Επάρχου Πάφου ν. Χαράλαμπου Νικολάου Θεοδώρου, Αρ.Υπόθεσης:1751/06, 23 Δεκεμβρίου 2008

(1)(β) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155 όπως τροποποιήθηκε, εισήγηση, ότι από την προσαχθείσα μαρτυρία δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου. Αντίθετη υπήρξε η θέση του ευπαίδευτου συνήγορου της κατηγορούσας αρχής, ο οποίος εισηγήθηκε ότι ο κατηγορούμενος θα πρέπει να κληθεί σε απολογία. Η απαλλαγή κατηγορούμενου στο στάδιο αυτό, σύμφωνα με τη νομολογία, δικαιολογείται μόνο όταν: (α) δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος και (β) οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει την καταδίκη του κατηγορουμένου σε αυτή. (Βλέπε Δικαστική Πρακτική του 1962 (Practice Note of the Divisional Court of the Queen´s Bench Division of the High Court of England issued in 1962 -

(1962)1 All E.R. 448). H κλήση κατηγορουμένου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης δικαιολογείται εκ πρώτης όψεως η κλήση του σε υπεράσπιση. Ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας (βλέπε Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Στέφανου Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133). Στο στάδιο που γίνεται η υποβολή το Δικαστήριο κατά κανόνα δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής. Και εδώ έγκειται η σημασία της Πρακτικής του 1962, η οποία υιοθετήθηκε στην απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Αzinas and Another v. Police

(1981)2 C.L.R. 9 και κρίθηκε ότι ενσωματώνει τις αρχές που εφαρμόζονται επί του θέματος. Η απόφαση για απαλλαγή και αθώωση στο στάδιο αυτό έχει αντικειμενικό έρεισμα και πρέπει να αντέχει στη βάσανο που θέτει η πρακτική του 1962, δηλαδή, ότι κάθε λογικό Δικαστήριο θα κατέληγε, ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας, στο ίδιο συμπέρασμα. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό αφού το μέτρο δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκεκριμένου Δικαστηρίου δηλαδή, υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας ή σε βάθος θεώρηση της υπόθεσης, αλλά εκείνες ενός νοητού λογικού Δικαστηρίου (βλέπε Azinas and another v. Police, (πιο πάνω). Στην υπόθεση The Police v. Kallenos

(1980)1 JSC 145 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «. η νομοθετική διάταξη που περιέχεται στο άρθρο 74

(1)(β) του Κεφ. 155. δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί κατά τρόπο που να αποτελεί απλή αναφορά στα συμπεράσματα που βγαίνουν από τη μαρτυρία, όπως επιφανειακά φαίνεται, αλλά κατά τρόπο που να επεκτείνεται και να απαιτεί μαρτυρία που να θεωρείται αρκετά αξιόπιστη από το Δικαστήριο των γεγονότων, ώστε να είναι δυνατόν να εγείρει τεκμήριο ενοχής. Η έννοια «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» δεν αναφέρεται μόνο στην ποσότητα της μαρτυρίας και στα αντικειμενικά και επιφανειακά συμπεράσματα από αυτήν, αλλά και στην εσωτερική ποιότητα της και επάρκεια της να οδηγήσει σε συμπεράσματα ενοχής. Το Δικαστήριο οφείλει, ακόμα και στα στάδιο τούτο, να οδηγήσει το μυαλό του, αν και μόνο προκαταρκτικά, στο κατά πόσο το Δικαστήριο θα μπορεί να στηριχθεί στη μαρτυρία που έχει παρουσιασθεί. Για παράδειγμα, έχουν οι μάρτυρες γίνει πιστευτοί; Και έτσι και αλλιώς, θα ήταν το Δικαστήριο διατεθειμένο να βασισθεί στη μαρτυρία τους; Εκείνο που το άρθρο 74

(1)(β) διαλαμβάνει είναι ότι στο κλείσιμο της υπόθεσης της κατηγορίας πρέπει να υπάρχει τέτοια αξιόπιστη μαρτυρία μπροστά στο Δικαστήριο, που να είναι αρκετή για να οδηγήσει σε τεκμήριο ενοχής, που αν αφεθεί αμάχητο, θα μπορούσε να οδηγήσει στην καταδίκη του κατηγορουμένου. Με λίγα λόγια, ένας κατηγορούμενος τότε μόνο πρέπει να καλείται σε απολογία, όταν η κατηγορία έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρά στην ουσία της που να καθιστά την καταδίκη του κατηγορουμένου μια πραγματική δυνατότητα, αν δεν δοθεί από τον κατηγορούμενο μια εξήγηση, αλλιώς ο κατηγορούμενος θα καλείται, όχι για να υπερασπίζει τον εαυτό του, αλλά για να διορθώνει τις ατέλειες που υπάρχουν στην μαρτυρία που δόθηκε από την κατηγορία». Προέβαλε ο κ. Κορακίδης, διάφορους λόγους για τους οποίους, θα πρέπει σύμφωνα με την εισήγηση του, ο πελάτης του να μην κληθεί σε απολογία. Υποστήριξε μεταξύ άλλων, ότι η υπόθεση θα έπρεπε να είχε καταχωρηθεί εντός 6 μηνών, απο την ημερομηνία διάπραξης του αδικήματος, κάτι που δεν έγινε και για το λόγο αυτό, η υπόθεση θα πρέπει να απορριφθεί. Δεν θα συμφωνήσω με την εισήγηση αυτή του κ. Κορακίδη. Και αυτό γιατί, για το συγκεκριμένο αδίκημα, η προβλεπόμενη απο το νόμο ποινή, είναι σύμφωνα με το άρθρο 5 του Περί Δημοσίων Οδών Νόμου, Κεφ.83, φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τους τρείς μήνες ή πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις Λ.Κ. 150.00 ή και τις δύο αυτές ποινές. Ενώ σύμφωνα με το άρθρο 88 του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155 η καταχώρηση κατηγορητηρίου εντός 6 μηνών απο τη διάπραξη του αδικήματος, επιβάλλεται σε εκείνες τις περιπτώσεις, όπου η ποινή για το συγκεκριμένο ποινικό αδίκημα, δεν υπερβαίνει φυλάκιση τριών μηνών ή πρόστιμο Λ.Κ.125.00 ή και τις δύο αυτές ποινές. Θεωρώ λοιπόν ότι απο τη στιγμή που το προβλεπόμενο πρόστιμο ξεπερνά τις Λ.Κ. 125.00, η περίπτωση ξεφεύγει απο τις πρόνοιες του άρθρου 88 και γι' αυτό δεν υπήρχε υποχρέωση καταχώρησης της υπόθεσης εντός 6 μηνών απο τη διάπραξη του αδικήματος. Εισηγήθηκε επίσης ο κ. Κορακίδης, ότι η κατηγορούσα αρχή δεν προσκόμισε θετική και ικανοποιητική μαρτυρία ότι ο κατηγορούμενος ήταν όντως το πρόσωπο που κατασκεύασε το πλακόστρωτο. Εξετάζοντας το ζήτημα, χωρίς βέβαια στο στάδιο αυτό να προβαίνω σε αξιολόγηση της προσκομισθείσας μαρτυρίας, κρίνω ότι για το στάδιο αυτό, η μαρτυρία που έχει προσκομισθεί είναι ικανοποιητική και αρκετή, για να κληθεί ο κατηγορούμενος σε απολογία. Ήγειρε τέλος ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου, το επιχείρημα ότι έχει παραβιασθεί το δικαίωμα του πελάτη του για εκδίκαση της υπόθεσης μέσα σε εύλογο χρόνο, δικαίωμα που κατοχυρώνεται απο το άρθρο 30

(2)του Συντάγματος και διασφαλίζεται επίσης απο το άρθρο 6 της Ευρωπαικής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών. Με έχει απασχολήσει κατά πόσο το στάδιο στο οποίο έχει προβληθεί, είναι κατάλληλο πρός εξέταση του ζητήματος. Παρά το ότι αυτό είναι θέμα που άπτεται θεμελιώδους δικαιώματος του κατηγορούμενου, του δικαιώματος του για διάγνωση της ποινικής του ευθύνης μέσα σε εύλογο χρόνο, θεωρώ ότι το στάδιο δεν είναι κατάλληλο πρός εξέταση του ζητήματος. Και αυτό γιατί η δίκη έχει ήδη ξεκινήσει, η ακροαματική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και δεν θα ήταν ορθό μεσούσης της ακροαματικής αυτής διαδικασίας, να διακοπεί η δίκη για να εξετασθεί το ζήτημα, το οποίο μπορεί να εξετασθεί και όταν η ακροαματική διαδικασία ολοκληρωθεί. Με βάση όλα τα πιο πάνω κρίνεται ότι ο κατηγορούμενος θα πρέπει να κληθεί και καλείται σε απολογία. (Υπ.).......................................... Μ. Λάρμου Παπαδήμα, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής (Επεξηγούνται σε αυτόν τα δικαιώματα του) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο