Δημοκρατία ν. Φλώρας Καφούρη κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 5306/09, 29 Μαϊου, 2009

(2001)2 Α.Α.Δ. 139, Ν. Νικολάου v. Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 200/08, ημερ. 28/11/2008, Κωνσταντινίδης v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(1997)2 Α.Α.Δ. 109 και Πατατάρης v. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 208). Πρόσθεσε ότι η φύση και το υλικό που υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου καθοδηγούν σε εντοπισμό κινδύνου διάπραξης και άλλων αδικημάτων. (Ο συνήγορος αναφέρθηκε στην υπόθεση Φ. Χ″Δημητρίου v. Δημοκρατίας

(1997)2 Α.Α.Δ. 45). Εξετάσαμε το ζήτημα που ηγέρθη κατά τη διάρκεια του διαλείμματος. Η νομολογία μας αναγνωρίζει σαν θέμα αρχής ότι ένας υπόδικος πρέπει να απαλλάσσεται με εγγύηση στις περιπτώσεις που υπάρχει προσδοκία ότι θα προσέλθει στο Δικαστήριο να δικαστεί. Η αρχή αυτή κατοχυρώνεται και συνταγματικά σαν ένα από τα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου (βλ. άρθρο 11). Σκοπός της κράτησης του υποδίκου είναι η εξασφάλιση της παρουσίας του και όχι η τιμωρία του. Το θέμα ανάγεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου η οποία ασκείται δικαστικά κάθε φορά που το θέμα τίθεται ενώπιον του. Η νομολογία έχει αναγνωρίσει τους πιο κάτω λόγους ο καθένας από τους οποίους μπορεί από μόνος του να δικαιολογήσει την κράτηση. Αυτοί είναι:

1. Ο κίνδυνος μη προσέλευσης του κατηγορούμενου στο Δικαστήριο.
2. Η διάπραξη άλλων αδικημάτων.
3. Ο επηρεασμός μαρτύρων. Το ενδεχόμενο της ύπαρξης των πιο πάνω κινδύνων εξετάζεται με βάση τους πιο κάτω κύριους παράγοντες: α) τη σοβαρότητα του αδικήματος η οποία όμως δεν πρέπει να απομονώνεται. Παρά το γεγονός ότι όσο σοβαρή είναι η κατηγορία ανάλογα μεγαλύτερο είναι και το κριτήριο του υπόδικου να αποφύγει τη δίκη, η σοβαρότητα του αδικήματος από μόνη της δεν αποτελεί κριτήριο. β) τη πιθανότητα καταδίκης στο βαθμό που μπορεί να προβλεφθεί από τις καταθέσεις των μαρτύρων. Για σκοπούς διαπίστωσης τέτοιας πιθανότητας, το μαρτυρικό υλικό εξετάζεται στην όψη του μόνο. Θέματα δεκτότητας μαρτυρίας και αξιολόγησής του μαρτυρικού υλικού εμπίπτουν στην αρμοδιότητα αποκλειστικά του Δικαστηρίου που θα κληθεί να αποφανθεί επί θεμάτων ενοχής και δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο σε διαδικασία όπως η παρούσα. γ) την ποινή η οποία δυνατό να επιβληθεί, δ) τη προσπάθεια ή την εκδήλωση διάθεσης επηρεασμού μαρτύρων, ε) την προηγούμενη προσέλευση ή μή προσέλευση όπως και την εκδήλωση προθέσεως για το μέλλον, στ) την ύπαρξη προηγούμενων καταδικών για παρόμοια αδικήματα σε συνάρτηση με τη φύση τους και ζ) την πιθανολόγηση περί της ήδη διάπραξης στο μεταξύ και άλλων αδικημάτων. Για μια λεπτομερή συζήτηση επί των πιο πάνω παραπέμπουμε στις υποθέσεις Ροδοσθένους ν. Αστυνομία

(1961)Α.Α.Δ. 50, Κωνσταντινίδης ν. Δημοκρατία

(1997)2 Α.Α.Δ. 109, Χριστοφόρου και Μουστάκη ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 415, Χριστούδιας ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 689. Χρήσιμη αναφορά μπορεί επίσης να γίνει στην υπόθεση Θεοχάρους v. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 48 και στις νομικές αυθεντίες στις οποίες η σχετική απόφαση παραπέμπει. Ένας άλλος παράγοντας που λαμβάνει σοβαρά υπόψη το Δικαστήριο είναι ο χρόνος που θα μεσολαβήσει μεταξύ της ημέρας που το Δικαστήριο αποφασίζει για την κράτηση ή όχι του κατηγορουμένου και της δίκης του. Βλέπε σχετικά την απόφαση Φ. Χ"Δημητρίου ν. Δημοκρατία (πιο πάνω). Επανερχόμενοι τώρα στην παρούσα υπόθεση σημειώνουμε κατ΄ αρχήν για σκοπούς ολοκληρωμένης εικόνας ότι την 6/3/2009 όταν η υπόθεση παραπέμφθηκε ενώπιον του Κακουργιοδικείου διατάχθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο όπως οι κατηγορούμενοι εμφανιστούν σήμερα ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου με όρους τους οποίους τήρησαν. Ακριβώς αυτό το σημείο αποτέλεσε και την πυρήνα της επιχειρηματολογίας κατά την αγόρευση των συνηγόρων, τόσο εκ μέρους της πρώτης κατηγορουμένης όσο και εκ μέρους του δεύτερου κατηγορουμένου. Επιχειρηματολογήθηκε επίσης ότι ουδέν συγκεκριμένο στοιχείο υπέδειξε η κατηγορούσα αρχή ως προς την πιθανότητα διάπραξης άλλων αδικημάτων. Επιπρόσθετα αναφορικά με τις προσωπικές συνθήκες των κατηγορουμένων τονίστηκαν οι δεσμοί τους με την Κύπρο και επισημάνθηκε για την μεν πρώτη κατηγορουμένη ότι είναι 38 ετών, παντρεμένη με δύο παιδιά (λύκειο και στρατό) και ότι πρόκειται για εργαζόμενη γυναίκα. Για τον δεύτερο κατηγορούμενο ότι πρόκειται για οικογενειάρχη που διαμένει στη Λεμεσό με δύο ανήλικα παιδιά, ενώ η σύζυγος του είναι έγκυος. Ο ίδιος πάσχει από κατά πλάκας σκλήρυνση, ενώ υπάρχει τύφλωση του ενός ματιού. Ούτε βαρύνεται με προηγούμενες καταδίκες. Διεξήλθαμε το σχετικό υλικό προσεκτικά κατά τη διάρκεια του διαλείμματος αποκλειστικά και μόνο για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας. Χωρίς να μπαίνουμε σε οποιαδήποτε αξιολόγηση μαρτυρίας, κάτι που εν πάση περιπτώσει δεν είναι επιτρεπτό στο παρόν στάδιο, συμφωνούμε ότι πρόκειται για μία σοβαρή υπόθεση και πως υπάρχει η πιθανότητα καταδίκης. (Βλ. μεταξύ άλλων καταθέσεις της πρώτης κατηγορουμένης ημερ. 21/2/2009 και 24/2/2009). Όμως το θέμα κατά πόσον κάποιος κατηγορούμενος αν αφεθεί ελεύθερος, θα προσέλθει στο Δικαστήριο δεν είναι θεωρητικό. Στην προκειμένη περίπτωση το γεγονός ότι οι κατηγορούμενοι από την 6/3/2009 τηρούν τους όρους με τους οποίους δεσμεύτηκαν και προσήλθαν σήμερα στο Δικαστήριο συνεκτιμούμενο με τα μέχρι σήμερα ενώπιον μας στοιχεία εξουδετερώνει το επιχείρημα περί κινδύνου μη προσέλευσης τους κατά τη δίκη τους. Ούτε και έχει επισημανθεί ότι έχει προκύψει οποιοδήποτε νέο στοιχείο από την 6/3/2009 που να αλλάζει με οποιοδήποτε τρόπο τα μέχρι σήμερα στοιχεία. Για σκοπούς ολοκληρωμένης εικόνας σημειώνουμε επίσης ότι ούτε και η κατηγορούσα αρχή εφεσίβαλε την απόφαση του παραπέμποντος Δικαστηρίου. Σύμφωνα δε με τη νομολογία, ″. η συμμόρφωση υπόδικου με τους όρους που είχαν τεθεί προηγουμένως για εξασφάλιση της προσέλευσης του, αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην πρόβλεψη ως προς μελλοντική προσέλευση και συνεκτιμάται στο πλαίσιο των όσων είναι διαθέσιμα κατά τη νέα εξέταση η οποία βέβαια γίνεται εξ υπαρχής″ (βλ. Φ. Χ″Δημητρίου v. Δημοκρατίας (πιο πάνω) στη σελ. 50). Αναφορικά δε με τον κίνδυνο διάπραξης άλλων αδικημάτων τον οποίον επίσης επικαλέστηκε ο κ.Μάτσας, σημειώνουμε ότι το θέμα αυτό έχει τεθεί με τρόπο θεωρητικό, πολύ γενικό και ασαφή με αποτέλεσμα να μην μπορεί να υιοθετηθεί η θέση αυτή. Εν όψει του γεγονότος ότι είχαν αφεθεί μέχρι σήμερα ελεύθεροι, δεν παραβίασαν οποιοδήποτε όρο με τον οποίο είχαν δεσμευθεί, προσήλθαν σήμερα στη δίκη τους αυτόβουλα και ως είχαν δεσμευθεί να πράξουν και κανένα απολύτως στοιχείο δεν έχει τεθεί ενώπιον μας που να δικαιολογεί το συμπέρασμα που εισηγείται η κατηγορούσα αρχή περί επανάληψης της εγκληματικής συμπεριφοράς αν αφεθούν ελεύθεροι, κρίνουμε, συνεκτιμώντας ταυτόχρονα όλα τα υπόλοιπα στοιχεία ενώπιον μας, ότι ούτε ο πρώτος, ούτε ο δεύτερος λόγος που έχει επικαλεστεί η κατηγορούσα αρχή για να δικαιολογήσει το αίτημα της τεκμηριώνονται στο βαθμό που απαιτείται σ΄ αυτή τη διαδικασία. Ας μη ξεχνούμε ότι η σοβαρότητα των αδικημάτων και η πιθανότητα καταδίκης, από μόνα τους δεν δικαιολογούν συμπέρασμα ότι αν αφεθούν ελεύθεροι δεν θα προσέλθουν στη δίκη τους, αλλά συνεκτιμούνται, στο βαθμό που επιτρέπεται από τη νομολογία με όλα τα άλλα στοιχεία όπως και οι προσωπικές τους περιστάσεις για τις οποίες έχουμε βέβαια κατά νου ότι σύμφωνα με τη νομολογία δεν αφήνονται να υπερφαλαγγίσουν το γενικό δημόσιο συμφέρον για την απονομή της δικαιοσύνης (βλ. Βασιλείου v. Δημοκρατίας

(1997)2 Α.Α.Δ. 7). Εν όψει όλων των πιο πάνω οι κατηγορούμενοι αφήνονται ελεύθεροι με τους ακόλουθους όρους: Έκαστος να υπογράψει εγγύηση με ένα αξιόχρεο εγγυητή ύψους €60.

1. Έκαστος να καταθέσει στο Δικαστήριο σε μετρητά ή με τη μορφή τραπεζικής εγγύησης το ποσό των €15.
2. Να παραδώσουν τα διαβατήρια τους ή άλλα ταξιδιωτικά έγγραφα που τυχόν κατέχουν στην αστυνομία. Να αναγραφούν τα ονόματα τους στον κατάλογο απαγορευμένων προσώπων (stop list). Να παρουσιάζονται μία φορά κάθε μέρα στον αστυνομικό σταθμό της περιοχής που διαμένουν μεταξύ των ωρών 5:00 - 7:00 το απόγευμα. Η μεν κατηγορουμένη 1 στον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας, ο δε κατηγορούμενος 2 στον Αστυνομικό Σταθμό Κάτω Πολεμιδιών. (Υπ.) ............ Α. Πασχαλίδης, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ............ ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ Δ. Σωκράτους, Α.Ε.Δ. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ (Υπ.) ............ /ΜΠ Λ. Μάρκου, Ε.Δ. Subject: Criminal / Assize Court / Interim (Αναφορά: Αίτημα για κράτηση εκκρεμούσης της δίκης). cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο