Αναφορικά με τον αστυνομικό Διευθυντή Λεμεσού, Αίτηση Αρ:114/09, 27 Μαρτίου 2009

(31)πλήρεις ηλεκτρονικοί υπολογιστές 2. Δύο

(2)φορητοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές.

1. Το χρηματικό ποσόν των €4590,00 στην κατοχή της Ντιάνα Τζιουμπέη.
2. Το χρηματικό ποσόν των €990,00 σε συρτάρι κομοδίνου του υποστατικού. Με την παρούσα μονομερή αίτηση, ο αστυνομικός διευθυντής Λεμεσού ζήτησε όπως τα πιο πάνω αντικείμενα κρατηθούν μέχρι την διερεύνηση και την πλήρη εκδίκαση της υπόθεσης. Σύμφωνα με την ένορκη δήλωση της αίτησης, η οποία υπογράφεται από τον αστ. 288 Μενελάου επειδή οι εξετάσεις της αστυνομίας δεν ολοκληρώθηκαν, σε περίπτωση που δεν κρατηθούν τα ως άνω τεκμήρια υπάρχει μεγάλη πιθανότητα αποξένωσης τους. Κατά την εξέταση της μονομερούς αίτησης στις 17.3.2009, εμφανίστηκε στο Δικαστήριο ο συνήγορος των καθ' ων η αίτηση, ζητώντας να παρέμβει στην διαδικασία. Δόθηκε άδεια στο συνήγορο να εμφανιστεί και μετά από κάποιες διευκρινήσεις, εκδόθηκε μονομερώς το διάταγμα και ορίστηκε επιστρεπτέο λίγες μέρες αργότερα, στις 24.3.
3. Δόθηκαν ταυτόχρονα οδηγίες στον συνήγορο των καθ' ων να καταχωρήσει ένσταση μέχρι τότε. Η ένσταση καταχωρήθηκε στις 24.3.2009 και συνοδεύεται από ένορκη δήλωση της Ντιάνας Τζουμπέη, που είναι το πρόσωπο από το οποίο κατασχέθηκε το ποσόν των €4950,
4. Ως λόγους ένστασης, οι καθ' ων αναφέρουν μεταξύ άλλων ότι η περαιτέρω κατακράτηση των τεκμηρίων δεν είναι αναγκαία για σκοπούς συνέχισης των αστυνομικών εξετάσεων ή για τους σκοπούς οιασδήποτε ποινικής διαδικασίας. Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση, η ομνύουσα Ντιάνα Τζουμπέη αναφέρει ότι στις 16.3.2009, μετέβη στο πιο πάνω υποστατικό για να επισκεφθεί φίλη της που εργάζεται εκεί. Κατά την διάρκεια που βρισκόταν στο υποστατικό, εισήλθε η αστυνομία για σκοπούς έρευνας. Μεταξύ άλλων ερεύνησαν και την τσάντα της, στην οποία βρήκαν το ποσόν των €4950,00 το οποίον της κατέσχαν. Αναφέρει στην συνέχεια ότι ουδεμία σχέση έχει με την επιχείρηση που ασκείται στο υποστατικό και ότι ήταν απλά περαστική από εκεί. Παρόλα αυτά, ισχυρίζεται στην συνέχεια ότι οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές που κατασχέθηκαν δεν φαίνεται να χρησιμοποιήθηκαν για σκοπούς κυβείας ούτε και μετατρέπονται σε μηχανές τυχερού παιγνιδιού. Ακολούθως, η ομνύουσα αναφέρει ότι ο χρόνος που ζητά η αστυνομία είναι αόριστος καθότι δεν καθορίζεται χρόνος συμπλήρωσης των αστυνομικών ανακρίσεων ούτε και καθορίζεται κατά πόσον έχει καταχωρηθεί οιαδήποτε υπόθεση στο Δικαστήριο. Αγορεύσεις Η δημόσια κατήγορος στην αγόρευση της, ισχυρίστηκε ότι για την διερεύνηση της υπόθεσης, είναι αναγκαία η κατακράτηση τόσον των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών όσον και των ποσών που ανευρέθηκαν στο υποστατικό. Ειδικά για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, εισηγήθηκε ότι τυχόν επιστροφή τους πιθανόν να επηρεάσει τις εξετάσεις με την αφαίρεση των παρανόμων λογισμικών. Όσον αφορά τα κατασχεθέντα ποσά, είναι αναγκαίο να κρατηθούν ούτως ώστε να εξεταστεί κατά πόσον αυτά σχετίζονται ή αποτελούν κέρδος από την παράνομη χρήση των υπολογιστών. Ο συνήγορος των καθ' ων η αίτηση στην δική του αγόρευση, ισχυρίστηκε ότι το αίτημα της αστυνομίας είναι γενικό και αόριστο για όλα τα τεκμήρια δεδομένου ότι δεν καθορίζει χρόνο που αυτά θα κατακρατηθούν. Ειδικότερα για το ποσόν των €4950,00, αυτό δεν φαίνεται να σχετίζεται καθόλου με την υπόθεση που διερευνά η αστυνομία. Ο συνήγορος τέλος, παραπέμποντας σε σχετική νομολογία εισηγήθηκε ότι δεν έχουν αποδειχθεί οι προϋποθέσεις για οριστικοποίηση του διατάγματος και ζήτησε όπως όλα τα τεκμήρια επιστραφούν στους δικαιούχους. Νομική πτυχή Η εξουσία έκδοσης και εκτέλεσης εντάλματος έρευνας, ρυθμίζεται από τα άρθρα 27 έως 34 του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ.
5. Το άρθρο 27 αναφέρεται στην εξουσία του Δικαστηρίου στην έκδοση εντάλματος έρευνας. Το άρθρο 32.1 που μας ενδιαφέρει για τους σκοπούς της παρούσας έχει ως εξής: 32.

(1)Όταν κατά την εκτέλεση εντάλματος έρευνας κατασχεθεί οτιδήποτε και προσκομιστεί ενώπιον Δικαστή, όπως προβλέπεται στο άρθρο 27, το πράγμα αυτό τηρουμένων των διατάξεων του εδαφίου 2 του άρθρου αυτού δύναται να κατακρατηθεί από τέτοιο πρόσωπο ως ο Δικαστής ήθελε ορίσει λαμβανομένης πάντοτε εύλογης φροντίδας για την διατήρηση του μέχρι την αποπεράτωση οποιασδήποτε ποινικής διαδικασίας η οποία είναι δυνατόν να διεξαχθεί σε σχέση με αυτό. Να σημειώσω ότι οι καθ' ων δεν προσέβαλαν εντός ευλόγου χρόνου, την εγκυρότητα του εντάλματος έρευνας με προνομιακό ένταλμα, ως είχαν δικαίωμα (Βλ Αναφορικά με ένταλμα έρευνας του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού

(2002)1 Α.Α.Δ 571). Στην υπόθεση Concrete Mix Limited ν. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ 360, το Ανώτατο Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να ασχοληθεί με την διαδικασία κατάσχεσης και κράτησης τεκμηρίων δυνάμει των διατάξεων του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου. Παραθέτω το πιο κάτω χαρακτηριστικό απόσπασμα από την από την σελίδα 366 της απόφασης: «Oι διατάξεις που αφορούν την κατάσχεση και κράτηση αντικειμένων (για ανακριτικούς και αποδεικτικούς σκοπούς) είναι ταξινομημένες με χρονολογική σειρά η οποία αντανακλά τα τρία ξεχωριστά στάδια που οριοθετούνται και ρυθμίζονται από το νόμο. Το άρθρο 27 διέπει την εξουσία για την κατάσχεση αντικειμένων. Αυτά μπορεί να κατασχεθούν κατά την εκτέλεση εντάλματος ερεύνης εφόσο η εξέτασή τους κρίνεται αναγκαία για τους σκοπούς της αστυνομικής έρευνας. Η κατάσχεση αντικειμένου, βάσει του άρθρου 27, παρέχει μόνο περιορισμένο δικαίωμα κράτησης, μέχρι την παρουσίαση του, το συντομότερο δυνατό, ενώπιον του Δικαστηρίου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 32

(1)του νόμου. Κριτής της αναγκαιότητας της περαιτέρω κράτησης του αντικειμένου για τους σκοπούς των ανακρίσεων και μελλοντικής ποινικής διαδικασίας, είναι το Δικαστήριο. Οι πρόνοιες του άρθρου 32

(1)παρέχουν διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να διατάξει την κράτηση και φύλαξη κατασχεθέντος αντικειμένου από τις αστυνομικές Αρχές μέχρι και την αποπεράτωση ποινικής διαδικασίας η οποία ήθελε προκύψει από τις αστυνομικές έρευνες.» Είναι προφανές από τα πιο πάνω ότι η περαιτέρω κράτηση αντικειμένου που κατασχέθηκε κατά την εκτέλεση εντάλματος δυνάμει του άρθρου 27, επαφίεται σύμφωνα με το άρθρο 32.1 στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Βασικό κριτήριο κατά την άποψη μου, αποτελεί η χρησιμότητα κάθε αντικειμένου κατά το ανακριτικό στάδιο ως προς την εξέταση του υπό διερεύνηση αδικήματος αλλά και πιθανότητα να χρησιμοποιηθεί ως τεκμήριο στο Δικαστήριο για σκοπούς απόδειξης του αδικήματος με το οποίο σχετίζεται. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να είναι σχετικό με την υπό διερεύνηση υπόθεση και να αποδεικνύεται ότι στην περίπτωση επιστροφής του, πιθανόν να επηρεαστούν οι ανακρίσεις ή ακόμα και να εμποδιστεί η προσκόμιση του στο Δικαστήριο ως αποδεικτικού υλικού. Είναι επίσης προφανές ότι κατά την άσκηση της πιο πάνω εξουσίας του, το Δικαστήριο θα πρέπει να αποφεύγει να αποφαίνεται επί της ουσίας της υπόθεσης και ειδικότερα με την εμπλοκή ή όχι οιουδήποτε προσώπου στην διάπραξη των υπό διερεύνηση αδικημάτων. Προς ολοκλήρωση του νομικού πλαισίου να σημειώσω τέλος ότι με την τροποποίηση του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου με τον Νόμο 219(Ι)/2004, προστέθηκε το άρθρο 32Α με το οποίο δίδεται η δυνατότητα Έφεσης σε αποφάσεις του Δικαστηρίου που εκδίδονται με βάση το άρθρο 32.1. Συμπεράσματα Ο συνήγορος για τους αιτητές, ισχυρίστηκε ότι η αίτηση της αστυνομίας είναι αόριστη γιατί δεν καθορίζει συγκεκριμένο χρόνο κατακράτησης των τεκμηρίων, η δε αναφορά σε εκδίκαση υπόθεσης προκαλεί σύγχυση αφού δεν έχει ακόμη καταχωρηθεί καμία ποινική υπόθεση σε σχέση με τα κατασχεθέντα τεκμήρια. Η θέση αυτή δεν ευσταθεί. Σύμφωνα με το άρθρο 32.1, το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει διάταγμα κατακράτησης τεκμηρίων μέχρι και την πλήρη εκδίκαση της ποινικής διαδικασίας, η οποία ήθελε προκύψει από τις αστυνομικές έρευνες και που πιθανόν να διεξαχθεί σε σχέση με αυτά. Είναι δε προφανές ότι η χρονική διάρκεια μιας ανακριτικής διαδικασίας δεν μπορεί να προκαθοριστεί όπως επίσης δεν μπορεί να προκαθοριστεί και ο χρόνος εκδίκασης μιας ποινικής υπόθεσης ενώπιον του Δικαστηρίου. Προσεκτική μελέτη των ενόρκων δηλώσεων τόσον της αίτησης όσον και της έντασης, καταδεικνύει ότι δεν ευσταθούν οι ισχυρισμοί των καθ' ων η αίτηση ως προς την μη σχετικότητα των κατασχεθέντων υπολογιστών με τα υπό διερεύνηση αδικήματα. Όσον αφορά ειδικά τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, είναι εμφανές ότι η κατακράτηση τους θεωρείται αναγκαία ούτως ώστε να εξεταστεί η πιθανότητα να έχουν εγκατεστημένο το λογισμικό που η αστυνομία ισχυρίζεται ότι τους μετατρέπει σε μηχανές τυχερού παιγνιδιού. Επιστροφή των υπολογιστών στους ιδιοκτήτες τους θα στερούσε στην ουσία από την αστυνομία, την δυνατότητα να διερευνήσει τα υπό κρίση αδικήματα. Όσον αφορά τα χρηματικά ποσά, η θέση της δημόσιας κατηγόρου είναι ότι αυτά πιθανόν να σχετίζονται με την παράνομη χρήση των υπολογιστών και ως εκ τούτου είναι αναγκαία για την απόδειξη των αδικημάτων. Ο κος Χειμώνας ισχυρίστηκε ακριβώς το αντίθετο, δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στο ποσό των €4950,00 που κατασχέθηκε από την τσάντα της Ντιάνα Τζουμπέη, η οποία στην ένορκη της δήλωση αναφέρει ότι δεν έχει σχέση με το επίδικο υποστατικό. Έχω την άποψη ότι αποδοχή της πιο πάνω θέσης του κου Χειμώνα θα ισοδυναμούσε στην ουσία με αξιολόγηση των εκατέρωθεν θέσεων ως προς την εμπλοκή της Ντιάνα Τζουμπέη στα υπό διερεύνηση αδικήματα, κάτι που δεν είναι βέβαια επιτρεπτό στο παρόν στάδιο. Υπενθυμίζω ότι τα ποσά αυτά κατασχέθηκαν εντός του επίδικου υποστατικού κατόπιν εντάλματος έρευνας που εκδόθηκε στην βάση εύλογης υπόνοιας για διάπραξη συγκεκριμένων αδικημάτων στον χώρο αυτό. Από την στιγμή δε που οι αστυνομικές αρχές θεωρούν ότι τα ποσά αυτά αποτελούν παράνομο κέρδος που προέκυψε από τα υπό διερεύνηση αδικήματα, θεωρώ ότι θα είναι δίκαιο να τα κατακρατήσουν αφού είναι σχετικά με την υπόθεση και αναγκαία τεκμήρια σε ποινική διαδικασία που πιθανόν να προκύψει από τις αστυνομικές έρευνες αναφορικά με τυχόν παράνομη χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών, και τον προσπορισμό κέρδους από αυτή. Αυτό βέβαια χωρίς να προδικάζεται εκ των προτέρων, η εμπλοκή στο αδίκημα, οιουδήποτε προσώπου βρισκόταν στο υποστατικό κατά την εκτέλεση του εντάλματος έρευνας. Συνοψίζοντας όλα τα πιο πάνω, κρίνω στα πλαίσια της διακριτικής μου ευχέρειας ότι δικαιολογείται η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Ως εκ τούτου το προσωρινό διάταγμα που εκδόθηκε στις 17.3.2009, καθίσταται οριστικό μέχρι την αποπεράτωση οιασδήποτε Δικαστικής διαδικασίας η οποία είναι δυνατόν να διεξαχθεί σε σχέση με τα κατασχεθέντα τεκμήρια. Αλέξανδρος Α. Παναγιώτου Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο