Αστυνομικού Διευθυντή Πάφου ν. Aleksandra Monika Grzelak κ.α., Aρ. Υπόθεσης: 11264/2005, 16.5.2008

(1)(β) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155, ότι δεν έχει αποδειχτεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου και ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να τον απαλλάξει σε αυτό το στάδιο. Συγκεκριμένα o κ. Αλεξάνδρου υποστήριξε ότι με την μαρτυρία που η Κατηγορούσα Αρχή προσκόμισε, δεν έχει αποδείξει τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος και ότι η μαρτυρία της είναι αντιφατική και δη αυτή του Μ.Κ.1, την οποία σχολίασε και επισήμανε σύμφωνα με την θέση του, τις αντιφάσεις που αυτή παρουσιάζει. Εισηγήθηκε ότι η κατηγορούσα αρχή δεν προσκόμισε καμία μαρτυρία αναφορικά με την ιδιότητα του κατηγορούμενου και την σχέση του με την μπυραρία και ότι με την μαρτυρία που προσκόμισε δεν έχει αποδείξει την ιδιότητα του προσώπου που κατ΄ ισχυρισμό εργοδοτείτο από τον κατηγορούμενο. Επίσης ανάφερε ότι έχει διαφανεί ότι η Aleksandra Monika Grzelak είναι Ευρωπαία πολίτης και ως εκ τούτου θα έπρεπε η κατηγορία να βασιστεί στον Νόμο 92

(1)/2003. H συνήγορος της κατηγορούσας αρχής ανάφερε απλά ότι η μαρτυρία βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου για να αποφασίσει επί του θέματος. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ: Είναι θεμελιωμένο ότι μια κατηγορία απορρίπτεται στο στάδιο της συμπλήρωσης της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής αν δεν έχει αποδειχθεί απαραίτητο συστατικό στοιχείο της κατηγορίας ή αν η μαρτυρία για την Κατηγορούσα Αρχή είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο να μπορεί να βασίσει σε αυτή, την καταδίκη του Κατηγορούμενου (βλ. Knell v. Αστυνομίας

(1994)2 ΑΑΔ 51) Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου

(1990)2 ΑΑΔ 133, στις σελίδες 144 και 145 αναφέρονται τα ακόλουθα: Όπως ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» υποδηλώνει η κλήση του κατηγορουμένου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν ως θέμα πρώτης όψεως, δηλαδή, μετά την προκαταρτική θεώρηση της υπόθεσης, δικαιολογείται η κλήση του κατηγορουμένου σε υπεράσπιση. Ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την εις βάθος θεώρηση και τελική όψη της υπόθεσης, δηλαδή την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. To Δικαστήριο δεν προβαίνει κατά κανόνα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής στο ενδιάμεσο στάδιο της δίκης. Άλλωστε τέτοια αξιολόγηση θα οδηγούσε, μεταξύ άλλων, στη δημιουργία προκατάληψης εναντίον του κατηγορούμενου οποτεδήποτε κρινόταν ότι η μαρτυρία της κατηγορούσας αρχής είναι αξιόπιστη. Και εδώ έγκειται η σημασία της Πρακτικής του 1962 του υιοθετήθηκε στην απόφαση της ολομέλειας Azinas and Another v. Police,

(1981)2 C.L.R 9 και κρίθηκε ότι ενσωματώνει τις αρχές που εφαρμόζονται για να διαπιστωθεί αν η Κατηγορούσα Αρχή έχει τεκμηριώσει εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Η πρώτη όψη του πράγματος είναι εκείνη η οποία χαρακτηρίζεται από τα εξωτερικά του γνωρίσματα. Είναι σε αυτή τη έννοια που ο όρος χρησιμοποιείται στην πρακτική του 1962. Η απαλλαγή του κατηγορούμενου δικαιολογείται μόνο όταν, (α) δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσότερων συστατικών στοιχείων του εγκλήματος, και (β) Οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει πάνω σ' αυτή την καταδίκη του κατηγορουμένου. Και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό διότι το μέτρο δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκεκριμένου δικαστηρίου αλλά εκείνες του νοητού λογικού δικαστηρίου. Στην υπόθεση Παναγιώτου κ.α ν. Αστυνομίας

(2000)2 ΑΑΔ 191 στην σελ 196 λέχθηκαν τα εξής: «Το έργο του Δικαστηρίου στο στάδιο της εκ πρώτης όψεως υπόθεσης δεν είναι να προβεί σε λεπτομερή αξιολόγηση της αξιοπιστίας της μαρτυρίας, έργο που ανάγεται στο τελικό στάδιο, όταν όλη η μαρτυρία είναι ενώπιον του. Μόνο όπου η όλη μαρτυρία που εδόθη με τη συμπλήρωση της υπόθεσης του κατηγόρου εμπεριέχει τέτοια θεμελιακή αντίφαση και αναξιοπιστία, αναγόμενη σε εγγενή αντινομία που δεν θα μπορούσε να την αντιπαρέλθει το δικαστήριο επί οποιασδήποτε δυνατής αξιολόγησης της στο σύνολο, δεν υπάρχει υπόθεση για να απαντηθεί» Όπως τονίσθηκε μεταξύ άλλων στις υποθέσεις Σωτηριάδης ν. Δημοκρατίας

(1990)2 ΑΑΔ σελ. 102 και Λοίζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 363: « Η απόδειξη της κατηγορίας και κάθε συστατικού στοιχείου που την συνιστά βαρύνουν εξ΄ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων όσο εύλογες και εάν είναι, κενά αναφορικά με την ύπαρξη πραγματικών γεγονότων που συνιστούν ή αποδεικνύουν το αδίκημα αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη». Χρήσιμη ανάλυση του όρου «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» γίνεται και στην απόφαση της ολομέλειας In Re Kakos

(1985)1 C.L.R 250. Η υπόθεση R. V. Calbraith

(1981)2 All E.R. σελ 124 έχει διευκρινίσει και καθιερώσει το κριτήριο της αντικειμενικής αδυναμίας καταδίκης από την κρινόμενη ανεπάρκεια και αναποτελεσματικότητα της μαρτυρίας σαν θέμα νομικής κρίσης (βλέπε επίσης και Fulcher

(1995)2 Cr. App.R.σελ. 251). Η απόφαση για αθώωση σε αυτό το στάδιο της δίκης πρέπει να έχει αντικειμενικό έρεισμα και να ανατέχει στη βάσανο που θέτει η καθοδήγηση πρακτικής του 1962, όπως έχει αναλυθεί ανωτέρω, δηλαδή ότι κάθε λογικό δικαστήριο θα κατέληγε στο ίδιο συμπέρασμα, ενοψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας. Συμπερασματικά το έργο του Δικαστηρίου σε αυτό το στάδιο περιορίζεται στην αντικειμενική θεώρηση της υπόθεσης και κατ΄επέκταση εάν αντικειμενικά η μαρτυρία που βρίσκεται ενώπιον του δεν στοιχειοθετεί ένα από τα συστατικά το αδικήματος ή εάν είναι τόσο αντινομική που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα βασιζόταν σε αυτή για να καταδικάσει τον κατηγορούμενο δεν θα πρέπει να καλέσει τον κατηγορούμενο σε απολογία. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Έχοντας κατά νου τις πιο πάνω αρχές, θα προχωρήσω να εξετάσω την υπάρχουσα μαρτυρία, αντικειμενικά, χωρίς να υπεισέρχεται στην κρίση μου ο παράγοντας αξιοπιστία, γιατί κάτι τέτοιο θα αντιστρατευόταν τις πιο πάνω αρχές. Ο δεύτερος κατηγορούμενος αντιμετωπίζει την κατηγορία (δεύτερη κατηγορία) της παράνομης εργοδότησης αλλοδαπού κατά παράβαση του άρθρου 14Β του Περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου Κεφ. 105 όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος, ο δεύτερος κατηγορούμενος την 17.11.2005 στην Κ. Πάφο της Επαρχίας Πάφου εργοδοτούσε παράνομα την Aleksandra Monika Grzelak στη μπυραρία του «Merylyn snack bar», χωρίς την άδεια που Διευθυντή του Τμήματος Μετανάστευσης. Η κατηγορούσα αρχή για να αποδείξει την κατηγορία εναντίον του κατηγορούμενου, κάλεσε δύο μάρτυρες κατηγορίας, τον Αστ. 3910 Παναγιώτη Παίση (Μ.Κ.1) και τον Αστ. 2110 Γιώργο Κούρμουζο (Μ.Κ.2) Επίσης από την Κατηγορούσα Αρχή κατατέθηκαν ως τεκμήρια οι γραπτές καταθέσεις των πιο πάνω μαρτύρων, οι οποίες αποτέλεσαν μέρος της κυρίως εξέτασης τους (Τεκμήρια 1 και 2 ) Για σκοπούς εξέτασης της εισήγησης, θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω συνοπτικά την μαρτυρία που η κατηγορούσα αρχή παρουσίασε προς στοιχειοθέτηση της κατηγορίας εναντίον του κατηγορούμενου, με βάση την οποία μαρτυρία το Δικαστήριο θα πρέπει να αποφασίσει κατά πόσο έχει αποδειχτεί εναντίον του κατηγορούμενου εκ πρώτης όψεως υπόθεση, έτσι ώστε αυτός να κληθεί σε απολογία. Σύμφωνα με την γραπτή κατάθεση (Τεκμήριο 1) του Μ.Κ.1, η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασης του, στις 16.11.2005, κατόπιν οδηγιών του υπευθύνου Ο.Π.Ε Λευκωσίας μαζί με τον Αστ. 4595 μετάβηκαν στην Πάφο για ειδικό καθήκον. Είχε δοθεί πληροφορία στο Αρχηγείο Αστυνομίας μέσω της γραμμής του πολίτη ότι στην μπυραρία Merlins που βρίσκεται στην Λεωφόρο Τάφοι των Bασιλέων 116 διεξάγεται πορνεία και εργοδοτούνταν παράνομα αλλοδαπές. Την ίδια ημέρα και μεταξύ των ωρών 22:00 μέχρι 24:00 έθεσε μαζί με τον Αστ. 4595 υπό στενή παρακολούθηση την πιο πάνω μπυραρία. Κατά η ώρα 22:10 πήγε κοντά τους μια αλλοδαπή η οποία τους ρώτησε τι θα πιούν και αυτός της παράγγειλε δύο μινατούρες ουίσκι. Μετά από μερικά λεπτά αυτή τους σέρβιρε τα ποτά και την πλήρωσε το ποσό των Λ.Κ.

1. Την επόμενη ημέρα και ώρα 21:30 έθεσαν μαζί με τον συνάδελφο του Αστ. 4595 εκ νέου υπό παρακολούθηση την ίδια μπυραρία και μετά από λίγα λεπτά η ίδια αλλοδαπή τους προσέγγισε και τους ρώτησε τι θα πιούν, της παράγγειλε και πάλι δύο μινατούρες ουίσκι και την πλήρωσε το ποσό των Λ.Κ.
2. Κατά η ώρα 22:45 μια άλλη αλλοδαπή που εργαζόταν στην πιο πάνω μπυραρία τον συνόδευσε σε διαμερίσματα που βρίσκονται πάνω από την μπυραρία με σκοπό να κάνουν έρωτα έναντι αμοιβής. Η ώρα 23:00 έγινε επιχείρηση από μέλη του Ο.Π.Ε Λευκωσίας για σκοπούς πορνείας. Μετά την λήξη της επιχείρησης και αφού κλήθηκαν στο μέρος άντρες της ΥΑΜ Πάφου, υπέδειξε στον Αστ. 2110 Γ. Κούρμουζο την αλλοδαπή που του σέρβιρε ποτά και από σχετικό έλεγχο που διενήργησε του ανάφερε ότι πρόκειται για την Grzelak Αleksandra Monika κάτοχο ταυτότητας Πολωνίας με αρ. ΑΑ
3. O Αστ. 2110 Γ. Κούρμουζος του ανάφερε ότι η πιο πάνω αλλοδαπή δεν είχε άδεια εργασίας στην εν λόγω μπυραρία. Στην αντεξέταση του μεταξύ άλλων, ανάφερε όταν τελείωσε η επιχείρηση είδε τον κατηγορούμενο να μπαίνει στην μπυραρία και να λέει τι γίνεται στο μαγαζί μου και επίσης έχει ακούσει από άλλο συνάδελφο του ότι η μπυραρία ήταν δική του κατηγορούμενου. Σύμφωνα με την γραπτή κατάθεση (Τεκμήριο 2) του Μ.Κ.2, η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασης του, στις 17.11.2005 και περί ώρα 2330 ενώ ήταν καθήκον ειδοποιήθηκε από άνδρες του ΟΠΕ Λευκωσίας όπως μεταβεί στην μπυραρία Merlin' s snack bar Που βρίσκεται στην Λεωφόρο Τάφοι των Βασιλέων για να διεξάγει διαβατηριακό έλεγχο. Αφού έφτασε στην πιο πάνω μπυραρία ο Αστ. 3910 του υπέδειξε μια αλλοδαπή και του ανάφερε ότι εργαζόταν στην μπυραρία σερβίροντας τον ίδιο και άλλο συνάδελφο του οινοπνευματώδη ποτά. Μετά από διαβατηριακό έλεγχο που έκανε διαπίστωσε ότι επρόκειτο για την Grzelak Αleksandra Monika κάτοχο ταυτότητας της Πολωνίας με αρ. ΑΑ1966384 γεννηθείς την 29.10.
4. Η πιο πάνω αλλοδαπή είναι Ευρωπαία υπήκοος και βρισκόταν στην Κύπρο νόμιμα ως επισκέπτρια και σύμφωνα με την ίδια ήρθε στην Κύπρο πριν ένα μήνα περίπου. Στην συνέχεια με την βοήθεια της Γ/Αστ.147 μετάφερε την πιο πάνω αλλοδαπή στην ΑΔΕ Πάφου όπου το τμήμα μικροαπαραβάσεων ανάλαβε την διερεύνηση της υπόθεσης. Ερωτηθείς στην αντεξέταση του ο Μ.Κ.2 αν έχει στην κατοχή του την ταυτότητα ο μάρτυρας ανέφερε όχι αλλά θυμάται ότι ήταν ταυτότητα της Πολωνίας. Επίσης συμφώνησε ότι δεν γνωρίζει ποιος ήταν ο υπεύθυνος της μπυραρίας εκείνο το βράδυ. Το αδίκημα: Σύμφωνα με το άρθρο 14Β

(1)του Νόμου, Κεφ. 105, που δημιουργεί το αδίκημα της κατηγορίας που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος, τα συστατικά του στοιχεία, είναι: (α) Η εργοδότηση (β) αλλοδαπού Αρχικά θεωρώ ότι στον βαθμό και στο επίπεδο που απαιτείται σε αυτό το στάδιο, έχει αποδειχτεί, ότι η κατά τον ουσιώδη χρόνο, η Grzelak Αleksandra Monika από την Πολωνία εργαζόταν στη μπυραρία με την ονομασία Merlin' s snack bar που βρίσκεται στην Λεωφόρο Τάφοι των Βασιλέων, αφού ήταν αυτή, η οποία έλαβε παραγγελία από τον Μ.Κ.1 και τον σέρβιρε μαζί και τον Αστ. 4595, και παρέλαβε τα χρήματα που της έδωσε ο Μ.Κ.1 για την πληρωμή των ποτών που παράγγειλαν με τον ΑΣΤ. 4595. Αυτό το οποίο επίσης θα πρέπει να απαντηθεί είναι αν η Κατηγορούσα Αρχή με την μαρτυρίας έχει αποδείξει ότι η Grzelak Αleksandra Monika που είναι από την Πολωνία είναι αλλοδαπή εν τη έννοια του Νόμου. Σύμφωνα με την μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής (βλέπε μαρτυρία του Μ.Κ.2), η Grzelak Αleksandra Monika ήταν από Πολωνία και βρισκόταν στην Κύπρο νόμιμα ως επισκέπτρια κατά τον ουσιώδη χρόνο. Επίσης σύμφωνα με την μαρτυρία του Μ.Κ.2, η πιο πάνω ήταν Ευρωπαία πολίτης. Συνεπακόλουθα, από την πιο πάνω μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής προκύπτει ότι η Grzelak leksandra Monika, που είναι από την Πολωνία είναι υπήκοος κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κατ΄ επέκταση με βάση το καθεστώς αυτής κατά τον χρόνο παραμονής της στην Κύπρο δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής ο Περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμος Κεφ. 105, σε ότι αφορά την εργοδότηση της, αλλά ο Περί της Ελεύθερης Διακίνησης και Διαμονής των Υπηκόων Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μελών των Οικογενειών τους Νόμος Ν. 92

(1)/2003, ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή με την προσχώρηση της Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δηλαδή την 1.5.2004 ημερομηνία που επίσης και η Πολωνία προσχώρησε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οπόταν με την μαρτυρία που προσκόμισε η κατηγορούσα αρχή παρατηρείται αδυναμία προς στοιχειοθέτηση του αδικήματος της παράνομης εργοδότησης αλλοδαπού του άρθρου 14Β του Κεφ. 105, Νόμος ο οποίος καλύπτει περιπτώσεις που δεν αφορούν υπηκόους Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το άρθρο 13

(1)του Ν. 92

(1)/2003 προβλέπει τα εξής: 13. -

(1)Ο εργοδότης, ο οποίος απασχολεί υπήκοο κράτους μέλους, ο οποίος δεν είναι κάτοχος προβλεπόμενης από τις διατάξεις του παρόντος Μέρους, άδειας διαμονής είναι ένοχος αδικήματος τιμωρούμενο με χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες λίρες. Ενώ το εδάφιο 2 του πιο πάνω άρθρου αναφέρει τα εξής:

(2)Ο υπήκοος κράτους μέλους, ο οποίος ασκεί μισθωτή δραστηριότητα στη Δημοκρατία χωρίς να κατέχει άδεια διαμονής ή τη δήλωση πρόσληψης του εργοδότη του θεωρούμενη από το Τμήμα Εργασίας, είναι ένοχος αδικήματος τιμωρούμενο με χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες λίρες. Στην προκειμένη περίπτωση παρατηρείται το εξής: Τόσο εναντίον του δεύτερου κατηγορούμενου όσο και εναντίον της πρώτης κατηγορουμένης, η Κατηγορούσα Αρχή, πρόσαψε κατηγορίες με βάση το Κεφ. 105. Σε ότι αφορά την δεύτερη κατηγορούμενη σε μεταγενέστερο χρόνο της καταχώρησης του κατηγορητηρίου, το κατηγορητήριο τροποποιήθηκε και προστέθηκε τρίτη κατηγορία με βάση το άρθρο 13

(2)του Ν. 92

(1)/2003 και η πρώτη κατηγορία εναντίον της δεύτερης κατηγορούμενης απορρίφθηκε. Ενώ σύμφωνα με τα πιο πάνω, η Κατηγορούσα Αρχή, φαίνεται να αντιλήφθηκε την διαφοροποίηση που υπάρχει όταν πρόκειται για υπηκόους Κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην περίπτωση του δεύτερου κατηγορούμενου επέλεξε να προωθήσει μέχρι τέλους κατηγορία με βάση το Κεφ. 105. Συνεπακόλουθα με βάση της πιο πάνω διαπιστώσεις δεν υπάρχει καν υπόθεση να απαντηθεί εναντίον του κατηγορούμενου. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Με το πιο πάνω σκεπτικό στο σύνολο του, κρίνω ότι η εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου του κατηγορούμενου, ότι ο κατηγορούμενος θα πρέπει να απαλλαχτεί σε αυτό το ενδιάμεσο στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας, θα πρέπει να γίνει δεχτή. Ως εκ τούτου ο κατηγορούμενος αθωώνεται στην κατηγορία. Τα έξοδα εκ. 50 ευρώ να πληρωθούν από την Δημοκρατία. (Υπ.) .............. Κ. Κουνίδου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο