Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Σοφοκλής ΜΑΡΚΙΔΗΣ, Αρ. Υπόθεσης: 38413/07, 4 Δεκεμβρίου 2009

(1)(β) της Ποινικής Δικονομίας Κεφ. 155 και του εξηγήθηκαν τα δικαιώματα του, επέλεξε να δώσει ένορκη μαρτυρία. Αρχικά υιοθέτησε το περιεχόμενο της κατάθεσης του Τεκμήριο 3, στην οποία αναφέρει ότι τη συγκεκριμένη μέρα, οδηγούσε το όχημα του στη Λεωφόρο Λάρνακος με κατεύθυνση τη Λεωφόρου Μάρκου Δράκου, κινείτου στη δεξιά λωρίδα σύμφωνα με την πορεία του αφού η πρόθεση του ήταν να εισέλθει στη διασταύρωση και να στρίψει δεξιά. Έδειξε την πρόθεση του αυτή ανάβοντας τον δεξιό δείκτη πορείας. Όταν εισήλθε στο Alt της διασταύρωσης πρόσεξε ότι το φως για τη δική του πορεία ήταν κόκκινο στρογγυλό και γι΄ αυτό σταμάτησε πίσω από ένα αυτοκίνητο. Όταν το φανάρι έγινε πράσινο εκκίνησε πίσω από το προπορευόμενο του όχημα το οποίο πρόλαβε και έστριψε αμέσως δεξιά πριν αρχίσουν να έρχονται τα εξ αντιθέτου οχήματα. Ο ίδιος μπήκε στη μέση της διασταύρωσης και σταμάτησε σε σημείο που δεν παρεμπόδιζε την κυκλοφορία και ανέμενε να στρίψει. Ήταν βέβαιος ότι δεν εμπόδιζε την κυκλοφορία καθ΄ ότι τα αυτοκίνητα στη διασταύρωση κινούνταν ομαλά. Σε κάποιο σημείο είδε το μοτοποδήλατο του παραπονούμενου, να έρχεται από απέναντι να περνά τα φώτα, να χάνει τον έλεγχο της μοτόρας του, είτε διότι χρησιμοποίησε στόπερ ή διότι έπεσε σε μικρό χαντάκι και στη συνέχεια έπεσε μπροστά από το όχημα του, χωρίς όμως να συγκρουστούν. Ο παραπονούμενος είχε κατεύθυνση προς Αγλαντζιά ενώ οδηγούσε στη λωρίδα για υποχρεωτική στροφή δεξιά στη Διγενή Ακρίτα. Κατέβηκε και βοήθησε τον παραπονούμενο, ο οποίος του φώναζε αν ήταν στραβός και του είπε ότι για εκείνον ήταν μια δύσκολη μέρα επειδή είχε καεί το κατάστημα του και διαμαρτυρόταν μέχρι που ήρθε το ασθενοφόρο. Συμφώνησε με το πρόχειρο σχέδιο Κατά την αντεξέταση του, του υπεβλήθη ότι στο δρόμο δεν υπήρχε λαγκούβα ή χαντάκι αλλά ο δρόμος ήταν ευθείς και επίπεδος, θέση την οποία δεν δέχτηκε. Δεν δέχτηκε επίσης τις υποβολές ότι ανέκοψε την πορεία του παραπονούμενου και ότι εισήλθε στη δική του λωρίδα κυκλοφορίας και ότι αυτό καταδεικνύεται και από το σχέδιο του Μ.Κ.1 που δείχνει ότι παρεμβαίνει στη λωρίδα κυκλοφορίας του παραπονούμενου. Ως μάρτυρας υπεράσπισης, κλήθηκε από πλευράς Κατηγορουμένου ο μηχανολόγος Άλκης Λογγίνος, ο οποίος με γραπτή του δήλωση, εξέθεσε στο Δικαστήριο τα προσόντα του και την εμπειρία του σε θέματα αναπαράστασης τροχαίων δυστυχημάτων. Ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος τον επισκέφθηκε στο γραφείο του, περί τον Οκτώβριο του 2009, του παρέδωσε το σχεδιαγράφημα της Αστυνομίας σε σχέση με το επίδικο δυστύχημα, Τεκμήριο 2 και του ζήτησε να προβεί σε αναπαράσταση του δυστυχήματος. Ο ίδιος δεν μπόρεσε να πράξει κάτι τέτοιο λόγω σημαντικότατων κατά την άποψη του ελλείψεων που παρουσιάζονται στο σχέδιο σε σχέση με διάφορες μετρήσεις τις οποίες και εξέθεσε στο Δικαστήριο. Ανέφερε επίσης, ότι το Τεκμήριο 2 παρά του ότι χαρακτηρίζεται ως συμμετρικό, δεν είναι. Αντεξεταζόμενος, επέμενε ότι παρά την εμπειρία του σε σχέση με τις αναπαραστάσεις που είναι πολύ μεγάλη, δεν μπόρεσε να προβεί σε αναπαράσταση στη συγκεκριμένη περίπτωση λόγω ελλιπών μετρήσεων, οι οποίες ουσιαστικά αφορούσαν τις διαστάσεις των εμπλεκομένων οχημάτων για να δεκτεί ότι κάποιες από τις μετρήσεις αυτές που αφορούσαν τις διαστάσεις του οχήματος του Κατηγορουμένου, θα μπορούσε να τις λάβει από τον Κατηγορούμενο πράγμα το οποίο δεν έπραξε. Επέμενε ότι εάν το σχέδιο γινόταν επί κλίμακας και γίνονταν οι σωστές μετρήσεις, η πραγματική θέση του οχήματος του Κατηγορουμένου θα ήταν πολύ διαφορετική από αυτή που παρουσιάζεται στο Τεκμήριο 2 και δεν θα επέμβαινε στη λωρίδα κυκλοφορίας του παραπονούμενου. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Η αξιολόγηση των μαρτύρων, έχοντας και ως γνώμονα τις παραμέτρους που η νομολογία έχει καθορίσει για το θέμα αυτό, παραπέμπω σχετικά στις αποφάσεις Σίμος Αμβροσίου Αντωνίου ν. Αστυνομίας Ποιν. Έφ. 187/07, ημερομηνίας 21.11.09, Βούτουνος ν. Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 244/06 ημερομηνίας 23.1.08, Χριστάκη Χρίστου ν. Αγαθοκλή Ηροδότου κ.ά., Πολ. Έφ. 15/07, ημερομηνίας 23.5.08 και Ανδρέας Γιάγκου Σάντη ν. Δέσποινας Χατζηβασιλείου κ.ά. Πολ. Έφ. 78/07 ημερομηνίας 20.3.09, δεν παρουσιάζει καμιά δυσκολία αφού το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να τους παρακολουθεί ενώ έδιδαν τη δια ζώσης μαρτυρία τους. Όπως έχει Νομολογηθεί, το σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος που είναι και η πραγματική μαρτυρία αποτελεί στοιχείο κρίσης της αξιοπιστίας των μαρτύρων και του ελέγχου των λεπτομερειών της μαρτυρίας. Αποτελεί περαιτέρω σταθερό οδηγό για τον καθορισμό των γεγονότων που συνέτειναν στην πρόκληση του δυστυχήματος (βλ. Αντώνη Σωτηρίου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 7167, ημερ. 28.6.2002, Θεοφάνους ν. Αστυνομίας,

(1990)2 ΑΑΔ, Κονναρή ν. Κυριάκου, Π.Ε. 8551, ημερ. 19.3.1996. Σε σχέση με τον Μ.Κ.1 δεν έχω καμία αμφιβολία ότι τα όσα είπε στο Δικαστήριο ήταν η αλήθεια, οι τυχόν παραλήψεις σε σχέση με το σχέδιο του, κρίνω ότι δεν επηρεάζουν τη θέση του, όπως αυτή έχει αποτυπωθεί στο σχεδιαγράφημα στο οποίο έχει προβεί. Ο Μ.Κ.2 του οποίου η μαρτυρία ήταν πολύ απλοϊκή, αλλά στην ίδια γραμμή με την κατάθεση του που δόθηκε στις 27.7.2007, κρίνω ότι είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια σε σχέση με την ανακοπή πορείας του, από τον Κατηγορούμενο. Το γεγονός ότι δεν βρέθηκαν ίχνη τροχοπέδισης ενώ ο ίδιος ανέφερε ότι λειτούργησε τα φρένα του μοτοποδηλάτου, δεν θεωρώ ότι επηρεάζει σημαντικά τη θέση του. Σε σχέση με το σχέδιο, Τεκμήριο 2, πρέπει να αναφέρω ότι η μαρτυρία του Μ.Υ.1 δεν με έχει πείσει ότι υπάρχουν τέτοιες ελλείψεις στις μετρήσεις του Μ.Κ.1 σε σημείο που το Δικαστήριο να μην μπορεί να στηριχτεί σ΄ αυτό. Γι΄ αυτή μου την κατάληξη, χωρίς να παραγνωρίζω την εμπειρία, τα προσόντα και την εμπειρογνωμοσύνη του Μ.Υ.1 συνέτεινε η ίδια η παραδοχή του Μ.Υ.1 ότι καθοριστικές μετρήσεις που δεν φαίνονται στο Τεκμήριο 2, αφορούν τις διαστάσεις του οχήματος του Κατηγορουμένου και της μοτοσικλέτας του παραπονουμένου για τις οποίες όμως, όπως δέχτηκε θα μπορούσε να ζητήσει σχετική πληροφόρηση από τον ίδιο τον Κατηγορούμενο, για το δικό του όχημα και επίσης με βάση το μοντέλο της μοτοσικλέτας του παραπονουμένου να λάβει και για εκείνο το όχημα τις πληροφορίες για τις διαστάσεις του. Αναφέρω επίσης ότι, ο Κατηγορούμενος συμφώνησε με το πρόχειρο σχέδιο, το οποίο και υπέγραψε. Το πρόχειρο σχέδιο, Τεκμήριο 5 συγκρινόμενο με το τελικό σχέδιο Τεκμήριο 2 δεν παρουσιάζουν καμία ουσιώδη διαφορά, σε σχέση με τον τρόπο που τοποθετούνται τα αυτοκίνητα σε αυτό. Καίρια και καθοριστικά, το σημείο σύγκρουσης που σημειώνεται στο σχέδιο με «Χ» δεν παρουσιάζει διαφορά και στα δύο σχέδια. Όσον αφορά τον Κατηγορούμενο δέχομαι ότι είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια για την αντίληψη του σε σχέση με την ορθότητα των ενεργειών του. Τα όσα έχει αναφέρει στο Δικαστήριο για το λόγο που κατά την αντίληψη του ο παραπονούμενος έχασε τον έλεγχο της μοτοσικλέτας του έπεσε στο έδαφος, δέχομαι ότι δεν ήταν προϊόν δεύτερης σκέψης όπως του υπεβλήθη από τη συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής αφού αν κάποιος ανατρέξει στην κατάθεση του Τεκμήριο 3 που δόθηκε στις 27.7.2007 αναφέρει τα όσα έχει και ενόρκως πει στο Δικαστήριο. Παραμένει όμως ουσιαστικά η παραδοχή του, ότι δεν παρέμεινε στο σημείο του Αλτ, αναμένοντας να έχει ελεύθερη πορεία για να στρίψει δεξιά, αλλά προχώρησε στο κέντρο περίπου της διασταύρωσης, όπου και ανέμενε να μπορέσει να περάσει. Η κίνηση του αυτή, είχε ως αποτέλεσμα τον προβληματισμό τουλάχιστο του παραπονουμένου, αφού ουσιαστικά ο Κατηγορούμενος του ανέκοψε την πορεία του. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Ενόψει της αξιολόγησης της μαρτυρίας, στην οποία έχω προβεί πιο πάνω και μετά από την αποδοχή μου σε σχέση με το Τεκμήριο 2, δηλαδή το σχεδιαγράφημα της σκηνής, είναι η θέση μου ότι στις 27.7.2007 ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το όχημα του ΚΝΤ808 στη Λεωφόρο Λάρνακος στη Λευκωσία με κατεύθυνση τη Λεωφόρο Μάρκου Δράκου. Πρόθεση του ήταν να εισέλθει στη Λεωφόρο Μάρκου Δράκου δεξιά ως η πορεία του και για την πρόθεση του αυτή, είχε ανάψει τον σχετικό δείκτη του αυτοκινήτου του. Όταν έφτασε στα φώτα που ελέγχουν τη διασταύρωση, επειδή το φως για την πορεία του ήταν κόκκινο, σταμάτησε το όχημα του πίσω από το προπορευόμενο του όχημα, το οποίο είχε την ίδια πορεία με τον ίδιο και ίδια πρόθεση, το οποίο επίσης σταμάτησε στα φώτα. Μόλις το φως έγινε πράσινο, το προπορευόμενο του όχημα πρόλαβε και έστριψε δεξιά, δηλαδή στη Λεωφόρο Μάρκου Δράκου πριν να αρχίσουν να κινούνται τα εξ αντιθέτου οχήματα. Ο ίδιος μπήκε μέσα στη διασταύρωση, προχώρησε πέραν του μέσου της, το αυτοκίνητο του είχε ήδη πάρει κλίση προς τα δεξιά δηλαδή προς Λεωφόρο Μάρκου Δράκου, όταν μπροστά του και σε ελάχιστη απόσταση από το όχημα του, έπεσε η μοτοσικλέτα ΚΕΒ288 που οδηγούσε ο παραπονούμενος, ο οποίος οδηγούσε στην εξ αντιθέτου με τον ίδιο πορεία και η πρόθεση του ήταν από Λεωφόρο Λάρνακος προς BMH. Αποτέλεσμα της σύγκρουσης ήταν ο ελαφρύς τραυματισμός του παραπονούμενου και η πρόκληση ελαφριών ζημιών στη μοτοσικλέτα του. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 αναφέρει τα ακόλουθα: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα επί τίνος οδού μη καταβάλλον την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή μη επιδεικνύων εύλογο μέριμνα για έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδό, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας χιλίας λίρας ή εις αμφότερας της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 6279, ημερ. 27.3.98 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδέ Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Τα συστατικά στοιχειά της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο ότι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως (βλ. Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1). Όπως αναφέρεται στην απόφαση αυτή: «Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκον προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί: (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια». (βλ. επίσης Παλαιομυλίτης ν. Τροχαίας

(1996)2 Α.Α.Δ 300, Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1, Βιττή ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 31, στη σελ. 37. Θεοφάνους ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 160. Derek Knell ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 51, Ioannis Charalambous v. Police

(1982)1 C.L.R. 134, Portokallides v. Police

(1987)2 C.L.R. 86). Όπως προκύπτει και από την σχετική με το θέμα Νομολογία, ένας οδηγός έχει καθήκον τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις (βλ. Κωνσταντίνου ν. Κατσούρη

(1975)1 C.L.R 188). H αμέλεια είναι συνυφασμένη με τον χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Νικολαϊδης ν. Οικονομίδης

(1963)2 C.L.R.78). Στη Νικολαϊδης κ.α. ν. Κλεοβούλου

(1992)1 Α.Α.Δ. 422, 429 επισημαίνεται: «Όπως κατ΄ επανάληψη τονίστηκε οι πράξεις οδηγού που βρίσκεται αντιμέτωπος με επικείμενη σύγκρουση δεν κρίνονται μικροσκοπικά, αλλά με ευρύτητα ανάλογη με τα αγωνιώδη διλήμματα που αντιμετωπίζει και την έλλειψη ουσιαστικής ευκαιρίας για προγραμματισμό των πράξεων του. Οι αρχές αυτές συνοψίζονται στην Adamis and Another v. Eracleous

(1982)1 C.L.R. 746 και επαναλαμβάνονται σε πολλές άλλες αποφάσεις. (Βλ. μεταξύ άλλων Παπαχριστοδούλου ν. Χ"Nεοφύτου

(1991)1 Α.Α.Δ. 426 και Κωνσταντίνου ν. Φιλίππου

(1991)1 Α.Α.Δ. 1110).» Με βάση τις πιο πάνω αρχές, στην υπό εξέταση περίπτωση, θεωρώ ότι η αμέλεια του Κατηγορουμένου ήταν το γεγονός ότι ενώ ο δρόμος στην εξ αντιθέτου με τον ίδιο πορεία δεν ήταν καθαρός εκδήλωσε την πρόθεση του για στροφή δεξιά σε σχέση με την πορεία του εισερχόμενος πέραν της μέσης της διασταύρωσης και μάλιστα έχοντας δώσει κλίση δεξιά στο όχημα του με τρόπο που να παρεμπόδισε την ελεύθερη πορεία του παραπονούμενου ο οποίος προβληματίστηκε από αυτή την ενέργεια του Κατηγορουμένου και στην προσπάθεια του να αποφύγει τη σύγκρουση, έχασε τον έλεγχο της μοτοσικλέτας του και έπεσε μπροστά του. Με αυτά τα δεδομένα και τις αρχές της Νομολογίας ως ανωτέρω, είναι η θέση μου ότι ο Κατηγορούμενος έχει υποπέσει από το επίπεδο του συνετού οδηγού. Κρίνω έτσι ότι η Κατηγορούσα Αρχή πέτυχε να αποδείξει την υπόθεση της, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ) ............................................................. Στ. Χριστοδουλίδου - Μέσσιου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Γραμματέας ΣΜ/ΘΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο