Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Γιάννος Μαρκίδης κ.α., Ποιν. Αρ.: 255/2007, 29 Σεπτεμβρίου 2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2009:B6 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Χ. Χαραλάμπους, Ε.Δ. Ποιν. Αρ.: 255/2007 Μεταξύ: Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας Και
- Γιάννος Μαρκίδης
- Γιάννος Καμηλάρης
- Λοίζος Μουσιής Κατηγορούμενοι ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29 Σεπτεμβρίου 2009 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Κατηγορούσα Αρχή: κα Χατζηκωνσταντή Για Κατηγορούμενους 1 και 3: κ. Πεκρής. Κατηγορούμενοι 1 και 3 παρόντες. Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η (Δίκη Εντός Δίκης αρ. 1) Όταν ο Μ.Κ.2, Αστ. 2447 Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης, επιχείρησε να παρουσιάσει στο Δικαστήριο την κατάθεση που έλαβε από τον Κατηγορούμενο 1 ηγέρθηκε ένσταση εκ μέρους του επί τω ότι η κατάθεση ήταν αποτέλεσμα απειλών και τεχνασμάτων από πλευράς της Αστυνομίας. Δεδομένου ότι η κατάθεση περιείχε ενοχοποιητικές δηλώσεις για τον κατηγορούμενο 1 διατάχθηκε δίκη εντός δίκης για να εξεταστεί η θεληματικότητα της κατάθεσης αυτής. Εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής κατέθεσε ο Αστ. 2447 Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης, ενώ για τον κατηγορούμενο 1 κατέθεσε ενόρκως ο ίδιος. Ο Αστ. 2447 ανέφερε μεταξύ άλλων ότι η μόνη ανάμειξη που είχεν ο ίδιος στην υπόθεση ήταν η λήψη της επίδικης κατάθεσης στις 16.12.05 μεταξύ των ωρών 18.15 έως 18.35 μ.μ. στο γραφείο του που ευρίσκετο στο Τμήμα Διαρρήξεων του ΤΑΕ Λευκωσίας. Εναντίον του Κατηγορούμενου 1 εκκρεμούσε ένταλμα σύλληψης από τις προηγούμενες μέρες και είχε εκτελεστεί στις 16.15 μμ της ίδιας ημέρας από τον Υπαστυνόμο Χαράλαμπο Νικολάου. Σύμφωνα με το μάρτυρα η μόνη επαφή που είχε ο ίδιος με τον Κατηγορούμενο 1 ήταν την ώρα της κατάθεσης. Ο Κατηγορούμενος 1 εξέφρασε την επιθυμία να πει τι έγινε, τον ρώτησε αν ήθελε να γράψει ο ίδιος την κατάθεση του και όταν εκείνος είπε πως προτιμά να την γράψει κάποιος άλλος, ο μάρτυρας προχώρησε στην καταγραφή της με βάση τα όσα του έλεγε ο Κατηγορούμενος
- Στο τέλος του την ανάγνωσε και του την έδωσε να τη διαβάσει και μόνος του σε περίπτωση που ήθελε να προβεί σε οποιεσδήποτε αλλαγές. Μάλιστα του υπαγόρευσε και έγραψε ο ίδιος ο Κατηγορούμενος 1 το λεκτικό στο τέλος της, ότι δεν ήθελε να προβεί σε αλλαγή. Ο μάρτυρας αρνήθηκε ότι εισήλθαν οποιοιδήποτε άλλοι αστυνομικοί στο γραφείο του την ώρα που λαμβάνετο η κατάθεση. Δέχθηκε όμως πως στους διπλανούς χώρους υπήρχαν άλλοι συναδέλφοι του, σε άλλα γραφεία. Είπε πως δεν περιήλθε στην αντίληψη του να απειλήθηκε ο Κατηγορούμενος 1 πριν την κατάθεση του με απειλές που είχαν ως περιεχόμενο ότι αν δεν παραδεκτεί θα παραμείνει υπό κράτηση και άλλες μέρες. Αρνήθηκε πάντως επίμονα πως ο Κατηγορούμενος 1 ευρίσκετο στο Σταθμό από την προηγούμενη μέρα λέγοντας πως είναι αδύνατο αφού το ένταλμα σύλληψης είχε εκτελεστεί την ίδια μέρα με την κατάθεση. Δεν γνώριζε να πει αν ο Κατηγορούμενος 1 κλήθηκε να παρουσιαστεί ή παρουσιάστηκε μόνος του στο Σταθμό. Ο ίδιος ο Κατηγορούμενος 1 ενόρκως ανέφερε πως του είχαν τηλεφωνήσει από την προηγούμενη μέρα, δηλ. στις 15.12.05 και λέγοντας του ότι υπάρχει ένταλμα σύλληψης εναντίον του του ζήτησαν να πάει στο Σταθμό. Όταν πήγε τον έβαλαν σε ένα γραφείο με κάποιον αστυνομικό ονόματι "Πάμπος" όπως του είχε συστηθεί. Ο Κατηγορούμενος του έλεγε πως την ημέρα του αδικήματος ήταν στο Ζύγι με τους γονείς του και εκείνος του έλεγε πως δεν μπορούν να μαρτυρήσουν οι γονείς γιατί είναι συγγενικά άτομα. Όταν μετά από πολλές ώρες του ζήτησε ένα ποτήρι νερό αυτός ο "Πάμπος" του το αρνήθηκε λέγοντας του πως δεν ήταν καφενείο. Αυτός και άλλοι αστυνομικοί του έλεγαν συνεχώς "παραδέκτου για να φύεις", ο Κατηγορούμενος 1 απαντούσε πως δεν είχε κάνει ο,τιδήποτε και οι αστυνομικοί επέμειναν συνέχεια. Ο "Πάμπος" είναι αυτός που του είπε ότι είναι υπό σύλληψη. Ανέφερε επίσης πως το βράδι το πέρασε στο Σταθμό καθισμένος πάνω σε μια καρέκλα και ότι του αρνήθηκαν επικοινωνία με τους γονείς του. Την επόμενη μέρα, περί τις 11 π.μ. ήλθε στο Σταθμό για να τον αναγνωρίσει η Μ.Κ.1, επιμελήτρια στο Γυμνάσιο. Πριν την κατάθεση του διάφοροι αστυνομικοί άρχισαν πάλι να του φωνάζουν ότι πρέπει να παραδεκτεί ενώ ο Πάμπος του έδωσε και δύο χαστούκια. Συνέχισαν δε να τον απειλούν ότι αν δεν παραδεκτεί θα έμενε και άλλες μέρες υπό κράτηση. Όλα αυτά συν το ότι παρέμεινε μια νύχτα στο Σταθμό χωρίς φαΐ και νερό τον έκαναν να μην αντέξει και να υπογράψει την κατάθεση που έδωσε φοβούμενος για αυτά που τον απειλούσαν. Κατά την αντεξέταση του δεν αρνήθηκε ότι την ώρα λήψης της κατάθεσης ήταν μόνος του με τον Αστ.
- Η θέση του ήταν πως πριν απ' αυτόν όμως υπήρχαν και άλλοι αστυνομικοί. Δέχθηκε ότι υπέγραψε την κατάθεση αλλά επέμεινε πως την τελευταία βεβαίωση ότι τη διάβασε κ.λ.π δεν την έγραψε ο ίδιος. Νομική πτυχή Αποτελεί θεμελιώδη αρχή πως σε περίπτωση ένστασης στην παρουσίαση κατάθεσης κατηγορουμένου για να επιτραπεί θα πρέπει η Κατηγορούσα Αρχή να αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι η κατάθεση ήταν θεληματική υπό την έννοια ότι αυτή δεν προέκυψε ως αποτέλεσμα συμπεριφοράς προσώπου ασκούντος εξουσία εν σχέσει με την ανάκριση ή τη δίωξη, η οποία είτε να έχει προκαλέσει στον κατηγορούμενο φόβο για δυσμενείς επιπτώσεις ή ελπίδα για αποκόμιση πλεονεκτήματος, είτε να συνιστά καταπίεση, δηλαδή μεταχείριση η οποία έτεινε να υπονομεύσει και στην πραγματικότητα υπονόμευσε την ελεύθερη θέληση του κατηγορούμενου (βλ. Psaras & Another V. Republic
(1987)2 C.L.R. 132). Από την υπόθ. Fournides V. The Republic
(1986)2 C.L.R. 73 συνάγεται ότι το Δικαστήριο που καλείται να αποφασίσει τη δεκτότητα μιας κατάθεσης πρέπει να υιοθετεί μια ευρεία θεώρηση των γεγονότων που περιβάλλουν τη λήψη της και δεν πρέπει να διστάζει να απορρίψει κάποια κατάθεση εάν αυτή έχει ληφθεί υπό ύποπτες συνθήκες. Οι νομολογημένες αρχές αντανακλούν τη δέσμευση των δικαστηρίων για προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την επικράτηση του κράτους δικαίου. Η διαχρονική βασική αρχή είναι πως η θεληματικότητα είναι το κριτήριο της δεκτότητας, όπως έχει επιβεβαιωθεί στην υπ. Azinas V. Republic
(1981)2 C.L.R. 910. Στην υπόθ. Κωνσταντίνου V. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ.260 ανακριτική κατάθεση κατηγορούμενου δεν έγινε δεκτή επειδή δεν μπορούσε να αποκλειστεί ότι οι συνθήκες υπό τις οποίες δόθηκε δεν μείωσαν τη θέληση του κατηγορούμενου έτσι ώστε να ανοίξει το στόμα του ενώ υπό διαφορετικές συνθήκες θα παρέμενε σιωπηλός. Είναι σημαντικό να τονιστεί πως κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας σε ένα τέτοιο στάδιο πρέπει να διατηρείται ανοικτό το γενικότερο θέμα της αξιοπιστίας των μαρτύρων και ιδιαίτερα του κατηγορούμενου (υπ. Petri V. Police
(1968)2 C.L.R. 40). Στην παρούσα περίπτωση παρατηρώ πως η αρχική ένσταση του κατηγορούμενου 1 αναφέρετο σε απειλές και τεχνάσματα της Αστυνομίας. Ο Κατηγορούμενος 1 στη δική του μαρτυρία προέβαλε και θέμα χειροδικίας εις βάρος του πράγμα που δεν είχε τεθεί ούτε κατά την αντεξέταση του Αστ.
- Το Δικαστήριο κατά την εξέταση του όλου θέματος δύναται να λάβει υπόψιν και τη διάσταση μεταξύ των προβαλλόμενων λόγων και των όσων προβάλλονται στη συνέχεια. Έτσι το θέμα θα εξεταστεί στη βάση των ισχυρισμών απειλών και τεχνασμάτων και όχι στη βάση κακομεταχείρισης υπό την έννοια της χειροδικίας. Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό πως ακόμα και στη βάση των γεγονότων που παραδέχεται η Αστυνομία ο κατηγορούμενος 1 συνελήφθη την 16.12.05 και ώραν 16.15 μ.μ. Η κατάθεση του άρχισε δύο ώρες αργότερα, ήτοι στις 18.15 μ.μ. Ο Αστ. 2447 είχε την πρώτη επαφή του με τον Κατηγορούμενο 1 εκείνη τη στιγμή που θα άρχιζε η κατάθεση. Δεν γνωρίζει τίποτε για το προηγούμενο διάστημα, όπως το πού ήταν ο Κατηγορούμενος 1 και ποιοι τον είχαν δει. Από τα έγγραφα του φακέλου μπορούσε μόνο να αναφέρει πως το ένταλμα σύλληψης εκτελέστηκε στις 16.15 μ.μ. από τον Υπαστυνόμο Χαράλαμπο Νικολάου, όνομα που συνάδει με αυτό του προσώπου που είχε συστηθεί ως "Πάμπος" στον Κατηγορούμενο
- Ο Κατηγορούμενος 1 δεν απέδωσε οποιαδήποτε επιλήψιμη πράξη στον Αστ.
- Αναφέρθηκε σε πρόσωπα - και ιδιαίτερα στον "Πάμπο" - που τον είχαν δει και πιέσει να παραδεκτεί πριν τις 18.15 μ.μ που ξεκίνησε η κατάθεση του. Η Κατηγορούσα Αρχή δεν έκρινε σκόπιμο να καλέσει οποιοδήποτε πρόσωπο για να καλύψει την περίοδο τουλάχιστον αυτών των δύο ωρών, για να μην πω και της προηγούμενης νύκτας ούτως ώστε να αποκλείσει τους ισχυρισμούς που έχουν προβληθεί. Είναι προφανές πως υπό αυτές τις περιστάσεις διαπιστώνεται κενό χρόνου και γεγονότων στην εκδοχή της Κατηγορούσα Αρχής το οποίο πρέπει να πω δημιουργεί σοβαρές αμφιβολίες στο μυαλό μου για την θεληματικότητα της κατάθεσης του Κατηγορούμενου
- Η Κατηγορούσα Αρχή είχε το βάρος να αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας τη θεληματικότητα της κατάθεσης και δεν το έχει αποσείσει. Ενόψει των πιο πάνω θεωρώ ότι οι συνθήκες λήψης της δημιουργούν τέτοια αβεβαιότητα ώστε να υπάρχουν δικαιολογημένες αμφιβολίες και κρίνεται ότι η αποδοχή της κατάθεσης δεν θα ήταν δίκαιη προς τον Κατηγορούμενο 1, ούτε συνάδουσα προς το γενικότερο συμφέρον της διεξαγωγής δίκαιης δίκης. Κατά συνέπειαν η ένσταση γίνεται δεκτή. Η παρουσίαση της κατάθεσης δεν επιτρέπεται. (Υπ.) ........... Χ. Β. Χαραλάμπους, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Ε.Χ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο