Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Saed Abdel Qader κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 1753/09, 12.2.2009

(1)(κ) του Κεφ. 105 είναι φυλάκιση για 3 χρόνια και/ή πρόστιμο μέχρι £5.000, σήμερα το ισόποσο σε ευρώ, στοιχείο που καταδεικνύει την πρόθεση του νομοθέτη να κατατάξει το συγκεκριμένο αδίκημα στα πολύ σοβαρότερα του νόμου, αφού ο εργοδότης τιμωρείται με 3 χρόνια φυλάκιση σε αντίθεση με τον εργοδοτούμενο αλλοδαπό, ο οποίος τιμωρείται μόνο με 12 μήνες φυλάκιση. Η σοβαρότητα του αδικήματος βέβαια προκύπτει και από τη συχνότητα με την οποία εμφανίζεται αυτό το αδίκημα τα τελευταία χρόνια. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι τα Δικαστήρια κατακλύζονται καθημερινά από υποθέσεις παράνομης εργοδότησης αλλοδαπών. Καθημερινά διακόπτεται η κανονική ροή της ποινικής διαδικασίας για να επιληφθούν τα Δικαστήρια μας εκτάκτως υποθέσεις αυτού του είδους. Είναι επίσης σοβαρό αδίκημα λόγω της φύσης του. Έχει προκαλέσει σοβαρά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα στον τόπο και θεωρείται σύγχρονη κοινωνική μάστιγα. Τα Δικαστήρια σύμφωνα με τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, καλούνται να σταματήσουν αυτή τη μάστιγα με την επιβολή αυστηρών ποινών. Η παράνομη εργοδότηση αλλοδαπών και ιδίως αλλοδαπών οι οποίοι διαμένουν παράνομα στην Κύπρο, ενθαρρύνει την παράνομη παραμονή αφού παρέχει εργασία σε ανθρώπους οι οποίοι δεν έχουν δικαίωμα να διαμένουν στη Δημοκρατία. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ευαγόρου

(2001)2 Α.Α.Δ. 285 αναφέρεται μεταξύ άλλων: «Η μαζική παράνομη κάθοδος αλλοδαπών στην Κύπρο πρέπει να οφείλεται και στην προσδοκία εργοδότησής τους. Αυτή η προσδοκία βέβαια καλλιεργείται από εργοδότες όπως τον εφεσίβλητο. Η απροθυμία των Κυπρίων εργοδοτών να εργοδοτήσουν παράνομα αλλοδαπούς θα αποτελούσε παράγοντα ανασταλτικό της παράνομης καθόδου τους στην Κύπρο. Θα προσθέταμε ότι σε τέτοιες περιπτώσεις είναι προφανής ο οικονομικός στόχος και πρέπει όλοι να έχουν υπόψη ότι δεν είναι ανεκτός ο προσπορισμός οικονομικού οφέλους διά της παρανομίας. Χρηματική ποινή όχι μόνο δεν ενεργεί ως αποτρεπτική, όχι μόνο δεν αποτελεί επαρκή τιμωρία αλλά στέλλει και λανθασμένα μηνύματα στους επίδοξους παραβάτες.» Υπάρχει σειρά νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στο θέμα και δεν θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω όλες τις αποφάσεις. Ο κατάλογος είναι ατελείωτος όπου πρωτόδικες ποινές προστίμου έχουν ανατραπεί και έχουν επιβληθεί ποινές φυλάκισης σε αυτού του είδους το αδίκημα με αποτέλεσμα να καθίσταται απόλυτα σαφές ότι η μόνη ενδεδειγμένη ποινή είναι αυτή της άμεσης φυλάκισης. Έχω την εντύπωση ότι οποιαδήποτε άλλη ποινή θα έστελλε λανθασμένα μηνύματα και δεν θα εξυπηρετούσε τους σκοπούς του νόμου (βλ. μεταξύ άλλων Γενικός Εισαγγελέας ν. Μονιάτη

(2000)2 Α.Α.Δ. 553, Γενικός Εισαγγελέας ν. Γραμματικού

(2001)2 Α.Α.Δ. 487 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Λάμπρου

(2001)2 Α.Α.Δ. 747). Η συνήγορος υπεράσπισης εισηγήθηκε ότι η υπόθεση αυτή θα πρέπει να διαφοροποιηθεί από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην οποία προβλέπονται αυστηρές ποινές, δεδομένου ότι ο παρανόμως εργοδοτηθείς αλλοδαπός ήταν αρχικά φοιτητής και διέκοψε τη φοίτηση του παραμένοντας στη Δημοκρατία χωρίς να εξασφαλίσει άδεια. Είναι γεγονός ότι τελευταία νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, προχωρεί σε μια διαφοροποίηση των υποθέσεων όπου ο παρανόμως εργοδοτούμενος αλλοδαπός βρίσκεται νόμιμα στην Κύπρο σε αντίθεση με τις πιο σοβαρές υποθέσεις όπου ο παρανόμως εργοδοτούμενος αλλοδαπός βρίσκεται παράνομα στην Κύπρο. Αυτό, προφανώς, γιατί θεωρήθηκε ότι η εργοδότηση κάποιου που παραμένει παράνομα εδώ, αποτελεί ταυτόχρονα και ενθάρρυνση του να συνεχίσει να παρανομεί και να διαμένει στην Δημοκρατία χωρίς άδεια. Έτσι, έχουν ανατραπεί οι ποινές φυλάκισης που έχουν επιβληθεί σε εργοδότες που εργοδοτούσαν παράνομα φοιτητές ή αιτητές πολιτικού ασύλου και έχουν αντικατασταθεί με ποινές προστίμου. Αναφέρω τις υποθέσεις Lin Qinlong ν. Αστυνομίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 501 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Νικολάου

(2006)2 Α.Α.Δ. 488. Η συνήγορος θέλησε να εντάξει την παρούσα σε αυτές τις υποθέσεις, κάτι όμως που δεν ισχύει. Ο παρανόμως εργοδοτούμενος αλλοδαπός στην παρούσα, ο κατηγορούμενος 2 δηλαδή, βρισκόταν παράνομα στην Κύπρο. Μπορεί να εισήλθε αρχικά στη Δημοκρατία με την άδεια του φοιτητή αλλά στη συνέχεια διέκοψε τη φοίτησή του και παράμεινε χωρίς άδεια στη Δημοκρατία. Ούτε μπορεί να γίνει αποδεκτή η θέση ότι διαβεβαίωσε τον κατηγορούμενο 1 ότι έμενε νόμιμα στην Κύπρο. Δεν σημαίνει ότι επειδή κάποιος είναι φοιτητής, δικαιούται ταυτόχρονα να εργάζεται και χωρίς εξασφάλιση άδειας. Χρειάζεται και σε αυτή την περίπτωση άδεια από την αρμόδια αρχή. Έστω και αν ο κατηγορούμενος 1 είχε την εντύπωση ότι ο κατηγορούμενος 2 ήταν νόμιμα εδώ, όφειλε να αποταθεί στο αρμόδιο Υπουργείο για να πάρει άδεια και να τον εργοδοτήσει. Αντί αυτού όμως ο 1ος κατηγορούμενος, προτίμησε να τον εργοδοτήσει παράνομα διακινδυνεύοντας βέβαια και το ενδεχόμενο ο κατηγορούμενος 2 να διέμενε παράνομα στην Κύπρο. Θα τελειώσω τονίζοντας ότι η σοβαρότητα του αδικήματος προκύπτει και από την ίδια τη φύση της παράνομης εργοδότησης καθότι εμπεριέχει πάντοτε τον κίνδυνο εκμετάλλευσης του παρανόμως εργοδοτούμενου αλλοδαπού που κατά τεκμήριο είναι και το αδύνατο μέρος της παράνομης αυτής σύμβασης εργασίας. Η λεγόμενη «εν κρυπτώ απασχόληση», σημαίνει στην ουσία ότι ο παράνομος εργοδοτούμενος αλλοδαπός, στερείται όλων εκείνων των ωφελημάτων που όλοι ανεξαιρέτως οι εργαζόμενοι σε αυτό τον τόπο έχουν με θυσίες κερδίσει. Παράνομη εργοδότηση σημαίνει ότι το κράτος δεν μπορεί να ελέγξει τις συνθήκες εργασίας ούτε αν τηρούνται οι κανονισμοί περί ελάχιστου ορίου αμοιβής, ωρών εργασίας, παροχής κοινωνικών ασφαλίσεων και άλλων αδειών και ωφελημάτων που δικαιούνται οι εργαζόμενοι. Κατά την κρίση του Δικαστηρίου, εκεί έγκειται η σοβαρότητα του αδικήματος για την πλευρά του εργοδότη, στο ότι η παράνομη εργοδότηση, του δίδει ταυτόχρονα το δικαίωμα να εκμεταλλεύεται τους παράνομους εργοδοτούμενους αλλοδαπούς τους οποίους εργοδοτεί. Και η σοβαρότητα αυτή δεν μειώνεται κάτω από οποιοδήποτε καθεστώς και αν βρίσκεται ο εργοδοτούμενος αλλοδαπός στην Κύπρο, είτε φοιτητής, είτε αιτητής πολιτικού ασύλου, είτε παράνομος μετανάστης. Θα λάβω υπόψη μου για σκοπούς μετριασμού της ποινής, την παραδοχή του κατηγορούμενου έστω και σε αυτό το στάδιο αλλά και τις προσωπικές του συνθήκες όπως έχουν εκτεθεί, στοιχεία όμως που δεν είναι ικανά να ανατρέψουν την αναγκαιότητα για αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου με την επιβολή αυστηρής ποινής, η οποία πρέπει να είναι ποινή φυλάκισης. Οποιαδήποτε άλλη ποινή, επαναλαμβάνω, θα έστελνε λανθασμένα μηνύματα και δεν θα εξυπηρετούσε τους σκοπούς του νόμου. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, επιβάλλω στον κατηγορούμενο 1 στη 2η κατηγορία την οποία έχει παραδεχθεί ποινή φυλάκισης 4 μηνών. Τα έξοδα της διαδικασίας €90= να πληρωθούν από τη Δημοκρατία. (Η κατηγορία 1 διακόπτεται. Ο κατηγορούμενος 1 απαλλάσσεται από την 1η κατηγορία.) (Υπ.) ................. Αλ. Παναγιώτου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΔ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο