Διευθυντή Τμήματος Ιατρικών Υπηρεσιών ν. Avacas YE Limited κ.α., Αρ.Υπόθεσης: 14799/06, 27/11/ 2008

(1)χωρίς να υπάρχει κατάλληλος διαμορφωμένος χώρος ο οποίος να χρησιμοποιείται ως εμφιαλωτήριο,

(2)χωρίς η εσωτερική επιφάνεια των τοίχων του χώρου του εμφυαλωτηρίου να είναι καλυμμένη με πλακάκια πορσελάνης, ή άλλο αδιαπότιστο υλικό με λεία επιφάνεια ώστε να καθαρίζονται εύκολα,

(3)χωρίς να υπάρχει κατάλληλος νιπτήρας στο χώρο του εμφιαλωτηρίου εφοδιασμένος με ζεστό και κρύο νερό και μέσα πλύσεως και στεγνώσεως χεριών,

(4)χωρίς να υπάρχουν κατάλληλες λεκάνες πλυσίματος στο χώρο του εμφυαλωτηρίου εφοδιασμένες με κρύο νερό και ζεστό νερό,

(5)χωρίς η εσωτερική επιφάνεια των τοίχων των αποχωρητηρίων να είναι καλυμμένη με πλακάκια πορσελάνης ή άλλου αδιαπότιστου υλικού με λεία επιφάνεια σε ύψος 1.80 μέτρων τουλάχιστο απο το πάτωμα,

(6)χωρίς στο προθάλαμο των αποχωρητηρίων να υπάρχουν νιπτήρες εφοδιασμένοι με ζεστό και κρύο νερό, μέσα πλύσεως και στεγνώσεως των χεριών,

(7)χωρίς τα ανοίγματα τα οποία επικοινωνούν με το εξωτερικό περιβάλλον να φέρουν κατάλληλο δικτυωτό πλέγμα, έτσι ώστε να παρεμποδίζεται η είσοδος εντόμων ή πουλιών στο υποστατικό και

(8)χωρίς να υπάρχουν κατάλληλοι αποθηκευτικοί χώροι. Για τη συνδρομή δε στη διάπραξη του αδικήματος αυτού και ενώ ήταν διευθυντής της κατηγορούμενης εταιρείας 1, κατηγορείται ο κατηγορούμενος 2. Μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης της κατηγορούσας αρχής, ο ευπαίδευτος συνήγορος των κατηγορούμενων 1 και 2, υπέβαλε δυνάμει του άρθρου 74

(1)(β) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155 όπως τροποποιήθηκε, εισήγηση, ότι από την προσαχθείσα μαρτυρία δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των πελατών του, έτσι ώστε αυτοί να κληθούν σε απολογία. Αντίθετη υπήρξε η θέση της ευπαίδευτης συνήγορου της κατηγορούσας αρχής η οποία εισηγήθηκε ότι αυτοί θα πρέπει να κληθούν σε απολογία. Η απαλλαγή κατηγορούμενου στο στάδιο αυτό, σύμφωνα με τη νομολογία, δικαιολογείται μόνο όταν: (α) δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος και (β) οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει την καταδίκη του κατηγορουμένου σε αυτή. (Βλέπε Δικαστική Πρακτική του 1962 (Practice Note of the Divisional Court of the Queen´s Bench Division of the High Court of England issued in 1962 -

(1962)1 All E.R. 448). H κλήση κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης δικαιολογείται εκ πρώτης όψεως η κλήση του σε υπεράσπιση. Ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Στέφανου Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133). Στο στάδιο που γίνεται η υποβολή το Δικαστήριο κατά κανόνα δεν προβαίνει στην αξιολόγηση της μαρτυρίας της κατηγορούσας αρχής. Και εδώ έγκειται η σημασία της Πρακτικής του 1962, η οποία υιοθετήθηκε στην απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Αzinas and Another v. Police

(1981)2 C.L.R. 9 και κρίθηκε ότι ενσωματώνει τις αρχές που εφαρμόζονται επί του θέματος. Η απόφαση για απαλλαγή και αθώωση στο στάδιο αυτό έχει αντικειμενικό έρεισμα και πρέπει να αντέχει στη βάσανο που θέτει η πρακτική του 1962, δηλαδή, ότι κάθε λογικό Δικαστήριο θα κατέληγε, ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας, στο ίδιο συμπέρασμα. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό αφού το μέτρο δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκεκριμένου Δικαστηρίου δηλαδή, υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας ή σε βάθος θεώρηση της υπόθεσης, αλλά εκείνες ενός νοητού λογικού Δικαστηρίου (βλ. Azinas and another v. Police, (πιο πάνω). Στην υπόθεση The Police v. Kallenos

(1980)1 JSC 145 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «. η νομοθετική διάταξη που περιέχεται στο άρθρο 74

(1)(β) του Κεφ. 155. δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί κατά τρόπο που να αποτελεί απλή αναφορά στα συμπεράσματα που βγαίνουν από τη μαρτυρία, όπως επιφανειακά φαίνεται, αλλά κατά τρόπο που να επεκτείνεται και να απαιτεί μαρτυρία που να θεωρείται αρκετά αξιόπιστη από το Δικαστήριο των γεγονότων, ώστε να είναι δυνατόν να εγείρει τεκμήριο ενοχής. Η έννοια «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» δεν αναφέρεται μόνο στην ποσότητα της μαρτυρίας και στα αντικειμενικά και επιφανειακά συμπεράσματα από αυτήν, αλλά και στην εσωτερική ποιότητα της και επάρκεια της να οδηγήσει σε συμπεράσματα ενοχής. Το Δικαστήριο οφείλει, ακόμα και στο στάδιο τούτο, να οδηγήσει το μυαλό του, αν και μόνο προκαταρκτικά, στο κατά πόσο το Δικαστήριο θα μπορεί να στηριχθεί στη μαρτυρία που έχει παρουσιασθεί. Για παράδειγμα, έχουν οι μάρτυρες γίνει πιστευτοί; Και έτσι και αλλιώς, θα ήταν το Δικαστήριο διατεθειμένο να βασισθεί στη μαρτυρία τους; Εκείνο που το άρθρο 74

(1)(β) διαλαμβάνει είναι ότι στο κλείσιμο της υπόθεσης της κατηγορίας πρέπει να υπάρχει τέτοια αξιόπιστη μαρτυρία μπροστά στο Δικαστήριο, που να είναι αρκετή για να οδηγήσει σε τεκμήριο ενοχής, που αν αφεθεί αμάχητο, θα μπορούσε να οδηγήσει στην καταδίκη του κατηγορουμένου. Με λίγα λόγια, ένας κατηγορούμενος τότε μόνο πρέπει να καλείται σε απολογία, όταν η κατηγορία έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρά στην ουσία της που να καθιστά την καταδίκη του κατηγορουμένου μια πραγματική δυνατότητα, αν δεν δοθεί από τον κατηγορούμενο μια εξήγηση, αλλιώς ο κατηγορούμενος θα καλείται, όχι για να υπερασπίζει τον εαυτό του, αλλά για να διορθώνει τις ατέλειες που υπάρχουν». Με την εισήγηση του, ο ευπαίδευτος συνήγορος των κατηγορουμένων 1 και 2, προέβαλε μεταξύ άλλων, ότι δεν προσκομίσθηκε επαρκής και ικανοποιητική μαρτυρία, ότι η κατηγορούμενη εταιρεία 1 ήταν αυτή που είχε τη διαχείριση του υποστατικού. Το αδίκημα το οποίο αποδίδεται στη κατηγορούμενη 1, για τη συνδρομή στη διάπραξη του οποίου κατηγορείται ο κατηγορούμενος 2, βασίζεται στο Καν. 6

(1)της Κ.Δ.Π. 79/02 και προνοεί τα ακόλουθα׃ "Ο κάτοχος ή/και ο υπεύθυνος κάθε επιχείρησης τροφίμων λαμβάνουν τα δέοντα μέτρα ώστε η παρασκευή, μεταποίηση, παραγωγή, συσκευασία, αποθήκευση, μεταφορά, διανομή, χειρισμός, προσφορά πρός πώληση, και διάθεση τροφίμων να πραγματοποιούνται απο την εν λόγω επιχείρηση κάτω απο υγιεινές συνθήκες". Όπως προκύπτει από το πιο πάνω άρθρο, το πρόσωπο το οποίο έχει την ευθύνη για τήρηση υγιεινών συνθηκών σε μία επιχείρηση, είναι ο κάτοχος και/ή ο υπεύθυνος της, δηλαδή στη συγκεκριμένη περίπτωση και σύμφωνα με τα όσα εκτίθενται στο κατηγορητήριο, η εταιρεία. Το Δικαστήριο λοιπόν για να αποφασίσει το ζήτημα αυτό, θα πρέπει να εξετάσει με προσοχή την προσκομισθείσα εκ μέρους της κατηγορούσας αρχής μαρτυρία, χωρίς βέβαια να την αξιολογήσει, για να διαπιστώσει αν με αυτή καταδεικνύεται ότι η κατηγορούμενη εταιρεία 1, ήταν η κάτοχος ή η υπεύθυνη της επιχείρησης του οινοποιείου. Πρός υποστήριξη της υπόθεσης της κατηγορούσας αρχής, κλήθηκε και κατάθεσε, μία μόνο μάρτυρας κατηγορίας, η Ιουλία Ευριπίδου, υγιεινομικός επιθεωρητής. Η μαρτυρία της όπως έχει δοθεί είναι καταγραμμένη στα πρακτικά, γι' αυτό και δεν θα την επαναλάβω . Θα επισημάνω μόνο κάποια σημεία απο αυτή, τα οποία είναι κατά τη γνώμη μου σημαντικά για κατανόηση της κατάληξης του Δικαστηρίου. Εξετάζοντας τη μαρτυρία που έχει προσκομισθεί για το συγκεκριμένο ζήτημα, προκύπτει ότι η Μ.Κ.1 προέβαλε τον ισχυρισμό ότι στις 31/8/06, ημερομηνία κατά την οποία επισκέφθηκε το χωριό Στατός - Άγιος Φώτιος, επιθεώρησε μεταξύ άλλων υποστατικών και το οινοποιείο του Γιαννάκη Ευσταθίου, δηλαδή του κατηγορούμενου

1. Είπε επίσης ότι όταν ο κατηγορούμενος 2 υπέβαλε αίτηση για έκδοση άδειας οικοδομής, ζητούσε άδεια για οινοποιείο. Ισχυρίσθηκε επίσης ότι υπάρχουν δύο υποστατικά που «ανήκουν» στην εταιρεία και ότι, όπως ο κατηγορούμενος 2 της είχε αναφέρει, το οινοποιείο το διαχειρίζεται η κατηγορούμενη εταιρεία
2. Είπε επίσης ότι κρασί της εταιρείας Άβακας υπήρχε και διατίθετο πρός πώληση σε υπεραγορά. Αυτή είναι σε συντομία η μαρτυρία που έχει προσκομισθεί απο τη κατηγορούσα αρχή για το πρόσωπο που φέρεται να είχε τη διαχείριση του οινοποιείου. Θα πρέπει επίσης να λεχθεί ότι κατά το στάδιο της αντεξέτασης ζητήθηκε και κατατέθηκε απο τη μάρτυρα, πιστοποιητικό εγγραφής (Τεκμ. 3) των ιατρικών υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας, ημερ. 30/11/04 σύμφωνα με το οποίο ο κατηγορούμενος 2 και τα υποστατικά του που βρίσκονται στο Στατό - Άγιος Φώτιος και χρησιμοποιούνται ως οινοποιείο, είχαν εγγραφεί στο μητρώο παρασκευής τροφίμων. Η μαρτυρία που έχει προσκομισθεί απο τη κατηγορούσα αρχή, σε σχέση με το ποιός ήταν ο κάτοχος ή ο υπεύθυνος του οινοποιείου, είναι αντιφατική και διόλου πειστική. Η Μ.Κ.1 και σύμφωνα με τα όσα έχει εκθέσει, δεν φαίνεται η ίδια προσωπικά, να γνώριζε, εάν η εταιρεία ήταν η κάτοχος ή η υπεύθυνη του οινοποιείου. Είπε μόνο, πως, όπως ο ίδιος ο κατηγορούμενος 2 της ανάφερε, τη διαχείριση του οινοποιείου την είχε η εταιρεία. Παρά όμως τον ισχυρισμό της αυτό και αναφερόμενη στην επίσκεψη της στο οινοποιείο, είπε ότι επισκέφθηκε και επιθεώρησε το οινοποιείο του κατηγορούμενου
3. Όπως προκύπτει απο τα πιό πάνω, η μαρτυρία αυτή είναι αντιφατική και συνεπώς θα ήταν ανίσχυρη να αποδείξει ότι η εταιρεία ήταν αυτή που ήταν η κάτοχος ή η υπεύθυνη του οινοποιείου. Ούτε ο ισχυρισμός που η Μ.Κ. 1 προέβαλε ότι τα οινοποιεία «ανήκουν» στην εταιρεία, θα μπορούσε να διαφοροποιήσει τα πιό πάνω. Και αυτό γιατί η μάρτυρας δεν διευκρίνησε τι εννοούσε χρησιμοποιώντας τη λέξη ανήκουν, στην οποία μπορούν να αποδοθούν διάφορες και διαφορετικές έννοιες. Με βάση όλα τα πιο πάνω, κρίνω ότι δεν έχει αποδειχθεί εναντίον της κατηγορούμενης εταιρείας 1 εκ πρώτης όψεως υπόθεση στη 1η κατηγορία. Τούτο συμπαρασύρει και τη τύχη της 2ης κατηγορίας, εναντίον του κατηγορούμενου 2 ο οποίος κατηγορείται για παροχή συνδρομής στη διάπραξη του αδικήματος της 1ης κατηγορίας απο τη κατηγορούμενη εταιρεία
4. Η κλήση των κατηγορούμενων σε απολογία απλώς θα επιβεβαίωνε τα κενά που πιό πάνω επισημαίνονται και δεν θα εξυπηρετούσε καμία αρχή δικαίου. Ενόψει της πιό πάνω κατάληξης μου και επειδή δεν έχει τεθεί απο την υπεράσπιση, δεν θα με απασχολήσει κατά πόσο υπάρχει πολλαπλότητα στην έκθεση των αδικημάτων, καθώς επίσης και το μήκος του χρόνου κατά τον οποίο, αποδίδεται στους κατηγορούμενους η διάπραξη των αδικημάτων. Κατά συνέπεια οι εναντίον τους κατηγορίες απορρίπτονται. Στη 1η κατηγορία, η κατηγορούμενη εταιρεία 1 αθωώνεται. Στη 2η κατηγορία, ο κατηγορούμενος 2 αθωώνεται. (Υπ.)........... Μ. Λάρμου - Παπαδήμα, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο