Αστυνομία ν. ELMIRA DADASHEVA κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 1092/08, 9 Ιουλίου 2009

(1999)1(Β) ΑΑΔ 1273). Θα συμφωνήσω εν μέρει με την εισήγηση του κ. Σαβειριάδη ως προς την εξέταση της υπόθεσης εκ μέρους του ΜΚ1 αστυφ. 3928 Ξένιου Κωσταντίνου. Όντως η εξέταση της υπόθεσης εκ μέρους του μάρτυρα μπορεί άνετα να χαρακτηριστεί ως επιπόλαιη αφού ενώπιον του έχουν τεθεί τόσο από τις κατηγορούμενες όσο και από τον παραπονούμενο ισχυρισμοί ότι δέχθησαν επίθεση οι κατηγορούμενες από τον παραπονούμενο και ο παραπονούμενος από τις κατηγορούμενες. Φαίνεται ο αστυφύλακας εξέτασε μόνο τους ισχυρισμούς που τέθησαν από τον παραπονούμενο. Ορθό θα ήταν να προχωρούσε να εξετάσει και τους ισχυρισμούς που τέθησαν από τις κατηγορούμενες. Δεν μπορώ να δικαιολογήσω την πράξη του ότι δεν προέβη σε εξέταση απλά και μόνο γιατί η κατηγορούμενη 1 δεν του προσκόμισε ιατρικό πιστοποιητικό. Επίσης διαπιστώνεται η επιπολαιότητα των πράξεων του από τις καταθέσεις που έλαβε από τις παραπονούμενες. Ενώ υπήρχαν ισχυρισμοί από αμφοτέρους ότι δέχθησαν επίθεση ο ένας από τον άλλο δεν έλαβε ανακριτικές καταθέσεις από τις κατηγορούμενες και ούτε τους επέστησε την προσοχή τους στο Νόμο. Φυσικά τα όσα κατέθεσε ήταν απλές ενέργειες και αφορούσαν την λήψη καταθέσεων. Ως εκ τούτου η μαρτυρία του κρίνεται τυπική μαρτυρία χωρίς να μπορεί να δώσει οποιαδήποτε βαρύτητα προς την έκβαση της υπόθεσης. Η δεύτερη μάρτυρας ήταν πρόσωπο που βρίσκετο την στιγμή του επεισοδίου στο «μπαρ 71» και είναι η μάρτυρας Waltrand Chapman. Η μάρτυρας αυτή δίνει την δική της εκδοχή αναφέρει ότι «την συγκεκριμένη ημέρα βρίσκετο στο πιο πάνω μπαρ είδε μια γυναίκα να ρίχνει ένα ποτήρι και ένα τασάκι σε ένα άνδρα τον οποίο δεν γνωρίζει, μετά είδε τον παραπονούμενο να έρχεται προς τα έξω να συζητά με ευγενικό τρόπο με την γυναίκα, είδε την γυναίκα να αντιδρά και να τον κτυπά, ο παραπονούμενος για να την αποφύγει έβαλε τα χέρια του μπροστά χωρίς να σπρώχνει και είδε τη γυναίκα να πέφτει στο έδαφος.» Η γυναίκα που αναφέρει είναι η πρώτη κατηγορούμενη. Διαπιστώθηκε ότι η μάρτυρας ήταν συχνός θαμώνας του μπαρ, γνώριζε τον παραπονούμενο παρά την προσπάθεια της να αναφέρει ότι λόγω του ότι αυτή δεν μιλά ελληνικά δεν μπορούσε και να επικοινωνήσει με τον παραπονούμενο. Εξετάζοντας την μαρτυρία της σε σχέση με την υπόλοιπη μαρτυρία διαπιστώνεται ότι αναφέρει γεγονότα τα οποία δεν αναφέρονται από κανένα άλλο μάρτυρα αλλά και ούτε από αυτές τις κατηγορούμενες ως εκ τούτου η μαρτυρία της απορρίπτεται στο σύνολο της. Ο ΜΚ3 είναι ο παραπονούμενος Λεωνίδας Παρασκευάς. Έγινε σοβαρή προσπάθεια στο στάδιο της αντεξέτασης αλλά και από την μαρτυρία που προσέφερε η υπεράσπιση τόσο από τις κατηγορούμενες αλλά και την ΜΥ3 να διαψευθεί ο ισχυρισμός του παραπονουμένου σε σχέση με άδεια όπως ισχυρίζονται οι κατηγορούμενες να δικαιούνται να κάμουν χρήση δικών τους ποτών αφού αυτό είχε συμφωνηθεί με τα πρόσωπα που τελούσαν την συγκεκριμένη βραδιά το πάρτυ. Φαίνεται αυτή η προσπάθεια να έχει παραμείνει στο κενό και θεωρώ αυτά που ανάφερε ο παραπονούμενος ότι αποτελούν την αλήθεια. Μπορεί να προσπάθησε να παρουσιάσει τα γεγονότα της επίθεσης που δέχθηκε από τις κατηγορούμενες με ένα υπερβολικό τρόπο αλλά αυτό δεν μειώνει και την αξιοπιστία του. Όσον αφορά την επίθεση που δέχθηκε τόσο από την κατηγορούμενη 1 όσο και από την κατηγορούμενη 2 καταλήγω ότι η περιγραφή του είναι πολύ πιο κοντά στην λογική αφού υπήρχε κάποιος σοβαρός λόγος να αντιδράσει τόσο αυτός όσο και οι κατηγορούμενες αφού τους ζήτησε να σταματήσουν να κάμνουν χρήση των ποτών που έχουν φέρει. Το γεγονός ότι πήρε τα ποτήρια άνετα μπορούσε να επιφέρει την αντίδραση της κατηγορούμενης

1. Ως εκ τούτου αποδέχομαι την μαρτυρία του στο σύνολο της. Η ΜΚ4 Σύλβια Παρασκευά είναι η σύζυγος του παραπονουμένου έδωσε μαρτυρία για τη συμφωνία που έκανε ο παραπονούμενος μαζί με το πρόσωπο που θα τελούσε το πάρτυ την επίδικη ημερομηνία. Η μαρτυρία της δεν αφορά το υπό εκδίκαση περιστατικό είναι άνευ αντικειμένου και κατ' επέκταση άνευ αξίας. Όμως αναφέρω ότι έχει αφήσει θετική εντύπωση στο Δικαστήριο και αποδέχομαι την μαρτυρία της. Ιδιαίτερη εντύπωση έχει αφήσει στο Δικαστήριο η μαρτυρία του ΜΚ5 Παντελή Μεταξά. Αυτός ο μάρτυρας κρίνεται καθόλα ανεξάρτητος μάρτυρας και αποδέχομαι την μαρτυρία του στο σύνολο της. Σημειώνω τα πιο κάτω από την μαρτυρία του τα οποία άνετα θα μπορούν να χαρακτηριστούν ως τα γεγονότα της υπόθεσης. «Καθόμουν με τους υπόλοιπους στο τραπέζι μας που βρισκόταν στην βεράντα έξω του μπαρ, αντελήφθηκα απέναντι μου κάποιες γυναίκες πιθανόν αλλοδαπές οι οποίες δημιουργούσαν προβλήματα σε κάποιο άνδρα. Είδα μια ηλικιωμένη γυναίκα η οποία φώναζε και επιτέθηκε στον άνδρα. Ο άνδρας ο οποίος ήταν φαλακρός δεν αντέδρασε και οπισθοχώρησε, η γυναίκα χαστούκισε με πολλή δύναμη στο πρόσωπο και ταυτόχρονα μια άλλη γυναίκα επιτέθηκε και αυτή στο άνδρα χτυπώντας με τα χέρια της. Ο άνδρας έβαλε τα χέρια του μπροστά χωρίς να κάνει οτιδήποτε.» Πιο κάτω συνεχίζει « ο άνδρας μετακινήθηκε λίγα μέτρα οι δύο γυναίκες ξαναπλησίασαν ξαναεπιτέθηκαν και μια από αυτές έριξε ένα γυάλινο ποτήρι από πολύ κοντά το οποίο τον χτύπησε στο στήθος. Ο άνδρας αυτός για να αποκόψει την πορεία του ποτηριού προτάσσοντας μπροστά τα χέρια του τα οποία ήρθαν σε επαφή με την ηλικιωμένη η οποία γλίστρησε έχασε την ισορροπία της και έπεσε στο έδαφος.» Ο μάρτυρας ξεκαθάρισε ότι έμαθε αργότερα ότι ο άνδρας αυτός ήταν ο ιδιοκτήτης στο συγκεκριμένο μπαρ δεν γνωρίζει κανένα από τους εμπλεκόμενους και αν ακόμη καλείτο σήμερα να δει και να αναγνωρίσει τον ιδιοκτήτη δεν θα ήταν σε θέση να το κάμει. Οι κατηγορούμενες 1 και 2 έχουν αφήσει την χείριστη εντύπωση που θα μπορούσε να αφήσει μάρτυρας ενώπιον Δικαστηρίου παρά την προσπάθεια τους να παρουσιάσουν στο Δικαστήριο ότι έτυχαν κακής μεταχείρισης από τις αστυνομικές αρχές. Μπορεί ο αστυνομικός να εξέτασε επιπόλαια την υπόθεση όμως δεν έχω διαπιστώσει να υπήρξε οποιαδήποτε κακή μεταχείριση των κατηγορουμένων. Η κατηγορούμενη 2 μιλά για σοβαρό πρόβλημα στο πόδι της μητέρας της κατηγορούμενης 1, και στο τέλος προσδιορίζεται από την κατηγορούμενη 1 ότι το πρόβλημα στο πόδι της ήταν η αφαίρεση του όνυχα. Έδωσαν μεγάλη έμφαση στο γεγονός ότι πηγαίνοντας στο συγκεκριμένο μπαρ αυτή που τις κάλεσε είχε και την ευθύνη να τους προσφέρει τα ποτά. Μπορεί οι ίδιες αυτό να είχαν υπόψη τους. Όμως φαίνεται μετά που ο παραπονούμενος τους ζήτησε να σταματήσουν οι κατηγορούμενες αντί να εξετάσουν το θέμα μαζί με το πρόσωπο που τους προσκάλεσε, αποφάσισαν οι ίδιες να ξεκαθαρίσουν το θέμα. Φαίνεται αυτή η προσπάθεια τους να έπεσε στο κενό για αυτό και η αντίδραση τους έναντι του ιδιοκτήτη του συγκεκριμένου κέντρου. Μιλούσαν συνεχώς για συμφωνία που έκαμε το πρόσωπο που τους προσκάλεσε μαζί με τον ιδιοκτήτη ή την σύζυγο του και ο ιδιοκτήτης δεν το τήρησε. Το πρόσωπο που τους προσκάλεσε στο συγκεκριμένο πάρτη ΜΥ3, ήρθε στο Δικαστήριο αλλά μας είπε τι συμφώνησε ο σύζυγος της χωρίς η ίδια να κάμει οποιαδήποτε συμφωνία με τον ιδιοκτήτη του κέντρου. Η μαρτυρία και των δύο κατηγορουμένων είναι εκτός λογικής και ως εκ τούτου απορρίπτεται στο σύνολο της. Επίσης ως εκτός θέματος απορρίπτεται και η μαρτυρία της ΜΥ3 Αικατερίνης Κομάροβα αφού η μάρτυρας ούτε κατά την στιγμή του επεισοδίου ήταν παρούσα, ήρθε μετά, αλλά ούτε γνώριζε η ίδια τη συμφωνία μεταξύ του ιδιοκτήτη του κέντρου και του συζύγου της αφού η ίδια δεν ήταν παρούσα και αυτά που μας ανάφερε είναι ότι της έχει πει ο σύζυγος της. Έγινε αρκετή συζήτηση για τον τρόπο που λήφθηκαν οι καταθέσεις των κατηγορουμένων από τον εξεταστή της υπόθεσης. Τα όσα ανάφερε ο ευπαίδευτος συνήγορος των κατηγορουμένων για τον τρόπο λήψης των καταθέσεων είναι γεγονότα. Και διαπιστώνεται ότι υπήρξε μια τυπική παρατυπία ως προς την λήψη των καταθέσεων. Όμως οι καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας των οποίων η μαρτυρία έχει γίνει αποδεκτή είναι ικανές ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να καταλήξει σε συμπεράσματα χωρίς να είναι αναγκαίο να ληφθούν υπόψη οι καταθέσεις των κατηγορούμενων. Με βάση την πιο πάνω κατάληξη μου επί της αξιοπιστίας των μαρτύρων καταλήγω στα πιο κάτω συμπεράσματα. Στις 8.6.07 οι κατηγορούμενες βρίσκονταν στο «μπαρ 71» για γαμήλιο πάρτη, ιδιοκτήτης του «μπαρ 71» ήταν κατά την επίδικη περίοδο αφού αυτό δεν έχει αμφισβητηθεί ο παραπονούμενος ΜΚ
2. Μετά από φραστική συζήτηση που είχαν παραπονούμενος και κατηγορούμενη 1 η κατηγορούμενη 1 επιτέθηκε στον παραπονούμενο πετώντας προς αυτό ένα ποτήρι και χτυπώντας τον με τα χέρια της. Επίσης στο επεισόδιο αναμείχθηκε και η κατηγορούμενη 2, κόρη της κατηγορούμενης 1 χτυπώντας με τα χέρια της τον παραπονούμενο. Η κατηγορούμενη 1 την ώρα του επεισοδίου έπεσε στο έδαφος. Στο χώρο υπήρξε φασαρία. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το αδίκημα της κοινής επίθεσης, πρώτη κατηγορία άρθρο 242 του Ποινικού Κώδικα αναφέρει: «Όποιος επιτίθεται εναντίον άλλου παράνομα είναι ένοχος πλημελλήματος, ..» Για την θεμελίωση του αδικήματος της επίθεσης η Κατηγορούσα Αρχή πρέπει να αποδείξει ότι οι κατηγορούμενες άσκησαν βία εναντίον άλλου προσώπου είτε εκ προθέσεως, είτε απερίσκεπτα. Ο όρος επίθεση περιλαμβάνει κάθε πράξη που ηθελημένα ή κατά αδιαφορία προς το αποτέλεσμα δημιουργεί σε κάποιο το αίσθημα της άμεσα επερχόμενης βίας (βλ. Archbord vol. 2 έκδοση 1994 παρ. 19 έως 166). Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να εξετάσω το θέμα που ηγέρθη από την κατηγορούμενη 2 για αυτοάμυνα. Αφού στην μαρτυρία της ανέφερε ότι επιτέθηκε στον κατηγορούμενο για να προστατεύσει την μητέρα της, η περίπτωση αυτή εμπίπτει στα πρόσωπα που δικαιολογούνται να προχωρήσουν σε αμυντική πράξη και ως εκ τούτου θα εξετάσω το θέμα. Η νομική πτυχή του θέματος της αυτοάμυνας σε υπόθεση επίθεσης. Σύμφωνα με το σύγγραμμα Archbold, 40th ed., παρ. 2648 κ.ε, σε υπόθεση επίθεσης μπορεί να εγερθεί ότι ο παραπονούμενος ή ο κατήγορος επιτέθηκε ή χτύπησε πρώτος τον κατηγορούμενο και ότι ο κατηγορούμενος τον τραυμάτισε απλά υπερασπιζόμενος τον εαυτό του .. Είναι απαραίτητο όπως το πρόσωπο που διεκδικεί την άσκηση του δικαιώματος της αυτοάμυνας επιδείξει με τη στάση του ότι δεν θέλει να παραλείψει. Πρέπει να επιδείξει ετοιμότητα να ξεφύγει και να ξεμπλέξει (βλ. R. v. Julien

(1969)5 Cr. App. R. 407). Ο νόμος δεν απαιτεί ότι ένας δεν πρέπει να κυκλοφορεί στους δρόμους και να εξαναγκάζεται να μην πάει κάπου όπου νόμιμα θα μπορούσε να πάει γιατί είχε λόγο να πιστέψει ότι θα αντιμετώπιζε κάποιο που είχε σκοπό να του επιτεθεί. Δεν μπορούσε να εγερθεί καθήκον οπισθοχώρησης μέχρι που οι συμπλεκόμενοι μπορούσαν να δει ο ένας τον άλλο και η απειλή πάνω στο πρόσωπο που επικαλείται την αυτοάμυνα ήταν τόσο άμεση έτσι που να μπορούσε να επιδείξει ότι δεν εννοούσε να παλέψει. Παρόλο που είναι ζήτημα μέτρου κανένας δεν είναι υποχρεωμένος να βγει από το δρόμο προσώπων που πιθανόν να του επιτίθεντο (βλ. R. v. Field

(1972)Cr. L.R. 435 C.A.). Η παράλειψη του κατηγορούμενου να οπισθοχωρήσει όταν ήταν δυνατό και ασφαλές να κάμει κάτι τέτοιο είναι ένας παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη όταν αποφασίζεται κατά πόσο ήταν αναγκαία η άσκηση βίας και κατά πόσο η βία που ασκήθηκε ήταν λογική (βλ. R. v. Mclnnes

(1971)55 Cr. App. R. 551). Επίσης σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η βία που ασκήθηκε για υπεράσπιση πρέπει να είναι τόση όση ήταν αναγκαία για την υπεράσπιση του κατηγορούμενου ή του προσώπου που προσπάθησε να διασώσει. Αν ήταν μεγαλύτερη από ότι ήταν αναγκαίο για την απλή υπεράσπιση του ή αν ασκήθηκε μετά που ο κάθε κίνδυνος από το πρόσωπο που επιτέθηκε είχε εκλείψει και υπό μορφή εκδίκησης η προηγούμενη επίθεση δεν θα ήταν δικαιολογημένη (βλ. R. v. Driscill, Car & M. 214, R. v. Morse

(1910)4 Cr. App. R. 50). Πρέπει ωστόσο να επισημανθεί ότι η αυτοάμυνα δεν αποτελεί stricto senus υπεράσπιση. Σύμφωνα με την υπόθεση Μαραγκός ν. Αστυνομίας,

(1998)2 Α.Α.Δ. σελ. 251 η αυτοάμυνα καθορίζεται ως δικαίωμα που καθιστά τη χρήση βίας για αποτροπή επίθεσης, υπό ορισμένες προϋποθέσεις νόμιμη. Η αμυντική πράξη δεν είναι, υπό τέτοιες προϋποθέσεις, ποινικά κολάσιμη. Πρέπει να λεχθεί ότι μια τέτοια θεώρηση λειτουργεί προς όφελος του κατηγορουμένου γιατί με την έγερση του θέματος, αυτός δεν αναλαμβάνει το παραμικρό βάρος απόδειξης. Είναι ευθύνη της κατηγορούσας αρχής να εξουδετερώσει το ενδεχόμενο ο κατηγορούμενος να αμύνθηκε για να παρεμποδίζει την απειλούμενη σε βάρος του βιαιοπραγία. Πάντα λαμβάνεται υπόψη η υποκειμενική στάση του αμυνόμενου (βλ. Palmer v. R.

(1971)55 Cr. App. R. 223 και R. v. Shannon

(1980)71 Cr. App. R. 192). Εξέτασα με προσοχή το εγειρόμενο θέμα της αυτοάμυνας και αν ακόμη δεχόμουν την μαρτυρία των κατηγορουμένων θα ήταν πολύ δύσκολο να καταλήξω στο συμπέρασμα αυτό αφού η πρόθεση του παραπονουμένου να συνεχίζει να κτυπά την μητέρα της κατηγορούμενης 2 ως ισχυρίζεται ήταν απλά στη σκέψη της ίδιας της κατηγορούμενης 2 και δεν εδώθηκαν οποιαδήποτε στοιχεία που να οδηγούν στην πράξη ότι ο παραπονούμενος τη στιγμή που του επιτέθηκε η κατηγορούμενη 2 χτυπούσε ή προσπαθούσε να χτυπήσει την μητέρα της ώστε να δικαιολογείται η πράξη της δηλαδή να επιτεθεί και να αποτρέψει τον παραπονούμενο από το να συνεχίζει να κτυπά την μητέρα της. Με βάση τα γεγονότα και την αποδεκτή μαρτυρία όπως την έχω περιγράψει πιο πάνω η πράξη των κατηγορουμένων 1 και 2 να επιτεθούν στον παραπονούμενο τόσο με τα χέρια τους αλλά και από την κατηγορούμενη 1 η πράξη της να πετάξει το ποτήρι που κρατούσε στα χέρια της προς τον παραπονούμενο αποτελούν επίθεση και κατά συνέπεια βρίσκω ότι αποδεικνύονται τα συστατικά στοιχεία του νομικού βάθρου του άρθρου 242 του Ποινικού Κώδικα και βρίσκω ότι η Κατηγορούσα αρχή πέτυχε να αποδείξει το αδίκημα της κοινής επίθεσης. Το αδίκημα της ανησυχίας δεύτερη κατηγορία, άρθρο 95 του Ποινικού Κώδικα αναφέρει: «Όποιος χωρίς εύλογη αιτία προκαλεί θόρυβο ή ταραχή σε δημόσιο χώρο με τέτοιο τρόπο που ενδέχεται να οδηγήσει σε ανησυχία τους περίοικους ή να προκαλέσει διασάλευση της ειρήνης, είναι ένοχος πλημμελήματος, ..» Το επεισόδιο όπως περιγράφεται από όλους τους μάρτυρες σημειώθηκε στο «μπαρ 71» και δεν έχει αμφισβητηθεί από την υπεράσπιση ότι ο χώρος αυτός είναι δημόσιος. Πέραν τούτου διαπιστώνεται ότι λόγω της φασαρίας που προκλήθηκε αρκετά πρόσωπα που ήταν στο χώρο αντελήφθησαν το συμβάν, υπήρξε ανησυχία στους θαμώνες του μπαρ και ως εκ τούτου καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει και τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της ανησυχίας, άρθρο 95 του Ποινικού Κώδικα. Με βάση την πιο πάνω κατάληξη μου βρίσκω ένοχες τις κατηγορούμενες 1 και 2 τόσο στην 1η όσο και στη 2η κατηγορία. (Υπ.) ............ Μ. Δρουσιώτης, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /ΣΚ. (Subject: Criminal/Others/Final) (Αναφορά: Kοινή επίθεση, άρθρο 243 του Ποινικού Κώδικα, ανησυχία άρθρο 95 του Ποινικού Κώδικα) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο