Αστυνομικού Διευθυντή Πάφου ν. Χριστόφορος Χριστοφόρου κ.α., Aρ. Υπόθεσης: 9646/2007, 27.2.2008

(1973)2 ΑΑΔ 139 και Θεμιστοκλέους ν. Αστυνομίας

(1981)2 ΑΑΔ 2000). Σε περιπτώσεις που ένας κατηγορούμενος παραλείψει να δώσει μαρτυρία ενόρκως ή να καλέσει μάρτυρα για την υπεράσπιση του, το Δικαστήριο εξετάζει αν η μαρτυρία τη Κατηγορούσας Αρχής είναι αξιόπιστη και αν είναι αξιόπιστη προχωρεί να εξετάσει κατά πόσο είναι ικανοποιητική για να αποδείξει την κατηγορία εφόσον αποτελεί νομική αρχή ότι το βάρος απόδειξης σωρευτικής συνύπαρξης όλων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος το έχει η κατηγορούσα αρχή με υψηλότατο επίπεδο απόδειξης, δηλ. πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας όπως έχει αποφασιστεί στην υπόθεση Χαρίτωνος κ.α ν. Δημοκρατίας

(1971)2 C.L.R

1. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΣΑΣ ΑΡΧΗΣ: Κατά την ακροαματική διαδικασία είχα την ευκαιρία και παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες της κατηγορούσας αρχής που κατέθεσαν ενόρκως. Παρακολούθησα τον τρόπο που αυτοί έδιδαν μαρτυρία, τις απαντήσεις τους, την συμπεριφορά και αντίδραση τους στο εδώλιο του μάρτυρα και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους και αξιολόγησα αυτή, με επίγνωση της διάκρισης μεταξύ ευρημάτων αξιοπιστίας και βάρους απόδειξης. Παράγοντες που δύναται να ληφθούν υπόψη, χωρίς να είναι εξαντλητικού χαρακτήρα, τους οποίους και έλαβα υπόψη μου κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, είναι η αμεσότητα των απαντήσεων, η σαφήνεια που αυτές περιείχαν, ο τρόπος με τον οποίο δίδονταν οι απαντήσεις από τους μάρτυρες, οι αντιφάσεις που υπήρξαν στις απαντήσεις τους και τα όσα γνώριζε ο κάθε ένας για τα διαδραματισθέντα κατά τον ουσιώδη χρόνο και περίοδο. Ο Μ.Κ.1, δεν μου δημιούργησε καλή εντύπωση και θεωρώ ενόψει και των αντιφάσεων αλλά και των διαφορετικών θέσεων που αυτός υποστήριξε ενώπιον του δικαστηρίου, ότι δεν είπε στο δικαστήριο όλη την αλήθεια. Ο μάρτυρας αυτός παρουσιαζόταν ιδιαίτερα αμήχανος ενώ κατέθετε ενώπιον μου. Ειδικότερα από την μαρτυρία του Μ.Κ.1 δεν αποδέχομαι την θέση ότι εργοδότης του ήταν ο κατηγορούμενος. Ο μάρτυρας αυτός στην κυρίως εξέταση του, ερωτηθείς ποιος ήταν ο εργοδότης του, υπέδειξε τον κατηγορούμενο, στον οποίο είπε, ότι δούλευε για 15 ημέρες. Υποστήριξε ότι για την εργασία του πληρωνόταν με το μέτρο Λ.Κ.25.-, και ότι τις 25 αυτές λίρες του τις πλήρωνε ο κατηγορούμενος. Στην αντεξέταση, ο μάρτυρας ανάφερε ότι στην οικοδομή που τον βρήκε η αστυνομία να εργάζεται, τον πήρε για να δουλέψει κάποιος Γιούσεφ, ο οποίος ήταν Άραβας και ήταν αυτός που του έλεγε τι να κάνει. Σε αντίθεση με την κυρίως εξέταση του, είπε ότι για την εργασία του τον πλήρωνε ο Γιούσεφ, ο οποίος μετρούσε την δουλειά που έκανε και ότι καμία φορά δεν του έδωσε χρήματα ο κατηγορούμενος, υποστήριξε όμως ότι ο κατηγορούμενος τα χρήματα τα έδινε στον Γιούσεφ και αυτός του τα έδινε, σε ότι αφορά το τελευταίο ο μάρτυρας ανάφερε ότι είναι ο Γιούσεφ που του το είπε. Επίσης ο Μ.Κ.1 συμφώνησε, ότι ερωτήθηκε από τους αστυνομικούς που έδωσε κατάθεση αν εργοδότης του είναι ο Άκης, και ότι αυτός σε τέτοια ερώτηση απάντησε όχι. Καθίσταται εμφανές από τα πιο πάνω ότι η μαρτυρία του Μ.Κ.1, ούτε σαφής ούτε σταθερή ήταν, ειδικά ως προς το θέμα της εργοδότης του από τον κατηγορούμενο, το μέρος της οποία δεν γίνεται αποδεκτό από το Δικαστήριο. Το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας του, γίνεται αποδεκτό αφού αυτό συνάδει και με άλλη αξιόπιστη μαρτυρία της κατηγορούσας αρχής αυτής του Μ.Κ.
2. Σε ότι αφορά την μαρτυρία του Μ.Κ.2 αυτή γίνεται αποδεκτή στο μέγεθος που αφορά τις δικές του ενέργειες και την δική του ανάμιξη στη διερεύνηση της υπόθεσης. Από την μαρτυρία του Μ.Κ.2 δεν μπορεί να γίνει δεκτός ο ισχυρισμός ότι ο Άκης Χριστοφόρου ήταν ο εργολάβος της οικοδομής στην οποία συνέλαβε τον αλλοδαπό, Abdo Abulrakak. Σύμφωνα με το άρθρο 23 του Ν. 32

(1)/2004, εξ' ακοής μαρτυρία σημαίνει δήλωση που έγινε από άλλο από εκείνο που καταθέτει σε πολιτική ή ποινική διαδικασία και η οποία προσάγεται ως μαρτυρία για απόδειξη των όσων αναφέρονται σε αυτή. Τα όσα ο Μ.Κ.2 έχει αναφέρει και τα οποία σχετίζονται με την πληροφόρηση που λήφθηκε από ένα κάτοικο του χωριού που θέλησε να μείνει ανώνυμος, ότι ο εργολάβος της οικοδομής είναι ο Άκης Χριστοφόρου, πρόκειται για εξ΄ακοής μαρτυρία. Αδιαμφισβήτητα η εξ΄ακοής μαρτυρία μετά την τροποποίηση του Κεφ. 9 που επέφερε ο Νόμος 32

(1)/2004, γίνεται αποδεκτή ως μαρτυρία, τίθεται όμως ζήτημα βαρύτητας μιας τέτοιας μαρτυρίας και το δικαστήριο εφαρμόζοντας το άρθρο 27 (όχι όμως περιοριστικά) του πιο πάνω νόμου θα πρέπει κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας της να λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων, από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική της αξία. Το άρθρο 27

(2)ενδεικτικά αναφέρει τις περιστάσεις. Καταλήγω ότι δεν μπορώ να προσδώσω οποιαδήποτε αξία στον ισχυρισμό του Μ.Κ.2, αναφορικά με τα γεγονότα που περικλείει η πληροφόρηση. Στην προκειμένη περίπτωση οι περιστάσεις της υπόθεσης είναι τέτοιες οι οποίες, αποκλείουν την δυνατότητα αποδοχής μιας τέτοιας μαρτυρίας. Ο Μ.Κ.2, ανέφερε στην αντεξέταση του ουσιαστικά ότι δεν ήταν ο ίδιος που έλαβε την πληροφόρηση αλλά ο Λοχίας 3697 Στέλιος Χαραλάμπους, ο οποίος του την μετάφερε, το όνομα του προσώπου που έδωσε την πληροφορία δεν αποκαλύφθηκε ενώπιον του δικαστηρίου, όπως ο μάρτυρας ανάφερε ο πολίτης θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του και ο Λοχίας 3697 δεν κατάθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου. Το γεγονός ότι στις 18.9.2007 στο χωριό Μηλιού, ο Μ.Κ.1, ασχολείτο με το σκάλισμα πέτρας σε ανεγειρόμενη οικοδομή φαίνεται ότι είναι παραδεκτό από την υπεράσπιση, εφόσον αυτό δεν έχει αμφισβητηθεί, η μαρτυρία του Μ.Κ.2, αλλά και του Μ.Κ.1 αναφορικά με τα πιο πάνω παρέμεινε αναντίλεκτη. Εκείνο που αμφισβητείται από την υπεράσπιση είναι ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο αυτός που εργοδοτούσε το πιο πάνω πρόσωπο ήταν ο πρώτος κατηγορούμενος. Σύμφωνα με το άρθρο 14Β

(1)του Νόμου, Κεφ. 105, που δημιουργεί το αδίκημα της πρώτης κατηγορίας, τα συστατικά του στοιχεία, είναι: (α) Η εργοδότηση (β) αλλοδαπού Στην παρούσα υπόθεση ως ποινική υπόθεση τοιαύτη, το βάρος απόδειξης σωρευτικής συνύπαρξης όλων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος το έχει η κατηγορούσα αρχή με υψηλότατο επίπεδο απόδειξης, δηλ. πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας όπως έχει αποφασιστεί στην υπόθεση Χαρίτωνος κ.α ν. Δημοκρατίας

(1971)2 C.L.R 40. Αποτελεί νομική αρχή ότι έργο της κατηγορούσας αρχής είναι να αποδείξει, με αποδεκτή μαρτυρία, την ύπαρξη κάθε συστατικού στοιχείου της κατηγορίας, και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και εάν αυτές είναι (βλ. Λοίζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363, Σωτηριάδης ν. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 482, Γενικός Εισαγγελέας ν. Σπύρος Σπύρου Π.Ε. 7018 και 7093 ημερ. 26.3.20002). Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέα Ευριπίδου, Π.Ε 7102 ημερ. 7.6.2002, επισημάνθηκαν τα εξής: «Οι κατηγορίες θα πρέπει να αποδεικνύονται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και όσα ερωτηματικά και αν η συμπεριφορά του εφεσίβλητου εγείρει, δεν θα ήταν δυνατόν να καταδικαστεί μετά την απόρριψη της μαρτυρίας της κατηγορούσας αρχής». Σε περίπτωση που η κατηγορούσα αρχή πετύχει να αποδείξει τα πιο πάνω συστατικά στοιχεία του αδικήματος, το βάρος μετατίθεται στον κατηγορούμενο να αποδείξει ότι ο αλλοδαπός κατείχε την απαιτούμενη από τον νόμο άδεια εργασίας και τούτο γιατί όπου ένας νόμος προνοεί ότι μια πράξη δημιουργεί ένα ποινικό αδίκημα, εκτός εάν η πράξη εκτελείται από ένα πρόσωπο που έχει ορισμένα προσόντα ή άδεια ή συγκατάθεση μίας ορισμένης αρχής, ένας κατηγορούμενος που βασίζεται σε μία τέτοια εξαίρεση έχει το νομικό βάρος να το αποδείξει και τούτο γιατί οι λεπτομέρειες της υπεράσπισης αποτελούν στοιχεία που βρίσκονται μόνο στην προσωπική γνώση ή κατοχή του κατηγορούμενου. Τέτοια υπεράσπιση δεν προωθήθηκε ενώπιον του δικαστηρίου. Σύμφωνα με τις ερμηνευτικές διατάξεις του Κεφ. 105 αλλοδαπός σημαίνει πρόσωπο το οποίο δεν είναι Κύπριος υπήκοος. Όσον αφορά το ερώτημα αν ο Abdo Abulrakak. που είναι από την Συρία θεωρείται αλλοδαπός η απάντηση είναι θετική, όπως ανέφερε ο Μ.Κ.2 ο ίδιος προέβηκε σε έλεγχο όπου είχε διαπιστώσει το πιο πάνω γεγονός. Το γεγονός αυτό, δηλαδή η ιδιότητα του Μ.Κ.1 ως αλλοδαπού, δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. Συνεπώς ενόψει της πιο πάνω κατάληξης μου ότι ο Abdo Abulrakak είναι αλλοδαπός, το επόμενο ερώτημα που θα πρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσο έχει αποδειχθεί η εργοδότηση του από τον πρώτο κατηγορούμενο στη βάση της προσαχθείσας μαρτυρίας. Ως έννοια η εργοδότηση, εξ΄ορισμού, εμπεριέχει δύο στοιχεία. Εδράζεται στην συμβατική σχέση δύο προσώπων, κατά την οποία, το ένα μέρος, ο εργοδότης αναθέτει στο άλλο μέρος τον εργοδοτούμενο, την εκτέλεση κάποιας εργασίας. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, ότι ο αλλοδαπός, κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν σε μια ανεγειρόμενη οικοδομή και ασχολείται με το σκάλισμα πέτρας (βλέπε μαρτυρία του Μ.Κ.2). Ο χώρος στον ο οποίο πάνω εργαζόταν, δεν έχει συνδεθεί με οποιοδήποτε τρόπο με τον πρώτο κατηγορούμενο, είτε ότι του ανήκε είτε ότι είχε οποιαδήποτε άλλη σχέση με την εν λόγω οικοδομή. Ο πρώτος κατηγορούμενος δεν ήταν παρών όταν ο Μ.Κ.2 διαπίστωσε ότι ο πιο πάνω αλλοδαπός απασχολείτο στην οικοδομή. Η εξ ακοής μαρτυρία που προσκόμισε η Κατηγορούσα Αρχή, αυτή του Μ.Κ.2, δεν έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο, ότι δηλαδή ο πρώτος κατηγορούμενος ήταν ο εργολάβος της οικοδομής. Το μέρος της μαρτυρίας του Μ.Κ.1, όπως πιο πάνω αναφέρω, αναφορικά με το ζήτημα της εργοδότησης του, δεν έγινε αποδεκτό, συνεπακόλουθα μετά τον αποκλεισμό της πιο πάνω μαρτυρίας του Μ.Κ.1, καμία μαρτυρία που να συνδέει τον κατηγορούμενο 1 με το αδίκημα που αντιμετωπίζει δεν υπάρχει ενώπιον του δικαστηρίου. Οπόταν, στην απουσία μαρτυρίας που να αποδεικνύει το στοιχείο της εργοδότησης, που αποτελεί και συστατικό στοιχείο του αδικήματος, καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή, απέτυχε να θεμελιώσει τη σχετική κατηγορία εναντίον του πρώτου κατηγορούμενου. Συνεπακόλουθα ο πρώτος κατηγορούμενος αθωώνεται στην πρώτη κατηγορία. Τα έξοδα εκ. 50 ευρώ να πληρωθούν από την Δημοκρατία. (Υπ.) .............. Κ. Κουνίδου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο