Δημοκρατία ν. Σωφρόνη Κλείτου, Αρ. Υπόθεσης: 25525/08, 13 Μαρτίου, 2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2009:11 ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. Πασχαλίδη, Π.Ε.Δ. Δ. Σωκράτους, Α.Ε.Δ. Λ. Μάρκου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 25525/08 Δημοκρατία v. Σωφρόνη Κλείτου Κατηγορουμένου Ημερομηνία: 13 Μαρτίου, 2009. ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τη Δημοκρατία: Ο κ.Μάτσας. Για τον Κατηγορούμενο: Ο κ.Σαουρής. Κατηγορούμενος: Παρών. (Υπάρχει περιορισμός στην κυκλοφορία της ενδιάμεσης απόφασης σύμφωνα με οδηγίες του Δικαστηρίου ημερ. 19/2/2009) Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Αμέσως μετά την εκφώνηση της ενδιάμεσης απόφασης που αφορούσε θέμα πολλαπλότητας της 2ης κατηγορίας και προτού ο κατηγορούμενος κατηγορηθεί και απαντήσει στην 3η κατηγορία, υπεβλήθη από τον συνήγορο του αίτημα για παροχή περαιτέρω λεπτομερειών για την κατηγορία αυτή. Κρίνεται σκόπιμο να υπενθυμίσουμε ότι παρόμοιο αίτημα είχε εγερθεί από τον κ.Σαουρή και στην προηγούμενη δικάσιμο, το οποίο όμως απεσύρθη εν όψει της δέσμευσης του κ.Μάτσα να του παράσχει λεπτομέρειες μέχρι τη δικάσιμο που επιφυλάχθηκε να δοθεί η απόφαση για το θέμα της πολλαπλότητας. Είναι η θέση του κ.Σαουρή πως οι λεπτομέρειες που δόθηκαν με την επιστολή του κ.Μάτσα δεν είναι ικανοποιητικές. Εισηγήθηκε περαιτέρω πως θα πρέπει ο κατηγορούμενος να γνωρίζει ποια σεξουαλική δραστηριότητα του, συνιστά το αδίκημα της 3ης κατηγορίας ώστε να δυνηθεί η υπεράσπιση να προετοιμαστεί κατάλληλα. Η παραπομπή, πρόσθεσε ο συνήγορος στην κατάθεση της παραπονουμένης δεν διαφωτίζει τα γεγονότα αφού σε αυτή περιγράφονται διάφορες σεξουαλικές δραστηριότητες του κατηγορουμένου σε διάφορα χρονικά διαστήματα. Από την αντίπερα όχθη η θέση του κ.Μάτσα είναι πως οι πράξεις του κατηγορούμενου όπως ορίζονται στον Νόμο 87
(1)/2007 βρίσκονται και περιγράφονται στην κατάθεση της παραπονούμενης. Με παραπομπή στο σύγγραμμα Criminal Procedure in Cyprus των Λοϊζου και Πική, εισηγήθηκε ότι η κατάθεση της παραπονούμενης αλλά και της φίλης της Μαρίνας Ιωάννου συνιστούν την πηγή της γνώσης των πράξεων του κατηγορουμένου που συνιστούν σεξουαλική εκμετάλλευση. Είναι η θέση του πως δίδοντας το μαρτυρικό υλικό στην υπεράσπιση στο οποίο περιλαμβάνεται και η κατάθεση της παραπονούμενης έχει εξαντλήσει την υποχρέωση της κατηγορούσας αρχής να παράσχει στην υπεράσπιση τις λεπτομέρειες που απαιτούνται για να προετοιμαστεί κατάλληλα. Θα πρέπει εδώ να σημειώσουμε ότι ο κ.Μάτσας έχει αποστείλει στον κ.Σαουρή επιστολή ημερομηνίας 26/2/2009 στην οποία καταγράφεται ότι ″Οι λεπτομέρειες που αφορούν την 3η κατηγορία εμπεριέχονται στην γραπτή κατάθεση της παραπονούμενης με ημερομηνία 18/12/08 που δόθηκε στην υπεράσπιση μαζί με άλλο μαρτυρικό υλικό κατά την διαδικασία παραπομπής της υπόθεσης στο Κακουργιοδικείο, στις 31/12/2008″. Η υποχρέωση παροχής ικανοποιητικών λεπτομερειών ποινικής κατηγορίας συνιστά και συνταγματική επιταγή. Το άρθρο 12.5 (α) του Συντάγματος ορίζει ότι: ″5. Πας κατηγορούμενος δι΄ αδίκημά τι έχει τα ακόλουθα κατ΄ ελάχιστον όρος δικαιώματα: (α) να πληροφορηθή εις καταληπτήν υπ΄ αυτού γλώσσαν αμέσως και λεπτομερώς την φύσιν και τους λόγους της εις αυτόν αποδιδομένης κατηγορίας, (β) ...............″. Όπως προκύπτει από τις υποθέσεις Panayiotis Kannas alias Pombas v. The Police
(1968)2 C.L.R. 29 και Kypros Chrysostomou v. The Police
(1971)2 C.L.R. 176, υπάρχει και αντίστοιχο δικαίωμα του κατηγορουμένου να τύχει τέτοιας πληροφόρησης. Έκφραση του δικαιώματος αυτού είναι και η ευχέρεια που παρέχεται για υποβολή αιτήματος για περαιτέρω λεπτομέρειες, όπου η κατηγορία δεν παρέχει επαρκή πληροφόρηση για ουσιαστικό συστατικό (βλ. Attorney General v. Petros Demetriou Hjiconstanti
(1969)2 C.L.R. 5 και Δημοκρατία v. Σπύρου
(2000)2 Α.Α.Δ. 107). Έχει νομολογηθεί ότι σκοπός του κατηγορητηρίου είναι να θέτει το πλαίσιο της δίκης. Οι λεπτομέρειες σε κάθε κατηγορία θα πρέπει να παρέχουν επαρκή ενημέρωση για το υπόβαθρο που η κατηγορούσα αρχή σκοπεύει να αποδείξει σε κάθε κατηγορία. Κριτήριο για να αποφασιστεί αν οι λεπτομέρειες που δίδονται είναι ικανοποιητικές ή όχι, είναι κατά πόσο από τυχόν παραλείψεις, η υπεράσπιση του κατηγορουμένου επηρεάζεται δυσμενώς. Αν δηλαδή οι κατηγορίες διατυπώνονται με τέτοιο τρόπο και είναι σε τόσο βαθμό αόριστες και ασαφείς που να επηρεάζεται η υπεράσπιση (βλ. Ιωσηφίδης (Ππαϊλα) v. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 204). Οι λεπτομέρειες του αδικήματος της 3ης κατηγορίας για την οποία επιζητούνται λεπτομέρειες έχουν ως εξής: ″Ο κατηγορούμενος σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ του μηνός Σεπτεμβρίου και Δεκεμβρίου, 2008, στον Ύψωνα, της Επαρχίας Λεμεσού, εκμεταλλεύτηκε σεξουαλικά ανήλικη, δηλαδή, τη Μαρία Λούντζα, από τη Λεμεσό″. Για να γίνει κατανοητή η συγκεκριμένη κατηγορία θα πρέπει να γίνει αναφορά στα άρθρα του Νόμου που τη στοιχειοθετούν. Το άρθρο 10 του Νόμου 87
(1)/2007 καθορίζει ως εξής το αδίκημα: ″Όποιος εκμεταλλεύεται σεξουαλικά ή εκπορνεύει παιδί είναι ένοχος κακουργήματος και, σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τα είκοσι έτη″. Η σεξουαλική εκμετάλλευση και η σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιού καθορίζονται με αναφορά στο άρθρο 2(γ) όπου αναγράφεται πως: ″σεξουαλική εκμετάλλευση περιλαμβάνει- (α) ........... (β) ........... (γ) τη σεξουαλική δραστηριότητα με πρόσωπο, όταν - (
- i)γίνεται χρήση εξαναγκασμού, βίας ή απειλής∙ (
- ii)γίνεται κατάχρηση αναγνωρισμένης θέσης εξουσίας ή επιρροής επί του προσώπου ή της κηδεμονίας ή φύλαξης προσώπου″. Η σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιού έχει την έννοια που αποδίδεται ανωτέρω στην σεξουαλική εκμετάλλευση και περιλαμβάνει περαιτέρω τη σεξουαλική δραστηριότητα με παιδί όταν προσφέρονται χρήματα ή άλλου είδους αμοιβές ή παροχές ως πληρωμή προκειμένου το παιδί να συμμετάσχει σε σεξουαλικές δραστηριότητες. Είναι πρόδηλο από τα ανωτέρω ότι η σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιού εμπεριέχει τόσο τη σεξουαλική δραστηριότητα είτε αυτή γίνεται με τη χρήση βίας ή απειλής είτε με τη χρήση άλλων μέσων όπως προσφορά χρημάτων, αμοιβών ή κατάχρησης της θέσης εξουσίας ή επιρροής επί του παιδιού. Από την κατάθεση της παραπονούμενης αλλά και της φίλης της στην οποία ο κ.Μάτσας παρέπεμψε διαφαίνεται ότι υπάρχουν ισχυρισμοί σεξουαλικής δραστηριότητας του κατηγορούμενου με την ανήλικη τόσο υπό συνθήκες που συνιστούν βιασμό όσο και υπό συνθήκες που συνιστούν το αδίκημα της διαφθοράς. Η πρώτη περίπτωση αφορά την 1η κατηγορία, οι δε άλλες περιπτώσεις αφορούσαν την 2η κατηγορία η οποία όμως με ενδιάμεση απόφαση του Δικαστηρίου έχει ακυρωθεί λόγω πολλαπλότητας. Είναι επομένως πρόδηλο ότι η σεξουαλική δραστηριότητα του κατηγορουμένου δεν περιοριζόταν σε μία και μόνο περίπτωση σεξουαλικής δραστηριότητας ούτως ώστε η παραπομπή και η αναφορά στη μαρτυρία της παραπονουμένης να αναδεικνύει το γεγονός της σεξουαλικής αυτής εκμετάλλευσης. Στην πραγματικότητα, αυτό που ουσιαστικά η κατηγορούσα αρχή καλεί τον κατηγορούμενο να πράξει, είναι διά χρήσεως μαντικών μεθόδων να επιλέξει χωρίς αναφορά σε λεπτομέρειες και συγκεκριμένα γεγονότα ποια πτυχή της κατάθεσης της παραπονουμένης συνιστά τη σεξουαλική εκμετάλλευση η οποία του καταλογίζεται και την οποία θα κληθεί να αντικρούσει. Αν η σεξουαλική εκμετάλλευση παραπέμπει στον βιασμό δηλαδή τη σεξουαλική δραστηριότητα με τη χρήση βίας τότε ο κατηγορούμενος υπερασπιζόμενος την 1η κατηγορία υπερασπίζεται και την 3η. Αν όμως πέραν του βιασμού αναφέρεται και σε περιπτώσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης που συνιστούν διαφθορά όπως άφησε να νοηθεί ο κ.Μάτσας με την παραπομπή της κατάθεσης της Μαρίνας Ιωάννου η οποία έβλεπε τον κατηγορούμενο να απομονώνεται σε δωμάτιο με την παραπονούμενη, τότε αυτά τα γεγονότα θα πρέπει ο κατηγορούμενος να τα γνωρίζει. Και το ορθό πλαίσιο από το οποίο αντλεί τη σχετική πληροφόρηση είναι οι λεπτομέρειες του αδικήματος. Οι αποφάσεις στις οποίες μας παρέπεμψε ο κ.Μάτσας διαφοροποιούνται ουσιωδώς από την παρούσα. Στην Ajini v. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 318, η οποία αφορούσε το αδίκημα της έκδοσης επιταγών χωρίς αντίκρισμα, κατηγορούμενοι ήταν η εταιρεία και οι αξιωματούχοι της. Δεν καθοριζόταν στις λεπτομέρειες του αδικήματος αν τα φυσικά πρόσωπα διώκονταν ως αυτουργοί ή συνεργοί. Εκρίθη πως τα δοθέντα στοιχεία ήσαν αρκετά για να γνωρίζει ο κατηγορούμενος την υπόθεση που αντιμετώπιζε δεδομένου πως ο ίδιος ο Νόμος επιτρέπει τη μεταχείριση συνεργού ως αυτουργού. Υπέδειξε όμως πως όπου η κατηγορούσα αρχή γνωρίζει το ρόλο και την ιδιότητα του κατηγορουμένου είναι καλύτερα να το αναφέρει στις λεπτομέρειες. Με τον ίδιο τρόπο αντικρίστηκε το ζήτημα και στην R. v. Gaugham
(1990)Crim. L. R. 880 (CA), στην οποία ο κ.Μάτσας μας παρέπεμψε και η οποία μνημονεύεται στην Ajini (ανωτέρω). Συνεπώς, έχοντας όλα τα ανωτέρω υπόψη κρίνεται αναγκαίο και επιβεβλημένο να παρασχεθούν στον κατηγορούμενο λεπτομέρειες της 3ης κατηγορίας, ώστε να γνωρίζει τι θα αντιμετωπίσει και να προετοιμαστεί κατάλληλα. Οι λεπτομέρειες να δοθούν εντός 10 ημερών από σήμερα. Εκδίδεται διάταγμα ως ανωτέρω. (Υπ.) ............ Α. Πασχαλίδης, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ............ Δ. Σωκράτους, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ............ Λ. Μάρκου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /ΜΠ Subject: Criminal/Assize Court/Interim (Αναφορά: Αίτημα για παροχή λεπτομερειών). cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο