Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Σκεύης Χριστοδούλου, Ποιν. Υπ. 14650/08, 20.10.09

(1)/06) ποινή φυλάκισης ενός έτους. Οι προβλεπόμενες στο νόμο ποινές είναι η βάση από την οποία ξεκινά το εκδικάζον Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή (υπ. Λεβέντης ν Αστυνομίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 632). Στην υπόθεση Παναγή ν Δημοκρατίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 115 με την προτροπή του εργοδότη του, ο εφεσείων εκπόνησε και εφάρμοσε σχέδιο για την αποφυγή του ιατρικού ελέγχου δέκα καλιτέχνιδων κατά την άφιξη τους και του περιοδικού ελέγχου υγείας κατά τη διαμονή τους για να διαπιστωθεί η κατάσταση της υγείας τους. Η ιατρική εξέταση αποσκοπούσε στην προστασία του κοινού από σοβαρές μολυσματικές ασθένειες τις οποίες οι καλλιτέχνιδες θα μπορούσαν να μεταδώσουν κατά την παραμονή τους στη Κύπρο. Ο εφεσείων είχε παραδεχθεί και εξήγησε τις συνθήκες διάπραξης. Τα εγκλήματα είχαν διαπραχθεί με τη χρήση σφραγίδων οι οποίες προσαρμόστηκαν κατάλληλα ώστε να αποδίδεται η προέλευση των πιστοποιητικών στις αρμόδιες ιατρικές αρχές. Για τον εφεσείοντα λήφθηκαν υπόψιν και δύο άλλα αδικήματα πλαστογράφησης εγγράφων των φορολογικών αρχών, η χρήση των οποίων επέτρεψε την αποφυγή της προκαταβολής φόρου. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο στην πιο πάνω υπόθεση επέβαλε ποινή φυλάκισης 4,5 χρόνων εκφράζοντας την έντονη αποδοκιμασία του για τα εγκλήματα και την αδιαφορία του εφεσείοντος για τις επιπτώσεις των πράξεων του στο κοινό. Το εφετείο ανέφερε πως η ποινή ήταν μεν αυστηρή αλλά με κανένα μέτρο δεν μπορούσε να κριθεί ως έκδηλα υπερβολική. Προσέθεσε επίσης τα εξής: «Η αδιαφορία του εφεσείοντα για τις επιπτώσεις των πράξεων του έφθανε τα όρια της ασυνειδησίας και επιμαρτυρεί την σοβαρότητα του στοιχείου της εγκληματικότητας στις πράξεις του. Η ανάγκη για προστασία του κοινού από σοβαρές μολυσματικές ασθένειες ιδίως από την ασθένεια Έϊτς (Aids) δικαιολογούσε την επιβολή αποτρεπτικής ποινής. Η θανατηφόρος ασθένεια Έϊτς (Aids) έχει προσλάβει παγκόσμια επιδημικές διαστάσεις και απειλεί τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων. Η παρεμπόδιση της εξάπλωσης της αποτελεί πρωταρχικό έργο της κάθε κοινωνίας. Η ποινή που επιβλήθηκε αντανακλούσε και την εκπλήρωση αυτού του καθήκοντος». Τη αδικήματα της Κατηγορουμένης δεν σχετίζονται μεν με πλαστογραφία εγγράφων των ιδιωτικών συναλλαγών (π.χ πιστωτικές κάρτες, επιταγές, πληρεξούσια κλπ) για τα οποία ούτως ή άλλως έχει λεχθεί πως διαπράττονται με ανησυχητική συχνότητα και έχουν επιβληθεί επίσης αυστηρές ποινές από τα δικαστήρια (Βλ. Butucaru Rares κ.α ν Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 49/08, ημερ. 4.11.08 και Ana Maria Girleanu v Γενικός Εισαγγελέας Ποιν. Εφ. Ημ. 13.3.09), πλήν όμως τα αδικήματα της πλαστογραφίας και κυκλοφορίας πλαστού επίσημου εγγράφου ανήκουν στα αδικήματα για τα οποία ο νόμος προνοεί την αυξημένη ποινή των 10 ετών συγκριτικά με την απλή πλαστογραφία για την οποία προνοεί ποινή φυλάκισης 3 ετών. Ο νομοθέτης θέλησε να προσδώσει μεγαλύτερη σοβαρότητα σε τέτοιου είδους αδικήματα προφανώς θέλοντας να δώσει κύρος στα επίσημα έγγραφα και στην εμπιστοσύνη που εμπνέουν, αναγνωρίζοντας την σημασία τους στην καθημερινή ζωή. Τέτοιου είδους έγγραφα πιθανόν να μην έχουν ή να μην έχουν μόνο οικονομική σημασία, όπως π.χ το Πιστοποιητικό Υγείας χειριστή τροφίμων το οποίο εκ της φύσεως και του σκοπού του άπτεται της υγείας του χειριστή και κατά συνέπειαν της ποιότητας και καταλληλότητας των προσφερομένων στον καταναλωτή τροφίμων. Η αποφυγή του ελέγχου και της ιατρικής εξέτασης εμπεριέχει ακριβώς τον κίνδυνο ύπαρξης μικροβίων ή μόλυνσης του χειριστή με κάποια ασθένεια και της μετάδοσης της (ακόμα και εν αγνοία του χειριστή) στον καταναλωτή. Δεν έχει καμιά σημασία εάν τα προηγούμενα ή τα επόμενα χρόνια η Κατηγορούμενη ήταν καθόλα υγιής, αφού στο ενδιάμεσο διάστημα δυνατόν να υπήρξε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας το οποίο παρήλθε χωρίς καν να αντιληφθεί ότι το είχε ή ότι έθεσε σε κίνδυνο άλλους. Είναι για αυτό το λόγο που δεν δέχομαι την εισήγηση ότι τα αδικήματα είναι τυπικής φύσης. Όπως φαίνεται και στα πιστοποιητικά Υγείας που έχουν παρουσιαστεί προηγείται ιατρική εξέταση του χειριστή και ακολούθως εκδίδεται το πιστοποιητικό ότι ο αναφερόμενος είναι υγιής και κατάλληλος να ασκεί το συγκεκριμένο επάγγελμα. Η υπόθεση σίγουρα διακρίνεται από την πιο πάνω υπόθεση Παναγή τόσον από πλευράς έκτασης αφού εκεί ο κίνδυνος ήταν πολύ μεγαλύτερος ενόψει του αριθμού των προσώπων που παρέμειναν χωρίς εξέταση, όσον και από πλευράς αδικημάτων που λαμβάνοντο υπόψιν. Σε καμιά περίπτωση όμως δεν αναιρείται το ότι η Κατηγορούμενη εν πλήρη γνώση και συνειδήσει απέφυγε σκοπίμως αυτό το στάδιο, αλλά δεν έμεινε ως εκεί. Δεν αρκέστηκε στο να εργάζεται χωρίς το αναγκαίο πιστοποιητικό. Θέλησε να ξεγελάσει τόσο την υπεραγορά στην οποία ευρίσκετο η καντίνα, όσο και τους καταναλωτές τροφίμων από την καντίνα ότι έχει προβεί στην αναγκαία εξέταση και ότι όλα είναι κανονικά και σύμφωνα με το νόμο. Η δικαιολογία που έχει δώσει, ότι δηλαδή δεν είχε χρόνο να προβεί στις δέουσες ενέργειες και εξετάσεις είναι πολύ φτωχή για να εξηγήσει τη δράση της και να αποτελέσει ελαφρυντικό. Παρά την ανάγκη επιβολής αυστηρής και αποτρεπτικής ποινής εντούτοις το καθήκον για εξατομίκευση δεν ατονεί υπό τον όρο όμως ότι δεν οδηγεί στην εξουδετέρωση του στοιχείου της αποτροπής (Βλ. Γεν. Εισαγγελέας ν Αρέστη

(1996)2 Α.Α.Δ.267). Η κατηγορουμένη είναι σήμερα 57 ετών και έχει δύο ενήλικα παιδιά τα οποία μεγάλωσε η ίδια χωρίς τη βοήθεια του συζύγου ή άλλου προσώπου. Ο σύζυγος μάλιστα την είχε εγκαταλείψει αφήνοντας της πολλά χρέη. Για να ανταπεξέλθει αναγκάστηκε να εργάζεται 12 ώρες στη καντίνα της υπεραγοράς και το βράδυ σε εστιατόριο μέχρι της πρωινές ώρες. Έχει προβληθεί δε πως αυτή η πίεση του χρόνου ήταν που την οδήγησε στις πιο πάνω εγκληματικές της ενέργειες. Πρόσφατα εγχειρίστηκε στη σπονδυλική στήλη και έχει γι' αυτό το λόγο αναρρωτική άδεια μέχρι τις 31.10.09. Όλες οι προσωπικές περιστάσεις λαμβάνονται υπόψιν και συνεκτιμούνται, αλλά χωρίς να τους αποδίδεται υπέρμετρη βαρύτητα, δηλαδή σε βαθμό που θα οδηγούσαν σε ουδετεροποίηση του νόμου και του αποτρεπτικού χαρακτήρα της ποινής (βλ. Γεν. Εισαγγελέας ν Τσαπατσάρη

(2000)2 Α.Α.Δ.304). Ιδιαίτερα στα πλαίσια της γενικότερης έξαρσης των πλαστογραφιών πρέπει να πω ότι οι προσωπικές περιστάσεις είναι ήσσονος σημασίας, αφού προέχει η αυστηρή τιμωρία για προστασία της κοινωνίας (βλ. Ιωάννου ν Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ.382). Η κατηγορούμενη έχει υπέρ της το λευκό της ποινικό μητρώο, το οποίο της επιτρέπει όντως να έχει καλύτερη απαίτηση για επιείκεια από το Δικαστήριο. Προς όφελος της επίσης προσμετρά η άμεση παραδοχή και συνεργασία της με την Αστυνομία, όπου εξήγησε και τον τρόπο δράσης της διευκολύνοντας την εξιχνίαση των αδικημάτων. Όταν κατηγορήθηκε στο Δικαστήριο επίσης παραδέχθηκε διασώζοντας έτσι πολύτιμο χρόνο και έξοδα. Δέχομαι επίσης ως ειλικρινή την μεταμέλεια που εξέφρασε μέσω του ευπαίδευτου συνηγόρου της. Σοβαρό ελαφρυντικό προς όφελος της αποτελεί όντως και το γεγονός της καθυστέρησης στη δίωξη της. Έχει αναφερθεί πως η υπόθεση καταγγέλθηκε από το Μαϊο του 2006 και λογικά η υπόθεση εξιχνιάστηκε σύντομα. Δεν δόθηκε καμιά λογική εξήγηση για την καθυστέρηση καταχώρισης της μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2008. Ευρίσκω πως υπάρχει καθυστέρηση τουλάχιστον 1,5 έτους. Είναι γεγονός πως σε πάρα πολλές υποθέσεις το Ανώτατο Δικαστήριο αναγνώρισε την καθυστέρηση ως σοβαρό μετριαστικό παράγοντα (Βλ.Δημητρίου ν Αστυνομίας

(2003)2 Α.Α.Δ.502). Πολύ πιο πρόσφατα στην υπόθεση θεοχάρους ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 185/06, ημερ. 21.1.08 επανέλαβε τις σχετικές αρχές και δεν επενέβη στη ποινή δεδομένου ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο επέβαλε σημαντικά μειωμένη ποινή σε σύγκριση με την προβλεπόμενη στο νόμο ποινή. Είναι λοιπόν αναντίλεκτο πως η καθυστέρηση λειτουργεί προς όφελος της Κατηγορουμένης. Σημειώνω πως δεν διαπιστώνεται οποιαδήποτε καθυστέρηση καθ' όσον αφορά την διαδικασία στο Δικαστήριο. Για την κατάσταση της υγείας της παρουσιάστηκε Έκθεση Νοσηλείας του Γ.Ν.Λευκωσίας, ημ. 20.8.

1. Σύμφωνα με αυτή η κατηγορούμενη έπασχε από συνοβιακή κύστη οσφυϊκής μοίρας. Νοσηλεύθηκε στο Γ. Ν. Λευκωσίας από τις 7.8.09 μέχρι τις 20.8.09 όπου υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση με διαμεσοτόξιο προσπέλαση, αναγνώριση και αφαίρεση της κύστης, αποσυμπίεση και κινητοποίηση των Ο4 και Ο5 νευρικών ριζών αριστερά και αποξένωση της αριστερής Ο4/5 μεσοσπονδύλιας διάρθρωσης. Η μετεγχειρητική της πορεία ήταν ομαλή, χωρίς επιπλοκές και με ύφεση του άλγους. Κατά την έξοδο της χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή και συνεστήθη κατ' οίκον ανάπαυση και αποφυγή εργασίας για ένα μήνα, η οποία εξ' όσων γίνεται αντιληπτό παρατάθηκε μέχρι τις 31.10.
2. Παρόλα αυτά δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία ιατρού ή άλλου ειδικού η οποία να υποστηρίζει ότι η τυχόν φυλάκιση της θα επιδεινώσει την κατάσταση της (βλ. Σοφοκλέους ν Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ.144). Δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να λεχθεί πως υπάρχει σύνδεση της κατάσταση της υγείας της με μια ενδεχόμενη φυλάκιση της. Υπάρχει πλούσια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικά με τα θέματα υγείας. Σε ορισμένες από αυτές σοβαρότερα προβλήματα όπως τα καρδιακά δεν αποτέλεσαν λόγο για ακύρωση της φυλάκισης (βλ. Landou v Δημοκρατίας

(1991)2 ΑΑΔ 178, Hadavand ν Δημοκρατίας

(2000)2 Α.Α.Δ.359). Στην Γεωργίου άλλως Κακής ν Δημοκρατίας

(1998)2 Α.Α.Δ.162 ο εφεσείων έπασχε από διαβήτη, χρόνια βρογχίτιδα, παροξυσμική αρρυθμία, είχε πέτρες στα νεφρά και ο θεράπων ιατρός είχε γνωματεύσει ότι η φυλάκιση του θα επιδείνωνε την υγεία του. Δεν είχε όμως διαπιστωθεί επιδείνωση που να δικαιολογούσε μείωση της ποινής, στις φυλακές τύγχανε της αναγκαίας περίθαλψης και η έφεση του απορρίφθηκε. Στην υπόθεση El Kara v Δημοκρατίας

(2003)2 Α.Α.Δ.239 οι συνέπειες εγκεφαλικού επεισοδίου, η νεφρική ανεπάρκεια, η υπέρταση και το πρόβλημα όρασης κρίθηκαν ως χρόνιες καταστάσεις ενώ η λοίμωξη αναπνευστικού και η φλεγμονή στομάχου αντιμετωπίζοντο με κατάλληλη θεραπεία στις φυλακές και η έφεση απορρίφθηκε. Στην παρούσα θεωρώ πως η κατάσταση υγείας της Κατηγορούμενης δεν είναι τέτοια που να αποκλείει εκ προοιμίου την επιλογή ποινής φυλάκισης. Παρά ταύτα, ως στοιχείο των προσωπικών της περιστάσεων λαμβάνεται υπόψιν και έχει τη σημασία του στο μέγεθος της ποινής (βλ. Chokami ν Δημοκρατίας

(1998)2 Α.Α.Δ.189). Συνεκτιμώντας αφενός τη σοβαρότητα των αδικημάτων όπως προκύπτει από τις προβλεπόμενες στο νόμο ποινές και τους ενδεχόμενους κινδύνους από τέτοιες συμπεριφορές και αφετέρου όλους τους ελαφρυντικούς παράγοντες και ιδιαιτέρως την καθυστέρηση στη δίωξη θεωρώ πως η μόνη κατάλληλη και αναπόφευκτη ποινή είναι αυτή της φυλάκισης. Οποιαδήποτε άλλη ποινή έχω τη γνώμη πως θα εξουδετέρωνε την αποτελεσματικότητα του νόμου. Κρίνω κατάλληλες και επιβάλλω στις κατηγορίες 1 και 2 ποινές φυλάκισης 18 μηνών στην κάθε κατηγορία, οι οποίες να συντρέχουν μεταξύ τους. Δεν επιβάλλω ποινή στην κατηγορία 3 θεωρώντας ότι τα γεγονότα της καλύπτονται από τα γεγονότα της 1ης κατηγορίας. Έχω εξετάσει και το αίτημα για αναστολή τυχόν φυλάκισης υπό το φως των ομολογουμένως ελαστικότερων διατάξεων του Ν.186

(1)/03. Σύμφωνα με την υπ. Τραλαλάς ν Αστυνομίας

(2004)2 Α.Α.Δ.323 η αναστολή δεν παύει να είναι έργο του Δικαστηρίου στη βάση όλων των περιστάσεων που αφορούν την υπόθεση και τον αδικοπραγούντα. Η κατηγορούμενη αδιαφόρησε εντελώς για τους κινδύνους όσον αφορά την υγεία τρίτων προσώπων και επέλεξε για τα έτη 2005 και 2006 να ξεγελάσει τους πάντες ότι προέβη στις αναγκαίες ιατρικές εξετάσεις παραποιώντας επίσημα έγγραφα. Όλοι οι παράγοντες που προσμετρούσαν υπέρ της λήφθηκαν υπόψιν στο ύψος της ποινής, η οποία θεωρώ πως είναι επαρκώς μειωμένη σε σχέση με την 10ετή φυλάκιση που προνοεί ο νόμος καθώς και συγκριτικά με παρόμοιες υποθέσεις της νομολογίας μας. Δεν έχω εντοπίσει οποιοδήποτε λόγο για τον οποίο θα δικαιολογείτο η αναστολή και το αίτημα απορρίπτεται. Νοείται ότι στις φυλακές θα της παρασχεθεί κάθε αναγκαία ιατρική φροντίδα. Το τεκμήριο 1 να επιστραφεί στο νόμιμο δικαιούχο και τα τεκμήρια 2,3 και 4 να καταστραφούν, με βάση την αρίθμηση του αστυνομικού φακέλου. (Υπ.) .......... Χ. Χαραλάμπους, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΙ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο