Δ η μ ο κ ρ α τ ί α ν. Νίκος Νικολάου κ.α., Αρ. Υπόθεσης. 6002/08, 27 Νοεμβρίου 2008

(1)και

(4): κ. Ε. Ευσταθίου Για τον κατηγορούμενο

(2)κ. Σ. Αγγελίδης Για τον κατηγορούμενο

(3)κ. Αντ. Δημητρίου Κατηγορούμενοι παρόντες. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν κατηγορία για συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος κατά παράβαση του άρθρου 371 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.154 και Νόμου 29/77 (1η κατηγορία). Επιπλέον αντιμετωπίζουν κατηγορίες για κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α κατά παράβαση προνοιών του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 (2η κατηγορία), και κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Α με σκοπό την προμήθεια του σε άλλα πρόσωπα (3η κατηγορία). Οι κατηγορούμενοι 1 και 4 αντιμετωπίζουν και κατηγορία για το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες κατά παράβαση προνοιών του περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου του

1. Οι κατηγορούμενοι δεν παραδέχτηκαν ενοχή και η υπόθεση έχει οριστεί για ακρόαση στις 9.2.
2. Στη συνέχεια η ευπαίδευτη εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής υπέβαλε αίτημα όπως οι κατηγορούμενοι 1, 2 και 3 παραμείνουν υπό κράτηση μέχρι την επόμενη δικάσιμο. Επικέντρωσε τα επί του προκειμένου επιχειρήματα της στη θέση ότι, ενόψει της σοβαρότητας των αδικημάτων, της πιθανότητας καταδίκης των κατηγορουμένων και της ποινής που δυνατό να τους επιβληθεί, υπάρχει κίνδυνος, σε περίπτωση που οι κατηγορούμενοι αφεθούν ελεύθεροι, να μην προσέλθουν στο Δικαστήριο κατά την επόμενη δικάσιμο. Υποστήριξε περαιτέρω σχετικά με τον 1ον κατηγορούμενο ότι εάν αφεθεί ελεύθερος υπάρχει η πιθανότητα διάπραξης άλλων αδικημάτων. Προς τούτο αναφέρθηκε σε προηγούμενες καταδίκες του 1ου κατηγορούμενου για ομοειδή και άλλα αδικήματα. Οι συνήγοροι των κατηγορουμένων 1 και 2 δεν έφεραν ένσταση στο αίτημα. Αντίθετα, το πιο πάνω αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής αντιμετώπισε την ένσταση του συνηγόρου του κατηγορούμενου 3 ο οποίος υποστήριξε ουσιαστικά ότι η σοβαρότητα των αδικημάτων που ο κατηγορούμενος 3 αντιμετωπίζει αφ' εαυτής δεν είναι λόγος να στερηθεί της ελευθερίας του αφού για να παραπεμφθεί η υπόθεση στο Κακουργιοδικείο πρόδηλα εξυπακούει ότι η υπόθεση είναι σοβαρή. Εισηγήθηκε ότι το Δικαστήριο πρέπει να κρίνει την υπόθεση σφαιρικά και το κάθε ένα από τα στοιχεία να συνεκτιμάται με τα υπόλοιπα δεδομένα που ισχύουν στη συγκεκριμένη υπόθεση. Υπέδειξε ότι ο κατηγορούμενος 3, ο οποίος είναι λευκού ποινικού μητρώου, είναι ηλικίας 60 ετών, οικογενειάρχης και πατέρας τριών παιδιών ηλικίας 32, 29 και 13 χρονών αντίστοιχα. Διατηρεί επιχείρηση mini-market μέσω της οποίας στηρίζει οικονομικά την οικογένεια του. Επισημαίνοντας ότι δεν δόθηκε από πλευράς της κατηγορούσας αρχής οποιαδήποτε μαρτυρία για κίνδυνο διαφυγής του κατηγορούμενου 3 υποστήριξε ότι οι ρίζες και δεσμοί του με την Κυπριακή Δημοκρατία είναι τέτοιοι που είναι αδύνατο να διαφύγει και πως η παρουσία του στη δίκη μπορεί να εξασφαλιστεί με την επιβολή όρων. Εξετάσαμε το ζήτημα που ηγέρθη έχοντας υπόψη τις θέσεις και εισηγήσεις των συνηγόρων των δύο πλευρών. Το Δικαστήριο εξετάζοντας ένα αίτημα όπως αυτό της Κατηγορούσας Αρχής είναι σημαντικό να καθοδηγείται από την αρχή ότι κάθε κατηγορούμενος τεκμαίρεται ότι είναι αθώος εκτός αν τελικά καταδικαστεί από αρμόδιο δικαστήριο. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Κυριάκου κ.ά.

(2001)2 Α.Α.Δ. 373 αναφέρεται ότι ο κανόνας ότι οι υπόδικοι αφήνονται ελεύθεροι κάμπτεται μόνο εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένοι κίνδυνοι. Ως ζήτημα γενικής αρχής η οποία κατοχυρώνεται και συνταγματικά, ένας υπόδικος δικαιούται να παραμείνει ελεύθερος με εγγύηση στις περιπτώσεις όπου υπάρχει προσδοκία ότι θα προσέλθει στο Δικαστήριο να δικαστεί. Το ενδεχόμενο κράτησης εξετάζεται με αναφορά προς την ύπαρξη οποιουδήποτε από τους εξής κινδύνους: α) τη μη προσέλευση στο δικαστήριο. β) τη διάπραξη στο μεταξύ άλλων αδικημάτων, και γ) τον επηρεασμό μαρτύρων. Η σοβαρότητα του αδικήματος συνιστά ένα από τους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη κατά την πιθανολόγηση της προσέλευσης του κατηγορουμένου στη δίκη του. Οι άλλοι δύο παράγοντες είναι η πιθανότητα καταδίκης του και το ύψος της ποινής που προβάλλει σαν ενδεχόμενη. Τα αδικήματα που αντιμετωπίζουν οι κατηγορούμενοι είναι σοβαρά. Για τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν προβλέπονται πολυετής ποινές φυλάκισης. Για την 3η κατηγορία προβλέπεται ποινή φυλάκισης δια βίου. Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Θεοδωρίδης κ.ά. ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 139 όσο σοβαρότερη είναι η κατηγορία ανάλογα μεγαλύτερο είναι και το κίνητρο του κατηγορούμενου να αποφύγει τη δίκη. Βεβαίως έχουμε υπόψη πως σύμφωνα με τη νομολογία υπάρχουν διαβαθμίσεις στη σοβαρότητα των αδικημάτων ανάλογα με τα συγκεκριμένα γεγονότα της κάθε υπόθεσης (βλ. Ιάκωβος Σάκκος κ.α. ν. Αστυνομίας,

(2003)2 Α.Α.Δ. 366). Παράγοντες που λαμβάνει υπόψη το Δικαστήριο κατά την εξέταση των πιο πάνω είναι, μεταξύ άλλων, εκείνοι που συνδέονται με τον χαρακτήρα του κατηγορουμένου, την κατοικία του, το επάγγελμα του, τα οικονομικά του, τους οικογενειακούς δεσμούς και τους δεσμούς όλων των ειδών με τη χώρα στην οποία διώκεται. (Βλ. Νeumeister v. Austria A8 p.39

(1968)). Στην υπόθεση Θεοχάρους ν. Δημοκρατίας,

(2002)2 Α.Α.Δ. 48 υποδεικνύεται ότι σε καμιά περίπτωση δεν εκτιμάται η πιθανότητα μη προσέλευσης με κατ΄ απομόνωση αναφορά στην σοβαρότητα του αδικήματος, την πιθανότητα καταδίκης και την επιβληθεισομένη ποινή, αυτόματα δηλαδή, χωρίς συνυπολογισμό άλλων σχετικών δεδομένων. Το εγχείρημα συνίσταται όχι απλώς στην αποτίμηση γενικών ενδεχομένων από την κατ' ισχυρισμό διάπραξη αδικήματος ορισμένης σοβαρότητας για το οποίο μπορεί να καταδικαστεί ο κατηγορούμενος αλλά στην αποτίμηση της πιθανότητας να διαφύγει ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος. Έχουμε διεξέλθει το μαρτυρικό υλικό με βάση το οποίο οι Κατηγορούμενοι έχουν παραπεμφθεί ενώπιον μας αποκλειστικά και μόνο για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας. Το Δικαστήριο όταν εξετάζει το θέμα της πιθανότητας καταδίκης μελετά το μαρτυρικό υλικό μόνο. Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Πατατάρης ν. Δημοκρατίας,

(2002)2 Α.Α.Δ. 208) μόνο με την όψη των γεγονότων ασχολείται κανείς σε αυτό το στάδιο. Το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας. Η πιθανότητα καταδίκης, με βάση το πιο πάνω υλικό, είναι ορατή χωρίς βεβαίως να αποκλείουμε και το ότι η διαθέσιμη μαρτυρία δεν αποκλείει κάθε λογική προσδοκία για αθώωση (βλ. Χ"Δημητρίου ν. Δημοκρατίας

(1997)2 Α.Α.Δ. 45). Στην υπό εξέταση υπόθεση οι κατηγορούμενοι 1, 2 και 3 με καταθέσεις τους εμπλέκουν άμεσα τους εαυτούς τους στη διάπραξη των αδικημάτων που τους αποδίδονται δίδοντας μάλιστα λεπτομέρειες για την εμπλοκή και το ρόλο που ο καθένας από αυτούς παρουσιάζεται ότι διαδραμάτισε. Ειδικότερα για τον κατηγορούμενο 3 παρατηρούμε ότι η εμπλοκή του παρουσιάζεται από τον ίδιο τουλάχιστον να ήταν ευκαιριακή και στην εξέλιξη των γεγονότων ωστόσο ο ρόλος του φέρεται να είναι εξ ίσου σημαντικός και καθοριστικός με το ρόλο των υπολοίπων για τη διάπραξη των αδικημάτων. Σε ό,τι αφορά τους κατηγορούμενους 1 και 2 έχοντας ενώπιον μας όλα τα πιο πάνω και λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη τον κανόνα ότι δεν είναι απαραίτητο να συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις για την κράτηση ενός κατηγορουμένου, και χωρίς να παραβλέπουμε ότι το χρονικό διάστημα μέχρι την ημερομηνία της δίκης δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλο, κρίνουμε ότι η διακριτική μας ευχέρεια στη βάση όλων όσων έχουν τεθεί υπόψη μας για αυτούς θα πρέπει να ασκηθεί υπέρ της κράτησης των κατηγορουμένων 1 και 2 μέχρι τη δίκη τους αφού βρίσκουμε ότι η ατομική τους ελευθερία θα πρέπει να υποχωρήσει έναντι του δημοσίου συμφέροντος. Ωστόσο, στην περίπτωση του κατηγορούμενου 3 έχοντας εξετάσει με προσοχή τις προσωπικές, οικογενειακές και επαγγελματικές του περιστάσεις όπως αυτές έχουν εκτεθεί από τον ευπαίδευτο συνήγορο του και αξιολογώντας τις μέσα στα πλαίσια της εξέτασης του κινδύνου μη προσέλευσης του στο Δικαστήριο κατά τη δικάσιμο κρίνουμε ότι οι περιστάσεις αυτές είναι τέτοιες που καθιστούν τον κίνδυνο μη προσέλευσης του στη δίκη μειωμένο σε βαθμό που οριακά έστω να γέρνει η πλάστιγγα υπέρ του να παραμείνει ελεύθερος με όρους. Η Κατηγορούσα Αρχή ως ελέχθη πιο πάνω, ζήτησε την κράτηση του κατηγορούμενου 1 υποστηρίζοντας επιπρόσθετα ότι υπάρχει κίνδυνος, αν αφεθεί ελεύθερος, να διαπράξει άλλα αδικήματα. Στην υπόθεση Χ' Δημητρίου (πιο πάνω) λέχθηκε πως η πρόβλεψη αναφορικά με την ύπαρξη κινδύνου διάπραξης άλλων αδικημάτων είναι δυνατό να στηρίζεται είτε σε στοιχεία που προέρχονται από το ιστορικό του υπόδικου ή της υπόθεσης είτε σε εγγενείς ενδείξεις που χαρακτηρίζουν την ιδιαίτερη υφή της. Ως έχει επανειλημμένα τονιστεί, στο στάδιο αυτό δεν απαιτείται ακριβής μαρτυρία για την πιθανότητα διάπραξης άλλου αδικήματος. Αρκεί να δημιουργείται ισχυρή εντύπωση ότι υπάρχει μια πιθανότητα (βλ. Φενερίδης

(1998)1(Δ) Α.Α.Δ. 2101). Στην προκείμενη περίπτωση δεν αμφισβητείται το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος 1 βαρύνεται με προηγούμενες καταδίκες για ομοειδή και άλλα αδικήματα. Περαιτέρω, ο ευπαίδευτος συνήγορος του σημείωσε όταν δήλωσε πως δεν είχε ένσταση στο αίτημα της κατηγορούσας αρχής ότι ο κατηγορούμενος 1 ήδη τελεί υπό κράτηση στα πλαίσια άλλης υπόθεσης που εκδικάζεται ενώπιον μας. Η υπόθεση αυτή αφορά παρόμοια αδικήματα. Υπό το φως των πιο πάνω συμφωνούμε με την κατηγορούσα αρχή ότι καταδεικνύεται η πιθανότητα διάπραξης άλλων αδικημάτων σε περίπτωση που ο κατηγορούμενος 1 αφεθεί ελεύθερος. Για τους πιο πάνω λόγους οι κατηγορούμενοι 1 και 2 μέχρι τη δίκη θα τελούν υπό κράτηση. Η κατηγορούμενη 4 αφήνεται ελεύθερη να παρουσιαστεί στη δίκη με τους ίδιους όρους που έθεσε το Ανώτατο Δικαστήριο στις 6.11.2008 ενώ ο κατηγορούμενος 3 αφήνεται ελεύθερος με τους κάτωθι όρους: Α) Να καταθέσει το ποσό των €10.000 σε μετρητά ως εγγύηση για την εξασφάλιση της παρουσίας του κατά τη δικάσιμο ημερομηνία. Β) Να υπογράψει εγγύηση €35.000 με ένα αξιόχρεο εγγυητή της ικανοποίησης του Πρωτοκολλητή. Γ) Να παραδώσει το διαβατήριο του και οποιοδήποτε άλλο ταξιδιωτικό έγγραφο κατέχει στην Αστυνομία. Δ) Να εμφανίζεται μια φορά την ημέρα στον Αστυνομικό Σταθμό Δερύνειας. Ε) Το όνομα του να τοποθετηθεί στον κατάλογο των προσώπων των οποίων η έξοδος από την Κύπρο απαγορεύεται (stop-list) Υπ......................................... Σ. Παναγή, Π.Ε.Δ. Υπ........................................ Φ. Ν. Ζωμενής, Α.Ε.Δ. Υπ....................................... Α. Δαυίδ, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο