό τ΄ οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο
3. Εξήγησε ότι εκδορά είναι μία ή περισότερες γραμμές που διασπούν την επιφάνεια του δέρματος. Μπορούν να προκληθούν από πολλές αιτίες όπως απο αντικείμενα και νύχια. Είναι συνήθως κόκκινης χρειάς όταν το τραύμα είναι πρόσφατο, εντός μερικών ωρών. Αν είναι πιό βαθιές εμφανίζονται και μελανιές, μετά την παρέλευση 6-48 ωρών. Επίσης, εξήγησε ότι οι εκχυμώσεις είναι τα "κωστόματα" και οι μελανιές και μπορούν να προκληθούν απο χτύπημα ή πτώση. Ερωτηθείς, δεν μπορούσε να θυμηθεί σε ποιο μέρος του σώματος του Παραπονούμενου ήταν οι εκχυμώσεις. Στον συγκεκριμένο ισχυρίστηκε ότι ήταν διάχυτες οι εκχυμώσεις. Όσο αφορά το απο πού προήλθαν, ήταν η θέση του ότι προήλθαν απο πτώση ή απο χτύπημα σε αντικείμενο. Κατά την αντεξέταση δεν μπορούσε να αποκλείσει το ενδεχόμενο οι εκδορές να προκλήθηκαν απο πτώση. Επίσης, δεν μπορούσε να προσδιορίσει σε ποιό σημείο ήταν οι εκδορές. Αυτό που μπορούσε να πεί με βεβαιότητα ήταν ότι όταν οι εκδορές είναι σε συγκεκριμένο σημείο το καταγράφει στην έκθεση που ετοιμάζει. Όταν είναι διάχυτες δεν το αναφέρει. Ερωτηθείς ανέφερε ότι οι συγκεκριμένες εκδορές θα μπορούσαν να προκληθούν και απο αυτοτραυματισμό. Επανεξετασθείς ανέφερε ότι για να είναι εμφανείς οι εκχυμώσεις τα χτυπήματα πιθανόν να ήταν δυνατά. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας για την Κατηγορούσα Αρχή ο Κατηγορούμενος κλήθηκε σε απολογία και επέλεξε να δώσει ένορκη μαρτυρία. Ενώπιον του Δικαστηρίου ανέφερε ότι ο Παραπονούμενος είναι αδελφός της γυναίκας του. Την συγκεκριμένη μέρα ο ίδιος είχε καθαρίσει το κοινό πέρασμα που υπάρχει για να χύσει μπετόν για ν΄ ομορφήσει ο χώρος λόγω του ότι θα πάντρευε τον υιό του. Στην συνέχεια πήγε στην βεράντα του για να βγάλει τα φωτιστικά για να μπογιατίσει. Τότε, έφθασε στον χώρο ο Παραπονούμενος. Όταν τον ρώτησε κατά πόσο τον είχε πληροφορήσει η αδελφή του ότι θα χυθεί μπετόν εκείνος άρχισε να ουρλιάζει ότι ήθελε πίσω τα ξύλα του. Ο ίδιος επέστρεψε στην βεράντα και άρχισε το μπογιάτισμα. Επειδή ο Παραπονούμενος συνέχισε να φωνάζει ακόμα και όταν πήγε η αδελφή του κοντά του ο ίδιος κρατώντας την μπογιά στο αριστερό χέρι και το βουρτσί στα δεξιά κατευθύνθηκε προς το μέρος τους για να διαπιστώσει γιατί ο Παραπονούμενος έλεγε αισχρά λόγια της αδελφής του. Λόγω του ότι ο Παραπονούμενος τον έπιασε από τον λαιμό, ο ίδιος τον έσπρωξε στο στήθος και τότε έκαμε ένα βήμα πίσω, έπεσε και χύθηκε πάνω του η μπογιά. Στην συνέχεια φωνάζοντας ο Παραπονούμενος απομακρύνθηκε και ο Κατηγορούμενος πήγε στο δικό του σπίτι. Ο ίδιος είχε τηλεφωνήσει της Αστυνομίας για το περιστατικό, η οποία τον παρέπεμψε στο Νοσοκομείο. Αντεξεταζόμενος παραδέχθηκε ότι δεν έχουν οποιεσδήποτε σχέσεις με τον κουνιάδο του και την πεθερά του. Την συγκεκριμένη μέρα ο ίδιος είχε απομακρύνει ένα κομμάτι ξύλο που εμπόδιζε όλο τον κόσμο και κάτι τούβλα που ήταν πεταμένα εκεί από τον καιρό που είχε χαλαστεί το γκαράζ. Ήταν η θέση του ότι πήγε στον κουνιάδο του, όταν αυτός επέστρεψε στο σπίτι, για να του αναφέρει για το μπετόν. Όταν τον άκουσε η αδελφή του που ούρλιαζε βγήκε έξω και πήγε κοντά του. Ο ίδιος επέστρεψε στην εργασία του όμως, στην συνέχεια, φοβούμενος μήπως την χτυπήσει πήγε και αυτός προς το μέρος του και τότε ο Παραπονούμενος του επιτέθηκε σφίγγοντάς τον με τα χέρια του στον λαιμό. Λόγω του ότι κρατούσε την μπογιά και το βουρτσί τον κούντησε με κλειστά τα χέρια του. Παραδέχθηκε ότι τον έσπρωξε γιατί δεν άντεχε το σφίξιμο των χεριών του στο λαιμό του. Όμως, αρνήθηκε ότι του έδωσε μπουνιά και ότι τον χτύπησε με το βουρτσί. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του Κατηγορούμενου ο κος Παπανικολάου εισηγήθηκε ότι υπήρξαν αντιφάσεις στην μαρτυρία του Κατηγορούμενου και παρέπεμψε στις αντιφάσεις που κατά την άποψή του υπήρχαν στην συγκεκριμένη μαρτυρία. Ο κος Σέργης με την σειρά του παρέπεμψε στις αντιφάσεις στην μαρτυρία του Παραπονούμενου και εισηγήθηκε ότι η Κατηγορούσα Αρχή με την μαρτυρία που προσκόμισε δεν έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης που την βαραίνει. Τελειώνοντας, ανέφερε ότι οι μικρές αντιφάσεις στην μαρτυρία του Παραπονούμενου δεν επηρεάζουν το συγκροτημένο της μαρτυρίας του ενώπιον του Δικαστηρίου. Αξιολόγηση - Ευρήματα Θα εξετάσω το σύνολο της μαρτυρίας με ιδιαίτερη προσοχή, έχοντας κατά νου τις θέσεις της Υπεράσπισης. Όπως αποδεικνύεται στην νομολογία, η αξιολόγηση προφορικής μαρτυρίας είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την αξιοπιστία του μάρτυρα και πάνω σε αυτή τη βάση θα την προσεγγίσω βλ. C. & A. Pelekanos Ltd ν. Πελεκάνου

(1999)1 Α.Α.Δ. 1273, 1280-1281. Στην υπόθεση Ομήρου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 506 υποδεικνύεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα και πειστικότητα της και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Είχα την ευκαιρία στα πλαίσια της ζωντανής δίκης να παρακολουθήσω και ν΄ ακούσω τους μάρτυρες κατηγορίας καθώς και τον Κατηγορούμενο ενώ έδιναν ένορκη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους με δείχτη, μεταξύ άλλων, τη ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, την όλη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, την ακεραιότητα, την ειλικρίνεια, την μνήμη τους και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν. Αρχίζοντας από τον Μ.Κ.2, τον Αστ. 2644 κο Μολέσκη ανέφερε τι είδε στην σκηνή του επεισοδίου όταν έφθασε. Όμως, ενώ αρχικά είχε πει ότι ο Παραπονούμενος φαινόταν χτυπημένος στο πρόσωπο στην συνέχεια ισχυρίστηκε ότι ο ίδιος δεν γνώριζε από πού προήλθε το κοκκίνισμα. Δηλαδή, το χτύπημα περιορίστηκε στην συνέχεια σε κοκκίνισμα. Οπόταν, η μαρτυρία του επί του συγκεκριμένου σημείου δεν είναι διαφωτιστική. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να βασιστεί σ΄ αυτήν για ν΄ εξάγει συμπεράσματα. Όσον αφορά τον Παραπονούμενο, κο Φράγκου, Μ.Κ.1, η μαρτυρία του δεν έπεισε το Δικαστήριο γιατί σ΄ αυτήν υπήρχαν υπερβολές και αντιφάσεις. Και εξηγώ: Ενώ είπε ότι η μητέρα του δεν ξέρει να παίρνει τηλέφωνο στην συνέχεια ισχυρίστηκε ότι η μητέρα του πήρε τηλέφωνο την αδελφή του για να τον ειδοποιήσει. Στην συνέχεια είπε ότι όταν έφθασε εκεί, στο σπίτι, συζήτησε με τον Κατηγορούμενο. Στην αντεξέταση ισχυρίστηκε αρχικά ότι είχε έντονη συζήτηση με την αδελφή του για την μητέρα τους, μόλις έφθασε, ενώ στην συνέχεια το αρνήθηκε και αυτό. Επίσης καθόρισε αρχικά ως θέμα συζήτησης την συμπεριφορά του Κατηγορούμενου προς την μητέρα του ενώ στην συνέχεια ανέφερε ως θέμα της συζήτησης την απομάκρυνση δικών του πραγμάτων από την αυλή. Στην κυρίως εξέταση είπε ότι ο Κατηγορούμενος τον χτύπησε αλλά στην αντεξέταση ανέφερε ότι του έδωσε γροθιά κρατώντας ένα κουτί μπογιά και ένα πινέλο στο χέρι του. Παράλληλα, δεν αμφισβήτησε ότι ο Κατηγορούμενος δεν τον είχε προκαλέσει. Όσον αφορά την μαρτυρία του ιατρού Κουτενιάν, Μ.Κ.3, δεν μπορώ να βασιστώ σ΄ αυτήν για ν΄ εξάγω οποιαδήποτε ασφαλή συμπεράσματα και αυτό γιατί δεν μπορούσε καν να θυμηθεί σε ποιο μέρος του σώματος του Παραπονούμενου ήταν οι εκχυμώσεις. Στην συνέχεια σε μια προσπάθειά του να διορθώσει τα πράγματα ισχυρίστηκε ότι ήταν διάχυτες παντού και προκλήθηκαν από πτώση ή από χτύπημα σε αντικείμενο. Η μαρτυρία του έρχεται σ΄ αντίθεση με το εκδοθέν από τον ίδιον πιστοποιητικό, Τεκμήριο 4. Όσον αφορά την μαρτυρία του Κατηγορούμενου, μου φάνηκε πιο ειλικρινής. Δεν αρνήθηκε ότι μετακίνησε κάτι παλιά πράγματα που εμπόδιζαν το πέρασμα και ότι αυτός ήταν ο λόγος που θύμωσε ο Παραπονούμενος και φώναζε. Δεν αρνήθηκε ότι τον έσπρωξε λόγω του ότι ο Παραπονούμενος τον είχε πιάσει από τον λαιμό. Ο ίδιος έκαμε να φύγει και έπεσε. Οι αντιφάσεις στην μαρτυρία των μαρτύρων της Κατηγορούσας Αρχής είναι ουσιαστικής φύσεως και πλήττουν την αξιοπιστία τους βλ. Τούμπας ν. Αστυνομίας

(2004)2 Α.Α.Δ. 430 και Κόκκινος ν. Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 628. Οπόταν την απορρίπτω. Με βάση όλα τα πιο πάνω καταλήγω ότι τα γεγονότα διαδραματίστηκαν ως ακολούθως: Στις 26.3.07 ο Κατηγορούμενος ήθελε να καθαρίσει το κοινό πέρασμα που υπάρχει μεταξύ του σπιτιού του και του σπιτιού που διαμένει ο Παραπονούμενος, λόγω του επικείμενου γάμου του υιού του. Μετά που καθάρισε τον συγκεκριμένο χώρο ο Παραπονούμενος θύμωσε και λόγω των κακών σχέσεων που υπήρχε μεταξύ τους ζήτησε τον λόγο από τον Κατηγορούμενο. Προσπάθησε η σύζυγος του Κατηγορούμενου και αδελφή του Παραπονούμενου στην συνέχεια να ηρεμήσει τον Παραπονούμενο αλλά λόγω του ότι της συμπεριφερόταν άσχημα, ο Κατηγορούμενος, που είχε εγκαταλείψει τον χώρο, επέστρεψε και τότε ήταν που ο Παραπονούμενος θυμωμένος τον άρπαξε από τον λαιμό και ο Κατηγορούμενος τον έσπρωξε για να γλυτώσει. Στην προσπάθειά του να φύγει, ο Παραπονούμενος έπεσε. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Εξετάζοντας την νομική πτυχή της υπόθεσης θα πρέπει να γίνει αναφορά στον ισχυρισμό του Κατηγορούμενου ότι έσπρωξε τον Παραπονούμενο λόγω του ότι τον είχε πιάσει από τον λαιμό. Έχοντας αποδεχθεί την θέση του Κατηγορούμενου ότι ο Παραπονούμενος ήταν αυτός που τον άρπαξε πρώτος από τον λαιμό οδηγούμαι στο συμπέρασμα ότι αυτός που επιτέθηκε ήταν ο Παραπονούμενος και όχι ο Κατηγορούμενος. Οπόταν, εγείρεται το ερώτημα κατά πόσο ήταν αναγκαίο το σπρώξιμο από τον Κατηγορούμενο για να προστατεύσει τον εαυτό του από τον Παραπονούμενο. Σύμφωνα με την νομολογία οι παράμετροι της άσκησης βίας για να μπορεί αυτή να θεωρηθεί ως αυτοάμυνα έχουν διατυπωθεί στην Νικολάου κ.ά ν. Αστυνομία

(2000)2 Α.Α.Δ. 482 από την οποία παραθέτω και τ΄ ακόλουθο απόσπασμα: «Εκ των πραγμάτων, η έννοια της «εύλογα» αναγκαίας βίας μόνο αντικειμενική μπορεί να είναι, αφού ο ίδιος ο όρος «εύλογα» εισηγείται διαμόρφωση αντικειμενικής κρίσης εκ μέρους του Δικαστηρίου ως κριτή των γεγονότων. Επειδή όμως ακριβώς το θέμα αφορά κρίση επί των γεγονότων, και μάλιστα σε συνάρτηση προς το λογικό της αντίδρασης προσώπου ισχυριζόμενου ότι ευρέθη στην ανάγκη να υπερασπίσει τον εαυτό του, το υποκειμενικό στοιχείο της δικής του τοποθέτησης στην εξεταζόμενη κατάσταση πραγμάτων οπωσδήποτε υπεισέρχεται στο θέμα, μαζί με όλα τα άλλα δεδομένα. Όχι όμως ασφαλώς υπό τη μορφή του αν ο ίδιος ο Κατηγορούμενος έκρινε ότι η χρησιμοποιηθείσα βία ήταν εύλογα αναγκαία, αλλά ώστε η δική του λογική αντίληψη των πραγμάτων να ληφθεί υπ΄ όψη, μαζί με όλα τα άλλα στοιχεία, για να αποφασισθεί αν ήταν εύλογα αναγκαία - «.. that which was reasonable in the light of the circumstances as they reasonably appeared to the accused...», όπως το διατύπωσε ο Edmund Davies, L.J. (ως ήτο τότε), στην McInnes,

(1969)Cr. App. R. 551, σελ. 562.» Στην υπό εξέταση υπόθεση είμαι της γνώμης ότι η βία, το σπρώξιμο, την οποία χρησιμοποίησε ο Κατηγορούμενος εναντίον του Παραπονούμενου ήταν δικαιολογημένη και αναγκαία για ν΄ απελευθερωθεί από τα χέρια του Παραπονούμενου. Εν πάση περιπτώσει, τα τραύματα τ΄ οποία έφερε ο Παραπονούμενος, τ΄ οποία ούτε ο ίδιος ο ιατρός δεν γνώριζε σε ποιο μέρος του σώματος του Παραπονούμενου ήταν, δεν συνδέθηκαν μ΄ οποιονδήποτε τρόπο με το σπρώξιμο. Για όλους τους πιο πάνω λόγους ο Κατηγορούμενος δεν μπορεί να κριθεί ένοχος. Δεν μπορεί να κριθεί ένοχος για ακόμα ένα λόγο, για τον γεγονός ότι η αλληλοσυγκρουόμενη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής δεν παρέχει ασφαλές έδαφος για ετυμηγορία ενοχής σε ποινική υπόθεση. Συνεπακόλουθα ο Κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται στην Κατηγορία 2. (Υπ.) ........................................ Ε. Γεωργίου - Αντωνίου, Ε.Δ. /ΓΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο