Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Χρυσήλιος Ιωάννου Νικολάου, Αρ. Υπόθεσης: 23818/07, 29 Απριλίου, 2009

(1)(β) της Ποινικής Δικονομίας Κεφ. 155, του εξηγήθηκαν τα δικαιώματά του και επέλεξε να καταθέσει ενόρκως. Δεν κλήθηκαν οποιοιδήποτε μάρτυρες υπεράσπισης. Ο Κατηγορούμενος κατέθεσε ότι πριν αγοράσει το μοτοποδήλατο έκτισε τοίχο από μπετόν γύρω από την αυλή της οικίας του και τοποθέτησε κάγκελα ύψους 2,60μ. με κλειδαριές. Ο Κατηγορούμενος ανέφερε επιπλέον ότι επειδή αντιλαμβανόταν από την έκφραση του προσώπου του υιού του, Μιχάλη, ο οποίος κοίταζε το μοτοποδήλατο με λαχτάρα, ότι επιθυμούσε να το οδηγήσει, φρόντιζε να αλλάζει συχνά τον κρυψώνα των κλειδιών για να μην τα εντοπίσει. Τη μέρα που το οδήγησε ο Μιχάλης, τα κλειδιά ήταν κάτω από το χαλί του υπνοδωματίου. Κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 5 φωτογραφίες της αυλής, όπου φαίνονται τα κάγκελα, το περιτοίχισμα και οι σανίδες που χρησιμοποίησε ο Μιχάλης ως ράμπα. Ο Κατηγορούμενος κατέθεσε επιπλέον ότι αφαίρεσε τα καύσιμα από το μοτοποδήλατο αφήνοντας μόνο κάποια αποθέματα, με τα οποία δεν θα μπορούσε να διανύσει περισσότερο από 3-4 χλμ. Επίσης αφαίρεσε τον αέρα από τον μπροστινό τροχό. Όλα αυτά, σύμφωνα με τον Κατηγορούμενο, ήταν όλα τα απαραίτητα εύλογα μέτρα που μπορούσε να σκεφτεί για την αποτροπή της χρήσης του μοτοποδηλάτου από τον υιό του. Κατά την αντεξέταση ο Κατηγορούμενος κατέθεσε μεταξύ άλλων ότι αγόρασε το μοτοποδήλατο για να το χρησιμοποιεί κυρίως τα καλοκαίρια για μικρές αποστάσεις, αλλά δεν το είχε χρησιμοποιήσει μέχρι την ημέρα της καταγγελίας καθότι δεν είχαν τοποθετηθεί οι πινακίδες εγγραφής. Ανέφερε ότι ο πωλητής του είχε παραδώσει το μοτοποδήλατο με μικρή ποσότητα καυσίμων και είναι αυτά που αφαίρεσε. Επιπλέον, ανέφερε ότι τη μέρα της καταγγελίας πρέπει να ήταν κλειδωμένα τα κάγκελα της αυλής από την έξω πλευρά καθότι ο ίδιος έφυγε από το σπίτι και μόνο ο Μιχάλης παρέμεινε μέσα. Σε περίπτωση πυρκαϊάς στο σπίτι, εφόσον τα κάγκελα ήταν κλειδωμένα από έξω, ο Μιχάλης θα μπορούσε να βγει έξω στην αυλή. Κατέθεσε επίσης ότι το περιτοίχισμα και τα κάγκελα υπήρχαν από πολλά χρόνια πριν και δεν κτίστηκαν ειδικά για την προστασία του μοτοποδηλάτου. Σύμφωνα με τον Κατηγορούμενο, μετά την επίδικη καταγγελία το μοτοποδήλατο κλάπηκε από την αυλή της οικίας με τον ίδιο τρόπο που το έβγαλε από το περιτοίχισμα ο Μιχάλης. Τέλος, ήταν η θέση του Κατηγορουμένου ότι σε κάποιο στάδιο της απόκρυψης των κλειδιών του μοτοποδηλάτου είχε τοποθετήσει τα κλειδιά στο κομοδίνο, αλλά τη μέρα που τα πήρε ο Μιχάλης ήταν κάτω από το χαλί και ο Αστυνομικός που έλαβε την κατάθεση αυθαίρετα κατέγραψε ότι βρίσκονταν στο κομοδίνο. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Από τη μαρτυρία του ΜΚ1 απεκόμισα την εντύπωση ότι πρόκειται για άτομο που εκτελεί τα καθήκοντά του με αντικειμενικότητα και επάρκεια. Εξάλλου, η μαρτυρία του ΜΚ1, στο βαθμό που αφορά την παρούσα υπόθεση εναντίον του Κατηγορουμένου, στην ουσία δεν αμφισβητήθηκε από τον Κατηγορούμενο, καθότι δεν αμφισβητείται το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος είναι ο ιδιοκτήτης του μοτοποδηλάτου και ότι ο υιός του το οδήγησε στις 26.7.2007 χωρίς άδεια και ασφάλεια. Παρενθετικά, σημειώνω ότι το μέρος της μαρτυρίας του ΜΚ1 που αμφισβήτησε έντονα ο Κατηγορούμενος ήταν η περιγραφή της ανακοπής του Μιχάλη (επικίνδυνης καταδίωξης σύμφωνα με τον Κατηγορούμενο) η οποία δεν αφορά τα επίδικα στην παρούσα υπόθεση θέματα. Το μέρος αυτό της μαρτυρίας του ΜΚ1 αφορούσε κυρίως την ποινική υπόθεση εναντίον του Μιχάλη, η οποία, σύμφωνα με την ενώπιόν μου μαρτυρία, διεκπεραιώθηκε σε προγενέστερο στάδιο με την παραδοχή των εναντίον του κατηγοριών και την έκδοση διατάγματος κηδεμονίας με όρους κοινοτικής εργασίας. Ο ΜΚ2 μου δημιούργησε την εντύπωση ενός καθόλα ειλικρινούς προσώπου και αστυνομικού που εκτελεί με ευσυνειδησία και αντικειμενικότητα τα καθήκοντά του. Κατέθεσε με θετικό και σαφή τρόπο, απάντησε με ευθύτητα και αμεσότητα σε όλες τις ερωτήσεις, υπήρξε σταθερός και πειστικός στις θέσεις του και δεν κλονίστηκε σε κανένα σημείο από την αντεξέταση. Συνεπώς αποδέχομαι τη μαρτυρία του στην ολότητά της και ειδικότερα τα όσα ανέφερε σε σχέση με τη διερεύνηση της υπόθεσης και τη λήψη καταθέσεων από τον Κατηγορούμενο και τον υιό του. Όσον αφορά τη μαρτυρία του Μιχάλη Ιωάννου, 17χρονου υιού του Κατηγορουμένου, σημειώνω ότι ήταν ξεκάθαρο ότι η περιπέτεια που είχε με την Αστυνομία του δημιούργησε έντονα αισθήματα φόβου και ότι μετάνιωσε για τις πράξεις του ειδικότερα σε σχέση με τις συνέπειες που προέκυψαν για τον πατέρα του. Ήταν εξίσου φανερά από τον τρόπο που κατέθετε τόσο η πολύ δύσκολη θέση στην οποία βρισκόταν όσο και το γεγονός ότι η μαρτυρία του ήταν προϊόν προσυνεννόησης με τον πατέρα του προς το σκοπό της απαλλαγής του από την κατηγορία που αντιμετωπίζει. Η προσπάθεια του Μιχάλη να προβάλει τον ισχυρισμό ότι δεν συζήτησε την υπόθεση καθόλου με τον πατέρα του και ότι απλώς έλαβε μία κλήση μάρτυρα και προσήλθε στο Δικαστήριο ως μάρτυρας δεν ήταν καθόλου πειστική. Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι δεν είχε καμία συνομιλία με τον πατέρα του, με τον οποίο συνεχίζει να διαμένει, για την υπόθεση και ότι η μοναδική του πληροφόρηση για τη δίκη ήταν η κλήση που έλαβε. Επιπλέον, τα όσα κατέθεσε σε σχέση με τα υποτιθέμενα δρακόντεια μέτρα που έλαβε ο πατέρας του για αποτροπή της χρήσης του μοτοποδηλάτου και τον τρόπο με τον οποίο υποτίθεται ότι μετέφερε το μοτοποδήλατο έξω από την αυλή με τη βοήθεια τρίτων ήταν άκρως υπερβολικά και απουσιάζουν παντελώς από τη γραπτή κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία τη μέρα της καταγγελίας. Για να δικαιολογήσει τις μεγάλες αυτές αντιφάσεις, ο Μιχάλης ισχυρίστηκε κατά την αντεξέτασή του από τη συνήγορο για την Κ.Α. (αφότου είχε κηρυχθεί εχθρικός μάρτυρας) ότι υπέγραψε την κατάθεση χωρίς να την αναγνώσει. Εν τούτοις, πριν κηρυχθεί εχθρικός, ανανέωσε τη μνήμη του από την εν λόγω κατάθεση για να απαντήσει σε ερώτηση σε σχέση με την αγορά του μοτοποδηλάτου. Επιπλέον, ανέφερε ότι κάποια στοιχεία που περιέχονται στην κατάθεση τα ανέφερε στον αστυνομικό και ότι υπέγραψε την κατάθεση στην παρουσία και του πατέρα του. Στο σύγγραμμα Phipson on Evidence, 15η έκδοση, στη σελίδα 276 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Where the witness admitted making parts of the statement and signing it, the judge was entitled to find that he had made the statement- Rv Baldwin [1986] Crim.L.R.681,CA»[1] Συνεπώς, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ίδιος ο μάρτυρας χρησιμοποίησε την κατάθεση για να φρεσκάρει τη μνήμη του για κάποιο γεγονός, ότι δήλωσε ότι έδωσε στον ΜΚ2 κάποια από τα στοιχεία που περιέχονται στην κατάθεση και ότι δέχθηκε ότι την υπέγραψε και δη στην παρουσία του πατέρα του, σε συνδυασμό με την αξιόπιστη μαρτυρία του ΜΚ2 σε σχέση με τη λήψη της εν λόγω κατάθεσης, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι ο Μιχάλης έδωσε την εν λόγω κατάθεση στην Αστυνομία και ότι το περιεχόμενό της δεν αποτελεί επινόηση του ΜΚ2. Εξάλλου, το θεωρώ κάπως παράδοξο να έχει παραδεχθεί τις εναντίον του κατηγορίες στη βάση των γεγονότων που αναφέρονται στην κατάθεσή του και να αποφασίζει στη συνέχεια να ισχυριστεί ότι την υπέγραψε χωρίς να γνωρίζει το περιεχόμενό της. Ως είναι καλά νομολογημένο, η μαρτυρία ενός εχθρικού μάρτυρα πρέπει να προσεγγίζεται από το Δικαστήριο με ιδιαίτερο τρόπο. Ειδικότερα, το περιεχόμενο της αρχικής δήλωσης (στην παρούσα περίπτωση της γραπτής κατάθεσης) ενός εχθρικού μάρτυρα δεν μπορεί να αποτελέσει μαρτυρία ικανή να αποδείξει τα γεγονότα τα οποία αναφέρονται σε αυτή. Η γραπτή κατάθεση του Μιχάλη, η οποία είναι ασυμβίβαστη με την προφορική του μαρτυρία ειδικότερα κατά την αντεξέτασή του από την Κ.Α., είναι σχετική μόνο όσον αφορά την αξιοπιστία του[2]. Όπως επεξηγείται στην πολύ πρόσφατη απόφαση Βενιζέλου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφεση 63/2007, ημερ. 11.2.2009: «Η νομική θέση που προβάλλει μέσα από τις αυθεντίες και τα συγγράμματα είναι ότι η προηγούμενη κατάθεση μάρτυρα που λόγω της ένορκης συμπεριφοράς του κηρύσσεται εχθρικός ενόψει ουσιαστικής αναίρεσης του περιεχομένου της, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως στοιχείο ή μαρτυρία ενοχής. Η κατάθεση όμως μπορεί να αποτελέσει ενδεικτικό υλικό αναξιοπιστίας.» Παρενθετικά, σημειώνω ότι, όπως αναφέρεται στην πιο πάνω απόφαση, η θέση αυτή έχει τώρα ανατραπεί στην Αγγλία ως αποτέλεσμα του s. 119

(1)του νόμου The Criminal Justice Act 2003, με βάση το οποίο η προηγούμενη αντιφατική κατάθεση είναι αποδεκτή ως μαρτυρία οποιουδήποτε γεγονότος περιέχεται εκεί, ανεξάρτητα από τη βαρύτητα που θα της αποδοθεί σε συνάρτηση με την προφορική μαρτυρία. Έχοντας κατά νουν τις πιο πάνω αρχές, παρατηρώ ότι η κατάθεση του Μιχάλη έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την προφορική του μαρτυρία. Απουσιάζει παντελώς από την κατάθεσή του η παραμικρή αναφορά στη δυσκολία που ισχυρίστηκε ενόρκως ότι αντιμετώπισε στην απομάκρυνση του μοτοποδηλάτου από την αυλή και σε οποιαδήποτε βοήθεια από φίλους. Αντιθέτως, στην κατάθεσή του αναφέρει ότι πήρε τα κλειδιά από το κομοδίνο, όπου είχε δει μια μέρα τον πατέρα του να τα τοποθετεί, πήρε το μοτοποδήλατο από το σπίτι χωρίς να τον δει κανένας και το οδήγησε για να κάνει μια βόλτα στη Γερμασόγεια μέχρι τη στιγμή που τον σταμάτησε η Αστυνομία. Κατά την κρίση μου, οι ουσιώδεις αντιφάσεις μεταξύ της γραπτής του κατάθεσης και της προφορικής τoυ μαρτυρίας, η οποία, επαναλαμβάνω, θεωρώ ότι στόχευε να βοηθήσει τον πατέρα του, και η όλη αντιφατική συμπεριφορά του καθιστούν το μάρτυρα αυτό πλήρως αναξιόπιστο και δεν μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία του σε σχέση με τα επίδικα θέματα. Αξιολογώντας τη μαρτυρία του Κατηγορουμένου, σημειώνω ότι αυτή χαρακτηριζόταν από μία μεγάλη δόση υπερβολής και ήταν ξεκάθαρο ότι τα δρακόντεια μέτρα που ισχυρίστηκε ότι έλαβε για την αποτροπή της χρήσης του μοτοποδηλάτου από τον υιό του αποτελούσαν εκ των υστέρων σκέψη σε μία ατυχή προσπάθεια να πείσει ότι έλαβε όλα τα απαραίτητα μέτρα. Η μαρτυρία του ήταν γεμάτη από συγκεχυμένους ισχυρισμούς και αντιφάσεις, οι οποίες κατά την κρίση μου καταδεικνύουν ότι οι ισχυρισμοί του δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Για παράδειγμα, ενώ αρχικά δήλωσε ότι πριν αγοράσει το μοτοποδήλατο έκτισε τοίχους και κάγκελα για να το προστατεύσει, στη συνέχεια ανέφερε ότι αυτά υπήρχαν ανέκαθεν. Ήταν ξεκάθαρο ότι σκέφτηκε όλα τα μέτρα τα οποία ενδεχομένως θα θεωρούσε το Δικαστήριο ότι αποτελούσαν όλα τα απαραίτητα εύλογα μέτρα και ισχυρίστηκε ότι τα έλαβε όλα, ενώ παράλληλα παρότρυνε τον υιό του να αναφέρει τα ίδια. Εν τούτοις, παρόλη τη συνεννόηση μεταξύ πατέρα και υιού, υπήρχαν κάποια σημεία στα οποία δεν πρόβαλαν όμοιες εκδοχές, φανερώνοντας τη γενικότερη ανειλικρίνειά τους. Για παράδειγμα, ενώ ο Μιχάλης ισχυρίστηκε ότι έσπρωξε με τους φίλους του το μοτοποδήλατο μέχρι το σταθμό βενζίνης καθότι δεν είχε καύσιμα, ο Κατηγορούμενος κατέθεσε ότι είχε αφήσει λίγα καύσιμα μέσα στο μοτοποδήλατο τα οποία αρκούσαν για λίγα χιλιόμετρα. Οι δε φωτογραφίες Τεκμήριο 6 (α)-(ε) λήφθηκαν, σύμφωνα με τον ίδιο, ένα μήνα πριν τη δίκη και δεν μπορούν να αποτελέσουν απόδειξη ότι κατά τον επίδικο χρόνο η αυλή ήταν κλειδωμένη όπως φαίνεται στις φωτογραφίες. Επιπλέον, σημειώνω ότι ήταν φανερή η έντονη αγανάκτηση που αισθάνεται ο Κατηγορούμενος για τον τρόπο με τον οποίο ανακόπηκε ο υιός του από την Αστυνομία, αλλά και για το γεγονός ότι το όλο ζήτημα έχει επηρεάσει δυσμενώς τις σχέσεις του με τον υιό του. Η αγάπη και προστατευτικότητα που εμφανώς αισθάνεται για τον υιό του δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Ταυτόχρονα, όμως, σημειώνω τη γενικότερη στάση και συμπεριφορά του Κατηγορουμένου, ο οποίος κατ'επανάλειψη διέκοπτε τόσο το Δικαστήριο όσο και την εκπρόσωπο της Κ.Α., επέμενε να αναφέρει σε έντονο και εριστικό ύφος γεγονότα και ισχυρισμούς που ήταν άσχετα με τα επίδικα θέματα, και λογομαχούσε με την εκπρόσωπο της Κ.Α., εναντίον της οποίας εκτόξευε προσωπικούς σχολιασμούς και κατηγορίες. Άκομψες και παντελώς άτοπες ήταν και οι αναφορές του Κατηγορουμένου για γνωριμίες με πολλούς δικαστές και άλλα πρόσωπα και για την ισχυρή οικονομική κατάσταση της οικογένειάς του. Περαιτέρω, η προφορική μαρτυρία του Κατηγορουμένου έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα όσα ανέφερε στη γραπτή κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία (Τεκμήριο 3) τη μέρα της καταγγελίας, και η οποία κρίθηκε θεληματική μετά τη διεξαγωγή δίκης εντός δίκης (ενδιάμεση απόφαση ημερ. 13.4.2009). Υπάρχει σωρεία αποφάσεων σχετικά με τη βαρύτητα την οποία το Δικαστήριο μπορεί να δώσει στην κατάθεση ενός Κατηγορουμένου και στην αποδεικτική αξία των δηλώσεων που γίνονται σε μία κατάθεση[3]. Κάθε μέρος της κατάθεσης ενός Κατηγορουμένου που γίνεται δεκτό αποτελεί αποδεκτή μαρτυρία για την αλήθεια των γεγονότων στα οποία αναφέρεται. Ειδικότερα, όπως αναφέρθηκε στην Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας (βλ υποσημείωση), δηλώσεις του Κατηγορουμένου στην κατάθεσή του που συνιστούν άμεσα ή έμμεσα παραδοχή του αδικήματος γίνονται παραδεκτές ως μαρτυρία. Σημειώνω ότι ο Κατηγορούμενος στην εν λόγω κατάθεση, η οποία προσήχθη ενώπιόν μου ως μέρος της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής, αναφέρει ότι είναι ο ιδιοκτήτης του μοτοποδηλάτου KQX 039, το οποίο είχε αγοράσει περίπου 2 βδομάδες προηγουμένως και το οποίο διατηρούσε στην οικία του. Αναφέρει επιπλέον ότι τα κλειδιά του μοτοποδηλάτου τα φύλαγε μέσα στο κομοδίνο του και ότι το πρωί του είχε τηλεφωνήσει ο υιός του, 15 ½ ετών, ότι τον σταμάτησε η Αστυνομία καθώς οδηγούσε το μοτοποδήλατο χωρίς άδεια και ασφάλεια. Δηλώνει επίσης στην κατάθεσή του ότι δεν επέτρεψε στον υιό του να οδηγήσει το μοτοποδήλατο και δεν γνωρίζει πώς ανακάλυψε ο υιός του το χώρο όπου είχε φυλαγμένα τα κλειδιά. Θεωρώ ότι αυτά που κατέθεσε ο Κατηγορούμενος στην Αστυνομία μόλις λίγες ώρες μετά το συμβάν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, σε αντίθεση με αυτά που κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία, για τους λόγους που έχω εξηγήσει, δεν μπορώ να αποδεχθώ. Επαναλαμβάνω ότι, μετά τη διεξαγωγή δίκης εντός δίκης, κρίθηκε ότι η εν λόγω κατάθεση λήφθηκε νομότυπα και ήταν το προϊόν της ελεύθερης βούλησης του Κατηγορουμένου. Συνεπώς θεωρώ ότι είναι ασφαλές να βασιστώ στο περιεχόμενο της εν λόγω κατάθεσης για να καταλήξω σε ευρήματα σε σχέση με τα πραγματικά γεγονότα. Ευρήματα Έχοντας υπόψη την ενώπιόν μου μαρτυρία και δεδομένης της πιο πάνω αξιολόγησης, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: Ο Κατηγορούμενος στις 26.7.2007 ήταν ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του μοτοποδηλάτου με αρ. εγγραφής KQX 039 το οποίο διατηρούσε στην οικία του στη Λεμεσό, με τα κλειδιά στο κομοδίνο του. Την ίδια μέρα το πρωί ο Μιχάλης Ιωάννου, υιός του Κατηγορουμένου, πήρε τα κλειδιά του μοτοποδηλάτου και το οδήγησε μέχρις ότου εντοπίστηκε και καταγγέλθηκε από την Αστυνομία. Ο Μιχάλης δεν είχε άδεια να οδηγεί μοτοποδήλατο και δεν καλυπτόταν από ασφάλεια καθότι ήταν κάτω των 17 ετών. Ο Κατηγορούμενος δεν επέτρεψε στον Μιχάλη να οδηγήσει το μοτοποδήλατο. Νομική Πτυχή Το άρθρο 14Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου Ν. 86/72προνοεί στα εδάφια

(1)και

(2)ότι ο ιδιοκτήτης μηχανοκινήτου οχήματος έχει υποχρέωση να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα εύλογα μέτρα για αποτροπή της χρησιμοποίησης του οχήματός του από οποιοδήποτε μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο, και ότι παράβαση της υποχρέωσης αυτής συνιστά αδίκημα. Επιπλέον, το εδάφιο

(3)του εν λόγω άρθρου προνοεί ότι σε σχετική ποινική δίωξη ιδιοκτήτη, η απόδειξη από την Κατηγορούσα Αρχή της χρησιμοποίησης του οχήματος από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο συνιστά εκ πρώτης όψεως απόδειξη ενοχής του ιδιοκτήτη, εκτός αν αυτός αποδείξει ότι έλαβε όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα για αποτροπή τέτοιας μη εξουσιοδοτημένης χρήσης. Δηλαδή, εφόσον η Κ.Α. αποδείξει ότι το όχημα πράγματι χρησιμοποιήθηκε από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο, το βάρος απόδειξης ότι έλαβε όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα μετατίθεται στους ώμους του Κατηγορουμένου. Η φράση «μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο» ερμηνεύεται στο εδάφιο

(4)του άρθρου 14Α ως κάθε πρόσωπο το οποίο δεν έχει ή δεν δικαιούται να έχει άδεια οδήγησης για το συγκεκριμένο τύπο οχήματος το οποίο έχει οδηγήσει ή δεν καλύπτεται από το απαιτούμενο πιστοποιητικό ασφάλισης υπέρ τρίτου. «Ιδιοκτήτης» ερμηνεύεται στο άρθρο 2 του Νόμου ως το πρόσωπο επ'ονόματι του οποίου είναι εγγεγραμμένο το μηχανοκίνητο όχημα, αλλά περιλαμβάνει, σύμφωνα με το εδάφιο

(4)του άρθρου 14Α, και οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο έχει στην κατοχή και υπό τον έλεγχό του το όχημα. Συνεπώς τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος με βάση το άρθρο 14Α είναι

(1)ότι ο Κατηγορούμενος πρέπει να είναι ιδιοκτήτης ή κάτοχος ή να έχει τον έλεγχο του μηχανοκινήτου οχήματος και

(2)να μην έχει λάβει όλα τα απαραίτητα εύλογα μέτρα για την αποτροπή της χρήσης του από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο[4]. Δεν αμφισβητείται από την υπεράσπιση και αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Κατηγορούμενος ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του μοτοποδηλάτου με αρ. εγγραφής KQX 039, το οποίο με βάσει το άρθρο 2 του Νόμου αποτελεί «μηχανοκίνητο όχημα» εντός της εννοίας του Νόμου (ήτοι μηχανικώς κινούμενο όχημα προορισμένο για χρήση επί οδών). Παρομοίως, δεν αμφισβητείται και αποτέλεσε εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Μιχάλης Ιωάννου οδήγησε το μοτοποδήλατο χωρίς να έχει άδεια και πιστοποιητικό ασφάλισης υπέρ τρίτου, εφόσον δεν εδικαιούτο λόγω ηλικίας. Συνεπώς ο Μιχάλης ήταν μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο στα πλαίσια του άρθρου 14Α όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω. Εφόσον λοιπόν έχει αποδειχθεί ότι το μηχανοκίνητο όχημα KQX 039, ιδιοκτησίας κατά τον ουσιώδη χρόνο του Κατηγορουμένου, οδηγήθηκε, δηλαδή χρησιμοποιήθηκε, από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο, το βάρος απόδειξης μετατίθεται πλέον στους ώμους του Κατηγορουμένου να αποδείξει ότι αυτός έλαβε όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα για την αποτροπή της χρησιμοποίησης αυτής. Είναι αυτονόητο ότι η οδήγηση μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών και αυτοκινήτων από νεαρά πρόσωπα χωρίς πείρα στην οδήγηση και χωρίς ασφαλιστική κάλυψη εγκυμονεί ιδιαίτερους κινδύνους και η τραγική αυξητική τάση των σοβαρών τροχαίων δυστυχημάτων αποτελεί πλέον μάστιγα για την Κυπριακή κοινωνία. Ο Νομοθέτης, με τη θέσπιση του άρθρου 14Α το έτος 2000 και τη φράση «όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα» έχει καθορίσει το καθήκον και την ευθύνη που επιφορτίζεται κάθε ιδιοκτήτης οχήματος. Δεν είναι αρκετό να έχει λάβει κάποια εύλογα μέτρα, αλλά υπέχει υποχρέωση να λάβει όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα. Το κατά πόσο αυτό έχει συμβεί είναι θέμα που εξετάζεται και αποφασίζεται με βάση τα συγκεκριμένα γεγονότα και περιστατικά της κάθε υπόθεσης χωριστά. Στην παρούσα περίπτωση, σύμφωνα με τα ευρήματα στα οποία έχω καταλήξει πιο πάνω, ο Κατηγορούμενος φύλαγε τα κλειδιά του μοτοποδηλάτου του στο κομοδίνο του, απ'όπου προφανώς ήταν πολύ εύκολο να τα πάρει ο υιός του όταν οι γονείς απουσίαζαν από το σπίτι. Τα μέτρα τα οποία ισχυρίστηκε ο Κατηγορούμενος ότι έλαβε σε καμία περίπτωση δεν έπεισαν το Δικαστήριο και συνεπώς ο Κατηγορούμενος δεν απέσεισε το βάρος με το οποίο είναι επιφορτισμένος με βάση το άρθρο 14Α μετά την απόδειξη από την Κ.Α. των στοιχείων που έχουν προαναφερθεί. Κατά την κρίση μου, η φύλαξη των κλειδιών ενός μοτοποδηλάτου στο κομοδίνο από έναν πατέρα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως επαρκές μέτρο για αποτροπή της χρήσης του από τον υιό του, ο οποίος μάλιστα έχει καταδείξει εμφανώς τη μεγάλη του επιθυμία να οδηγήσει το μοτοποδήλατο, πόσο μάλλον να θεωρηθεί ότι αποτελεί όλα τα αναγκαία εύλογα μέτρα για αποτροπή της χρήσης του από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει την υπόθεσή της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος. ........................................... Σ. Κλεόπα - Χατζηκυριάκου Επαρχιακός Δικαστής Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/Traffic/Final (Αναφορά: καθήκον ασφαλή φύλαξη) [1] Σε ελεύθερη μετάφραση:« Όπου ο μάρτυρας έχει παραδεχθεί ότι έδωσε μέρη της κατάθεσης και ότι την υπέγραψε, ο δικαστής δικαιούται να καταλήξει ότι είχε δώσει την κατάθεση.» [2] Βλ. Phipson on Evidence, 15η έκδοση, σελ.277, R v Golder & others

(1960)45 Cr.App.R.5, Georghiou v. Police

(1984)2 C.L.R, 65, Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 172 και Ιερόθεος Χριστοδούλου ν. Δημοκρατίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 628. [3] Βλ. Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας

(1989)2 A.A.D. 109 στην οποία γίνεται αναφορά στην Αγγλική υπόθεση Findlay Duncan 73 Crim. App. R. 359. [4] Βλ. Χαραλάμπους ν. Αστυνομίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 72. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο